हनुमान, आपल्या तेजस्वी आणि भाग्यवान स्वरूपात, राक्षसांचा उत्कृष्ट निवासस्थान पाहत होता. त्याने मग राक्षसांचा राजा रावण याच्या महालाकडे आपले पाऊल वळवले. त्या महालाच्या चारही बाजूंना चार दात आणि तीन दात असलेल्या, मुक्त आणि प्रचंड हत्तींचा पहारा होता; हे हत्ती शक्तिशाली शस्त्रे घेऊन उभ्या असलेल्या योद्ध्यांनी रक्षण केले होते. रावणाचा निवास पत्नी, राक्षसी स्त्रिया, आणि जबरदस्तीने आणलेल्या राजकन्यांनी भरलेला होता. त्या जागेत मगर आणि मकरांसह अनेक विकराळ मासे गोंधळ घालत होते, वाऱ्याच्या जोराने ते समुद्रातल्या नागांसारखे हालचाल करत होते. रावणाच्या घरात वैश्रवण, चंद्र, आणि गरुड यांच्याजवळ असणारी भाग्य, तीच अविचल आणि आनंददायक ऐश्वर्य, सदैव वास करत होते. महालाच्या मध्यभागी, वायुपुत्र हनुमानाने एक उत्तम बांधलेली, अनेक मार्ग असलेली दुसरी भव्य वास्तू पाहिली. तेथे ब्रह्मासाठी विश्वकर्म्याने बांधलेली, पुष्पक नावाची दिव्य विमान, सर्व प्रकारच्या रत्नांनी सजलेली, स्थित होती. कुबेराने ती विमान तपस्येने ब्रह्मापासून मिळवली होती; पण रावणाने आपल्या सामर्थ्याने कुबेरावर विजय मिळवून ती विमान मिळवली. पुष्पक विमान शुद्ध सोन्या-चांदीच्या स्तंभांवर उभी होती, कुशलतेने बांधलेली, विविध मुद्रांमध्ये असलेल्या हरणांच्या आकृत्यांनी सजलेली, आणि तेजाने झळकत होती. चारही बाजूंनी सुंदर मंडपांनी अलंकृत, मेरू आणि मंदार पर्वतासारखी, आकाशाला स्पर्श करणारी भासली. विश्वकर्म्याने तयार केलेली ती विमान अग्नि आणि सूर्यासारखी चमकत होती, सोन्याच्या जिन्यांनी आणि सुंदर वेदिकांनी सजलेली होती. सोन्या आणि क्रिस्टलच्या जाळीदार खिडक्या, निळ्या रत्नांच्या वेदिका, आणि मोठ्या निळ्या मण्यांनी ती विमान शोभली होती. अद्भुत प्रवाळ, मौल्यवान रत्न, आणि अतुलनीय मोत्यांनी सर्वत्र उजळणारी, ती विमान हाताच्या तळव्यासारखी चमकत होती. लाल चंदन आणि सोन्याच्या रंगाच्या धूपाने सुवासित, शुभ गंधांनी परिपूर्ण, ती विमान तरुण सूर्यासारखी झळकत होती. अनेक सुंदर मंडपांनी सजलेली, महाकपि हनुमानाने दिव्य पुष्पक विमानावर चढले; तेथे उभा राहून त्याने सर्वत्र पेय, अन्न, आणि नैवेद्याचा सुगंध अनुभवला. त्या मिश्रित दिव्य सुवासाचा श्वास घेतला; तो सुवास प्रिय मित्रास भेटल्यासारखा मनाला आनंद देणारा होता. 'इथे ये,' असे म्हणत हनुमान रावणाच्या निवासस्थानाकडे गेला; तेथे एक मोठा आणि शुभ सभागृह त्याने पाहिला. रावणाचे ते सभागृह प्रिय स्त्रीसारखे भासले; रत्नांच्या पायऱ्या आणि सोन्याच्या जाळीदार खिडक्यांनी ते उजळले होते. क्रिस्टलच्या फरशीवर, दातांच्या मधल्या जागेसारखे, मोती, हिरा, प्रवाळ, चांदी, आणि सोन्याने सजलेली होती. अनेक रत्नांच्या स्तंभांनी, सम आणि सरळ, उंच आणि सर्व बाजूंनी सुंदर सजलेली, ती वास्तू भव्यतेने भरली होती. स्तंभ आकाशात उडणाऱ्या पंखांसारखे उंच होते; मोठ्या गालिच्याने पसरलेली, पृथ्वीच्या चिन्हांनी अंकित होती. ती वास्तू पृथ्वीइतकी विस्तृत, घरांनी आणि विभागांनी भरलेली; मद्यपी पक्ष्यांच्या आवाजाने गूंजत, दिव्य सुवासांनी परिपूर्ण होती. मूल्यवान आच्छादने, राक्षसांचा राजा स्वतः सेवा करत होता; ती शुद्ध आणि शुभ्र, राजहंसासारखी, आणि धुराळ्या अगरच्या सुवासाने भरली होती. पान आणि फुलांच्या नैवेद्याने, उजळ आणि रंगीत, मनाला आनंद देणारी आणि इंद्रियांना सुख देणारी होती. ती दिव्य सभा, दु:ख दूर करणारी आणि समृद्धी निर्माण करणारी, पाच इंद्रियांना त्यांच्या उच्चतम वस्तूंनी तृप्त करणारी होती. रावणाच्या संरक्षणाखाली, ती त्यांना आईसारखे पोसत होती; हनुमान विचार करू लागला, 'हे तर स्वर्ग, देवांचा लोक, कदाचित इंद्राची नगरी, किंवा सर्वोच्च प्राप्ती आहे.' तो विचारात मग्न होऊन, त्याने तेथे सोन्याचे दिवे पाहिले; जणू मोठ्या खेळात लहान खेळाडू पराभूत झाले होते. दिव्यांच्या तेजाने, रावणाच्या उजळतेने, आणि चमकणाऱ्या अलंकारांनी, हनुमानाला सभागृह अग्नीने उजळले आहे असे वाटले. मग त्याने गालिच्यावर बसलेल्या हजारो कुलीन स्त्रिया पाहिल्या; विविध रंगाच्या वस्त्रांनी आणि हारांनी सजलेल्या, विविध वेषात अलंकृत झालेल्या. मध्यरात्री, अर्धी रात्र गेल्यावर, त्या स्त्रिया मद्य आणि निद्रेमुळे थकल्या होत्या; खेळ थांबवून, त्या गाढ झोपेत पडल्या होत्या. ती झोपलेली मंडळी, शांततेत शोभत होती; जणू कमळ तलावात राजहंस आणि मधमाशी शांतपणे विसावले आहेत. हनुमानाने त्यांच्या तोंडाकडे पाहिले, जे कमळासारखे सुवासित होते, दात बंद, डोळे मिटलेले, त्या सुंदर स्त्रियांचे. रात्र संपताच, त्यांच्या चेहऱ्यावर फुललेल्या कमळासारखा देखावा होता; पुन्हा पाकळ्या मिटल्या, आणि रात्र झाली. हे कमळासारखे मुख, मद्यपी मधमाशांनी पुन्हा पुन्हा शोधले जात होते, जसे ते फुललेल्या कमळाची इच्छा करतात. महाकपि हनुमानाने विचार केला, की त्यांच्या गुणांमध्ये जलजन्य कमळांच्या सारखेपणा आहे. त्या स्त्रियांमुळे सभागृह शरद ऋतूच्या स्वच्छ आकाशासारखे, तारांनी शोभलेले भासले. त्या स्त्रियांच्या गराड्यात, राक्षसांचा राजा रावण, जणू तारांच्या गराड्यात तेजस्वी तारा, उजळत होता. हनुमान विचार करू लागला, 'हे जणू आकाशातून पडलेल्या तारांप्रमाणे, पुण्याच्या अवशेषांनी वेढलेले आहे.' जसे महान आणि शुभ तारांचे प्रकाश, रंग आणि तेज स्पष्ट दिसतात, तसेच त्या स्त्रियांचे सौंदर्य आणि तेज त्या ठिकाणी झळकत होते. त्यांचे केस, हार, आणि रत्न विखुरलेले होते; पान आणि खेळाच्या वेळी, मद्य आणि झोपेने त्यांच्या मनावर प्रभाव पडला होता, आणि त्या सर्वत्र पडल्या होत्या. अशा प्रकारे, हनुमानाने रावणाच्या भव्य निवासस्थानात, त्याच्या ऐश्वर्य, सौंदर्य, आणि दिव्यता अनुभवली.