संध्याकाळच्या वेळी, हनुमान आपल्या उत्साहाने भरलेला, वेगाने उडी मारून सुंदर लंकेच्या शहरात शिरला. त्या शहरात मोठ्या रस्त्यांची स्पष्ट विभागणी होती. लंकेचे राजवाडे, सुवर्णासारख्या चमकणाऱ्या खांबांनी आणि सुवर्णासारख्या जाळ्यांनी सजलेले होते; हे शहर गंधर्वांच्या नगरीसारखे भासले. हनुमानाने सात आणि आठ मजली इमारती पाहिल्या, त्यांच्या मजल्यांवर क्रिस्टल आणि सुवर्णाची सजावट होती. त्या राक्षसांच्या महालांमध्ये पन्ना रत्नांची गुंतागुंतीची नक्षी आणि मोत्यांच्या माळांनी शोभा मिळाली होती; त्या विविध प्रकारांनी चमकत होत्या. राक्षसांच्या अद्भुत सुवर्ण दरवाज्यांनी लंकेला सर्व बाजूंनी उजळवले होते, आणि ती पूर्णपणे सजलेली होती. हनुमानाने लंकेचे रूप पाहिले, जे कल्पनाही करता येणार नाही असे अद्भुत होते; त्याच्या मनात वैदेहीला पाहण्याची उत्कंठा, आणि एकीकडे निराशा, तर दुसरीकडे आनंद निर्माण झाला. त्याने लंकेला पाहिले, जिथे पांढऱ्या मनोऱ्यांनी अलंकृत राजवाडे, मौल्यवान सुवर्णाचे दरवाजे, प्रसिद्धी मिळवलेले, रावणाच्या हातांनी संरक्षित, आणि रात्री भटकणाऱ्या भयानक शक्तीच्या राक्षसांनी सुरक्षित असलेले होते. त्या वेळी चंद्र, ताऱ्यांमध्ये चमकत, लंकेचा साथीदार झाल्यासारखा, हजारो किरणांनी पृथ्वीवर चांदण्याचा पडदा पसरवत होता. हनुमानाने चंद्र पाहिला, जो शंखासारखा उजळ, दुधासारखा पांढरा, किंवा कमळाच्या तंतूसारखा, सरोवरातून वर येणाऱ्या हंसासारखा प्रकाशमान होता. आता तिसरे अध्याय ऐकावे. वायूपुत्र हनुमान, बुद्धिमान, सूक्ष्म रूप धारण करून, पावसाळी ढगासारख्या उंच शिखरावर उभा राहिला. त्या शक्तिशाली हनुमानाने, रात्री, रावणाच्या अधिपत्याखाली असलेल्या, सुंदर बागा आणि जलाशयांनी समृद्ध असलेल्या लंकेत प्रवेश केला. त्याने शहर पाहिले, जे उत्तम रक्षण केलेले, शक्तीने भरभराटलेले, हिरव्या झाडांनी, सुंदर दरवाज्यांनी, आणि पांढऱ्या दारां- कमानींनी सजलेले होते. हे शहर, नागांच्या नगरीसारखे, नागांच्या मार्गांनी भरलेले, वीज चमकणाऱ्या ढगांनी आच्छादित, आणि ताऱ्यांच्या समूहांनी वेढलेले होते. ती लंकेची नगरी, प्रचंड सुवर्ण भिंतींनी वेढलेली, प्रचंड वाऱ्यांच्या गर्जनेने गुंजत होती, जणू अमरावतीसारखी. बॅनर्स आणि घंटांच्या गोड आवाजांनी सजलेली, हनुमान आनंदाने, वेगाने पुढे जाऊन, किल्ल्याच्या भिंतीवरून उडी मारली. त्याचे मन आश्चर्याने भरले, जेव्हा त्याने सर्वत्र सुवर्ण दरवाजे आणि ‘cat’s-eye’ रत्नांनी बनवलेले मंच पाहिले. त्या मजल्यांवर हिरा, क्रिस्टल, आणि मोत्यांची सजावट होती; शुद्ध सुवर्णाचे चमकणारे दालने आणि चांदीने बनवलेल्या मार्गांनी शहर उजळले होते. ‘Cat’s-eye’ रत्नांच्या पायऱ्या, पायऱ्यांमधील क्रिस्टलचा धूर, आणि सुंदर, वेगाने जाणारे मार्ग, जणू आकाशात उठत होते. शहराच्या सर्वत्र बगळ्यांचे आणि मोरांचे आवाज, राजहंसांनी शोभा मिळालेली, आणि संगीत व अलंकारांचा गूंज होता. देवतांच्या संपत्तीला स्पर्धा देणाऱ्या त्या शहराला पाहून, हनुमान आनंदित झाला; लंका जणू आकाशात उभी आहे असे भासले. राक्षसांचा राजा रावणाची ही भव्य, समृद्ध, अद्वितीय नगरी पाहून, वीर हनुमान विचारात पडला: “कोणताही दुसरा या नगरीला बलपूर्वक जिंकू शकत नाही, कारण ती रावणाच्या सैन्याने, शस्त्रधारी आणि सज्ज, सुरक्षित आहे.” या भूमीला प्रसिद्धी मिळू शकते केवळ कुमुद, अंगद, महान वानर सुषेण, किंवा प्रसिद्ध मैंद आणि द्विविदा यांच्यासाठी; किंवा विवस्वताचा पुत्र, हरीचा पुत्र कुशपर्वण, वानरांचा प्रमुख ऋक्ष, किंवा माझ्यासाठी, कीर्तीचा मार्ग म्हणून. आणि रामाच्या महान शक्तीला, लक्ष्मणाच्या शौर्याला पाहून, हनुमानाच्या मनात आनंद भरला. त्याने एका स्त्रीला पाहिले, जी रत्नांनी अलंकृत वस्त्रांनी सजलेली, गायीच्या घराचा चिन्ह असलेली, तिच्या उरावर सुगंधित लेप लावलेला, आणि सुंदर स्त्रीप्रमाणे सजलेली होती. हनुमानाने राक्षसांच्या राजाची नगरी पाहिली, जिच्या अंधाराला दिव्यांनी आणि महान ग्रहांच्या तेजाने दूर केले होते. तेव्हा, लंकेच्या स्वतःच्या रूपात, त्या वायुपुत्र, शक्तिशाली हनुमानाच्या प्रवेशाला पाहून, लंकेने, भयावह चेहरा दाखवत, स्वतः उभी राहिली. ती वायुपुत्र हनुमानासमोर उभी राहून, मोठा गर्जना करून, हनुमानाशी बोलली: “तू कोण आहेस, आणि कोणत्या हेतूने इथे आला आहेस, हे वनवासी? तुझ्या श्वास असताना सत्य बोल.” “हे वानरा, रावणाच्या सैन्याने सर्व बाजूंनी सुरक्षित असलेल्या या लंकेत तुझा प्रवेश शक्य नाही.” तेव्हा वीर हनुमान, तिच्यासमोर उभा राहून, म्हणाला: “तू विचारलेस त्याचे सत्य मी सांगतो.” “तू कोण आहेस, विकृत डोळ्यांनी, शहराच्या दरवाज्यावर उभी आहेस? आणि तू का, रागाने, मला कठोर शब्द बोलतेस?” हनुमानाचे शब्द ऐकून, लंका, जी इच्छेनुसार रूप बदलू शकते, रागाने वायुपुत्राला कठोर शब्द बोलली. “मी या नगरीची अजिंक्य रक्षक आहे, महान रावणाच्या आज्ञेची वाट पाहत आहे.” “माझा अपमान करून या शहरात प्रवेश करणे शक्य नाही; आज मी तुला ठार करीन, आणि तुझा जीव सोडून तू झोपशील.” “मीच ही लंका आहे, हे वानरा; मी सर्व बाजूंनी याचे रक्षण करते—हे मी तुला सांगितले आहे.” लंकेचे हे शब्द ऐकून, वायुपुत्र हनुमान, वानरांमध्ये श्रेष्ठ, दुसऱ्या पर्वतासारखा स्थिर उभा राहिला.