അഹം ത്വവഗതോ ബുദ്ധ്യാ ചിഹ്നൈസ്തൈര്ഭ്രാതരം ഹതമ്। പിധായ ച ബിലദ്വാരം ശിലയാ ഗിരിമാത്രയാ
ആ അടയാളങ്ങൾ കണ്ടു ഞാൻ ബുദ്ധിയാൽ സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി; പിന്നെ ഒരു പർവ്വതംപോലെയുള്ള കല്ലുകൊണ്ട് ഗുഹവാതിൽ അടച്ചു.
ശോകാര്തശ്ചോദകം കൃത്വാ കിഷ്കിന്ധാമാഗതഃ സഖേ। ഗൂഹമാനസ്യ മേ തത് ത്വം യത്നതോ മന്ത്രിഭിഃ ശ്രുതമ്
വ്യസനത്തിൽ മുങ്ങി, ഞാൻ ജലകർമ്മം നടത്തി കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് മടങ്ങി, സഖാവേ; ഞാൻ അതു മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, മന്ത്രിമാർ പരിശ്രമിച്ച് അതു മനസ്സിലാക്കി.
തതോഽഹം തൈഃ സമാഗമ്യ സമേതൈരഭിഷേചിതഃ। രാജ്യം പ്രശാസതസ്തസ്യ ന്യായതോ മമ രാഘവ
അതിനുശേഷം, അവർ ഒത്തുചേർന്ന് എന്നെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; ഞാൻ നീതിപാലിച്ച് രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ, രാഘവാ, അതു എനിക്ക് യോഗ്യമായതായിരുന്നു.
ആജഗാമ രിപും ഹത്വാ ദാനവം സ തു വാനരഃ। അഭിഷിക്തം തു മാം ദൃഷ്ട്വാ ക്രോധാത് സംരക്തലോചനഃ
ശത്രുവായ ദാനവനെ കൊല്ലി ആ വാനരൻ തിരിച്ചുവന്നു; എന്നെ അഭിഷിക്തനായി കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നുപോയി.
മദീയാന് മന്ത്രിണോ ബദ്ധ്വാ പരുഷം വാക്യമബ്രവീത്। നിഗ്രഹേ ച സമര്ഥസ്യ തം പാപം പ്രതി രാഘവ
അവൻ എന്റെ മന്ത്രിമാരെ ബന്ധിച്ച് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; രാഘവാ, നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവൻ ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തു.
ന പ്രാവര്തത മേ ബുദ്ധിര്ഭ്രാതൃഗൌരവയന്ത്രിതാ। ഹത്വാ ശത്രും സ മേ ഭ്രാതാ പ്രവിവേശ പുരം തദാ
സഹോദരനോടുള്ള മാന്യത കൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് പ്രതികരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല; ശത്രുവിനെ കൊല്ലിയ ശേഷം, സഹോദരൻ നഗരത്തിൽ കയറി.
മാനയംസ്തം മഹാത്മാനം യഥാവച്ചാഭിവാദയമ്। ഉക്താശ്ച നാശിഷസ്തേന പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ
ആ മഹാത്മാവിനെ ആദരിച്ച് ഞാൻ യഥാവിധി വന്ദിച്ചു; അകത്തുനിന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അവൻ അനുഗ്രഹവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
നത്വാ പാദാവഹം തസ്യ മുകുടേനാസ്പൃശം പ്രഭോ। അപി വാലീ മമ ക്രോധാന്ന പ്രസാദം ചകാര സഃ
പ്രഭുവേ, ഞാൻ അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ മുകുടം സ്പർശിച്ച് നമസ്കരിച്ചു; എങ്കിലും വാലി എന്നോടുള്ള കോപം കാരണം ക്ഷമ കാണിച്ചില്ല.
thumb|ദശമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിൽ പത്താമത്തെ സർഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
തതഃ ക്രോധസമാവിഷ്ടം സംരബ്ധം തമുപാഗതമ്। അഹം പ്രസാദയാംചക്രേ ഭ്രാതരം ഹിതകാമ്യയാ
അപ്പോൾ, കോപത്തിൽ തളർന്ന അവൻ ഉണർന്നെത്തിയപ്പോൾ, ഞാൻ സഹോദരന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് അവനെ ശമിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ദിഷ്ട്യാസി കുശലീ പ്രാപ്തോ നിഹതശ്ച ത്വയാ രിപുഃ। അനാഥസ്യ ഹി മേ നാഥസ്ത്വമേകോഽനാഥനന്ദന
നിന്റെ സഹായത്തോടെ ശത്രുവിനെ തോല്പിച്ച് സുരക്ഷിതമായി എത്തിയത് എനിക്ക് വലിയ ഭാഗ്യമാണ്. ഞാൻ അനാഥനായിരുന്നപ്പോൾ, നീ മാത്രമാണ് എന്റെ ആശ്രയം, അനാഥരുടെ സന്തോഷമേ.
ഇദം ബഹുശലാകം തേ പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ്। ഛത്രം സവാലവ്യജനം പ്രതീച്ഛസ്വ മയാ ധൃതമ്
പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന, പല അറ്റങ്ങൾ ഉള്ള ഈ കുടയും, യക്ഷപൂച്ചയുടെ വാലുകൊണ്ടുള്ള വീശയും, ഞാൻ നിനക്കായി പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി ഇവ സ്വീകരിക്കൂ.
ആര്തസ്തത്ര ബിലദ്വാരി സ്ഥിതഃ സംവത്സരം നൃപ। ദൃഷ്ട്വാ ച ശോണിതം ദ്വാരി ബിലാച്ചാപി സമുത്ഥിതമ്
രാജാവേ, ഞാൻ കുഴിയുടെ വാതിലിൽ ഒരു വർഷം വേദനയോടെ കാത്തുനിന്നു. അപ്പോൾ വാതിലിൽ നിന്ന് രക്തം പുറത്തേക്ക് വരുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
ശോകസംവിഗ്നഹൃദയോ ഭൃശം വ്യാകുലിതേന്ദ്രിയഃ। അപിധായ ബിലദ്വാരം ശൈലശൃങ്ഗേണ തത് തദാ
ദുഃഖത്തിൽ എന്റെ ഹൃദയം തകർന്നുപോയി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തമായി. അപ്പോൾ ഞാൻ കുഴിയുടെ വാതിൽ ഒരു പർവ്വതശൃംഗം കൊണ്ടു അടച്ചു.
തസ്മാദ് ദേശാദപാക്രമ്യ കിഷ്കിന്ധാം പ്രാവിശം പുനഃ। വിഷാദാത്ത്വിഹ മാം ദൃഷ്ട്വാ പൌരൈര്മന്ത്രിഭിരേവ ച
അവിടെ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി ഞാൻ വീണ്ടും കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, ഇവിടെ എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ നഗരവാസികളും മന്ത്രിമാരും ദുഃഖിതരായി.
അഭിഷിക്തോ ന കാമേന തന്മേ ക്ഷന്തും ത്വമര്ഹസി। ത്വമേവ രാജാ മാനാര്ഹഃ സദാ ചാഹം യഥാ പുരാ
എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ലാതെ രാജാവായി അഭിഷേകം നടന്നു; നീ എന്നെ ക്ഷമിക്കണം. രാജാവായി ആദരിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യൻ നീയാണു, ഞാൻ എപ്പോഴും പഴയപോലെ തന്നെയാണ്.
രാജഭാവേ നിയോഗോഽയം മമ ത്വദ്വിരഹാത് കൃതഃ। സാമാത്യപൌരനഗരം സ്ഥിതം നിഹതകണ്ടകമ്
നിന്റെ അഭാവത്തിൽ എന്നെ രാജാവായി നിയമിച്ചു; മന്ത്രിമാരും നഗരവാസികളും ചേർന്ന് രാജ്യം ശത്രുക്കളില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ന്യാസഭൂതമിദം രാജ്യം തവ നിര്യാതയാമ്യഹമ്। മാ ച രോഷം കൃഥാഃ സൌമ്യ മമ ശത്രുനിഷൂദന
ഈ രാജ്യം ഞാൻ നിനക്കു ഏൽപ്പിക്കുന്നു; ദയവായി എന്റെ മേൽ കോപിക്കരുത്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന സുന്ദരനേ.
രാജഭാവേ നിയുക്തോഽഹം ശൂന്യദേശജിഗീഷയാ। സ്നിഗ്ധമേവം ബ്രുവാണം മാം സ വിനിര്ഭര്ത്സ്യ വാനരഃ
ശൂന്യമായ ദേശം കീഴടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എന്നെ രാജാവായി നിയമിച്ചു; ഞാൻ ഇങ്ങനെ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ വാനരൻ എന്നെ കഠിനമായി കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ധിക്ത്വാമിതി ച മാമുക്ത്വാ ബഹു തത്തദുവാച ഹ। പ്രകൃതീശ്ച സമാനീയ മന്ത്രിണശ്ചൈവ സമ്മതാന്
എന്നോട് 'അയ്യോ നിനക്ക് ലജ്ജയില്ലേ!' എന്ന് പറഞ്ഞ്, മറ്റു പല കാര്യങ്ങളും പറഞ്ഞു; അവൻ ജനങ്ങളെയും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട മന്ത്രിമാരെയും കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
മാമാഹ സുഹൃദാം മധ്യേ വാക്യം പരമഗര്ഹിതമ്। വിദിതം വോ മയാ രാത്രൌ മായാവീ സ മഹാസുരഃ
സുഹൃത്തുക്കളുടെ ഇടയിൽ എന്നെ വളരെ അപമാനിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്കൊക്കെയും അറിയാം, രാത്രിയിൽ മായാവി എന്ന മഹാസുരനെ ഞാൻ കണ്ടതെന്ന്.'
മാം സമാഹ്വയത ക്രുദ്ധോ യുദ്ധാകാംക്ഷീ തദാ പുരാ। തസ്യ തദ് ഭാഷിതം ശ്രുത്വാ നിഃസൃതോഽഹം നൃപാലയാത്
അവൻ കോപത്തോടെ യുദ്ധം ആഗ്രഹിച്ച് എന്നെ നേരിട്ട് വിളിച്ചു; അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാൻ രാജധാനിയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
അനുയാതശ്ച മാം തൂര്ണമയം ഭ്രാതാ സുദാരുണഃ। സ തു ദൃഷ്ട്വൈവ മാം രാത്രൌ സദ്വിതീയം മഹാബലഃ
എന്റെ ക്രൂരനായ സഹോദരൻ വേഗത്തിൽ എന്നെ പിന്തുടർന്നു; എന്നാൽ ആ മഹാബലൻ രാത്രിയിൽ എന്നെ മറ്റൊരാളോടൊപ്പം കണ്ടപ്പോൾ,
പ്രാദ്രവദ് ഭയസംത്രസ്തോ വീക്ഷ്യാവാം സമുപാഗതൌ। അഭിദ്രുതസ്തു വേഗേന വിവേശ സ മഹാബിലമ്
ഞങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഭയത്താൽ അവൻ ഓടി; വേഗത്തിൽ ഓടികൊണ്ട് വലിയ ഒരു കുഴിയിലേക്ക് കടന്നു.
തം പ്രവിഷ്ടം വിദിത്വാ തു സുഘോരം സുമഹദ്ബിലമ്। അയമുക്തോഽഥ മേ ഭ്രാതാ മയാ തു ക്രൂരദര്ശനഃ
അവൻ ആ ഭയങ്കരവും വലിയതുമായ കുഴിയിൽ കയറിയെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, എന്റെ സഹോദരൻ, കഠിനമായ മുഖംകൊണ്ടു, എന്നോട് പറഞ്ഞു:
അഹത്വാ നാസ്തി മേ ശക്തിഃ പ്രതിഗന്തുമിതഃ പുരീമ്। ബിലദ്വാരി പ്രതീക്ഷ ത്വം യാവദേനം നിഹന്മ്യഹമ്
'അവനെ കൊല്ലാതെ ഞാൻ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കഴിയില്ല; നീ കുഴിയുടെ വാതിലിൽ കാത്തിരിക്കുക, ഞാൻ അവനെ കൊല്ലുംവരെ.'
സ്ഥിതോഽയമിതി മത്വാഹം പ്രവിഷ്ടസ്തു ദുരാസദമ്। തം മേ മാര്ഗയതസ്തത്ര ഗതഃ സംവത്സരസ്തദാ
അവൻ കാത്തിരിക്കുന്നു എന്ന് വിചാരിച്ച് ഞാൻ ആ കടുപ്പമുള്ള കുഴിയിൽ കയറി; അവിടെ അവനെ അന്വേഷിച്ച് ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞു.
സ തു ദൃഷ്ടോ മയാ ശത്രുരനിര്വേദാദ് ഭയാവഹഃ। നിഹതശ്ച മയാ സദ്യഃ സ സര്വൈഃ സഹ ബന്ധുഭിഃ
അവിടെ ഞാൻ എന്റെ ശത്രുവിനെ കണ്ടു; ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനും ദയയില്ലാത്തവനും ആയ അവനെ ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ അവന്റെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
തസ്യാസ്യാത്തു പ്രവൃത്തേന രുധിരൌഘേണ തദ്ബിലമ്। പൂര്ണമാസീദ് ദുരാക്രാമം സ്തനതസ്തസ്യ ഭൂതലേ
അവന്റെ വായിൽ നിന്നു രക്തം ഒഴുകി, ആ ഗുഹ മുഴുവൻ നിറച്ചു. അതിന്റെ ശബ്ദം ഭൂമിയിൽ മുഴങ്ങി.
സൂദയിത്വാ തു തം ശത്രും വിക്രാന്തം തമഹം സുഖമ്। നിഷ്ക്രാമം നൈവ പശ്യാമി ബിലസ്യ പിഹിതം മുഖമ്
ആ ശക്തനായ ശത്രുവിനെ ഞാൻ സംഹരിച്ചു. പുറത്തേക്കു പോകാൻ നോക്കിയപ്പോൾ, ഗുഹയുടെ വാതിൽ അടച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട് ഞാൻ പുറത്തു കാണാനായില്ല.