हनुमान लंकेच्या राजवाड्यात शिरला आणि त्याने पाहिले की, राक्षसांचा स्वामी, पराक्रमी आणि तेजस्वी रावण, मद्यपान करून झोपलेला आहे. तो एका चमकदार पलंगावर, झोपेत गाढ गुंतला होता. रावणाच्या जवळ जाताच, त्याच्या मोठ्या सर्पासारख्या श्वासामुळे हनुमान अत्यंत काळजीत झाला आणि तो अत्यंत सावधपणे पुढे सरकला. पुढे एका उंच व्यासपीठावर पोहोचून, कठड्याच्या आडोशाला लपून, हनुमानाने त्या मद्यधुंद, राक्षसांमध्ये वाघासारख्या रावणाकडे नजर टाकली. रावणाचा झोपलेला पलंग एक भव्य धबधब्यासारखा चमकत होता, आणि त्याच्या शेजारी एक उंची हत्ती विश्रांती घेत होता. हनुमानाने पाहिले की, रावणाच्या बलवान भुजा सुवर्ण कंकणांनी सुशोभित होत्या आणि त्या इंद्राच्या ध्वजासारख्या विस्तीर्ण आणि प्रभावी दिसत होत्या. त्या भुजांवर हत्तींच्या सुळे मारल्याच्या खुणा होत्या, जणू वज्राने कोरलेल्या, आणि विष्णूच्या चक्रासारख्या चिन्हांनी सुशोभित होत्या. त्या जाड, सुंदर आकाराच्या, एकमेकांना जोडलेल्या, बळकट भुजा होत्या, ज्यावर सुंदर नखे, अंगठे आणि अंगठ्यांवर त्याच्या स्वतःच्या अंगठ्या होत्या. त्या भुजा लोखंडी गदेसारख्या, गोल आणि हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे दिसत होत्या आणि त्या चमकदार पलंगावर दोन पाच डोके असलेल्या नागांसारख्या पसरलेल्या होत्या. त्या थंड, सुगंधित आणि अत्यंत मौल्यवान चंदनाने लावलेल्या होत्या, जणू चंद्र किंवा शशकाच्या लेपासारखे. त्या सुंदर सुशोभित होत्या. त्या भुजांवर उत्तम स्त्रियांनी दाब दिला होता, त्यांना उत्तम सुगंधी द्रव्यांनी अभिषेक करण्यात आला होता, आणि त्या यक्ष, नाग, गंधर्व, देव आणि श्रेष्ठ दानव यांच्या सहवासाने पावन झाल्या होत्या. हनुमानाने पाहिले की, रावणाच्या त्या भुजा जणू मंदार पर्वताच्या गुहेत झोपलेल्या दोन मोठ्या सर्पांसारख्या क्रोधावस्थेत आहेत. त्या दोन भुजांमुळे, पर्वतासारखा राक्षसांचा स्वामी मंदार पर्वताच्या दोन शिखरांसारखा झळकत होता. त्याच्या शरीरातून आंबा, चंपक, बकुळ आणि उत्तम अन्नपेय यांच्या सुगंधाचा संगम दरवळत होता. त्या राक्षस राजाच्या मोठ्या मुखातून, तो झोपेत असताना, त्याचा श्वास जणू संपूर्ण राजवाडा भरून काढत होता. त्याच्या मस्तकावर मुकुट होता, मोत्यांनी आणि रत्नांनी सुशोभित, किंचित वाकलेला, आणि त्याचे तोंड तेजस्वी कुंडलांनी झळकत होते. त्याच्या रुंद छातीवर लाल चंदन आणि सुंदर हाराने अलंकारलेले, ते भाग उठून दिसत होते. त्याच्या जखमी बाजूवर फिकट रेशमी वस्त्र पसरले होते, आणि तो महागड्या पिवळ्या वस्त्रात गुंडाळलेला होता. रावणाचा श्वास मोठ्या सर्पासारखा होता, आणि तो जणू काळ्या उडदाच्या राशीसारखा दिसत होता; तो गंगेच्या काठी झोपलेल्या हत्तीप्रमाणे शांतपणे पडला होता. चार सुवर्णदिपांनी सर्व दिशांनी उजळलेला, त्याचे संपूर्ण शरीर विजेच्या चमकांनी प्रकाशित झालेल्या मेघासारखे भासत होते. त्याच्या पायाजवळ, त्या महात्मा राक्षसाधिपतीच्या प्रिया पत्नी, त्यांच्या पतीच्या सान्निध्यात, राजवाड्यात झोपलेल्या होत्या. त्यांच्या मुखांवर चंद्रासारखे तेज, सुंदर कुंडलांनी आणि ताज्या हारांनी, अलंकारांनी त्या शोभत होत्या—हे सर्व हनुमानाने पाहिले. त्या स्त्रिया नृत्य व संगीतकलेत निपुण, राक्षस राजाच्या भुजांवर बसलेल्या, मनोहर अलंकारांनी सजलेल्या, विश्रांती घेत होत्या. त्यांच्या कानांवर आणि हातांवर सुवर्णाचे कुंडल, हिरा व वायडूर्य रत्नांनी जडलेल्या कड्या शोभत होत्या. त्यांच्या चंद्रासारख्या मुखांनी आणि सुंदर कुंडलांनी, तो राजवाडा जणू तारकांनी भरलेल्या आकाशासारखा झळकत होता. मद्य व क्रीडेमुळे थकलेल्या, त्या कंबर बारीक असलेल्या स्त्रिया, राजाच्या वेगवेगळ्या ठिकाणी झोपलेल्या होत्या. त्यातील एक नृत्यकला जाणणारी, तिच्या सर्व अवयवांमध्ये सौंदर्य फुलवून, झोपेत प्रकाशमान दिसत होती. दुसरी एक, वाद्याला मिठी मारून झोपली होती, जणू मोठ्या नदीतील कमळाने फुललेल्या तरंगावर तरंगते आहे. आणखी एक, काळ्या डोळ्यांची स्त्री, बाजूला ढोल ठेवून झोपली होती, जणू मायाळू माता आपल्या लहान मुलाला जवळ घेत असते. एक सुंदर बांध्याची स्त्री, तिचा ढोल बाजूला ठेवून, जणू प्रियकराने दीर्घ संगतीनंतर प्रेयसीला मिठी मारावी, तसे झोपली होती. दुसरी, कमळासारखी डोळ्यांची, तिच्या वाद्याला मिठी मारून, जणू इच्छापूर्ती झालेली स्त्री प्रियकराला धरून झोपली आहे. अजून एक, नृत्यकलेत पारंगत, तिच्या हातात विपंची घेऊन, प्रियकराच्या मिठीत रममाण स्त्रीसारखी झोपली होती. दुसरी, मद्याने डोळे मऊ झालेले, तिचे हात सुंदरतेने ढोलावर ठेवलेले, सोनेरी झळाळीने चमकत होती. कंबर बारीक, निंदान रहित स्त्री, मद्यामुळे थकलेली, हातात छोटा ढोल धरून झोपली होती. दुसरी, ढोलाला मिठी मारून, जणू वसंतातील फुलांनी सजलेली वेल आपल्या लहान वासराला मिठी मारते, तशी झोपली होती. कमळासारख्या डोळ्यांची, मद्याने भ्रमित मनाची स्त्री, टाळ वाजवत झोपली होती, तिच्या हातांच्या मिठीत टाळ दाबले गेले होते. दुसरी तेजस्विनी, कलश बाजूला ठेवून, वसंतातील फुलांनी सजलेल्या वेलीप्रमाणे झोपली होती. एक तरुण स्त्री, झोपेच्या प्रभावाने, दोन्ही हातांनी तिच्या सुवर्ण कलशासारख्या स्तनांना मिठी मारून झोपली होती. दुसरी, कमळदृष्टी, पूर्णचंद्रासारख्या मुखाची, मद्याने थकलेली, दुसऱ्या सुंदर कंबरेच्या स्त्रीला मिठी मारून झोपली होती. त्या कुलीन स्त्रिया, विविध वाद्यांना मिठी मारून, जणू प्रियकराने प्रेयसीला मिठी मारावी, तसे छातीशी धरून झोपल्या होत्या. त्या स्त्रियांच्या मध्ये, एका भव्य पलंगावर, हनुमानाने एक विलक्षण सुंदर स्त्री वेगळी झोपलेली पाहिली.