ധാതൂനാമിവ ശൈലേന്ദ്രോ ഗുണാനാമാകരോ മഹാന്। തത് ക്ഷമോ ന വിരോധസ്തേ സഹ തേന മഹാത്മനാ
പർവ്വതാധിപതി ധാതുക്കൾക്ക് എങ്ങനെ ആകുന്നുവോ, അങ്ങനെ ഗുണങ്ങൾക്ക് വലിയ ആധാരമാണ് അവൻ. ആ മഹാത്മാവുമായി വൈരാഗ്യം നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല.
ദുര്ജയേനാപ്രമേയേണ രാമേണ രണകര്മസു। ശൂര വക്ഷ്യാമി തേ കിംചിന്ന ചേച്ഛാമ്യഭ്യസൂയിതുമ്
യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും അളക്കാനാവാത്തതുമായ രാമനോടൊപ്പം, വീരനേ, ഞാൻ നിന്നോട് കുറെ പറയാം, പക്ഷേ നിന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
ശ്രൂയതാം ക്രിയതാം ചൈവ തവ വക്ഷ്യാമി യദ്ധിതമ്। യൌവരാജ്യേന സുഗ്രീവം തൂര്ണം സാധ്വഭിഷേചയ
ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ, ചെയ്യാനും തയ്യാറാവൂ. നിന്റെ ഭാവി നല്ലതാകാൻ ഞാൻ പറയുന്നത് ചെയ്യണം: ഉടൻ തന്നെ യുക്തിയായി സുഗ്രീവനെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യുക.
വിഗ്രഹം മാ കൃഥാ വീര ഭ്രാത്രാ രാജന് യവീയസാ। അഹം ഹി തേ ക്ഷമം മന്യേ തേന രാമേണ സൌഹൃദമ്
വീരനേ, രാജാവേ, നീ ചെറുപ്പംകൂടിയ സഹോദരനുമായി വൈരം ചെയ്യരുത്. രാമനോടുള്ള സൗഹൃദം നിനക്ക് ഉചിതമാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
സുഗ്രീവേണ ച സമ്പ്രീതിം വൈരമുത്സൃജ്യ ദൂരതഃ। ലാലനീയോ ഹി തേ ഭ്രാതാ യവീയാനേഷ വാനരഃ
സുഗ്രീവനോടു സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച് വൈരം ദൂരെ വിട്ടുകളയണം. ഈ ചെറുപ്പംകൂടിയ വാനരൻ നിന്റെ സഹോദരനാണ്; അവനെ സ്നേഹത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം.
തത്ര വാ സന്നിഹസ്ഥോ വാ സര്വഥാ ബന്ധുരേവ തേ। നഹി തേന സമം ബന്ധും ഭുവി പശ്യാമി കംചന
അവൻ ഇവിടെ ആയാലും സമീപത്തായാലും, എല്ലായ്പ്പോഴും അവൻ നിന്റെ ബന്ധുവാണ്. ഭൂമിയിൽ അവനോട് തുല്യനായ ബന്ധുവെനിക്കു കാണാനില്ല.
ദാനമാനാദിസത്കാരൈഃ കുരുഷ്വ പ്രത്യനന്തരമ്। വൈരമേതത് സമുത്സൃജ്യ തവ പാര്ശ്വേ സ തിഷ്ഠതു
ദാനം, മാനം, യുക്തമായ ആദരം എന്നിവകൊണ്ട് അവനെ ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ കൂട്ടുകാരനാക്കുക. ഈ വൈരം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ നിന്റെ കൂടെ ഇരിക്കട്ടെ.
സുഗ്രീവോ വിപുലഗ്രീവോ മഹാബന്ധുര്മതസ്തവ। ഭ്രാതൃസൌഹൃദമാലമ്ബ്യ നാന്യാ ഗതിരിഹാസ്തി തേ
വിപുലമായ കഴുത്തും വലിയ ഹൃദയവും ഉള്ള സുഗ്രീവൻ, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, നിന്റെ പ്രധാന ബന്ധുവാണ്. സഹോദരസ്നേഹത്തിൽ ആശ്രയിച്ചാൽ, നിനക്ക് മറ്റൊരു മാർഗ്ഗമില്ല.
യദി തേ മത്പ്രിയം കാര്യം യദി ചാവൈഷി മാം ഹിതാമ്। യാച്യമാനഃ പ്രിയത്വേന സാധു വാക്യം കുരുഷ്വ മേ
നിനക്ക് എന്റെ പ്രസാദം വേണമെങ്കിൽ, എന്നെ നന്മയുള്ളവനായി കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ പറയുന്നത് ദയവായി ചെയ്യണം.
പ്രസീദ പഥ്യം ശൃണു ജല്പിതം ഹി മേ ന രോഷമേവാനുവിധാതുമര്ഹസി। ക്ഷമോ ഹി തേ കോശലരാജസൂനുനാ ന വിഗ്രഹഃ ശക്രസമാനതേജസാ
ദയവായി, ഞാൻ പറയുന്ന നല്ല വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ. കോപത്തെ മാത്രം പിന്തുടരേണ്ടതില്ല. കോസലരാജാവിന്റെ പുത്രനായ നിനക്ക് കഴിവുണ്ട്; ഇന്ദ്രനോട് തുല്യമായ തേജസ്സുള്ളവനുമായി വൈരം വേണ്ട.
തദാ ഹി താരാ ഹിതമേവ വാക്യം തം വാലിനം പഥ്യമിദം ബഭാഷേ। ന രോചതേ തദ് വചനം ഹി തസ്യ കാലാഭിപന്നസ്യ വിനാശകാലേ
അപ്പോൾ താരാ, നല്ലതായ വാക്കുകൾ മാത്രം പറഞ്ഞു വാലിയെ ഉപദേശിച്ചു. പക്ഷേ, വിധിയുടെ പിടിയിലായ വാലിക്ക്, നാശം സമീപിച്ച സമയത്ത്, ആ വാക്കുകൾ ഇഷ്ടമായില്ല.
thumb|ഷോഡശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ഷോഡശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിൽ പതിനാറാം സർഗ്ഗം സമാപിച്ചു. ഇനി പതിനാറാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
താമേവം ബ്രുവതീം താരാം താരാധിപനിഭാനനാമ്। വാലീ നിര്ഭര്ത്സയാമാസ വചനം ചേദമബ്രവീത്
ചന്ദ്രനുപോലുള്ള മുഖമുള്ള താരാ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, വാലി അവളെ ശാസിച്ചു ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഗര്ജതോഽസ്യ സുസംരബ്ധം ഭ്രാതുഃ ശത്രോര്വിശേഷതഃ। മര്ഷയിഷ്യാമി കേനാപി കാരണേന വരാനനേ
സുന്ദരമുഖിയേ, എന്റെ സഹോദരനും ശത്രുവുമായ അവൻ ഈ ക്രോധത്തോടെ കത്തിയുള്ള വിളിച്ചുപറച്ചിലൊന്നും ഞാൻ എന്തിനാണ് സഹിക്കേണ്ടത്?
അധര്ഷിതാനാം ശൂരാണാം സമരേഷ്വനിവര്തിനാമ്। ധര്ഷണാമര്ഷണം ഭീരു മരണാദതിരിച്യതേ
ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ പിന്മാറാത്ത ധൈര്യശാലികൾക്ക് അപമാനം സഹിക്കുന്നത് മരണത്തേക്കാൾ വേദനാജനകമാണ്, ഭയങ്കരിയേ.
സോഢും ന ച സമര്ഥോഽഹം യുദ്ധകാമസ്യ സംയുഗേ। സുഗ്രീവസ്യ ച സംരമ്ഭം ഹീനഗ്രീവസ്യ ഗര്ജിതമ്
യുദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സുഖ്രീവന്റെ വെല്ലുവിളിയും അവന്റെ വിളിച്ചുപറച്ചിലുമൊന്നും ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ സഹിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ന ച കാര്യോ വിഷാദസ്തേ രാഘവം പ്രതി മത്കൃതേ। ധര്മജ്ഞശ്ച കൃതജ്ഞശ്ച കഥം പാപം കരിഷ്യതി
നിന്റെ കാരണത്താൽ രാഘവനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; അവൻ ധർമ്മവും കൃതജ്ഞതയും അറിയുന്നവനാണ്—അവൻ എങ്ങനെ പാപം ചെയ്യാൻ തയ്യാറാകും?
നിവര്തസ്വ സഹ സ്ത്രീഭിഃ കഥം ഭൂയോഽനുഗച്ഛസി। സൌഹൃദം ദര്ശിതം താവന്മയി ഭക്തിസ്ത്വയാ കൃതാ
നീ സ്ത്രീകളോടൊപ്പം തിരിച്ചു പോവുക; ഇനി എനിക്ക് പിന്നാലെ വരാൻ എന്താണ് ആവശ്യം? നീ എന്റെ സ്നേഹവും ഭക്തിയും ഇതിനകം തന്നെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രതിയോത്സ്യാമ്യഹം ഗത്വാ സുഗ്രീവം ജഹി സമ്ഭ്രമമ്। ദര്പം ചാസ്യ വിനേഷ്യാമി ന ച പ്രാണൈര്വിയോക്ഷ്യതേ
ഞാൻ പോയി സുഖ്രീവനോട് നേരിട്ട് പോരാടും; നീ ഭയപ്പെടേണ്ട. അവന്റെ അഹങ്കാരം ഞാൻ തകർക്കും, അവൻ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുകയില്ല.
അഹം ഹ്യാജിസ്ഥിതസ്യാസ്യ കരിഷ്യാമി യദീപ്സിതമ്। വൃക്ഷൈര്മുഷ്ടിപ്രഹാരൈശ്ച പീഡിതഃ പ്രതിയാസ്യതി
യുദ്ധത്തിനായി അവൻ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും ഞാൻ ചെയ്യാം; വൃക്ഷങ്ങളാൽ, കൈകൊണ്ടുള്ള അടികളാൽ അവനെ ഞാൻ തളർത്തും, പിന്നെ അവൻ പിന്മാറും.
ന മേ ഗര്വിതമായസ്തം സഹിഷ്യതി ദുരാത്മവാന്। കൃതം താരേ സഹായത്വം ദര്ശിതം സൌഹൃദം മയി
അഹങ്കാരത്തിൽ കത്തുന്ന ആ ദുഷ്ടൻ എന്നെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല; താരേ, നീ സഹായം ചെയ്തതും സ്നേഹം കാണിച്ചതും മതിയാകുന്നു.
ശാപിതാസി മമ പ്രാണൈര്നിവര്തസ്വ ജനേന ച। അലം ജിത്വാ നിവര്തിഷ്യേ തമഹം ഭ്രാതരം രണേ
എന്റെ ജീവനും ജനത്തെയും സാക്ഷിയായി ഞാൻ പറയുന്നു, നീ തിരിച്ചു പോ; ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ സഹോദരനെ ജയിച്ചശേഷം തിരിച്ചു വരാം.
തം തു താരാ പരിഷ്വജ്യ വാലിനം പ്രിയവാദിനീ। ചകാര രുദതീ മന്ദം ദക്ഷിണാ സാ പ്രദക്ഷിണമ്
അപ്പോൾ സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിച്ച താരാ വാലിയെ അണച്ചു പിടിച്ചു; അവൾ പതിയെ കരയുമ്പോൾ വലതുവശം ചുറ്റി നടന്നു.
തതഃ സ്വസ്ത്യയനം കൃത്വാ മന്ത്രവിദ് വിജയൈഷിണീ। അന്തഃപുരം സഹ സ്ത്രീഭിഃ പ്രവിഷ്ടാ ശോകമോഹിതാ
വിജയം ആഗ്രഹിച്ചും മന്ത്രജ്ഞയായ താരാ ശുഭപ്രവൃത്തി നടത്തി, സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ദുഃഖഭാരിതയായി അകത്തുള്ള മന്ദിരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
പ്രവിഷ്ടായാം തു താരായാം സഹ സ്ത്രീഭിഃ സ്വമാലയമ്। നഗര്യാ നിര്യയൌ ക്രുദ്ധോ മഹാസര്പ ഇവ ശ്വസന്
താരയും സ്ത്രീകളും അവരുടെ ഭവനത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, വാലി അതികോപത്തോടെ വലിയ പാമ്പ് പീസലിടുന്നതുപോലെ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
സ നിഃശ്വസ്യ മഹാരോഷോ വാലീ പരമവേഗവാന്। സര്വതശ്ചാരയന് ദൃഷ്ടിം ശത്രുദര്ശനകാംക്ഷയാ
വലിയ കോപത്തോടെ വാലി ആഴമായി ശ്വാസം വിട്ടു, എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ശത്രുവിനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് നോക്കി.
സ ദദര്ശ തതഃ ശ്രീമാന് സുഗ്രീവം ഹേമപിങ്ഗലമ്। സുസംവീതമവഷ്ടബ്ധം ദീപ്യമാനമിവാനലമ്
അപ്പോൾ മഹത്വമുള്ള വാലി, പൊന്നുപോലുള്ള നിറം, അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ച, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന സുഖ്രീവനെ കണ്ടു.
സ വാലീ ഗാഢസംവീതോ മുഷ്ടിമുദ്യമ്യ വീര്യവാന്। സുഗ്രീവമേവാഭിമുഖോ യയൌ യോദ്ധും കൃതക്ഷണഃ
വലിയ ശക്തിയോടെ കയറുപിടിച്ച്, വാലി കൈയിലൊരു അടിയുയർത്തി, ഉടൻ തന്നെ പോരാടാൻ സജ്ജമായി നേരെ സുഖ്രീവന്റെ മുന്നിലേക്ക് പോയി.
ശ്ലിഷ്ടം മുഷ്ടിം സമുദ്യമ്യ സംരബ്ധതരമാഗതഃ। സുഗ്രീവോഽപി സമുദ്ദിശ്യ വാലിനം ഹേമമാലിനമ്
കൈയടികൊണ്ട് കൂടുതൽ ക്രോധത്തോടെ മുന്നോട്ട് വന്ന സുഖ്രീവനും പൊന്നാലങ്കാരമുള്ള വാലിയെ ലക്ഷ്യംവെച്ച് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തം വാലീ ക്രോധതാമ്രാക്ഷഃ സുഗ്രീവം രണകോവിദമ്। ആപതന്തം മഹാവേഗമിദം വചനമബ്രവീത്
കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച വാലി, യുദ്ധത്തിൽ നിപുണനായ സുഖ്രീവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് വരുമ്പോൾ അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.