തതസ്തേ വാനരാഃ ശ്രുത്വാ ഗിരം മുനിസമീരിതാമ്। നിശ്ചക്രമുര്വനാത് തസ്മാത് താന് ദൃഷ്ട്വാ വാലിരബ്രവീത്
മുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കുരങ്ങുകൾ ആ കാട് വിട്ടു പുറപ്പെട്ടു; അവരെ കണ്ട വാലി ചോദിച്ചു.
കിം ഭവന്തഃ സമസ്താശ്ച മതങ്ഗവനവാസിനഃ। മത്സമീപമനുപ്രാപ്താ അപി സ്വസ്തി വനൌകസാമ്
നിങ്ങളെല്ലാവരും, മതംഗവനത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരല്ലേ, ഒരുമിച്ച് എന്റെ അടുത്ത് വന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? കാട്ടിലെ എല്ലാവർക്കും സുഖമാണോ?
തതസ്തേ കാരണം സര്വം തഥാ ശാപം ച വാലിനഃ। ശശംസുര്വാനരാഃ സര്വേ വാലിനേ ഹേമമാലിനേ
അപ്പോൾ കുരങ്ങുകൾ എല്ലാം വാലിയുടെ അടുത്ത് സംഭവിച്ച കാരണവും ശാപവും വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തദാ വാലീ വചനം വാനരേരിതമ്। സ മഹര്ഷിം സമാസാദ്യ യാചതേ സ്മ കൃതാഞ്ജലിഃ
കുരങ്ങിന്റെ വാക്കുകൾ വാലി കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ മഹർഷിയുടെ അടുത്ത് ചെന്നു കയ്യുകൂപ്പി അപേക്ഷിച്ചു.
മഹര്ഷിസ്തമനാദൃത്യ പ്രവിവേശാശ്രമം പ്രതി। ശാപധാരണഭീതസ്തു വാലീ വിഹ്വലതാം ഗതഃ
മഹർഷി അവനെ അവഗണിച്ച് തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി; ശാപം ഭയന്ന് വാലി അതീവ വിഷമത്തിലായി.
തതഃ ശാപഭയാദ് ഭീതോ ഋഷ്യമൂകം മഹാഗിരിമ്। പ്രവേഷ്ടും നേച്ഛതി ഹരിര്ദ്രഷ്ടും വാപി നരേശ്വര
അതിനാൽ ശാപഭയത്താൽ ആ കുരങ്ങൻ മഹാപർവതമായ ഋശ്യമൂകത്തിൽ കയറാനും അതിനെ നോക്കാനും പോലും ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല, രാജാവേ.
തസ്യാപ്രവേശം ജ്ഞാത്വാഹമിദം രാമ മഹാവനമ്। വിചരാമി സഹാമാത്യോ വിഷാദേന വിവര്ജിതഃ
അവൻ അങ്ങോട്ട് കയറാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അറിയാം, രാമാ, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്റെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഈ വലിയ കാടിൽ ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഏഷോഽസ്ഥിനിചയസ്തസ്യ ദുന്ദുഭേഃ സമ്പ്രകാശതേ। വീര്യോത്സേകാന്നിരസ്തസ്യ ഗിരികൂടനിഭോ മഹാന്
ഇവിടെ കാണുന്ന വലിയ അസ്ഥിക്കൂമ്പാരം, വാലിയുടെ ശക്തിയിൽ വീണു കിടക്കുന്ന, പർവതശൃംഗംപോലെയുള്ള ദുണ്ടുഭിയുടെ അസ്ഥികളാണ്.
ഇമേ ച വിപുലാഃ സാലാഃ സപ്ത ശാഖാവലമ്ബിനഃ। യത്രൈകം ഘടതേ വാലീ നിഷ്പത്രയിതുമോജസാ
ഇവിടെ ഈ ഏഴു വലിയ ശാലമരങ്ങൾ, ശാഖകൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവ, ഇവയിൽ വാലി തന്റെ ബലത്തിൽ ഒരു മരത്തിന്റെ ഇലകൾ പോലും ഇളക്കാൻ കഴിയും.
ഏതദസ്യാസമം വീര്യം മയാ രാമ പ്രകാശിതമ്। കഥം തം വാലിനം ഹന്തും സമരേ ശക്ഷ്യസേ നൃപ
ഇങ്ങനെ ഞാൻ വാലിയുടെ അതുല്യശക്തി നിന്നോട് കാണിച്ചു; അങ്ങനെ ഒരു വാലിയെ നീ യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ ജയിക്കും, രാജാവേ?
തഥാ ബ്രുവാണം സുഗ്രീവം പ്രഹസഁല്ലക്ഷ്മണോഽബ്രവീത്। കസ്മിന് കര്മണി നിര്വൃത്തേ ശ്രദ്ദധ്യാ വാലിനോ വധമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ സുഗ്രീവനെ നോക്കി ലക്ഷ്മണൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: വാലിയെ കൊല്ലാൻ വിശ്വസിക്കാൻ നീ എന്ത് കാര്യമാണ് കാണേണ്ടത്?
തമുവാചാഥ സുഗ്രീവഃ സപ്ത സാലാനിമാന് പുരാ। ഏവമേകൈകശോ വാലീ വിവ്യാധാഥ സ ചാസകൃത്
അപ്പോൾ സുഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: ഇവിടെയുള്ള ഈ ഏഴു ശാലമരങ്ങൾ, വാലി ഒരിക്കൽ ഓരോന്നിലും അമ്പിട്ട് തുളച്ചു, അതും ഒരിക്കൽ മാത്രമല്ല.
രാമോ നിര്ദാരയേദേഷാം ബാണേനൈകേന ച ദ്രുമമ്। വാലിനം നിഹതം മന്യേ ദൃഷ്ട്വാ രാമസ്യ വിക്രമമ്
രാമൻ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് ഈ മരങ്ങൾ എല്ലാം തുളച്ചു കയറ്റുമെങ്കിൽ, രാമന്റെ വീര്യം കണ്ടു ഞാൻ വാലിയെ കൊല്ലാൻ കഴിയുമെന്ന് വിശ്വസിക്കും.
ഹതസ്യ മഹിഷസ്യാസ്ഥി പാദേനൈകേന ലക്ഷ്മണ। ഉദ്യമ്യ പ്രക്ഷിപേച്ചാപി തരസാ ദ്വേ ധനുഃശതേ
ലക്ഷ്മണാ, വാലി ഒരു കാലുകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ട മഹിഷിയുടെ അസ്ഥികൾ രണ്ട് നൂറ്റി അമ്പതോളം ദൂരം എറിഞ്ഞു.
ഏവമുക്ത്വാ തു സുഗ്രീവോ രാമം രക്താന്തലോചനമ്। ധ്യാത്വാ മുഹൂര്തം കാകുത്സ്ഥം പുനരേവ വചോഽബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കണ്ണുകൾ ചുവന്ന സുഗ്രീവൻ കുറേ നേരം രാമനെ ചിന്തിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
ശൂരശ്ച ശൂരമാനീ ച പ്രഖ്യാതബലപൌരുഷഃ। ബലവാന് വാനരോ വാലീ സംയുഗേഷ്വപരാജിതഃ
വാലി വീരനും തന്റെ ബലത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവനും, ശക്തിയും ധൈര്യവും പ്രശസ്തനുമായ കുരങ്ങനാണ്; യുദ്ധത്തിൽ അവനെ ജയിക്കാൻ ആര്ക്കും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ദൃശ്യന്തേ ചാസ്യ കര്മാണി ദുഷ്കരാണി സുരൈരപി। യാനി സംചിന്ത്യ ഭീതോഽഹമൃഷ്യമൂകമുപാശ്രിതഃ
ദേവന്മാർക്കുപോലും ചെയ്യാൻ പ്രയാസമുള്ള കാര്യങ്ങൾ വാലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; ആ കാര്യങ്ങൾ ഓർത്തു ഞാൻ ഭയന്ന് ഋശ്യമൂകത്തിൽ അഭയം തേടിയതാണ്.
തമജയ്യമധൃഷ്യം ച വാനരേന്ദ്രമമര്ഷണമ്। വിചിന്തയന്ന മുഞ്ചാപി ഋഷ്യമൂകമമും ത്വഹമ്
അജയിക്കാനാവാത്തവനും, ആരും നേരിടാൻ കഴിയാത്തവനും, കോപമുള്ള വാനരരാജാവിനെയും ഓർത്ത് ഞാൻ ഇതുവരെ ഋഷ്യമൂകപർവതം വിട്ടുപോയിട്ടില്ല.
ഉദ്വിഗ്നഃ ശങ്കിതശ്ചാഹം വിചരാമി മഹാവനേ। അനുരക്തൈഃ സഹാമാത്യൈര്ഹനുമത്പ്രമുഖൈര്വരൈഃ
ഭയത്തിലും സംശയത്തിലും ഞാൻ ഈ വലിയ കാടിൽ ഹനുമാൻമുതലായ എന്റെ വിശ്വസ്തരായ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഉപലബ്ധം ച മേ ശ്ലാഘ്യം സന്മിത്രം മിത്രവത്സല। ത്വാമഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ഹിമവന്തമിവാശ്രിതഃ
സ്നേഹത്തോടു കൂടിയ നല്ല സുഹൃത്ത് എന്ന നിലയിൽ നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു; മനുഷ്യസിംഹമേ, ഞാൻ ഹിമാലയം ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ നിന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
കിം തു തസ്യ ബലജ്ഞോഽഹം ദുര്ഭ്രാതുര്ബലശാലിനഃ। അപ്രത്യക്ഷം തു മേ വീര്യം സമരേ തവ രാഘവ
എന്നാൽ, എന്റെ ദുഷ്ടനും ശക്തിയുള്ള സഹോദരന്റെ ശക്തി എനിക്ക് അറിയാം; എന്നാൽ രാഘവ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ കാണിച്ച ധൈര്യം എനിക്ക് നേരിട്ട് കാണാനായിട്ടില്ല.
ന ഖല്വഹം ത്വാം തുലയേ നാവമന്യേ ന ഭീഷയേ। കര്മഭിസ്തസ്യ ഭീമൈശ്ച കാതര്യം ജനിതം മമ
ഞാൻ നിന്നെ മറ്റൊരാളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുകയോ, അവഹേളിക്കുകയോ, ഭയപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; പക്ഷേ അവന്റെ ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ടാണ് എനിക്ക് ഭയം തോന്നുന്നത്.
കാമം രാഘവ തേ വാണീ പ്രമാണം ധൈര്യമാകൃതിഃ। സൂചയന്തി പരം തേജോ ഭസ്മച്ഛന്നമിവാനലമ്
രാഘവ, നിന്റെ വാക്കുകളും ധൈര്യവും രൂപവും തന്നെ വലിയ ശക്തിയുടെ സൂചനയാണ്; അതു കനൽ ചാരിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ। സ്മിതപൂര്വമഥോ രാമഃ പ്രത്യുവാച ഹരിം പ്രതി
സുഗ്രീവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട രാമൻ, നേരെ നോക്കി പുഞ്ചിരിയോടെ ആ വാനരനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
യദി ന പ്രത്യയോഽസ്മാസു വിക്രമേ തവ വാനര। പ്രത്യയം സമരേ ശ്ലാഘ്യമഹമുത്പാദയാമി തേ
വാനരാ, ഞങ്ങളുടെ വീര്യത്തിൽ നിനക്ക് വിശ്വാസമില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുന്ന വിധത്തിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാക്കിക്കൊടുക്കാം.
ഏവമുക്ത്വാ തു സുഗ്രീവം സാന്ത്വയഁല്ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ। രാഘവോ ദുന്ദുഭേഃ കായം പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന ലീലയാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് സുഗ്രീവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച രാഘവൻ, ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, ദുണ്ടുഭിയുടെ ശരീരം തന്റെ കാൽവിരലാൽ ലാളിത്യത്തോടെ തൊട്ടു.
തോലയിത്വാ മഹാബാഹുശ്ചിക്ഷേപ ദശയോജനമ്। അസുരസ്യ തനും ശുഷ്കാം പാദാങ്ഗുഷ്ഠേന വീര്യവാന്
ശക്തിയുള്ള രാമൻ ആ ശരീരം ഉയർത്തി, അസുരന്റെ ഉണങ്ങിയ ശരീരം തന്റെ കാൽവിരലാൽ പത്തു യോജന ദൂരം എറിഞ്ഞു.
ക്ഷിപ്തം ദൃഷ്ട്വാ തതഃ കായം സുഗ്രീവഃ പുനരബ്രവീത്। ലക്ഷ്മണസ്യാഗ്രതോ രാമം തപന്തമിവ ഭാസ്കരമ്। ഹരീണാമഗ്രതോ വീരമിദം വചനമര്ഥവത്
ശരീരം അങ്ങനെ എറിഞ്ഞത് കണ്ട സുഗ്രീവൻ വീണ്ടും രാമനോട്, ലക്ഷ്മണനും വാനരന്മാരും മുന്നിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന രാമനോട് അർത്ഥവത്തായ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ആര്ദ്രഃ സമാംസഃ പ്രത്യഗ്രഃ ക്ഷിപ്തഃ കായഃ പുരാ സഖേ। പരിശ്രാന്തേന മത്തേന ഭ്രാത്രാ മേ വാലിനാ തദാ
സുഹൃത്തെ, ഒരിക്കൽ എന്റെ സഹോദരൻ വാലി, ക്ഷീണിച്ചും മദ്യപിച്ചും ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഈ ശരീരം പുതിയതും മാംസത്തോടും കൂടിയതുമായിരിക്കുമ്പോൾ എറിഞ്ഞിരുന്നു.
ലഘുഃ സമ്പ്രതി നിര്മാംസസ്തൃണഭൂതശ്ച രാഘവ। ക്ഷിപ്ത ഏവം പ്രഹര്ഷേണ ഭവതാ രഘുനന്ദന
ഇപ്പോൾ രാഘവ, ഈ ശരീരം തൂക്കമില്ലാത്തതും മാംസം ഇല്ലാത്തതും പുല്ലുപോലെയുള്ളതുമായിരിക്കുന്നു; എങ്കിലും നീ സന്തോഷത്തോടെ ഇതിനെ ഇങ്ങനെ എറിഞ്ഞു, രഘുവംശത്തിലെ ആനന്ദമേ.