ത്രേതാഗ്നയോഽപി ദീപ്യന്തേ ധൂമോ ഹ്യേഷ പ്രദൃശ്യതേ। വേഷ്ടയന്നിവ വൃക്ഷാഗ്രാന് കപോതാങ്ഗാരുണോ ഘനഃ
ത്രേതായുഗത്തിലെ യാഗാഗ്നികളും ഇവിടെ കത്തുന്നു; ഈ പുക കനത്തും കപോതനിറം ചാരനിറം കലർന്നതുമായത്, മരങ്ങളുടെ മുകളിലായി ചുറ്റിപ്പിടിച്ചുപോലെയാണ് കാണുന്നത്.
ഏതേ വൃക്ഷാഃ പ്രകാശന്തേ ധൂമസംസക്തമസ്തകാഃ। മേഘജാലപ്രതിച്ഛന്നാ വൈഡൂര്യഗിരയോ യഥാ
ഈ മരങ്ങൾ പുകകൊണ്ട് മുകളിലഭാഗം മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; മേഘക്കൂട്ടത്തിൽ മറഞ്ഞ വൈഡൂര്യപർവതങ്ങൾപോലെയാണ് അവ.
കുരു പ്രണാമം ധര്മാത്മംസ്തേഷാമുദ്ദിശ്യ രാഘവ। ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ പ്രയതഃ സംഹതാഞ്ജലിഃ
രാഘവാ, നീ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി കൈകൂപ്പി അവർക്കായി വിനയം കാണിക്കുക.
പ്രണമന്തി ഹി യേ തേഷാമൃഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ന തേഷാമശുഭം കിംചിച്ഛരീരേ രാമ വിദ്യതേ
ശുദ്ധഹൃദയമുള്ള ആ മുനികൾക്ക് നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നവർക്ക്, രാമാ, അവരുടെ ശരീരത്തിൽ ഒരുവിധ ദോഷവും സംഭവിക്കാറില്ല.
തതോ രാമഃ സഹ ഭ്രാത്രാ ലക്ഷ്മണേന കൃതാഞ്ജലിഃ। സമുദ്ദിശ്യ മഹാത്മാനസ്താനൃഷീനഭ്യവാദയത്
അതിനുശേഷം രാമനും സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനും കൈകൂപ്പി ആ മഹാത്മാക്കളായ മുനികൾക്ക് നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു.
അഭിവാദ്യ ച ധര്മാത്മാ രാമോ ഭ്രാതാ ച ലക്ഷ്മണഃ। സുഗ്രീവോ വാനരാശ്ചൈവ ജമ്മുഃ സംഹൃഷ്ടമാനസാഃ
നമസ്കാരം കഴിച്ചതിനുശേഷം, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമനും സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനും, സുഗ്രീവനും വാനരന്മാരും സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തേ ഗത്വാ ദൂരമധ്വാനം തസ്മാത് സപ്തജനാശ്രമാത്। ദദൃശുസ്താം ദുരാധര്ഷാം കിഷ്കിന്ധാം വാലിപാലിതാമ്
അവർ സപ്തജനാശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ദൂരമാത്രം യാത്രചെയ്ത്, വാലി ഭരിച്ചിരുന്ന അതി ഭയങ്കരമായ കിഷ്കിന്ദയെ കണ്ടു.
തതസ്തു രാമാനുജരാമവാനരാഃ പ്രഗൃഹ്യ ശസ്ത്രാണ്യുദിതോഗ്രതേജസഃ। പുരീം സുരേശാത്മജവീര്യപാലിതാം വധായ ശത്രോഃ പുനരാഗതാസ്ത്വിഹ
അപ്പോൾ രാമനും അനുജനും വാനരന്മാരും ആയുധങ്ങൾ കൈവശമാക്കി, തേജസ്സിൽ ഉജ്ജ്വലരായി, ദൈവരാജാവിന്റെ പുത്രന്റെ ശക്തിയിൽ സംരക്ഷിതമായ നഗരത്തിലേക്ക് ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ വീണ്ടും എത്തി.
thumb|ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിലെ പതിനാലാമത്തെ അധ്യായം കേൾക്കട്ടെ.
സര്വേ തേ ത്വരിതം ഗത്വാ കിഷ്കിന്ധാം വാലിനഃ പുരീമ്। വൃക്ഷൈരാത്മാനമാവൃത്യ വ്യതിഷ്ഠന് ഗഹനേ വനേ
അവരൊക്കെയും വേഗത്തിൽ വാലിയുടെ നഗരം ആയ കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് ചെന്നു. മരങ്ങളിലൂടെ തങ്ങളെത്തന്നെ മറച്ച്, കാടിന്റെ ഗഹനത്തിൽ അവർ നിന്നു.
വിസാര്യ സര്വതോ ദൃഷ്ടിം കാനനേ കാനനപ്രിയഃ। സുഗ്രീവോ വിപുലഗ്രീവഃ ക്രോധമാഹാരയദ് ഭൃശമ്
കാടിനാകമാനം നോക്കി, കാടിനെ സ്നേഹിക്കുന്ന, വിശാലമായ കഴുത്തുള്ള സുഖ്രീവൻ അതിവിശേഷമായി കോപിച്ചു.
തതസ്തു നിനദം ഘോരം കൃത്വാ യുദ്ധായ ചാഹ്വയത്। പരിവാരൈഃ പരിവൃതോ നാദൈര്ഭിന്ദന്നിവാമ്ബരമ്
അപ്പോൾ, ഭയങ്കരമായ ഒരു ഗർജ്ജനം പുറത്ത് വിട്ട്, യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു. കൂട്ടുകാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ആ ശബ്ദങ്ങൾ ആകാശം പിളർത്തുന്നതുപോലെ ഉണ്ടാക്കി.
ഗര്ജന്നിവ മഹാമേഘോ വായുവേഗപുരഃസരഃ। അഥ ബാലാര്കസദൃശോ ദൃപ്തസിംഹഗതിസ്തതഃ
വായുവിന്റെ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോവുന്ന വലിയ മേഘം പോലെ ഗർജ്ജിച്ചു. പിന്നെ, ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവാനും, അഭിമാനത്തോടെ സിംഹം നടക്കുന്നതുപോലെ നടന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ രാമം ക്രിയാദക്ഷം സുഗ്രീവോ വാക്യമബ്രവീത്। ഹരിവാഗുരയാ വ്യാപ്താം തപ്തകാഞ്ചനതോരണാമ്
കൃത്യങ്ങളിൽ നിപുണനായ രാമനെ കണ്ടു, സുഖ്രീവൻ പറഞ്ഞു: 'നാം കിഷ്കിന്ദയിലേക്കെത്തി, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച വാതിലുകളും കുരങ്ങുകളുടെ കൂട്ടം നിറഞ്ഞതുമായ നഗരത്തിൽ.'
പ്രാപ്താഃ സ്മ ധ്വജയന്ത്രാഢ്യാം കിഷ്കിന്ധാം വാലിനഃ പുരീമ്। പ്രതിജ്ഞാ യാ കൃതാ വീര ത്വയാ വാലിവധേ പുരാ
'പതാകകളും യന്ത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞ വാലിയുടെ നഗരമായ കിഷ്കിന്ദയിലേക്കാണ് നാം എത്തിയിരിക്കുന്നത്. വീരനായ രാമാ, വാലിയെ കൊല്ലുമെന്ന് നീ മുമ്പ് എടുത്ത വാഗ്ദാനം ഇപ്പോൾ പാലിക്കണം.'
സഫലാം കുരു താം ക്ഷിപ്രം ലതാം കാല ഇവാഗതഃ। ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ സുഗ്രീവേണ സ രാഘവഃ
'അവ വാഗ്ദാനം ഉടൻ സഫലമാക്കണം, കാലം എത്തുന്നതുപോലെ നീയും എത്തി.' ഇങ്ങനെ സുഖ്രീവൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
തമേവോവാച വചനം സുഗ്രീവം ശത്രുസൂദനഃ। കൃതാഭിജ്ഞാനചിഹ്നസ്ത്വമനയാ ഗജസാഹ്വയാ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന രാമൻ സുഖ്രീവനോട് പറഞ്ഞു: 'ലക്ഷ്മണൻ നിന്റെ കഴുത്തിൽ തിരിച്ചറിയാനുള്ള അടയാളമായി ഇട്ട ഗജസാഹ്വയ എന്ന ഈ പുഷ്പമാല—'
ലക്ഷ്മണേന സമുത്പാട്യ ഏഷാ കണ്ഠേ കൃതാ തവ। ശോഭസേഽപ്യധികം വീര ലതയാ കണ്ഠസക്തയാ
'ലക്ഷ്മണൻ എടുത്ത് നിന്റെ കഴുത്തിൽ ഇട്ട ഈ മാലകൊണ്ട്, വീരനായ നീ, കഴുത്തിൽ ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന ഈ പുഷ്പമാലയോടെ, ഇനിയും കൂടുതൽ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.'
വിപരീത ഇവാകാശേ സൂര്യോ നക്ഷത്രമാലയാ। അദ്യ വാലിസമുത്ഥം തേ ഭയം വൈരം ച വാനര
'നക്ഷത്രമാലയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സൂര്യൻ ആകാശത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായി കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, ഇന്നു നീയും വാലിയിൽ നിന്നുള്ള ഭയവും വൈരവും അനുഭവിക്കുന്നു കുരങ്ങാ—'
ഏകേനാഹം പ്രമോക്ഷ്യാമി ബാണമോക്ഷേണ സംയുഗേ। മമ ദര്ശയ സുഗ്രീവ വൈരിണം ഭ്രാതൃരൂപിണമ്
'ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ അമ്പ് വിട്ട് തീർക്കും; സുഖ്രീവാ, ശത്രുവായ സഹോദരനെ എനിക്കു കാണിച്ചു തരിക.'
വാലീ വിനിഹതോ യാവദ്വനേ പാംസുഷു ചേഷ്ടതേ। യദി ദൃഷ്ടിപഥം പ്രാപ്തോ ജീവന് സ വിനിവര്തതേ
'വാലി വീണു കാട്ടിലെ പൊടിയിൽ കിടന്ന് കഷ്ടപ്പെടുമ്പോഴും, എന്റെ കാഴ്ചയിൽ വന്നാൽ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവൻ തിരിച്ചു പോവുകയാണെങ്കിൽ—'
തതോ ദോഷേണ മാഗച്ഛേത് സദ്യോ ഗര്ഹേച്ച മാം ഭവാന്। പ്രത്യക്ഷം സപ്ത തേ സാലാ മയാ ബാണേന ദാരിതാഃ
'അപ്പോൾ അപ്പാടെ ഞാൻ തെറ്റു ചെയ്തതായിരിക്കും; ഉടനെ നീ എന്നെ കുറ്റം പറയാം. എന്നാൽ നിന്റെ മുന്നിൽ തന്നെ, ഏഴു സാലമരങ്ങൾ ഞാൻ എന്റെ അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു കാണിച്ചു.'
ധര്മലോഭപരീതേന ന ച വക്ഷ്യേ കഥംചന। സഫലാം ച കരിഷ്യാമി പ്രതിജ്ഞാം ജഹി സംഭ്രമമ്
'ധർമ്മം നേടാനുള്ള ആഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്; ഞാൻ ഒരിക്കലും അസത്യമൊന്നും പറയില്ല. എന്റെ വാഗ്ദാനം ഞാൻ നിറവേറ്റും, നീ ആശങ്ക വയ്ക്കേണ്ട.'
പ്രസൂതം കലമക്ഷേത്രം വര്ഷേണേവ ശതക്രതുഃ। തദാഹ്വാനനിമിത്തം ച വാലിനോ ഹേമമാലിനഃ
'വർഷംകൊണ്ട് ഇന്ദ്രൻ വിളയിച്ച കൃഷിപോലെ, പൊൻമാല ധരിച്ച വാലിയുടെ ഈ വെല്ലുവിളിക്കായി—'
സുഗ്രീവ കുരു തം ശബ്ദം നിഷ്പതേദ് യേന വാനരഃ। ജിതകാശീ ജയശ്ലാഘീ ത്വയാ ചാധര്ഷിതഃ പുരാത്
'സുഖ്രീവാ, നീ ആ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്, അതിലൂടെ ജയത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്ന, നേരത്തെ നിനക്കാൽ വെല്ലുവിളിക്കപ്പെട്ട കുരങ്ങൻ പുറത്തുവരും.'
നിഷ്പതിഷ്യത്യസങ്ഗേന വാലീ സ പ്രിയസംയുഗഃ। രിപൂണാം ധര്ഷിതം ശ്രുത്വാ മര്ഷയന്തി ന സംയുഗേ
'യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ള വാലി, ഒരു മടിയുമില്ലാതെ ഉടനെ പുറത്തുവരും; ശത്രുക്കൾ വെല്ലുവിളിച്ചുവെന്ന് കേട്ടാൽ, യുദ്ധത്തിൽ അതു സഹിക്കില്ല.'
ജാനന്തസ്തു സ്വകം വീര്യം സ്ത്രീസമക്ഷം വിശേഷതഃ। സ തു രാമവചഃ ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവോ ഹേമപിങ്ഗലഃ
സ്വന്തം ശക്തിയെ, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകളുടെ മുമ്പിൽ, മനസ്സിലാക്കിയ സുവർണ്ണനിറമുള്ള സുഗ്രീവൻ രാമന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.
നനര്ദ ക്രൂരനാദേന വിനിര്ഭിന്ദന്നിവാമ്ബരമ്। തത്ര ശബ്ദേന വിത്രസ്താ ഗാവോ യാന്തി ഹതപ്രഭാഃ
അവൻ ഒരു ഭയങ്കരമായ ശബ്ദത്തിൽ അരിപ്പിച്ചു, ആകാശം തുളച്ചുപോലെയായിരുന്നു അത്. ആ ശബ്ദം കേട്ട് പശുക്കൾ ഭയന്ന് പ്രകാശം നഷ്ടമായി ഓടി മറഞ്ഞു.
രാജദോഷപരാമൃഷ്ടാഃ കുലസ്ത്രിയ ഇവാകുലാഃ। ദ്രവന്തി ച മൃഗാഃ ശീഘ്രം ഭഗ്നാ ഇവ രണേ ഹയാഃ। പതന്തി ച ഖഗാ ഭൂമൌ ക്ഷീണപുണ്യാ ഇവ ഗ്രഹാഃ
രാജാവിന്റെ കുറ്റം ബാധിച്ചവരെപ്പോലെ, ഉന്നത കുടുംബത്തിലെ സ്ത്രീകൾ വിഷമിക്കുന്നതുപോലെ, മൃഗങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ഓടി; യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട കുതിരകളെപ്പോലെയും, പുണ്യം തീർന്ന ഗ്രഹങ്ങളെപ്പോലെ പക്ഷികൾ നിലത്തേക്ക് വീണു.
തതഃ സ ജീമൂതകൃതപ്രണാദോ നാദം ഹ്യമുഞ്ചത് ത്വരയാ പ്രതീതഃ। സൂര്യാത്മജഃ ശൌര്യവിവൃദ്ധതേജാഃ സരിത്പതിര്വാഽനിലചഞ്ചലോര്മിഃ
അപ്പോൾ സൂര്യപുത്രൻ, ധൈര്യവും തേജസും വർദ്ധിച്ചവൻ, മഴമേഘം അരിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ഒരു ഗർജ്ജനയോടെ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ടു; കാറ്റിൽ അലയുന്ന നദിയുടമയെപ്പോലെയായിരുന്നു അവന്റെ ആവേശം.