ദത്താഭയവധോ നാമ പാതകം മഹദദ്ഭുതമ്। അഹം ച ലക്ഷ്മണശ്ചൈവ സീതാ ച വരവര്ണിനീ
ആശ്വാസം നൽകിയവനെ കൊല്ലുന്നത് വലിയ പാപമാണ്; ഞാൻ, ലക്ഷ്മണനും, മനോഹരവണ്ണമായ സീതയും—
ത്വദധീനാ വയം സര്വേ വനേഽസ്മിന് ശരണം ഭവാന്। തസ്മാദ് യുധ്യസ്വ ഭൂയസ്ത്വം മാ മാശങ്കീശ്ച വാനര
ഈ കാട്ടിൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിന്റെ സംരക്ഷണത്തിലാണ്; നീയാണ് ഞങ്ങളുടെ ആശ്രയം. അതുകൊണ്ട് വീണ്ടും പോരാടണം, ഭയപ്പെടേണ്ട, കുരങ്ങാ.
ഏതന്മുഹൂര്തേ തു മയാ പശ്യ വാലിനമാഹവേ। നിരസ്തമിഷുണൈകേന ചേഷ്ടമാനം മഹീതലേ
ഇപ്പോഴിതാ, ഈ നിമിഷം തന്നെ, നീ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വാലിയെ ഞാൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി നിലത്ത് അചഞ്ചലമായി കിടക്കുന്ന 모습을 കാണും.
അഭിജ്ഞാനം കുരുഷ്വ ത്വമാത്മനോ വാനരേശ്വര। യേന ത്വാമഭിജാനീയാം ദ്വന്ദ്വയുദ്ധമുപാഗതമ്
വാനരരാജാവേ, നീ യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ, നിന്നെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ഒരു അടയാളം വെക്കൂ.
ഗജപുഷ്പീമിമാം ഫുല്ലാമുത്പാട്യ ശുഭലക്ഷണാമ്। കുരു ലക്ഷ്മണ കണ്ഠേഽസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ
ലക്ഷ്മണാ, ഈ പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ഗജപുഷ്പി പുഷ്പം പറിച്ച് മഹാത്മാവായ സുഗ്രീവന്റെ കഴുത്തിൽ അണിയിക്കൂ.
തതോ ഗിരിതടേ ജാതാമുത്പാട്യ കുസുമായുതാമ്। ലക്ഷ്മണോ ഗജപുഷ്പീം താം തസ്യ കണ്ഠേ വ്യസര്ജയത്
അതിനുശേഷം, മലയുടെ ചാരിൽ പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞു വിരിഞ്ഞ ഗജപുഷ്പി ലക്ഷ്മൺ പറിച്ച് അവന്റെ കഴുത്തിൽ അണിയിച്ചു.
സ തയാ ശുശുഭേ ശ്രീമാഁല്ലതയാ കണ്ഠസക്തയാ। മാലയേവ ബലാകാനാം സസംധ്യ ഇവ തോയദഃ
അങ്ങനെ ആ മനോഹരമായ തണ്ടു കഴുത്തിൽ അണിഞ്ഞതോടെ, അവൻ സന്ധ്യാകാലത്ത് ബലാകപ്പക്ഷികൾക്കിടയിൽ മാലയണിഞ്ഞ മേഘംപോലെ ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.
വിഭ്രാജമാനോ വപുഷാ രാമവാക്യസമാഹിതഃ। ജഗാമ സഹ രാമേണ കിഷ്കിന്ധാം പുനരാപ സഃ
രൂപത്തിൽ ദീപ്തിയോടെ, രാമന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടുകൊണ്ട്, അവൻ രാമനോടൊപ്പം വീണ്ടും കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
thumb|ത്രയോദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ത്രയോദശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാ കാണ്ഡത്തിലെ പതിമൂന്നാം സര്ഗം കേൾക്കൂ.
ഋഷ്യമൂകാത് സ ധര്മാത്മാ കിഷ്കിന്ധാം ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ। ജഗാമ സഹ സുഗ്രീവോ വാലിവിക്രമപാലിതാമ്
ഋശ്യമൂകത്തിൽ നിന്ന് ധർമ്മനിഷ്ഠനായ ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ സുഗ്രീവനോടൊപ്പം വാലിയുടെ വീര്യം കാത്തിരുന്ന കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് പോയി.
സമുദ്യമ്യ മഹച്ചാപം രാമഃ കാഞ്ചനഭൂഷിതമ്। ശരാംശ്ചാദിത്യസംകാശാന് ഗൃഹീത്വാ രണസാധകാന്
രാമൻ പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച വലിയ വില്ലും, യുദ്ധത്തിന് യോജ്യമായ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന അമ്പുകളും എടുത്തു.
അഗ്രതസ്തു യയൌ തസ്യ രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ। സുഗ്രീവഃ സംഹതഗ്രീവോ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബലഃ
ആ മഹാത്മാവായ രാഘവന്റെ മുന്നിൽ വീര്യശാലിയായ സുഗ്രീവനും, ബലവാനായ ലക്ഷ്മണനും നടന്നു.
പൃഷ്ഠതോ ഹനുമാന് വീരോ നലോ നീലശ്ച വീര്യവാന്। താരശ്ചൈവ മഹാതേജാ ഹരിയൂഥപയൂഥപഃ
അവരുടെ പിന്നിൽ വീരനായ ഹനുമാനും, നളനും, ശക്തനായ നീലനും, മഹാതേജസ്വിയായ ഹരിസൈന്യങ്ങളുടെ നായകനായ താരനും നടന്നു.
തേ വീക്ഷമാണാ വൃക്ഷാംശ്ച പുഷ്പഭാരാവലമ്ബിനഃ। പ്രസന്നാമ്ബുവഹാശ്ചൈവ സരിതഃ സാഗരംഗമാഃ
അവർ പുഷ്പഭാരത്തിൽ കുനിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും, സുതാര്യമായ വെള്ളം ഒഴുകുന്ന സമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്ന നദികളും കണ്ടു.
കന്ദരാണി ച ശൈലാംശ്ച നിര്ദരാണി ഗുഹാസ്തഥാ। ശിഖരാണി ച മുഖ്യാനി ദരീശ്ച പ്രിയദര്ശനാഃ
അവർ മലകളിലെ താഴ്വരകളും, കുന്നുകളും, പാളങ്ങൾ, ഗുഹകൾ, ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങൾ, മനോഹരമായ മലവെള്ളച്ചരിവുകളും കണ്ടു.
വൈദൂര്യവിമലൈസ്തോയൈഃ പദ്മൈശ്ചാകോശകുഡ്മലൈഃ। ശോഭിതാന് സജലാന് മാര്ഗേ തടാകാംശ്ചാവലോകയന്
വൈഡൂര്യപോലെ വെടിപ്പുള്ള വെള്ളവും, പൂത്തും മുളച്ചും കിടക്കുന്ന താമരകളും നിറഞ്ഞ, വെള്ളം നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങൾ വഴിയിൽ അവർ കണ്ടു.
കാരണ്ഡൈഃ സാരസൈര്ഹംസൈര്വഞ്ജുലൈര്ജലകുക്കുടൈഃ। ചക്രവാകൈസ്തഥാ ചാന്യൈഃ ശകുനൈഃ പ്രതിനാദിതാന്
കാരണ്ഡൻ, സാരസ്, ഹംസ, വഞ്ചുലപ്പക്ഷി, വെള്ളക്കൊക്ക, ചക്രവാകം, മറ്റു പല പക്ഷികളും ചേർന്ന് ആ പ്രദേശം മുഴുവനും ശബ്ദം നിറച്ചു.
മൃദുശഷ്പാങ്കുരാഹാരാന്നിര്ഭയാന് വനഗോചരാന്। ചരതഃ സര്വതഃ പശ്യന് സ്ഥലീഷു ഹരിണാന് സ്ഥിതാന്
അവർ എല്ലായിടത്തും മൃദുലമായ പച്ചക്കുരു മുള്ച്ചു തിന്നുന്ന, ഭയമില്ലാതെ വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, നിലത്തുനിൽക്കുന്ന മാൻകളെ കണ്ടു.
തടാകവൈരിണശ്ചാപി ശുക്ലദന്തവിഭൂഷിതാന്। ഘോരാനേകചരാന് വന്യാന് ദ്വിരദാന് കൂലഘാതിനഃ
തടാകങ്ങൾക്കു ശത്രുക്കളായ, വെള്ളയുള്ള ദന്തങ്ങൾ അണിഞ്ഞ, ഭയാനകമായ, ഒറ്റയ്ക്കു സഞ്ചരിക്കുന്ന, കരകണ്ടം തല്ലുന്ന കാട്ടാനകളെയും അവർ കണ്ടു.
മത്താന് ഗിരിതടോത്കൃഷ്ടാന് പര്വതാനിവ ജങ്ഗമാന്। വാനരാന് ദ്വിരദപ്രഖ്യാന് മഹീരേണുസമുക്ഷിതാന്
മലയുടെ ചാരിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നപോലെയുള്ള, പർവതങ്ങളെപ്പോലെ വലുപ്പമുള്ള, ഭൂമിയിലെ പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട, ആനകളെപ്പോലെയുള്ള, മദ്യപാനത്തിൽ മയങ്ങിയ വാനരന്മാരെയും അവർ കണ്ടു.
വനേ വനചരാംശ്ചാന്യാന് ഖേചരാംശ്ച വിഹംഗമാന്। പശ്യന്തസ്ത്വരിതാ ജഗ്മുഃ സുഗ്രീവവശവര്തിനഃ
കാടിനകത്തുള്ള മറ്റു വനജീവികളെയും ആകാശത്ത് പറക്കുന്ന പക്ഷികളെയും കണ്ടുകൊണ്ട്, എല്ലാവരും സുഗ്രീവന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അതിവേഗം മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഏഷ മേഘ ഇവാകാശേ വൃക്ഷഷണ്ഡഃ പ്രകാശതേ। മേഘസംഘാതവിപുലഃ പര്യന്തകദലീവൃതഃ
ആകാശത്ത് വലിയ മേഘംപോലെ ഈ മരക്കൂട്ടം തെളിഞ്ഞ് കാണപ്പെടുന്നു; മേഘക്കൂട്ടംപോലെ വിശാലവും ചുറ്റും വാഴക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ് ഇത്.
കിമേതജ്ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി സഖേ കൌതൂഹലം മമ। കൌതൂഹലാപനയനം കര്തുമിച്ഛാമ്യഹം ത്വയാ
ഇത് എന്താണെന്ന് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു സഖാവേ; എന്റെ മനസ്സിൽ അതിയായ കൗതുകം ഉണ്ട്. എന്റെ ഈ സംശയം നീ നീക്കിത്തരണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ। ഗച്ഛന് നേവാചചക്ഷേഽഥ സുഗ്രീവസ്തന്മഹദ് വനമ്
മഹാത്മാവായ രാഘവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടിട്ടും, മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ സുഗ്രീവൻ ആ വലിയ കാടിനെക്കുറിച്ച് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
ഏതദ് രാഘവ വിസ്തീര്ണമാശ്രമം ശ്രമനാശനമ്। ഉദ്യാനവനസമ്പന്നം സ്വാദുമൂലഫലോദകമ്
രാഘവാ, ഇതാണ് വിശാലവും ക്ഷീണം മാറ്റുന്നതുമായ ആശ്രമം; ഇവിടെ തോട്ടങ്ങളും കാടുകളും സമൃദ്ധമായി, രുചികരമായ കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും വെള്ളവും ധാരാളമുണ്ട്.
അത്ര സപ്തജനാ നാമ മുനയഃ സംശിതവ്രതാഃ। സപ്തൈവാസന്നധഃശീര്ഷാ നിയതം ജലശായിനഃ
ഇവിടെ സപ്തജനന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച ഏഴു മുനികൾ വസിക്കുന്നു; അവർ എല്ലായ്പ്പോഴും തലകീഴായി കിടന്ന് വെള്ളത്തിൽ തന്നെ വിശ്രമിക്കുന്നു.
സപ്തരാത്രേ കൃതാഹാരാ വായുനാചലവാസിനഃ। ദിവം വര്ഷശതൈര്യാതാഃ സപ്തഭിഃ സകലേവരാഃ
ഏഴു രാത്രികൾ വായുവിൽ മാത്രം ജീവിച്ച്, മലകളിൽ താമസിച്ച അവർ, നൂറു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ശരീരത്തോടുകൂടി സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു.
തേഷാമേതത്പ്രഭാവേണ ദ്രുമപ്രാകാരസംവൃതമ്। ആശ്രമം സുദുരാധര്ഷമപി സേന്ദ്രൈഃ സുരാസുരൈഃ
അവരുടെ ശക്തിയാൽ, മരങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ ആശ്രമം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയും സമീപിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ളതായിരിക്കുന്നു.
പക്ഷിണോ വര്ജയന്ത്യേതത് തഥാന്യേ വനചാരിണഃ। വിശന്തി മോഹാദ് യേഽപ്യത്ര ന നിവര്തന്തി തേ പുനഃ
പക്ഷികളും മറ്റു വനജീവികളും ഈ സ്ഥലത്ത് വരാറില്ല; ആരെങ്കിലും അവിവേകത്തിൽ ഇവിടെ കടന്നാൽ അവർ പിന്നെ തിരികെ വരാറില്ല.
വിഭൂഷണരവാശ്ചാത്ര ശ്രൂയന്തേ സകലാക്ഷരാഃ। തൂര്യഗീതസ്വനശ്ചാപി ഗന്ധോ ദിവ്യശ്ച രാഘവ
ഇവിടെ ഭൂഷണങ്ങളുടെ ശബ്ദവും, വാദ്യഗാനങ്ങളുടെ മധുരസ്വനവും, ദിവ്യമായ സുഗന്ധവും കേൾക്കാം രാഘവാ.