संपाती म्हणाला, "रामाचं नाव ऐकून मला खात्री वाटते की तीच सीता आहे. आता लक्षपूर्वक ऐका, त्या राक्षसाच्या निवासस्थानाचं वर्णन मी सांगतो. विश्रवाचा पुत्र आणि वैश्रवणाचा भाऊ असलेला रावण, लंकेत राहतो. समुद्रात असलेल्या एका बेटावर, इथून पूर्ण शंभर योजनांवर, विश्वकर्म्याने बांधलेली ती भव्य लंका नगरी वसलेली आहे. त्या लंकेला जांभू सोन्याचे दरवाजे, सुंदर सोन्याच्या व्यासपीठांनी आणि सोन्यासारख्या तेजस्वी प्रासादांनी अलंकृत केले आहे. सूर्याप्रमाणे झळाळणाऱ्या भक्कम भिंतींनी ती नगरी वेढलेली आहे. तिथेच, रेशमी वस्त्र परिधान केलेली, दुःखी वैदेही राहते. रावणाच्या अंतःपुरात तिला बंदिवान ठेवण्यात आलं असून, राक्षसी स्त्रिया तिच्या पहाऱ्यासाठी नेमलेल्या आहेत. जनककन्या मैथिली तिथेच आहे, तुम्ही तिला पाहाल. ही लंका सर्व बाजूंनी समुद्राने संरक्षित आहे. समुद्राच्या टोकापर्यंत, शंभर योजनांचा हा प्रवास पूर्ण केल्यानंतर, दक्षिण किनाऱ्यावर पोहोचल्यावर तुम्हाला रावण दिसेल. म्हणून, हे वानरांनो, तिथे त्वरेने आणि उत्साहाने जा. माझ्या ज्ञानामुळे मला दिसतं की तुम्ही तिथे जाऊन पुन्हा परत याल. पक्ष्यांच्या प्रवासाच्या मार्गांप्रमाणे, पहिला मार्ग कूलिंग आणि धान्य खाणाऱ्या इतर पक्ष्यांचा आहे. दुसरा मार्ग बलवान अन्न खाणारे आणि झाडांची फळे खाणाऱ्यांसाठी आहे; तिसरा मार्ग भास पक्ष्यांचा, आणि चौथा क्रौंच व कुरर पक्ष्यांचा आहे. पाचवा मार्ग श्येन पक्ष्यांचा, सहावा गृध्रांचा, आणि सहावा हंसांचा — तोच गरुडाचा सर्वोच्च मार्ग आहे. आम्ही सर्व गरुडवंशीय आहोत, हे श्रेष्ठ वानरांनो. कधीतरी आम्ही एक दोषार्ह कर्म केलं, ज्यामुळे आम्ही मांसाहारी झालो; माझ्या भावामुळे निर्माण झालेल्या त्या वैराचं मला परतफेड करायची आहे. येथे उभा राहून मी रावण आणि जानकी दोघांनाही पाहतो; आमच्याजवळ गरुडासारखी दिव्यदृष्टी आणि शक्ती आहे. म्हणून, आमच्या आहार, बल आणि स्वभावामुळे, हे वानरांनो, आम्ही नेहमी शंभर योजनांपलीकडेही पाहू शकतो. आमचं जीवन हे दूरदृष्टीने जगण्यासाठीच नियोजित आहे. वानरांसाठी जीवन हे झाडांच्या मुळाशीच आहे. आता, हे वानरांनो, समुद्राच्या खाऱ्या पाण्याला ओलांडण्याचा काही मार्ग शोधा; वैदेहीपर्यंत पोहोचून, कार्यसिद्ध होऊन परत या. माझी इच्छा आहे की मी तुम्हाला समुद्रकिनाऱ्यापर्यंत घेऊन जावं, जिथे वरुणाचं निवासस्थान आहे; तिथे मी माझ्या दिवंगत भावासाठी जल अर्पण करीन. मग त्या जलाशयाच्या काठी, त्या सामर्थ्यशाली वानरांनी जळालेल्या पंखांच्या संपातीला तिथे नेलं. नंतर, पक्षिराज संपातीला त्या जागी परत आणून, वानरांना हवी ती माहिती मिळाल्याने ते अत्यंत आनंदित झाले. आता नववन्नाव्या सर्गाची कथा ऐका. पक्षिराज संपातींचं अमृतासारखं वचन ऐकून, ते श्रेष्ठ वानर आनंदित झाले आणि म्हणाले, 'जांबवान, वानरांमध्ये श्रेष्ठ, सर्व वानरांसह जमिनीवरून झपाट्याने उठले आणि गृध्रराजाला विचारू लागले — सीता कुठे आहे? तिला कोणी पाहिलं? मैथिलीला कोण पळवून नेलं? कृपया सर्वकाही सांगा आणि आम्हा वनवासीयांना मार्गदर्शन करा. रामाच्या बाणांचं सामर्थ्य कोण विसरेल? जे वज्रासारखी वेगवान असतात, आणि लक्ष्मणाने सोडले तर कोणीही त्यांना थांबवू शकत नाही. वानरांना धीर देत, सीतेच्या बातमीसाठी उत्सुक असलेल्या वानरांना संपाती आनंदाने म्हणाला, 'ऐका, मी वैदेहीचं हरण कसं झालं, कोणी केलं, आणि मला हे कसं समजलं, हे सांगतो. मी या पर्वतावर खूप काळ पडून आहे, त्यामुळे माझी शक्ती आणि तेज हरपली आहे. माझा सुपार्श्व नावाचा पुत्र — उत्तम उडणाऱ्या पक्ष्यांमध्ये श्रेष्ठ — योग्य वेळी मला अन्न देतो. गंधर्वांना इच्छा, नागांना राग, आणि प्राण्यांना भीती तीव्र असते; म्हणून आमची भूकही तीव्र असते. एका वेळी, मी उपाशी होतो, आणि माझ्या सुपार्श्वाने मांस न खाता, संध्याकाळी माझ्या जवळ आला. त्याने, उपाशी असूनही, मला आनंद देत, माझ्या परवानगीने, सत्य सांगितलं. 'वडील, योग्य वेळी मांसाची इच्छा होऊन, मी आकाशातून उडत महेंद्र पर्वताच्या पायरीवर थांबलो. तिथे, समुद्रांच्या मध्ये भटकणाऱ्या हजारो प्राण्यांमध्ये मीच वाट अडवली, आणि माझं तोंड बंद केलं. तेव्हा, मी पाहिलं — सूर्योदयासारखा तेजस्वी एक पुरुष, एका स्त्रीला घेऊन जात होता, आणि तो काळ्या काजळाच्या ढिगासारखा दिसत होता. त्यांना पाहून, मी मनाशी ठरवलं आणि नम्रतेने, सौम्य शब्दांनी त्याच्याकडे अन्नासाठी वाट मागितली. खरं तर, पृथ्वीवर कोणीही विनंती करणाऱ्यांवर प्रहार करत नाही; मग मी तर पक्षिराज आहे. तेव्हा तो आकाशातून प्रचंड वेगाने गेला, जणू आकाशच दाबत होता. आणि त्या वेळी मला देवतांनी सन्मान दिला. त्या दिव्य ऋषींनी मला सांगितलं, 'सौभाग्याने सीता जिवंत आहे; पतीपासून वेगळी झाली असली तरी ती सुखरूप आहे, यात शंका नाही.' त्या तेजस्वी सिद्धांनी असं सांगितलं, आणि मला कळलं की राक्षसांचा राजा रावण हाच तो आहे." अशा प्रकारे संपातीने वानरांना सर्व कथा सांगितली.