वानरश्रेष्ठ हनुमान, वायुपुत्र, आपल्या शेपटीने गोलाकार तयार करून, शुभ्र तेजस्वी दातांनी आणि तेजाने झळाळत, जणू सूर्य आपल्या प्रभामंडळाने वेढलेला आहे, अशा भव्य रूपात प्रकट झाला. त्याच्या अतिशय लालसर मांड्यांमुळे तो जणू लाल गेरूने रंगवलेल्या आणि फाटलेल्या पर्वतासारखा भासत होता. वानरांमध्ये सिंहासारखा तो महाबली हनुमान समुद्रावर उडी मारताना, त्याच्या शरीराच्या दोन्ही बाजूंनी वाहणारा वारा मेघगर्जनेसारखा गडगडत होता. उत्तरेकडून पडणाऱ्या उल्केसारखा तो महावानर आकाशात वेगाने झेपावत होता. त्याचे शरीर जणू आगीतून उडणाऱ्या मोठ्या जळत्या लाकडासारखे भासत होते, आणि तो मोठ्या हत्तीप्रमाणे, बाजूंनी दोऱ्याने बांधल्यासारखा दिसत होता. त्याच्या शरीराच्या आणि वरच्या बाजूला पडणाऱ्या खोल सावलीमुळे तो वानर जणू वाऱ्याच्या वेगाने समुद्रात धावणारी नाव आहे, असे वाटत होते. ज्या ज्या समुद्राच्या भागात तो महाबली वानर पोहोचला, तिथे समुद्र जणू त्याच्या बलशाली अंगविक्षेपाने वेडावून गेला आहे, असे वाटत होते. प्रचंड वेगाने तो वानर समुद्राच्या डोंगराएवढ्या लाटांवरून उडी मारत होता. वानराचा आणि मेघांचा वारा एकत्र येऊन समुद्राला जबरदस्त हादरा देत होते आणि समुद्र भीषण गर्जना करत होता. वानरश्रेष्ठ हनुमान, समुद्रातील खारट पाण्यात लाटांचे जाळे ओढत, जणू आकाश आणि पृथ्वी दोन्ही पसरवत असल्यासारखा झेपावत होता. विशाल समुद्राच्या मेरू आणि मंदार पर्वताएवढ्या उंच लाटांवरून तो वेगाने जात होता, जणू त्या लाटा मोजत आहे, असे वाटत होते. त्याच्या सामर्थ्याने आणि मेघांनी भरलेल्या पाण्यामुळे समुद्र आकाशात पसरलेल्या शरद ऋतूतील मेघांसारखा तेजस्वी दिसत होता. त्याच्या वेगाने समुद्रातील शार्क, मगर, मासे आणि कासवे वर उघडे पडले होते, जणू त्यांची आवरणे काढून टाकली आहेत. त्याला पुढे येताना पाहून समुद्रातील नागांनी, हा वानरश्रेष्ठ गरुडच आकाशात उडत आहे, असे समजले. झपाट्याने झेपावणाऱ्या त्या सिंहसदृश वानराची सावली दहा योजन रुंद आणि तीस योजन लांब अशी सुंदर दिसत होती. वायुपुत्राच्या मागे त्याची सावली समुद्राच्या खारट पाण्यावर जणू शुभ्र, दाट मेघांची रेषा असल्यासारखी चमकत होती. तो महाबली, तेजस्वी, विशाल शरीराचा वानर वाऱ्याच्या मार्गावर, कोणत्याही आधाराविना, जणू पंख असलेला पर्वतच, असे भासत होता. तो वानर-हत्ती ज्या मार्गाने गेला, त्या मार्गावर समुद्र जणू क्षणात खाच झाल्यासारखा दिसत होता. आपल्या झेपेत त्याने पक्ष्यांच्या थव्यांतून जाताना, जणू पक्ष्यांचा राजा गरुड, वाऱ्याने मेघांचे समूह उडवून लावतो, तसे मेघ दूर लोटले. पांढरे, लाल, निळे आणि गेरू रंगाचे मोठे मेघ त्याच्या वेगाने खेचले जाऊन उजळत होते. तो वारंवार मेघांच्या समूहात शिरत आणि बाहेर येत होता, त्यामुळे कधी लपलेला, कधी प्रकट, जणू चंद्रच, असा दिसत होता. त्याच्या झपाट्याने उडणाऱ्या झेपेला पाहून देव, गंधर्व आणि चारण यांनी तिथे पुष्पवृष्टी केली. सूर्याने त्या वानरराजाला झेपताना तापवले नाही आणि वाऱ्याने त्याच्या झपाट्याने रामाच्या कार्यसिद्धीसाठी सेवा केली. आकाशातून उडताना ऋषींनी त्याचे स्तवन केले, तर देव-गंधर्वांनी वनवासी हनुमानाचे गुणगान केले. नाग, यक्ष आणि विविध राक्षसांनीही थकवा न आलेल्या या श्रेष्ठ वानराचे स्तुतीपर कौतुक केले. हनुमान, वानरांमधील वाघ, झेपावत असताना, समुद्राने इक्ष्वाकु वंशाचा सन्मान करण्याची इच्छा केली आणि तो विचार करू लागला—“जर मी वानरराज हनुमानास मदत केली नाही, तर लोक मला दोष देतील. माझे विस्तार इक्ष्वाकुंच्या सागराने केले आहे; आणि हा वानर इक्ष्वाकुंचा सल्लागार आहे. म्हणून त्याला माझ्यामुळे अडथळा येऊ नये. मला असे काही करावे लागेल की हा वानर थोडावेळ विसावा घेईल आणि मग आनंदाने उर्वरित समुद्र पार करील.” असा विचार करून समुद्राने, समुद्राच्या पाण्यात लपलेल्या सुवर्णनाभी, सर्वश्रेष्ठ पर्वत मैनाक याला उद्देशून बोलावले. “हे मैनाक, इंद्राच्या आज्ञेने तू येथे अधोलोकात राहणाऱ्या असुरांच्या सैन्यासाठी अडथळा म्हणून ठेवला आहेस. तुझी शक्ती त्यांना माहिती आहे आणि तू अमाप अधोलोकाचा दरवाजा बंद करून ठेवतोस, जेणेकरून ते पुन्हा वर येऊ नयेत. तुझी ताकद वर, खाली, सर्वत्र पसरलेली आहे. म्हणून, मी तुला विनंती करतो—हे श्रेष्ठ पर्वता, तू वर ये. रामाच्या कार्यासाठी झेपावणारा, पराक्रमी वानर, हनुमान, तुझ्या दिशेने येत आहे. इक्ष्वाकु वंशाचा मान राखणे हे माझे कर्तव्य आहे; आणि तेच तुझेही आहे. तू आम्हाला मदत कर, म्हणजे आमचे कार्य विघ्नित होणार नाही; कारण अपूर्ण कर्तव्याने सज्जनांचा कोप होतो. पाण्यातून वर ये आणि या वानराला तुझ्यावर विसावा घेऊ दे; तो आमचा पाहुणा आहे आणि सर्व झेप घेणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे. हे मैनाक, तुझे सुवर्णशृंग, देव-गंधर्वांनी सेविलेले, त्यावर हनुमानाला विसावा घेऊ दे आणि मग तो पुढे जाईल. काकुत्स्थ रामाची करुणा, सीतेचे वनवासदुःख आणि वानरप्रमुखाचा परिश्रम लक्षात घेता, तुला उठायलाच हवे.” असे ऐकताच, सुवर्णशृंगधारी मैनाक पर्वत, घनदाट वृक्ष-लत्यांनी वेढलेला, समुद्राच्या खारट पाण्यातून झपाट्याने वर आला.