ലഘുഃ സമ്പ്രതി നിര്മാംസസ്തൃണഭൂതശ്ച രാഘവ। ക്ഷിപ്ത ഏവം പ്രഹര്ഷേണ ഭവതാ രഘുനന്ദന
ഇപ്പോൾ രാഘവ, ഈ ശരീരം തൂക്കമില്ലാത്തതും മാംസം ഇല്ലാത്തതും പുല്ലുപോലെയുള്ളതുമായിരിക്കുന്നു; എങ്കിലും നീ സന്തോഷത്തോടെ ഇതിനെ ഇങ്ങനെ എറിഞ്ഞു, രഘുവംശത്തിലെ ആനന്ദമേ.
നാത്ര ശക്യം ബലം ജ്ഞാതും തവ വാ തസ്യ വാധികമ്। ആര്ദ്രം ശുഷ്കമിതി ഹ്യേതത് സുമഹദ് രാഘവാന്തരമ്
ഇവിടെ, ആരുടെ ശക്തിയാണ് കൂടുതലെന്ന്—നിന്റെതോ അവന്റെതോ—നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയില്ല; കാരണം, പുതിയതും ഉണങ്ങിയതുമായ ശരീരങ്ങൾക്കിടയിലെ വ്യത്യാസം വളരെ വലുതാണ്, രാഘവ.
സ ഏവ സംശയസ്താത തവ തസ്യ ച യദ്ബലമ്। സാലമേകം വിനിര്ഭിദ്യ ഭവേദ് വ്യക്തിര്ബലാബലേ
പ്രിയനേ, അതാണ് എനിക്ക് സംശയം—നിന്റെ ശക്തിയോ അവന്റെതോ കൂടുതലാണോ എന്ന്; നീ ഒരു സാലവൃക്ഷം ചിരുത്തി കാണിച്ചാൽ, ശക്തിയും ദൗർബല്യവും വ്യക്തമായിരിക്കും.
കൃത്വൈതത് കാര്മുകം സജ്യം ഹസ്തിഹസ്തമിവാതതമ്। ആകര്ണപൂര്ണമായമ്യ വിസൃജസ്വ മഹാശരമ്
അതുകൊണ്ട്, ഈ വില്ല് ആണയിട്ട്, ആനയുടെ തുമ്പുപോലെ വലിച്ച്, കാതുവരെ വലിച്ച്, വലിയൊരു അമ്പ് വിടുക.
ഇമം ഹി സാലം പ്രഹിതസ്ത്വയാ ശരോ ന സംശയോഽത്രാസ്തി വിദാരയിഷ്യതി। അലം വിമര്ശേന മമ പ്രിയം ധ്രുവം കുരുഷ്വ രാജന് പ്രതിശാപിതോ മയാ
നീ ഈ സാലവൃക്ഷത്തിൽ അമ്പ് വിടുമ്പോൾ, അത് തുരന്നുപോകുമെന്ന് സംശയമില്ല; ഇനി ധാരാളം ആലോചന വേണ്ട, പ്രിയനേ—നിശ്ചയമായും ഇതു ചെയ്യണം, രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
യഥാ ഹി തേജഃസു വരഃ സദാരവി- ര്യഥാ ഹി ശൈലോ ഹിമവാന് മഹാദ്രിഷു। യഥാ ചതുഷ്പാത്സു ച കേസരീ വര- സ്തഥാ നരാണാമസി വിക്രമേ വരഃ
നിന്റെ തേജസ്സിൽ നീ ശ്രേഷ്ഠനാണ്, വലിയ പർവതങ്ങളിൽ ഹിമാലയംപോലെയും, നാലുകാലികളിൽ സിംഹംപോലെയും, മനുഷ്യരിൽ വീര്യത്തിൽ നീ ഏറ്റവും ഉന്നതനാണ്.
thumb|ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാ കാണ്ഡത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം കേൾക്കൂ.
ഏതച്ച വചനം ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവസ്യ സുഭാഷിതമ്। പ്രത്യയാര്ഥം മഹാതേജാ രാമോ ജഗ്രാഹ കാര്മുകമ്
സുഗ്രീവൻ മനോഹരമായി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, സുഗ്രീവന് ആത്മവിശ്വാസം നൽകാൻ തന്റെ വില്ലെടുത്തു.
സ ഗൃഹീത്വാ ധനുര്ഘോരം ശരമേകം ച മാനദഃ। സാലമുദ്ദിശ്യ ചിക്ഷേപ പൂരയന് സ രവൈര്ദിശഃ
ആ മഹാത്മാവ് ഭയങ്കരമായ വില്ലും ഒരു അമ്പും എടുത്തു, സാലവൃക്ഷത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി അമ്പെറിഞ്ഞു; അതിന്റെ ശബ്ദം ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
സ വിസൃഷ്ടോ ബലവതാ ബാണഃ സ്വര്ണപരിഷ്കൃതഃ। ഭിത്ത്വാ സാലാന് ഗിരിപ്രസ്ഥം സപ്തം ഭൂമിം വിവേശ ഹ
സുവർണ്ണം അലങ്കരിച്ച ആ ശക്തിയുള്ള അമ്പ്, ഏഴ് സാലവൃക്ഷങ്ങളും മലയുടെ ചാരും ഭൂമിയും തുളച്ച് കടന്നു.
സായകസ്തു മുഹൂര്തേന സാലാന് ഭിത്ത്വാ മഹാജവഃ। നിഷ്പത്യ ച പുനസ്തൂണം തമേവ പ്രവിവേശ ഹ
വേഗത്തിൽ അമ്പ് സാലവൃക്ഷങ്ങൾ തുളച്ച് ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് പുറത്ത് വന്നു, പിന്നെ അതേ ക്വിവറിലേക്ക് തിരികെ ചെന്നു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ സപ്ത നിര്ഭിന്നാന് സാലാന് വാനരപുങ്ഗവഃ। രാമസ്യ ശരവേഗേന വിസ്മയം പരമം ഗതഃ
രാമന്റെ അമ്പിന്റെ ശക്തിയിൽ ഏഴ് സാലവൃക്ഷങ്ങൾ പിളർന്നത് കണ്ട വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവന് അതിയായ അത്ഭുതം തോന്നി.
സ മൂര്ധ്നാ ന്യപതദ് ഭൂമൌ പ്രലമ്ബീകൃതഭൂഷണഃ। സുഗ്രീവഃ പരമപ്രീതോ രാഘവായ കൃതാഞ്ജലിഃ
അനന്തമായ സന്തോഷത്തോടെ, അലങ്കാരങ്ങൾ തൂങ്ങി, സുഗ്രീവൻ തലകുനിഞ്ഞ് നിലത്തേക്ക് വീണു, കൈകൂപ്പി രാഘവനോട് നമസ്കരിച്ചു.
ഇദം ചോവാച ധര്മജ്ഞം കര്മണാ തേന ഹര്ഷിതഃ। രാമം സര്വാസ്ത്രവിദുഷാം ശ്രേഷ്ഠം ശൂരമവസ്ഥിതമ്
ആ പ്രവർത്തിയിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ രാമനോട് സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സേന്ദ്രാനപി സുരാന് സര്വാംസ്ത്വം ബാണൈഃ പുരുഷര്ഷഭ। സമര്ഥഃ സമരേ ഹന്തും കിം പുനര്വാലിനം പ്രഭോ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനേ, നീ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; പിന്നെ വാലിയെ തോൽപ്പിക്കാൻ എന്ത് പ്രയാസം?
യേന സപ്ത മഹാസാലാ ഗിരിര്ഭൂമിശ്ച ദാരിതാഃ। ബാണേനൈകേന കാകുത്സ്ഥ സ്ഥാതാ തേ കോ രണാഗ്രതഃ
കകുത്സ്ഥകുലജനമായോനേ, ഏഴ് വലിയ സാലവൃക്ഷങ്ങളും മലയും ഭൂമിയും ഒരു അമ്പിൽ തുളച്ചവനാണ് നീ; അങ്ങനെയുള്ളവനോട് യുദ്ധത്തിൽ ആരാണ് നേരിട്ട് നിൽക്കാൻ കഴിയുക?
അദ്യ മേ വിഗതഃ ശോകഃ പ്രീതിരദ്യ പരാ മമ। സുഹൃദം ത്വാം സമാസാദ്യ മഹേന്ദ്രവരുണോപമമ്
ഇന്ന് എന്റെ ദുഃഖം മാറി, പരമാനന്ദം ലഭിച്ചു; മഹേന്ദ്രനും വരുണനും പോലെയുള്ള സ്നേഹിതനായ നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.
തമദ്യൈവ പ്രിയാര്ഥം മേ വൈരിണം ഭ്രാതൃരൂപിണമ്। വാലിനം ജഹി കാകുത്സ്ഥ മയാ ബദ്ധോഽയമഞ്ജലിഃ
കകുത്സ്ഥകുലജനമായോനേ, എന്റെ പ്രിയസ്നേഹത്തിനായി, സഹോദരനെന്ന രൂപത്തിൽ ഉള്ള ശത്രുവായ വാലിയെ നീ ഇന്ന് തന്നെ സംഹരിക്കണം; ഞാൻ കൈകൂപ്പി അപേക്ഷിക്കുന്നു.
അസ്മാദ്ഗച്ഛാമ കിഷ്കിന്ധാം ക്ഷിപ്രം ഗച്ഛ ത്വമഗ്രതഃ। ഗത്വാ ചാഹ്വയ സുഗ്രീവ വാലിനം ഭ്രാതൃഗന്ധിനമ്
ഇപ്പോൾ നാം വേഗത്തിൽ കിഷ്കിന്ധയിലേക്ക് പോകാം; നീ മുൻപോട്ട് പോവൂ. അവിടെ ചെന്നാൽ സുഗ്രീവനും സഹോദരസ്നേഹമുള്ള വാലിയും വിളിക്കൂ.
സര്വേ തേ ത്വരിതം ഗത്വാ കിഷ്കിന്ധാം വാലിനഃ പുരീമ്। വൃക്ഷൈരാത്മാനമാവൃത്യ ഹ്യതിഷ്ഠന് ഗഹനേ വനേ
അവരൊക്കെയും വേഗത്തിൽ വാലിയുടെ നഗരമായ കിഷ്കിന്ധയിൽ എത്തി, വൃക്ഷങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ മറഞ്ഞ്, കാടിന്റെ അഗാധതയിൽ നിന്നു.
സുഗ്രീവോഽപ്യനദദ് ഘോരം വാലിനോ ഹ്വാനകാരണാത്। ഗാഢം പരിഹിതോ വേഗാന്നാദൈര്ഭിന്ദന്നിവാമ്ബരമ്
വാലിയെ വിളിക്കാൻ സുഗ്രീവൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു ഗർജ്ജനം മുഴക്കി; അതിന്റെ വേഗത്തിലും ശക്തിയിലും ആകാശം പിളർന്നുപോയതുപോലെയായിരുന്നു.
തം ശ്രുത്വാ നിനദം ഭ്രാതുഃ ക്രുദ്ധോ വാലീ മഹാബലഃ। നിഷ്പപാത സുസംരബ്ധോ ഭാസ്കരോഽസ്തതടാദിവ
സഹോദരന്റെ ആ ഗർജ്ജനം കേട്ട്, അതിവിശാലശക്തിയുള്ള വാലി ക്രോധത്തോടെ ഉണർന്നു, പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പുറത്ത് ചാടി.
തതഃ സുതുമുലം യുദ്ധം വാലിസുഗ്രീവയോരഭൂത്। ഗഗനേ ഗ്രഹയോര്ഘോരം ബുധാങ്ഗാരകയോരിവ
അപ്പോൾ വാലിയുടെയും സുഗ്രീവന്റെയും ഇടയിൽ അതിവിശേഷമായ ഒരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; ആകാശത്ത് ബുധനും അങ്ങാരകനും ഏറ്റുമുട്ടുന്നതുപോലെയായിരുന്നു അതിന്റെ ഭീകരത.
തലൈരശനികല്പൈശ്ച വജ്രകല്പൈശ്ച മുഷ്ടിഭിഃ। ജഘ്നതുഃ സമരേഽന്യോന്യം ഭ്രാതരൌ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതൌ
വജ്രംപോലുള്ള മുഷ്ടികളും കയര്പോലുള്ള അടികളും കൊണ്ട്, ഇരുവരും ക്രോധത്തിൽ മുങ്ങി, സഹോദരങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം യുദ്ധം ചെയ്തു.
തതോ രാമോ ധനുഷ്പാണിസ്താവുഭൌ സമുദൈക്ഷത। അന്യോന്യസദൃശൌ വീരാവുഭൌ ദേവാവിവാശ്വിനൌ
അപ്പോൾ വില്ലേന്തിയ രാമൻ അവരെ ഇരുവരെയും ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി; ആ വീരന്മാർ രണ്ടുപേരും തമ്മിൽ ഒരുപോലെയായിരുന്നു, ദേവന്മാരിൽ അശ്വിനീദേവന്മാർപോലെ.
യന്നാവഗച്ഛത് സുഗ്രീവം വാലിനം വാപി രാഘവഃ। തതോ ന കൃതവാന് ബുദ്ധിം മോക്തുമന്തകരം ശരമ്
രാഘവൻ സുഗ്രീവനെയും വാലിയെയും വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, മരണകാരിയായ അമ്പ് വിടാൻ തീരുമാനിച്ചില്ല.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ഭഗ്നഃ സുഗ്രീവസ്തേന വാലിനാ। അപശ്യന് രാഘവം നാഥമൃഷ്യമൂകം പ്രദുദ്രുവേ
ഇതിനിടയിൽ, വാലിയുടെ കൈവശം പെട്ട സുഗ്രീവൻ, രാഘവനെ ആശ്രയിക്കാൻ കാണാതിരുന്നതിനാൽ, ഋശ്യമൂകപർവതത്തിലേക്ക് ഓടി.
ക്ലാന്തോ രുധിരസിക്താങ്ഗഃ പ്രഹാരൈര്ജര്ജരീകൃതഃ। വാലിനാഭിദ്രുതഃ ക്രോധാത് പ്രവിവേശ മഹാവനമ്
തളർന്നു, ശരീരത്തിൽ രക്തം കറക്കി, അടികളാൽ ക്ഷതമായ അവൻ, കോപത്തോടെ വാലി പിന്തുടർന്നപ്പോൾ, വലിയ കാടിലേക്ക് കടന്നു.
തം പ്രവിഷ്ടം വനം ദൃഷ്ട്വാ വാലീ ശാപഭയാത് തതഃ। മുക്തോ ഹ്യസി ത്വമിത്യുക്ത്വാ സ നിവൃത്തോ മഹാബലഃ
സുഗ്രീവൻ കാടിനകത്ത് കടന്നതറിഞ്ഞ വാലി, ശാപഭയത്താൽ, 'നീ ഇപ്പോൾ മോചിതൻ' എന്നു പറഞ്ഞ്, അതിക്രമശാലിയായിട്ടും പിന്മാറി.
രാഘവോഽപി സഹ ഭ്രാത്രാ സഹ ചൈവ ഹനൂമതാ। തദേവ വനമാഗച്ഛത് സുഗ്രീവോ യത്ര വാനരഃ
രാഘവനും സഹോദരനും ഹനുമാനുമൊത്ത്, സുഗ്രീവൻ പോയ അതേ കാടിലേക്ക് എത്തി.