സ തു നിര്ധൂയ സര്വാന് നോ നിര്ജഗാമ മഹാബലഃ। തതോഽഹമപി സൌഹാര്ദാന്നിഃസൃതോ വാലിനാ സഹ
എല്ലാവരെയും അവൻ തള്ളിക്കളഞ്ഞ്, ആ മഹാബലവാൻ പുറത്തേക്കു പോയി; സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ വാലിയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
തസ്മിന് ദ്രവതി സംത്രസ്തേ ഹ്യാവാം ദ്രുതതരം ഗതൌ। പ്രകാശോഽപി കൃതോ മാര്ഗശ്ചന്ദ്രേണോദ്ഗച്ഛതാ തദാ
അവൻ ഭയന്നോടിപ്പോകുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ ഇരുവരും അതിലും വേഗത്തിൽ പിന്തുടർന്നു; അപ്പോൾ ഉയരുന്ന ചന്ദ്രനാൽ വഴി പ്രകാശിച്ചിരുന്നതാണ്.
സ തൃണൈരാവൃതം ദുര്ഗം ധരണ്യാ വിവരം മഹത്। പ്രവിവേശാസുരോ വേഗാദാവാമാസാദ്യ വിഷ്ഠിതൌ
അവൻ വേഗത്തിൽ ഓടി, പുല്ലുകൊണ്ട് മറച്ചിരുന്ന വലിയ ഒരു ഭൂഗർഭഗുഹയിൽ ഞങ്ങൾ സമീപം നിന്നുകൊണ്ടിരിക്കെ കടന്നു കയറി.
തം പ്രവിഷ്ടം രിപും ദൃഷ്ട്വാ ബിലം രോഷവശം ഗതഃ। മാമുവാച തതോ വാലീ വചനം ക്ഷുഭിതേന്ദ്രിയഃ
ശത്രു ആ ഗുഹയിൽ കയറിയത് കണ്ട വാലി, ക്രോധത്തിൽ ആകുലനായ മനസ്സോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഇഹ തിഷ്ഠാദ്യ സുഗ്രീവ ബിലദ്വാരി സമാഹിതഃ। യാവദത്ര പ്രവിശ്യാഹം നിഹന്മി സമരേ രിപുമ്
സുഗ്രീവാ, നീ ഇന്നെങ്ങും പോകാതെ ശ്രദ്ധയോടെ ഈ ഗുഹവാതിൽക്കൽ കാത്തിരിക്കുക. ഞാൻ അകത്തു കയറി ശത്രുവിനെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലാം.
മയാ ത്വേതദ് വചഃ ശ്രുത്വാ യാചിതഃ സ പരംതപഃ। ശാപയിത്വാ ച മാം പദ്ഭ്യാം പ്രവിവേശ ബിലം തതഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ഞാൻ അപേക്ഷിച്ചു; എന്നാൽ ആ മഹാവീരൻ എന്നെ ശപിച്ച്, കാലിൽ നടന്ന് ഗുഹയിൽ കയറി.
തസ്യ പ്രവിഷ്ടസ്യ ബിലം സാഗ്രഃ സംവത്സരോ ഗതഃ। സ്ഥിതസ്യ ച ബിലദ്വാരി സ കാലോ വ്യത്യവര്തത
അവൻ ഗുഹയിൽ കയറിയതിനു ശേഷം, ഞാൻ വാതിൽക്കൽ കാത്തിരിക്കെ ഒരു മുഴുവൻ വർഷം കടന്നു പോയി.
അഹം തു നഷ്ടം തം ജ്ഞാത്വാ സ്നേഹാദാഗതസമ്ഭ്രമഃ। ഭ്രാതരം ന പ്രപശ്യാമി പാപശങ്കി ച മേ മനഃ
അവൻ കാണാതായെന്ന് മനസ്സിലായപ്പോൾ, സ്നേഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഭയം കൊണ്ട് ഞാൻ ഉണർന്നു; സഹോദരനെ കാണാനാവാതെ, മനസ്സിൽ സംശയവും ഭയവും നിറഞ്ഞു.
അഥ ദീര്ഘസ്യ കാലസ്യ ബിലാത് തസ്മാദ് വിനിഃസൃതമ്। സഫേനം രുധിരം ദൃഷ്ട്വാ തതോഽഹം ഭൃശദുഃഖിതഃ
അതിനുശേഷം, വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് ആ ഗുഹയിൽ നിന്ന് കഫം കലർന്ന രക്തം പുറത്തുവരുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ അതീവ ദുഃഖിതനായി.
നര്ദതാമസുരാണാം ച ധ്വനിര്മേ ശ്രോത്രമാഗതഃ। ന രതസ്യ ച സംഗ്രാമേ ക്രോശതോഽപി സ്വനോ ഗുരോഃ
അസുരന്മാരുടെ കുരൽ എന്റെ ചെവിയിൽ എത്തി; എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ സഹോദരൻ വിളിച്ചാൽ പോലും, അവന്റെ ശബ്ദം ഞാൻ കേട്ടില്ല.
അഹം ത്വവഗതോ ബുദ്ധ്യാ ചിഹ്നൈസ്തൈര്ഭ്രാതരം ഹതമ്। പിധായ ച ബിലദ്വാരം ശിലയാ ഗിരിമാത്രയാ
ആ അടയാളങ്ങൾ കണ്ടു ഞാൻ ബുദ്ധിയാൽ സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി; പിന്നെ ഒരു പർവ്വതംപോലെയുള്ള കല്ലുകൊണ്ട് ഗുഹവാതിൽ അടച്ചു.
ശോകാര്തശ്ചോദകം കൃത്വാ കിഷ്കിന്ധാമാഗതഃ സഖേ। ഗൂഹമാനസ്യ മേ തത് ത്വം യത്നതോ മന്ത്രിഭിഃ ശ്രുതമ്
വ്യസനത്തിൽ മുങ്ങി, ഞാൻ ജലകർമ്മം നടത്തി കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് മടങ്ങി, സഖാവേ; ഞാൻ അതു മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, മന്ത്രിമാർ പരിശ്രമിച്ച് അതു മനസ്സിലാക്കി.
തതോഽഹം തൈഃ സമാഗമ്യ സമേതൈരഭിഷേചിതഃ। രാജ്യം പ്രശാസതസ്തസ്യ ന്യായതോ മമ രാഘവ
അതിനുശേഷം, അവർ ഒത്തുചേർന്ന് എന്നെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; ഞാൻ നീതിപാലിച്ച് രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ, രാഘവാ, അതു എനിക്ക് യോഗ്യമായതായിരുന്നു.
ആജഗാമ രിപും ഹത്വാ ദാനവം സ തു വാനരഃ। അഭിഷിക്തം തു മാം ദൃഷ്ട്വാ ക്രോധാത് സംരക്തലോചനഃ
ശത്രുവായ ദാനവനെ കൊല്ലി ആ വാനരൻ തിരിച്ചുവന്നു; എന്നെ അഭിഷിക്തനായി കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നുപോയി.
മദീയാന് മന്ത്രിണോ ബദ്ധ്വാ പരുഷം വാക്യമബ്രവീത്। നിഗ്രഹേ ച സമര്ഥസ്യ തം പാപം പ്രതി രാഘവ
അവൻ എന്റെ മന്ത്രിമാരെ ബന്ധിച്ച് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; രാഘവാ, നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവൻ ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തു.
ന പ്രാവര്തത മേ ബുദ്ധിര്ഭ്രാതൃഗൌരവയന്ത്രിതാ। ഹത്വാ ശത്രും സ മേ ഭ്രാതാ പ്രവിവേശ പുരം തദാ
സഹോദരനോടുള്ള മാന്യത കൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് പ്രതികരിക്കാൻ തയ്യാറായില്ല; ശത്രുവിനെ കൊല്ലിയ ശേഷം, സഹോദരൻ നഗരത്തിൽ കയറി.
മാനയംസ്തം മഹാത്മാനം യഥാവച്ചാഭിവാദയമ്। ഉക്താശ്ച നാശിഷസ്തേന പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ
ആ മഹാത്മാവിനെ ആദരിച്ച് ഞാൻ യഥാവിധി വന്ദിച്ചു; അകത്തുനിന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അവൻ അനുഗ്രഹവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
നത്വാ പാദാവഹം തസ്യ മുകുടേനാസ്പൃശം പ്രഭോ। അപി വാലീ മമ ക്രോധാന്ന പ്രസാദം ചകാര സഃ
പ്രഭുവേ, ഞാൻ അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ മുകുടം സ്പർശിച്ച് നമസ്കരിച്ചു; എങ്കിലും വാലി എന്നോടുള്ള കോപം കാരണം ക്ഷമ കാണിച്ചില്ല.
thumb|ദശമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡേ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥൪-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ കിഷ്കിന്ദാകാണ്ഡത്തിൽ പത്താമത്തെ സർഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
തതഃ ക്രോധസമാവിഷ്ടം സംരബ്ധം തമുപാഗതമ്। അഹം പ്രസാദയാംചക്രേ ഭ്രാതരം ഹിതകാമ്യയാ
അപ്പോൾ, കോപത്തിൽ തളർന്ന അവൻ ഉണർന്നെത്തിയപ്പോൾ, ഞാൻ സഹോദരന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് അവനെ ശമിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ദിഷ്ട്യാസി കുശലീ പ്രാപ്തോ നിഹതശ്ച ത്വയാ രിപുഃ। അനാഥസ്യ ഹി മേ നാഥസ്ത്വമേകോഽനാഥനന്ദന
നിന്റെ സഹായത്തോടെ ശത്രുവിനെ തോല്പിച്ച് സുരക്ഷിതമായി എത്തിയത് എനിക്ക് വലിയ ഭാഗ്യമാണ്. ഞാൻ അനാഥനായിരുന്നപ്പോൾ, നീ മാത്രമാണ് എന്റെ ആശ്രയം, അനാഥരുടെ സന്തോഷമേ.
ഇദം ബഹുശലാകം തേ പൂര്ണചന്ദ്രമിവോദിതമ്। ഛത്രം സവാലവ്യജനം പ്രതീച്ഛസ്വ മയാ ധൃതമ്
പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന, പല അറ്റങ്ങൾ ഉള്ള ഈ കുടയും, യക്ഷപൂച്ചയുടെ വാലുകൊണ്ടുള്ള വീശയും, ഞാൻ നിനക്കായി പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ദയവായി ഇവ സ്വീകരിക്കൂ.
ആര്തസ്തത്ര ബിലദ്വാരി സ്ഥിതഃ സംവത്സരം നൃപ। ദൃഷ്ട്വാ ച ശോണിതം ദ്വാരി ബിലാച്ചാപി സമുത്ഥിതമ്
രാജാവേ, ഞാൻ കുഴിയുടെ വാതിലിൽ ഒരു വർഷം വേദനയോടെ കാത്തുനിന്നു. അപ്പോൾ വാതിലിൽ നിന്ന് രക്തം പുറത്തേക്ക് വരുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
ശോകസംവിഗ്നഹൃദയോ ഭൃശം വ്യാകുലിതേന്ദ്രിയഃ। അപിധായ ബിലദ്വാരം ശൈലശൃങ്ഗേണ തത് തദാ
ദുഃഖത്തിൽ എന്റെ ഹൃദയം തകർന്നുപോയി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അശാന്തമായി. അപ്പോൾ ഞാൻ കുഴിയുടെ വാതിൽ ഒരു പർവ്വതശൃംഗം കൊണ്ടു അടച്ചു.
തസ്മാദ് ദേശാദപാക്രമ്യ കിഷ്കിന്ധാം പ്രാവിശം പുനഃ। വിഷാദാത്ത്വിഹ മാം ദൃഷ്ട്വാ പൌരൈര്മന്ത്രിഭിരേവ ച
അവിടെ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി ഞാൻ വീണ്ടും കിഷ്കിന്ദയിലേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, ഇവിടെ എന്നെ കണ്ടപ്പോൾ നഗരവാസികളും മന്ത്രിമാരും ദുഃഖിതരായി.
അഭിഷിക്തോ ന കാമേന തന്മേ ക്ഷന്തും ത്വമര്ഹസി। ത്വമേവ രാജാ മാനാര്ഹഃ സദാ ചാഹം യഥാ പുരാ
എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ലാതെ രാജാവായി അഭിഷേകം നടന്നു; നീ എന്നെ ക്ഷമിക്കണം. രാജാവായി ആദരിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യൻ നീയാണു, ഞാൻ എപ്പോഴും പഴയപോലെ തന്നെയാണ്.
രാജഭാവേ നിയോഗോഽയം മമ ത്വദ്വിരഹാത് കൃതഃ। സാമാത്യപൌരനഗരം സ്ഥിതം നിഹതകണ്ടകമ്
നിന്റെ അഭാവത്തിൽ എന്നെ രാജാവായി നിയമിച്ചു; മന്ത്രിമാരും നഗരവാസികളും ചേർന്ന് രാജ്യം ശത്രുക്കളില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ന്യാസഭൂതമിദം രാജ്യം തവ നിര്യാതയാമ്യഹമ്। മാ ച രോഷം കൃഥാഃ സൌമ്യ മമ ശത്രുനിഷൂദന
ഈ രാജ്യം ഞാൻ നിനക്കു ഏൽപ്പിക്കുന്നു; ദയവായി എന്റെ മേൽ കോപിക്കരുത്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന സുന്ദരനേ.
രാജഭാവേ നിയുക്തോഽഹം ശൂന്യദേശജിഗീഷയാ। സ്നിഗ്ധമേവം ബ്രുവാണം മാം സ വിനിര്ഭര്ത്സ്യ വാനരഃ
ശൂന്യമായ ദേശം കീഴടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് എന്നെ രാജാവായി നിയമിച്ചു; ഞാൻ ഇങ്ങനെ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ വാനരൻ എന്നെ കഠിനമായി കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ധിക്ത്വാമിതി ച മാമുക്ത്വാ ബഹു തത്തദുവാച ഹ। പ്രകൃതീശ്ച സമാനീയ മന്ത്രിണശ്ചൈവ സമ്മതാന്
എന്നോട് 'അയ്യോ നിനക്ക് ലജ്ജയില്ലേ!' എന്ന് പറഞ്ഞ്, മറ്റു പല കാര്യങ്ങളും പറഞ്ഞു; അവൻ ജനങ്ങളെയും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട മന്ത്രിമാരെയും കൂട്ടിച്ചേർത്തു.