मंदोदरी, रत्नांनी आणि मोत्यांनी सजलेली, आपल्या तेजाने त्या भव्य राजप्रासादाला उजळवत होती. त्या ठिकाणी वानराने मंदोदरीला पाहिले—सुवर्णासारखी सुंदर, रावणाच्या अंतःपुरातील प्रिय राणी, तिच्या सौंदर्याने झळाळत होती. मंदोदरीला सजलेल्या अवस्थेत पाहून, वायुपुत्र हनुमानाने मनात विचार केला, "हीच सीता असावी," तिच्या रूप, यौवन आणि सौंदर्य पाहून. मनात मोठा आनंद भरून, वानरश्रेष्ठ हनुमान आनंदित झाला; त्याने टाळ्या वाजवल्या, आपल्या शेपटीला चुंबन दिले, खेळला, गाणे गायले, उड्या मारल्या, स्तंभांवर चढला, खाली पडला—वानरांचा स्वभाव प्रकट करत होता. आता वाल्मीकी रामायणातील सुंदरकांडाचा अकरावा अध्याय ऐका. पण त्या विचाराला बाजूला ठेवून, महान वानर तिथेच थांबला आणि सीतेबद्दल नव्याने विचार करू लागला. त्याला वाटले, "रामापासून दूर असलेल्या ती तेजस्विनी स्त्री झोप घेणार नाही, खाणार नाही, सजणार नाही, किंवा काही पिणार नाही." ती कोणत्याही दुसऱ्या पुरुषाजवळ जाणार नाही, अगदी देवांचा राजा असला तरी; कारण अमरांमध्येही रामासारखा कोणी नाही. "ही दुसरीच आहे," असा निष्कर्ष काढून, वानरश्रेष्ठ हनुमान, सीता पाहण्याची उत्कंठा घेऊन, त्या मदिरालयात पुढे फिरू लागला. काही स्त्रिया खेळून थकल्या होत्या, काही गाण्याने, काही नृत्याने, तर काही मद्यपानाने थकल्या होत्या. काही स्त्रिया ढोल, झांजा आणि विनोद मंचाजवळ उभ्या होत्या; इतर मुख्य पलंगांवर विसावल्या होत्या. हनुमानाने रावणाला पाहिले, हजारो स्त्रियांमध्ये, जे सर्व अलंकारांनी सजलेले, संवाद आणि गाण्यात कुशल, रूपाने आकर्षक होत्या. रावण एका स्त्रीसोबत होता, जी वेळ आणि जागेची जाण ठेवणारी, योग्य शब्द बोलणारी, आणि आनंदात सर्वांना मागे टाकणारी होती—वानरश्रेष्ठाने त्याला तिच्यासोबत पाहिले. इतर ठिकाणीही, त्याने हजारो सुंदर युवती, संवादात कुशल, झोपलेल्या पाहिल्या. त्याने एक स्त्री पाहिली, जी वेळ आणि जागेची जाण ठेवणारी, योग्य शब्द बोलणारी, आणि आनंदाने तृप्त होऊन झोपलेली होती. राक्षसांचा राजा रावण, त्या स्त्रियांमध्ये, जंगलातील मोठ्या हत्तीभोवती असणाऱ्या हत्तिनींप्रमाणे, झळकत होता. वानरश्रेष्ठाने रावणाच्या घरातील मदिरालय पाहिले, सर्व प्रकारच्या सुखांनी भरलेले. तिथे त्याने हरण, महिष आणि वराहाचे मांस ठेवलेले पाहिले. मोठ्या सुवर्णपात्रात, मोर आणि कोंबडीचे मांसही ताजे ठेवलेले होते. हनुमानाने वराहाचे डोके, गेंड्याचे मांस, दही आणि मीठाने चविष्ट केलेले, तसेच हरण आणि मोराचे शिजवलेले मांस पाहिले. त्याने विविध प्रकारच्या तीतर, शेळी, अर्धवट खाल्लेले ससा, अनेक शिंगांनी सजलेले महिष, आणि खाण्यासाठी तयार केलेली मेंढी पाहिली. तिथे चाटण्याचे, पिण्याचे, खाण्याचे, मऊ आणि कडक पदार्थ, श्रीमंत आणि साधे, विविध आंबट आणि खारट पदार्थ, रंगीत मिठाई पाहिली. मोठ्या पैंजण आणि बाजूबंद टाकून दिलेले, धनसंपत्ती विखरलेली, मद्यपात्र उलटलेली, आणि विविध फळेही होती. फुलांचा अर्पण झाल्याने, पृथ्वी उजळून निघाली होती; येथे-तेथे उत्तम जोडलेल्या पलंग आणि आसन मांडलेले होते. मदिरालय, अग्नी नसतानाही, विविध प्रकारच्या स्वादिष्ट पदार्थांनी उजळलेले दिसत होते. तिथे कुशलतेने तयार केलेले मांस, मदिरालयात वेगळे ठेवलेले होते; दिव्य, स्वच्छ, विविध प्रकारचे मद्य, आणि खास तयार केलेले मद्यही होते. साखरेचे, मधाचे, फुलांचे, फळांचे मद्य; विविध सुगंधित पावडर, प्रत्येक वेगळी आणि सुंदरपणे मांडलेली. पृथ्वीवर अनेक हार पसरलेले, सुवर्णपात्र आणि क्रिस्टलच्या डिशेस, इतर सुवर्णाचे प्याले, चमकदार चांदीचे घडे आणि सुवर्णाचे कलश ठेवलेले होते. वानराने त्या उत्तम मदिरालयाचे दर्शन घेतले; त्याने रत्नांनी बनवलेल्या मद्यपात्र आणि सुवर्णप्याले पाहिले. महान वानराने विविध पात्रे पाहिली—काही पूर्ण, काही अर्धवट, काही रिकामी. त्याने काही पेय अजून चाखलेली नव्हती, काही ठिकाणी विविध खाद्यपदार्थ, तर काही ठिकाणी अर्धवट प्यालेले मद्य पाहिले. काही पलंगावर फक्त अर्धेच झाकण राहिलेले होते; इतर ठिकाणी स्त्रियांचे पलंग अनेक प्रकारे रिकामे होते, तर काही सुंदर स्त्रिया एकमेकांना मिठी मारून झोपल्या होत्या. एक स्त्री दुसऱ्या स्त्रीचे वस्त्र घेऊन, तिला मिठी मारून, झोपेच्या प्रभावाने झोपलेली होती. त्यांच्या सौम्य श्वासामुळे, त्यांच्या अंगावरच्या वस्त्र आणि हार हलकेच हलत होते, जणू मंद वाऱ्याने स्पर्श झाला असेल. थंड चंदन, गोड मद्य, विविध हार, आणि अनेक फुलांचे सुगंध— वाऱ्याने स्नान, चंदन आणि धूप यांचे मिश्रित सुगंध तिथे पसरले होते. पुष्पक प्रासादात सुगंध दरवळत होता; काही स्त्रिया काळ्या, काही गोऱ्या, आणि काही सुंदर काळ्या रंगाच्या होत्या. काही स्त्रिया सुवर्णवर्णाचे अंग असलेल्या, त्या राक्षसांच्या घरात; आणि झोपेच्या प्रभावाने, कामात तृप्त होऊन, स्तब्ध झाल्या होत्या. झोपलेल्या कमळासारखे त्यांचे स्वरूप होते; अशा रीतीने तेजस्वी वानराने रावणाच्या अंतःपुरातील सर्व दृश्य पाहिले, पण त्याला जानकी कुठेही दिसली नाही.