ज्यावेळी ते वीर वानर, आपल्या जीवाची आशा सोडून, अंधारात हरवले होते, तेव्हा अचानक त्यांना प्रकाश दिसला. त्या प्रकाशाकडे जाऊन, ते एका कोमल आणि अंधारमुक्त जागी पोहोचले, जिथे त्यांना एक अद्भुत जंगल दिसले. त्या जंगलात त्यांनी सोन्याचे झाड पाहिले, जे जणू प्रज्वलित अग्नीसारखे चमकत होते—साल, ताड, तमाळ, पुणाग, वंजुला आणि धवा या विविध वृक्षांचे तेजस्वी दर्शन झाले. चंपक आणि नाग झाडे, तसेच फुललेल्या कर्णिकार वृक्ष, सोन्याच्या फुलांच्या घोसांनी आणि विविध लाल कळ्यांनी शोभून दिसत होते. त्या झाडांच्या शिरोभागी सोन्याचे अलंकारांनी सजलेली वेल दिसत होती, जणू नव्या सूर्याचा तेज आणि बेरिलमधून बनलेल्या मंचावर त्या झाडांचा डौल होता. सोन्याने बनलेली झाडे, त्यांच्या रूपात उज्ज्वल, आणि निळ्या रंगाच्या कमळांनी सजलेली सरोवर, त्याभोवती पक्ष्यांचा गडगडाट, हे सर्व त्यांनी पाहिले. त्या परिसरात मोठ्या सोन्याच्या झाडांनी घेरलेले, जणू उगवणाऱ्या सूर्याचा रंग असलेले, शुद्ध सोन्यापासून बनलेली मासे आणि मोठ्या कमळांनी सजलेली सरोवर होती. तिथे त्यांनी कमळांनी भरलेली सरोवर पाहिली, ज्यात पाणी स्वच्छ आणि निर्मळ होते; तसेच सोन्याचे आणि चांदीचे राजवाडे होते. त्या राजवाड्यांमध्ये सोन्याच्या खिडक्या, मोत्यांच्या जाळ्यांनी झाकलेल्या, आणि सोन्याचे-चांदीचे तळ, बेरिल रत्नांनी अलंकृत, असे भव्य वास्तू त्यांनी पाहिल्या. सर्वत्र वानरांना भव्य, सुंदर घरांचे दर्शन झाले; फुलांनी आणि फळांनी लगडलेली झाडे, जणू प्रवाळ आणि रत्नांसारखी शोभून दिसत होती. सर्वत्र सोन्याच्या मधमाशा आणि मध, रत्नांनी व सोन्याने सजलेली शय्या आणि आसन, हे सर्व त्यांनी पाहिले. आसपास विविध आणि मोठ्या प्रमाणात सोन्याच्या, चांदीच्या, आणि कांस्याच्या भांड्यांचे ढिग त्यांनी पाहिले. तिथे दिव्य अगर आणि चंदन, शुद्ध खाद्यपदार्थ, तसेच मूळ आणि फळांचे साठे होते. त्यांनी महागडी वाहने, गोड मध, आणि दिव्य, सुंदर वस्त्रांचे संग्रह पाहिले. रंगीबेरंगी पांघरूण आणि प्राण्यांच्या कातड्या, इथे-तिथे ठेवलेली, जणू अग्नीच्या तेजाने झळकत होती. त्या भव्य गुहेत शोध घेत असताना वानरांनी विविध ठिकाणी उजळ सोन्याचे ढिग पाहिले. आणि थोड्याच अंतरावर त्यांनी एक महिला पाहिली, जी वाळकं आणि कृष्ण मृगचर्म परिधान करून बसली होती. ती तपस्विनी, आहारात संयमी, तिच्या तेजाने जणू प्रज्वलित होती; हे पाहून वानर आश्चर्यचकित झाले आणि तिथेच थांबले. मग हनुमान पुढे जाऊन विचारले, "तुम्ही कोण आहात? ही गुहा आणि हे सर्व धन कोणाचे आहे?" हनुमान, जणू पर्वतासारखा, त्या वृद्ध महिलेच्या समोर हात जोडून म्हणाला, "तुम्ही कोण, आणि हे निवासस्थान, ही गुहा, हे रत्न कोणाचे आहे? कृपया आम्हाला सांगा." त्यावर, हनुमानाने विचारलेल्या प्रश्नानंतर, पुढील अध्याय सुरू होतो. हनुमान त्या अत्यंत भाग्यवती तपस्विनीला, जी वाळकं आणि कृष्ण मृगचर्म परिधान करून धर्माचा मार्ग अनुसरत होती, म्हणाला, "आम्ही अचानक या गुहेत आलो, अंधारात हरवले, आणि भूक, तहान, श्रमाने थकलेले आहोत. आम्ही पृथ्वीतील या मोठ्या उघड्या जागेत प्रवेश केला, तहानेने व्याकुळ, आणि या विविध अद्भुत गोष्टी पाहिल्या." "हे सर्व पाहून आमचे मन अस्वस्थ झाले आहे, आम्ही गोंधळलो आहोत, आणि आमचे विचार हरवले आहेत. हे सोन्याचे झाड, जणू उगवणाऱ्या सूर्यासारखे चमकणारे, कोणाचे आहे?" "हे शुद्ध खाद्यपदार्थ, मूळ, फळ, सोन्याचे राजवाडे आणि चांदीचे घर, हे सर्व कोणाचे आहे?" "या सोन्याच्या खिडक्या आणि रत्नांच्या जाळ्यांनी सजलेली, फुलांनी आणि फळांनी सुगंधित झाडांनी वेढलेली घरं, हे सर्व कोणाच्या सामर्थ्याने निर्माण झाले?" "या जांभू सोन्याने बनलेल्या झाडांचे आणि स्वच्छ पाण्यात वाढणाऱ्या सोन्याच्या कमळांचे रहस्य काय?" "इथे सोन्याचे मासे आणि कासव कसे दिसतात? हे तुमच्या तपाच्या सामर्थ्याने, की दुसऱ्याच्या योगाने?" "आम्हाला काहीच माहिती नाही, म्हणून कृपया सर्व काही सांगा." हनुमानाने असे विचारल्यावर, धर्मनिष्ठ तपस्विनी उत्तर देते. ती हनुमानाला, सर्व प्राण्यांच्या कल्याणासाठी समर्पित असलेल्या, म्हणाली, "वानरश्रेष्ठा, येथे माय नावाचा एक महान आणि मायावी असुर होता. त्याने या सर्व सोन्याच्या जंगलाची निर्मिती आपल्या मायेमुळे केली; पूर्वी तो दानवांच्या नेत्यांसाठी मुख्य वास्तुविशारद होता, जणू विश्वकर्मा." "त्याने या सोन्याच्या, दिव्य आणि उत्तम महालाची निर्मिती केली; हजारो वर्षे कठोर तप केल्यावर. त्याने ब्रह्मदेवाकडून उषाणस वंशाच्या सर्व संपत्तीचा वर मिळवला; आणि सर्व काही साध्य करून, तो शक्तिमान आणि सर्व इच्छांचा स्वामी झाला." "तो काही काळ या महान जंगलात आनंदाने राहिला; आणि दानवश्रेष्ठ माय हेमासारख्या अप्सरेला आकर्षित झाला. पण इंद्रदेवाने त्याला वज्राने पराभूत केले; आणि ब्रह्मदेवाने हा उत्तम वन हेमाला दिला." "हे शाश्वत सुख आणि हा सोन्याचा महाल तिला मिळाला; मी स्वयंप्रभा, मेरुसावर्णाची कन्या, आणि ती माझी माता आहे." "वानरश्रेष्ठा, मी हेमाच्या या महालाचे रक्षण करते; हेमाची माझी प्रिय सखी आहे, आणि ती नृत्य-गायनात पारंगत आहे." "तिच्या कृपेने मिळालेल्या वराने मी या महान महालाचे रक्षण करते; सांगा, तुम्ही कोणत्या हेतूने आणि कोणासाठी या वनात प्रवेश केला?" "हे दुर्गम आणि अगम्य जंगल तुम्ही कसे पाहिले? शुद्ध मूळ आणि फळ खाऊन, पाणी पिऊन, तुम्ही सर्व काही मला सांगावे." यानंतर पुढील अध्याय सुरू होतो. सर्व वानर प्रमुख विश्रांती घेत असताना, ती धर्मनिष्ठ तपस्विनी त्यांना संबोधित करते. ही कथा अशीच पुढे वाहते, जिथे वानर आणि स्वयंप्रभा यांच्यात संवाद सुरू होतो, आणि त्या अद्भुत सोन्याच्या गुहेतील रहस्य उलगडले जाते.