एका वेळी, अंजना देवी पर्वतशिखरावर उभी होती. तिच्या सुंदर, पिवळ्या वस्त्राला लाल रंगाचे डाग होते आणि तो वस्त्र हलक्या वाऱ्याने अलगद उडवले गेले. त्या वेळी वायुदेवतेने तिच्याकडे पाहिले—तिच्या सुडौल, आकर्षक मांड्या, सुंदर, गोल वक्ष, आणि मोहक, देखणे मुख. तिच्या रुंद कंबरेला आणि बारीक मध्यमेला पाहून, तिच्या प्रत्येक अवयवात असलेली तेजस्विता व निर्दोषता पाहून वायुदेवता मोहित झाले. वायुदेवतेचे मन कामभावनेने व्यापले गेले आणि त्यांनी आपल्या दीर्घ बाहूंनी त्या निष्पाप रूपाला आलिंगन दिले. अचानक घाबरलेल्या अंजनादेवी म्हणाली, "हा कोण आहे, जो माझ्या एकपत्नीव्रताचा भंग करू इच्छितो?" तिच्या या प्रश्नावर वायुदेव म्हणाले, "हे सुंदरी, मी तुला कोणतीही हानी केली नाही; तुझ्या मनात भीती बाळगू नकोस." "फक्त मनानेच मी तुला स्पर्श केला आहे आणि आलिंगन दिले आहे. तुझा पुत्र बलवान आणि बुद्धिमान असेल." वायुदेव पुढे म्हणाले, "तो महान तेजस्वी, अपार बळवान आणि पराक्रमी असेल. उडी मारण्यात आणि आकाशात झेप घेण्यात तो माझ्याइतकाच सामर्थ्यवान असेल." हे ऐकून, अंजना अत्यंत प्रसन्न झाली आणि त्या गुहेतच तिने तुला—बळवान, दीर्घबाहू वानरवीर हनुमान—जन्म दिला. नंतर, एके दिवशी, त्या विशाल वनात सूर्य उगवताना तू लहानपणी सूर्याला फळ समजून पकडण्यासाठी आकाशात झेप घेतलीस. तीनशे योजन अंतर पार करूनही, तुझ्या ऊर्जेने तू थकला नाहीस, निराश झाला नाहीस. तू वेगाने आकाशात झेप घेतल्यावर, इंद्रदेव रागाने आणि तेजाने तुझ्यावर वज्र फेकला. त्या वज्राचा आघात तुझ्या डाव्या गालावर झाला आणि त्यामुळे तुझा जबडा तुटला. त्यामुळेच तू ‘हनुमान’ या नावाने प्रसिद्ध झालास. हे पाहून वायुदेव अत्यंत क्रुद्ध झाले आणि त्यांनी संपूर्ण त्रैलोक्यभर वारा वाहणे थांबवले. त्यामुळे तीनही लोकांची स्थिती अस्वस्थ झाली, सर्व देव घाबरले आणि त्यांनी वायुदेवाला शांत करण्यासाठी प्रयत्न केले. वायुदेव संतुष्ट झाल्यावर, ब्रह्मदेवाने तुला वर दिला, "हे खरे वीर, युद्धात कोणत्याही अस्त्राने तुझा नाश होणार नाही." तुला वज्राच्या आघाताने काहीही झाले नाही हे पाहून, इंद्रदेवही प्रसन्न झाले आणि त्यांनी तुला वर दिला, "तुझा मृत्यू फक्त तुझ्या इच्छेनेच होईल." अशा प्रकारे, तू केसरीचा पुत्र, रणभूमीत प्रचंड पराक्रमी जन्मास आला. तू वायुदेवतेचा खरा पुत्र आहेस, तेज आणि झेप यात त्याच्या तोडीस तोड आहेस. आज आमचे आयुष्य संपत आले असले, तरी तू आमच्यात आहेस, कौशल्य आणि पराक्रम युक्त—जणू दुसरा वानरांचा राजा. "माझ्या लहानपणी मी स्वतः तीन पावलांत पृथ्वीला—तिच्या पर्वत, वन, आणि उपवने यांसह—एकवीस वेळा प्रदक्षिणा घातली होती," असे एका वानरश्रेष्ठाने सांगितले. "देवतांच्या आज्ञेने आम्ही औषधी वनस्पती आणल्या, ज्यामुळे अमृत निर्माण झाले आणि आम्हाला महान शक्ती प्राप्त झाली." "पण आता मी वृद्ध झालो आहे, माझे पराक्रम कमी झाले आहेत. या वेळी, तुझ्या सर्व सद्गुणांनी युक्त असलेल्या तुझ्यावरच आमची आशा आहे." म्हणून, "आता तुझे सामर्थ्य दाखव, कारण तू उड्या मारणाऱ्यांत श्रेष्ठ आहेस. सर्व वानरांना तुझे सामर्थ्य पाहायचे आहे." "उठ, वानरांमधील वाघा, या महान समुद्रावर उडी मार; कारण हनुमान, तुझा मार्ग सर्व प्राण्यांपेक्षा श्रेष्ठ आहे. सर्व वानर निराश झाले आहेत, हनुमान, तू का विलंब करतोस? विष्णूने जसे तीन पावले टाकली, तसे तूही धाडसाने पुढे जा." वानरांच्या सेनापतीने तुला प्रोत्साहन दिल्यावर, वायुपुत्र हनुमान, आपल्या वेगाबद्दल खात्री बाळगून, त्या वानरवीरांना आनंदित करत महान रूप धारण करू लागला. यानंतर, जेव्हा हनुमान आपल्या शरीराचा विस्तार करून शंभर योजन समुद्र ओलांडण्यास सज्ज झाला, तेव्हा त्याला पाहून सर्व वानरांनी आनंदाने जयघोष केला आणि त्याचे कौतुक केले. त्याच्या या अद्भुत रूपाला पाहून सर्व वानर आश्चर्यचकित झाले आणि आनंदित झाले, जणू काही नारायणाचे तीन पावले पाहत आहेत. वयोवृद्ध वानरश्रेष्ठांनी त्याचे स्तवन केले, त्याच्या तेजाने तो अधिकच तेजस्वी झाला. त्याने आपल्या शेपटीला गुंडाळले आणि आनंदाने अधिक सामर्थ्य प्राप्त केले. जसा सिंह मोकळ्या पर्वतगुहेत अंग ताणतो, तसा वायुपुत्र हनुमान स्वतःचे शरीर विस्तारू लागला. त्याचे तेजस्वी, बुद्धिमान मुख अम्बरीषासारखे, धूर नसलेल्या अग्निप्रमाणे झळकत होते. वानरांच्या गर्दीतून उभा राहत, आनंदाने रोमांचित झालेला हनुमान आदराने वयोवृद्ध वानरांना म्हणाला, "वारा—जो अग्निचा मित्र आहे, जो पर्वतशिखरांवरून आणि आकाशातून जातो—त्याचा मी पुत्र आहे. झेप घेण्यात मी त्याच्या तोडीस तोड आहे." "मी इतका समर्थ आहे की मेरू पर्वत हजारो वेळा न स्पर्श करता, जणू आकाशात वळसा घालत, प्रदक्षिणा करू शकतो. माझ्या भुजाबळाच्या जोरावर, मी जगातील पर्वत, नद्या, सरोवरे यांसह संपूर्ण पृथ्वीला समुद्राने व्यापू शकतो." अशा प्रकारे, वायुपुत्र हनुमानाने आपली दिव्य उत्पत्ती, अद्भुत सामर्थ्य आणि अतुलनीय पराक्रम सर्वांसमोर प्रकट केला.