कुबेराचा सुंदर, मनोहारी महाल त्या ठिकाणी उभा आहे, जो पांढऱ्या ढगासारखा दिसतो, सुवर्णाने अलंकृत आहे आणि विश्वकर्म्याने बांधलेला आहे. त्या परिसरात एक विशाल सरोवर आहे, ज्यात मुबलक कमळे आणि निळ्या कुमुदिनी फुलांनी भरलेले आहे; त्या जलाशयात राजहंस, बगळे यांचा वावर आहे, आणि स्वर्गीय अप्सरांचा समूह त्यास शोभा आणतो. त्या ठिकाणी, सर्व लोकांमध्ये पूजनीय असलेले, यक्षांचा समृद्ध व तेजस्वी अधिपती, वैश्रवण राजा आपल्या गुह्यकांसह आनंदाने वावरतो. त्या चंद्रप्रभा पर्वतातील गुहांत आणि शिखरांवर, तसेच सर्व ठिकाणी, रावण आणि सीतेचा शोध अत्यंत काळजीपूर्वक घ्यावा लागेल. त्यानंतर, जेव्हा क्रौंच पर्वतावर पोहोचाल, तेव्हा त्याच्या गुहेत प्रवेश करावा लागेल, जी अत्यंत दुर्गम आहे आणि मोठ्या काळजीनेच तिथे जाता येते. कारण त्या ठिकाणी, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, महान ऋषी वास करतात; हे ऋषी देवांच्या प्रार्थनेने तिथे आलेले असून, दिव्य रूपधारी आणि महान तपस्वी आहेत. क्रौंच पर्वताच्या इतर सर्व गुहा, उतार, शिखरे, दऱ्या आणि पायथ्याचीही बारकाईने तपासणी करावी लागेल. तिथेच वृक्षरहित काम पर्वत आणि मानस सरोवर आहे, जेथे पक्ष्यांचा निवास आहे; त्या स्थळी देव, यक्ष किंवा दैत्य यांनाही जाता येत नाही. क्रौंच पर्वताच्या सर्व उतार, पठार आणि शिखरांचा संपूर्ण शोध घ्यावा लागेल; त्यापलीकडे मैनाक नावाचा पर्वत आहे. तिथे माय दानवाचा स्वतः बांधलेला महाल आहे; मैनाक पर्वताचे उतार, पठार आणि गुहा यांचाही शोध घ्यावा लागेल. त्या परिसरात विविध ठिकाणी घोड्याच्या मुखाच्या स्त्रियांचे निवास आहेत; त्या प्रदेशापलीकडे, सिद्ध ऋषींच्या आश्रमात पोहोचता येते. तिथे सिद्ध, वैखानस व वालखिल्य ऋषी वास करतात; हे निष्पाप, तपाने शुद्ध झालेले सिद्ध आदरपूर्वक वंदनीय आहेत. त्यांच्याकडूनही सीतेच्या ठिकाणाबद्दल विचारपूस केली पाहिजे; तिथे वैखानस सरोवर आहे, जे सुवर्ण कमळांनी आच्छादलेले आहे. त्या सरोवरात सुंदर राजहंस वावरतात, जे उगवत्या सूर्याच्या तेजाने चमकतात; हे कुबेराचा राजस्नानाचा स्थान मानले जाते. त्या प्रदेशात एक हत्ती, आपल्या मादींसह नेहमी फिरतो; त्या सरोवरापलीकडे, एक असे आकाश आहे, जिथे चंद्र, सूर्य, तारे, मेघ किंवा प्रारंभ नाही—तेथील प्रकाश तपस्व्यांच्या तेजाने उजळून निघतो, जे दिव्य स्वरूपाचे, स्वतःच्या तेजाने झळकणारे आहेत. त्या प्रदेशापलीकडे शैलोदा नावाची नदी वाहते; तिच्या दोन्ही तीरांवर कीचक नावाचे बांबूचे जंगले आहेत. हे बांबू सिद्धांना त्या नदीच्या पार नेऊन पुन्हा परत आणतात; तिथे उत्तरेकडील कुरू लोकांचा प्रदेश आहे, जो पुण्यशाली लोकांचा आश्रय आहे. त्या प्रदेशात हजारो नद्या वाहतात, ज्यांचे पाणी सुवर्ण कमळांनी बनलेले आहे आणि त्यांच्या काठांवर निळ्या बेरिलच्या पानांनी व कमळ तलावांनी शोभा आलेली आहे. तिथले जलाशय लाल कमळांच्या वनांनी आणि सुवर्णालंकारांनी सजलेले आहेत, आणि ते उगवत्या सूर्याच्या तेजाने झळकतात. संपूर्ण प्रदेश मौल्यवान रत्नांच्या पानांनी, सुवर्ण तंतूंनी आणि निळ्या कमळांच्या रंगीबेरंगी वानांनी आच्छादलेला आहे. तिथल्या नद्यांच्या काठावर अतुलनीय मोती आणि मोठमोठ्या रत्नांचे खजिने विखुरलेले आहेत, आणि नद्यांचे प्रवाह सुवर्णाने भरलेले आहेत. त्या प्रदेशातील वृक्ष नेहमी फुलांनी व फळांनी लदलेले असतात, त्यांच्या फांद्या दाट पानांनी व्यापलेल्या असतात; त्यांना दिव्य सुवास, स्वाद व स्पर्श आहे, आणि ते इच्छित प्रत्येक वस्तू देतात. काही उत्तम वृक्ष विविध प्रकारचे वस्त्र व मोत्यांनी, वैडूर्य रत्नांनी अलंकृत दागिने फळासारखे देतात, जे स्त्रियांना व पुरुषांनाही योग्य आहेत. इतर काही झाडे सर्व ऋतूंमध्ये स्वादिष्ट फळे देतात, तर काही झाडांची फळे रत्नांनी सजलेली असतात. तिथे रंगीबेरंगी वस्त्रांची शय्याही झाडांवर तयार होते, आणि इतर झाडे मनाला आनंद देणाऱ्या माळा देतात. त्या प्रदेशात उत्कृष्ट पेये, विविध प्रकारचे अन्न आणि सद्गुणी, सौंदर्य व तारुण्याने युक्त स्त्रिया आहेत. गंधर्व, किन्नर, सिद्ध, नाग आणि विद्याधर हे तेजस्वी लोक तिथे नेहमी स्त्रियांसह आनंदाने वावरतात. सर्व जण पुण्यकर्म करणारे, सुखात रमणारे, स्त्रियांसह वास करणारे आणि सर्व इच्छित वस्तू प्राप्त करणारे आहेत. तिथे सतत गाण्याचा, वाद्यांचा आणि हास्याचा गूंज ऐकू येतो, जो सर्व प्राण्यांना मोहून टाकतो. त्या प्रदेशात कोणीही कधीही दुःखी नसतो, कोणीही अप्रिय नाही; दिवसेंदिवस तिथे आनंददायक गुण वाढतच जातात. त्या प्रदेशापलीकडे उत्तरेचा महासागर आहे, आणि त्याच्या मध्यभागी सोम नावाचा महान सुवर्ण पर्वत आहे. जे देव इंद्रलोकात गेले आहेत किंवा ब्रह्मलोकात पोहोचले आहेत, ते त्या पर्वतराजाला स्वर्गात झळकताना पाहतात. त्या प्रदेशात सूर्य नसतानाही तो स्वतःच्या तेजाने उजळतो; सूर्याच्या तेजाने तो ओळखला जातो आणि स्वतः सूर्याप्रमाणे प्रखर तळपत असतो. तेथेच, जगाचा आत्मा, एकादशरूप शिव, देवांचा देव, ब्रह्मा, हे महान ऋषींच्या वेढ्यात वास करतात. उत्तरेकडील कुरूंच्या प्रदेशापलीकडे जाऊ नका; इतर कोणतेही प्राणी तिथून पुढे जात नाहीत. कारण सोम नावाचा पर्वत देवांनाही दुर्गम आहे; त्याचे दर्शन घेतल्यावर त्वरित परत फिरावे. वानरांनो, तुमच्यासाठी फक्त इथपर्यंत जाणे शक्य आहे; या सूर्यरहित, अनंत प्रदेशाच्या पलीकडे आम्हाला काहीच माहिती नाही. मी वर्णन केलेल्या सर्व स्थळांचा शोध घ्या; आणि जर काही राहून गेले असेल, तर तेही तुमच्या मनाशी लक्षात ठेवा. तेव्हा राम, दशरथपुत्र, आणि माझ्यासाठी मोठे उपकार होतील; वायू व अग्निसमान सामर्थ्य असणाऱ्याने जनकनंदिनी सीतेचे दर्शन घेण्याचे कार्य सिद्ध होईल.