हनुमान आणि त्यांच्या वानर सैन्याला मार्गदर्शन करताना, सुग्रीव सांगतो—“तुम्ही त्या किरात लोकांपर्यंत पोहोचा, जे कच्ची मासळी खातात; जे बेटांवर राहतात; तसेच त्या भयंकर जलचर मानववाघांपर्यंतही जा. या सर्वांच्या आश्रयाने राहणारे वनवासी, तसेच जे पर्वतांद्वारे, पोहून किंवा होडीने गाठता येतात, अशा सर्व ठिकाणी शोध घ्या. मग, प्रयत्नपूर्वक, सात राजांनी अलंकृत असलेल्या यवद्वीपापर्यंत जा, जिथे सुवर्ण आणि रौप्याचे बेट आहे, आणि सोन्याच्या खाणींनी सजलेले आहे. यवद्वीपाच्या पलीकडे, आकाशाला भिडणारा शिशिर नावाचा पर्वत आहे, जिथे देव आणि दानव वावरतात. त्या पर्वतांच्या किल्ल्यांमध्ये, खोल दऱ्यांमध्ये आणि घनदाट जंगलांत, तुम्ही सर्वांनी मिळून रामाची तेजस्विनी पत्नी सीतेचा शोध घ्या. मग, तुम्ही शोन नावाच्या, तांबड्या पाण्याच्या, वेगाने वाहणाऱ्या नदीपर्यंत पोहोचा आणि सिद्ध, चारण यांच्याद्वारे पूजिल्या जाणाऱ्या समुद्राच्या काठी जा. त्या सुंदर घाटांवर आणि अद्भुत वनांमध्ये, रावण आणि वैदेही सर्वत्र शोधा. पर्वतांमधून उगम पावणाऱ्या नद्या, त्यांच्या भयंकर दरी आणि गुहा, तसेच जंगलं, सर्वत्र शोधा. यानंतर, समुद्रातील भयावह, मोठ्या लाटांनी भरलेली, वाऱ्याने प्रक्षुब्ध झालेली, गर्जना करणारी द्वीपं तुम्हाला दिसतील. तिथे, मोठ्या शरीराचे असुर, ब्रह्मदेवाच्या अनुमतीने, कायम सावल्या पकडतात; ते खूप दिवस उपाशी असतात. त्या विशाल, गर्जना करणाऱ्या, काळ्या मेघासारख्या दिसणाऱ्या, महान सर्पांनी भरलेल्या समुद्राजवळ पोचाल, आणि तिथे पवित्र जल पाहाल. मग, रक्तासारख्या लाल पाण्याच्या लोहीत नावाच्या समुद्राकडे जा, आणि तिथे तेजस्वी, उंच कूट-शाल्मली वृक्ष पहाल. त्या ठिकाणी, मांडेह नावाचे पर्वतासारखे भयानक राक्षस, विविध भीषण रूपांत, पर्वतशिखरांवर उलटे लटकलेले असतात. दररोज सूर्योदयाच्या वेळी, सूर्याच्या तेजाने जळून ते पाण्यात पडतात आणि पुन्हा पुन्हा तिथे लटकतात. हे राक्षस ब्रह्मतेजाने दररोज नष्ट होतात; त्यानंतर, तुम्ही क्षीरसमुद्र पाहाल, जो पांढऱ्या शुभ्र मेघांसारखा आहे. त्या समुद्राच्या मध्यभागी, मोत्यांच्या माळेसारख्या लाटांनी अलंकृत, विशाल आणि शुभ्र ऋषभ पर्वत उभा आहे. तो दिव्य, सुगंधित फुलांनी आच्छादित पर्वतांनी वेढलेला आहे, आणि तिथे सोन्याच्या तंतूंनी शोभलेली तेजस्वी कमळांनी भरलेले सरोवर आहे. हे सरोवर ‘सुदर्शन’ नावाने प्रसिद्ध आहे, जेथे राजहंसांची गर्दी असते; देव, गंधर्व, यक्ष, किन्नर, अप्सरा यांच्या समूहांनी तेथे वावर असतो. सर्वजण हर्षाने त्या कमळांनी भरलेल्या सरोवराकडे येतात, त्याच्या सौंदर्याची आस धरून. क्षीरसमुद्र ओलांडल्यानंतर, हे वानरांनो, तुम्ही वेगवान, भयावह जलोद नावाच्या समुद्रापर्यंत पोहोचाल, जो सर्व प्राण्यांना भिती घालणारा आहे. तिथे, महान अग्निशक्तीने घोड्याच्या तोंडाचा आकार घेतला आहे—त्याच्या जबड्यातील प्रचंड शक्तीने सर्व सजीव आणि निर्जीव गोष्टी ओढल्या जातात; तिथे, समुद्रातील आणि अन्य प्राण्यांचे हताश आक्रोश ऐकू येतात, जे वडवामुख पाहून असहाय्य होतात. त्या मधुर समुद्राच्या उत्तरेकडे, तेरा योजन दूर, झळाळत्या सोन्यासारखा तेजस्वी जतरूपशिला नावाचा पर्वत आहे. तेथे, वानरांनो, तुम्ही चंद्रासारखा, कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या मोठ्या डोळ्यांचा, पर्वतावर विसावलेला सर्पराज पाहाल. त्या पर्वतशिखरावर, सर्व देवांनी पूजलेला, निळ्या वस्त्रात, हजारो डोक्यांचा, दिव्य अनंत विराजमान आहे. त्या महान आत्म्याच्या पर्वतशिखरावर, एक त्रिशिरा सुवर्णध्वज, सुंदर व्यासपीठावर, तेजाने झळकतो. पूर्वेकडे, देवाधिदेवांनी बांधलेली अशी ही रचना आहे; त्याच्या पलीकडे, तेजस्वी, सुवर्णमय उदय पर्वत आहे. त्याचे शिखर शंभर योजन उंच असून, आकाशाला भिडले आहे; दिव्य, सुवर्ण, तेजस्वी व्यासपीठ तिथे आहे. साल, ताड, तमाळ, कर्णिकार—हे सगळे वृक्ष दिव्य सोन्याचे बनलेले असून, सूर्याप्रमाणे झळकतात. तिथे सौमनस नावाचे शिखर आहे, जे दहा योजन उंच आणि एक योजन रुंद, नितांत शुद्ध सोन्याचे आहे. याच ठिकाणी प्राचीन काळी विष्णूंनी आपल्या त्रिविक्रम रूपातील पहिलं पाऊल ठेवलं; दुसरं पाऊल त्यांनी मेरू शिखरावर ठेवलं. जंबुद्वीपाच्या उत्तरेला वळून, सूर्य त्या महान आणि उंच शिखरावर विशेषतः प्रकट होतो. तिथे, वैखानस ऋषी, वालखिल्य नावाने प्रसिद्ध, सूर्याच्या तेजासारखे झळकतात, तपस्वी आहेत. हे सुदर्शन द्वीप तुमच्यासमोर उजळून निघालं आहे; यामध्ये सर्व सजीव प्राण्यांचं तेज आणि दृष्टी वास करते. त्या पर्वताच्या कड्यांवर, गुहांत आणि जंगलांत, रावण आणि वैदेही यांचा सर्वत्र, बारकाईने शोध घ्या. पूर्वेकडील संध्या, सुवर्ण पर्वत आणि सूर्याच्या तेजाने रक्ता-लाल झळाळते. हेच पृथ्वी आणि जगाचे पूर्व द्वार आहे, सूर्याचा उदय याच ठिकाणी होतो; म्हणूनच हे पूर्व दिशेला म्हणतात. त्या पर्वताच्या कड्यांवर, धबधब्यांवर, गुहांत—सर्वत्र, रावण आणि वैदेही यांचा बारकाईने शोध घ्या. त्याच्या पलीकडे, एक अगम्य प्रदेश आहे—पूर्व दिशा, देवांनी वेढलेली, जिथे सूर्य-चंद्र नाहीत, जे अंधकाराने व्यापलेले आणि न दिसणारे आहे. त्या सर्व पर्वतांमध्ये, गुहांत, नद्यांमध्ये, आणि मी उल्लेख न केलेल्या ठिकाणी, जनकनंदिनीचा शोध घ्या. पण, हे श्रेष्ठ वानरांनो, इथपर्यंतच पोहोचता येईल; यापुढे एक सूर्यरहित, अनंत, अज्ञात प्रदेश आहे, ज्याबद्दल आम्हाला काहीच माहिती नाही.