ഉപലബ്ധം ച മേ ശ്ലാഘ്യം സന്മിത്രം മിത്രവത്സല। ത്വാമഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ഹിമവന്തമിവാശ്രിതഃ
സ്നേഹത്തോടു കൂടിയ നല്ല സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു; മനുഷ്യസിംഹമേ, ഞാൻ ഹിമാലയം ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ നിന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
കിം തു തസ്യ ബലജ്ഞോഽഹം ദുര്ഭ്രാതുര്ബലശാലിനഃ। അപ്രത്യക്ഷം തു മേ വീര്യം സമരേ തവ രാഘവ
എന്നാൽ, എന്റെ ദുഷ്ടനും ശക്തിയുള്ള സഹോദരന്റെ ശക്തി എനിക്ക് അറിയാം; എന്നാൽ രാഘവ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ കാണിച്ച ധൈര്യം എനിക്ക് നേരിട്ട് കാണാനായിട്ടില്ല.
ന ഖല്വഹം ത്വാം തുലയേ നാവമന്യേ ന ഭീഷയേ। കര്മഭിസ്തസ്യ ഭീമൈശ്ച കാതര്യം ജനിതം മമ
ഞാൻ നിന്നെ മറ്റൊരാളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയോ, അവഹേളിക്കുകയോ, ഭയപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; പക്ഷേ അവന്റെ ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നത്.
കാമം രാഘവ തേ വാണീ പ്രമാണം ധൈര്യമാകൃതിഃ। സൂചയന്തി പരം തേജോ ഭസ്മച്ഛന്നമിവാനലമ്
രാഘവ, നിന്റെ വാക്കുകളും ധൈര്യവും രൂപവും തന്നെ വലിയ ശക്തിയുടെ സൂചനയാണ്; അതു കനൽ ചാരിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ। സ്മിതപൂര്വമഥോ രാമഃ പ്രത്യുവാച ഹരിം പ്രതി
സുഗ്രീവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, നേരെ നോക്കി പുഞ്ചിരിയോടെ ആ വാനരനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
യദി ന പ്രത്യയോഽസ്മാസു വിക്രമേ തവ വാനര। പ്രത്യയം സമരേ ശ്ലാഘ്യമഹമുത്പാദയാമി തേ
വാനരാ, ഞങ്ങളുടെ വീര്യത്തിൽ നിനക്ക് വിശ്വാസമില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുന്ന വിധത്തിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കാം.
ഏവമുക്ത്വാ തു സുഗ്രീവം സാന്ത്വയഁല്ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ। രാഘവോ ദുന്ദുഭേഃ കായം പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന ലീലയാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സുഗ്രീവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച രാഘവൻ, ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, ദുണ്ടുഭിയുടെ ശരീരം തന്റെ കാൽവിരലാൽ ലാളിത്യത്തോടെ തൊട്ടു.
തോലയിത്വാ മഹാബാഹുശ്ചിക്ഷേപ ദശയോജനമ്। അസുരസ്യ തനും ശുഷ്കാം പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന വീര്യവാന്
ശക്തിയുള്ള രാമൻ ആ ശരീരം ഉയർത്തി, അസുരന്റെ ഉണങ്ങിയ ശരീരം തന്റെ കാൽവിരലാൽ പത്തു യോജന ദൂരം എറിഞ്ഞു.
ക്ഷിപ്തം ദൃഷ്ട്വാ തതഃ കായം സുഗ്രീവഃ പുനരബ്രവീത്। ലക്ഷ്മണസ്യാഗ്രതോ രാമം തപന്തമിവ ഭാസ്കരമ്। ഹരീണാമഗ്രതോ വീരമിദം വചനമര്ഥവത്
ശരീരം അങ്ങനെ എറിഞ്ഞത് കണ്ട സുഗ്രീവൻ വീണ്ടും രാമനോട്, ലക്ഷ്മണനും വാനരന്മാരും മുന്നിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന രാമനോട് അർത്ഥവത്തായ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ആര്ദ്രഃ സമാംസഃ പ്രത്യഗ്രഃ ക്ഷിപ്തഃ കായഃ പുരാ സഖേ। പരിശ്രാന്തേന മത്തേന ഭ്രാത്രാ മേ വാലിനാ തദാ
സുഹൃത്തെ, ഒരിക്കൽ എന്റെ സഹോദരൻ വാലി, ക്ഷീണിച്ചും മദ്യപിച്ചും ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഈ ശരീരം പുതിയതും മാംസത്തോടും കൂടിയതുമായിരിക്കുമ്പോൾ എറിഞ്ഞിരുന്നു.
ലഘുഃ സമ്പ്രതി നിര്മാംസസ്തൃണഭൂതശ്ച രാഘവ। ക്ഷിപ്ത ഏവം പ്രഹര്ഷേണ ഭവതാ രഘുനന്ദന
ഇപ്പോൾ രാഘവ, ഈ ശരീരം തൂക്കമില്ലാത്തതും മാംസം ഇല്ലാത്തതും പുല്ലുപോലെയുള്ളതുമായിരിക്കുന്നു; എങ്കിലും നീ സന്തോഷത്തോടെ ഇതിനെ ഇങ്ങനെ എറിഞ്ഞു, രഘുവംശത്തിലെ ആനന്ദമേ.
നാത്ര ശക്യം ബലം ജ്ഞാതും തവ വാ തസ്യ വാധികമ്। ആര്ദ്രം ശുഷ്കമിതി ഹ്യേതത് സുമഹദ് രാഘവാന്തരമ്
ഇവിടെ, ആരുടെ ശക്തിയാണ് കൂടുതലെന്ന്—നിന്റെതോ അവന്റെതോ—നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയില്ല; കാരണം, പുതിയതും ഉണങ്ങിയതുമായ ശരീരങ്ങൾക്കിടയിലെ വ്യത്യാസം വളരെ വലുതാണ്, രാഘവ.
സ ഏവ സംശയസ്താത തവ തസ്യ ച യദ്ബലമ്। സാലമേകം വിനിര്ഭിദ്യ ഭവേദ് വ്യക്തിര്ബലാബലേ
പ്രിയനേ, അതാണ് എനിക്ക് സംശയം—നിന്റെ ശക്തിയോ അവന്റെതോ കൂടുതലാണോ എന്ന്; നീ ഒരു സാലവൃക്ഷം ചിരുത്തി കാണിച്ചാൽ, ശക്തിയും ദൗർബല്യവും വ്യക്തമായിരിക്കും.
കൃത്വൈതത് കാര്മുകം സജ്യം ഹസ്തിഹസ്തമിവാതതമ്। ആകര്ണപൂര്ണമായമ്യ വിസൃജസ്വ മഹാശരമ്
അതുകൊണ്ട്, ഈ വില്ല് ആണയിട്ട്, ആനയുടെ തുമ്പുപോലെ വലിച്ച്, കാതുവരെ വലിച്ച്, വലിയൊരു അമ്പ് വിടുക.
ഇമം ഹി സാലം പ്രഹിതസ്ത്വയാ ശരോ ന സംശയോഽത്രാസ്തി വിദാരയിഷ്യതി। അലം വിമര്ശേന മമ പ്രിയം ധ്രുവം കുരുഷ്വ രാജന് പ്രതിശാപിതോ മയാ
നീ ഈ സാലവൃക്ഷത്തിൽ അമ്പ് വിടുമ്പോൾ, അത് തുരന്നുപോകുമെന്ന് സംശയമില്ല; ഇനി ധാരാളം ആലോചന വേണ്ട, പ്രിയനേ—നിശ്ചയമായും ഇതു ചെയ്യണം, രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
യഥാ ഹി തേജഃസു വരഃ സദാരവി- ര്യഥാ ഹി ശൈലോ ഹിമവാന് മഹാദ്രിഷു। യഥാ ചതുഷ്പാത്സു ച കേസരീ വര- സ്തഥാ നരാണാമസി വിക്രമേ വരഃ
നിന്റെ തേജസ്സിൽ നീ ശ്രേഷ്ഠനാണ്, വലിയ പർവതങ്ങളിൽ ഹിമാലയംപോലെയും, നാലുകാലികളിൽ സിംഹംപോലെയും, മനുഷ്യരിൽ വീര്യത്തിൽ നീ ഏറ്റവും ഉന്നതനാണ്.
thumb|ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ധാ കാണ്ഡത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം കേൾക്കൂ.
ഏതച്ച വചനം ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവസ്യ സുഭാഷിതമ്। പ്രത്യയാര്ഥം മഹാതേജാ രാമോ ജഗ്രാഹ കാര്മുകമ്
സുഗ്രീവൻ മനോഹരമായി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, സുഗ്രീവന് ആത്മവിശ്വാസം നൽകാൻ തന്റെ വില്ലെടുത്തു.
സ ഗൃഹീത്വാ ധനുര്ഘോരം ശരമേകം ച മാനദഃ। സാലമുദ്ദിശ്യ ചിക്ഷേപ പൂരയന് സ രവൈര്ദിശഃ
ആ മഹാത്മാവ് ഭയങ്കരമായ വില്ലും ഒരു അമ്പും എടുത്തു, സാലവൃക്ഷത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി അമ്പെറിഞ്ഞു; അതിന്റെ ശബ്ദം ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു.
സ വിസൃഷ്ടോ ബലവതാ ബാണഃ സ്വര്ണപരിഷ്കൃതഃ। ഭിത്ത്വാ സാലാന് ഗിരിപ്രസ്ഥം സപ്തം ഭൂമിം വിവേശ ഹ
സുവർണ്ണം അലങ്കരിച്ച ആ ശക്തിയുള്ള അമ്പ്, ഏഴ് സാലവൃക്ഷങ്ങളും മലയുടെ ചാരും ഭൂമിയും തുളച്ച് കടന്നു.
സായകസ്തു മുഹൂര്തേന സാലാന് ഭിത്ത്വാ മഹാജവഃ। നിഷ്പത്യ ച പുനസ്തൂണം തമേവ പ്രവിവേശ ഹ
വേഗത്തിൽ അമ്പ് സാലവൃക്ഷങ്ങൾ തുളച്ച് ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് പുറത്ത് വന്നു, പിന്നെ അതേ ക്വിവറിലേക്ക് തിരികെ ചെന്നു.
താന് ദൃഷ്ട്വാ സപ്ത നിര്ഭിന്നാന് സാലാന് വാനരപുങ്ഗവഃ। രാമസ്യ ശരവേഗേന വിസ്മയം പരമം ഗതഃ
രാമന്റെ അമ്പിന്റെ ശക്തിയിൽ ഏഴ് സാലവൃക്ഷങ്ങൾ പിളർന്നത് കണ്ട വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവന് അതിയായ അത്ഭുതം തോന്നി.
സ മൂര്ധ്നാ ന്യപതദ് ഭൂമൌ പ്രലമ്ബീകൃതഭൂഷണഃ। സുഗ്രീവഃ പരമപ്രീതോ രാഘവായ കൃതാഞ്ജലിഃ
അനന്തമായ സന്തോഷത്തോടെ, അലങ്കാരങ്ങൾ തൂങ്ങി, സുഗ്രീവൻ തലകുനിഞ്ഞ് നിലത്തേക്ക് വീണു, കൈകൂപ്പി രാഘവനോട് നമസ്കരിച്ചു.
ഇദം ചോവാച ധര്മജ്ഞം കര്മണാ തേന ഹര്ഷിതഃ। രാമം സര്വാസ്ത്രവിദുഷാം ശ്രേഷ്ഠം ശൂരമവസ്ഥിതമ്
ആ പ്രവർത്തിയിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട്, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനും ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ രാമനോട് സുഗ്രീവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സേന്ദ്രാനപി സുരാന് സര്വാംസ്ത്വം ബാണൈഃ പുരുഷര്ഷഭ। സമര്ഥഃ സമരേ ഹന്തും കിം പുനര്വാലിനം പ്രഭോ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോനേ, നീ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവന്മാരെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; പിന്നെ വാലിയെ തോൽപ്പിക്കാൻ എന്ത് പ്രയാസം?
യേന സപ്ത മഹാസാലാ ഗിരിര്ഭൂമിശ്ച ദാരിതാഃ। ബാണേനൈകേന കാകുത്സ്ഥ സ്ഥാതാ തേ കോ രണാഗ്രതഃ
കകുത്സ്ഥകുലജനമായോനേ, ഏഴ് വലിയ സാലവൃക്ഷങ്ങളും മലയും ഭൂമിയും ഒരു അമ്പിൽ തുളച്ചവനാണ് നീ; അങ്ങനെയുള്ളവനോട് യുദ്ധത്തിൽ ആരാണ് നേരിട്ട് നിൽക്കാൻ കഴിയുക?
അദ്യ മേ വിഗതഃ ശോകഃ പ്രീതിരദ്യ പരാ മമ। സുഹൃദം ത്വാം സമാസാദ്യ മഹേന്ദ്രവരുണോപമമ്
ഇന്ന് എന്റെ ദുഃഖം മാറി, പരമാനന്ദം ലഭിച്ചു; മഹേന്ദ്രനും വരുണനും പോലെയുള്ള സ്നേഹിതനായ നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.
തമദ്യൈവ പ്രിയാര്ഥം മേ വൈരിണം ഭ്രാതൃരൂപിണമ്। വാലിനം ജഹി കാകുത്സ്ഥ മയാ ബദ്ധോഽയമഞ്ജലിഃ
കകുത്സ്ഥകുലജനമായോനേ, എന്റെ പ്രിയസ്നേഹത്തിനായി, സഹോദരനെന്ന രൂപത്തിൽ ഉള്ള ശത്രുവായ വാലിയെ നീ ഇന്ന് തന്നെ സംഹരിക്കണം; ഞാൻ കൈകൂപ്പി അപേക്ഷിക്കുന്നു.
അസ്മാദ്ഗച്ഛാമ കിഷ്കിന്ധാം ക്ഷിപ്രം ഗച്ഛ ത്വമഗ്രതഃ। ഗത്വാ ചാഹ്വയ സുഗ്രീവ വാലിനം ഭ്രാതൃഗന്ധിനമ്
ഇപ്പോൾ നാം വേഗത്തിൽ കിഷ്കിന്ധയിലേക്ക് പോകാം; നീ മുൻപോട്ട് പോവൂ. അവിടെ ചെന്നാൽ സുഗ്രീവനും സഹോദരസ്നേഹമുള്ള വാലിയും വിളിക്കൂ.
സര്വേ തേ ത്വരിതം ഗത്വാ കിഷ്കിന്ധാം വാലിനഃ പുരീമ്। വൃക്ഷൈരാത്മാനമാവൃത്യ ഹ്യതിഷ്ഠന് ഗഹനേ വനേ
അവരൊക്കെയും വേഗത്തിൽ വാലിയുടെ നഗരമായ കിഷ്കിന്ധയിൽ എത്തി, വൃക്ഷങ്ങൾക്കു പിന്നിൽ മറഞ്ഞ്, കാടിന്റെ അഗാധതയിൽ നിന്നു.