പദ്മനാഭമഹാനാഭൌ ദുന്ദുനാഭസുനാഭകൌ । ജ്യോതിഷം ശകുനം ചൈവ നൈരാസ്യവിമലാവുഭൌ ॥൧-൨൮-
പദ്മനാഭൻ, മഹാനാഭൻ, ദുണ്ടുനാഭൻ, സുനാഭകൻ, ജ്യോതിഷൻ, ശകുനൻ, നായിരാസ്യൻ, വിമലൻ എന്നിവരെയും പഠിപ്പിച്ചു.
യൌഗന്ധരവിനിദ്രൌ ച ദൈത്യപ്രമഥനൌ തഥാ । ശുചിബാഹുര്മഹാബാഹുര്നിഷ്കലിര്വിരുചസ്തഥാ । സാര്ചിര്മാലീ ധൃതിമാലീ വൃത്തിമാന് രുചിരസ്തഥാ ॥൧-൨൮-
യൗഗന്ധരൻ, വിനിദ്രൻ, ദൈത്യന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നവർ, ശുചിബാഹു, മഹാബാഹു, നിഷ്കലി, വിരുചൻ, സാർചിർമാലി, ധൃതിമാലി, വൃത്തിമാൻ, രുചിരൻ എന്നിവരെയും പഠിപ്പിച്ചു.
പിത്ര്യഃ സൌമനസശ്ചൈവ വിധൂതമകരാവുഭൌ । പരവീരം രതിം ചൈവ ധനധാന്യൌ ച രാഘവ ॥൧-൨൮-
പിതൃയ, സൗമനസൻ, വിദൂതമകരൻ, പരവീരൻ, രതി, ധനധാന്യൻ എന്നിവരെയും രാഘവനേ, പഠിപ്പിച്ചു.
കാമരൂപം കാമരുചിം മോഹമാവരണം തഥാ । ജൃമ്ഭകം സര്വനാഭം ച പന്ഥനവരുണൌ തഥാ ॥൧-൨൮-
കാമരൂപൻ, കാമരുചി, മോഹമാവരണം, ജൃംഭകൻ, സർവനാഭൻ, പന്തനവരുണൻ എന്നിവരെയും പഠിപ്പിച്ചു.
കൃശാശ്വതനയാന് രാമ ഭാസ്വരാന് കാമരൂപിണഃ । പ്രതീച്ഛ മമ ഭദ്രം തേ പാത്രഭൂതോഽസി രാഘവ ॥൧-൨൮-
രാമാ, കൃശാശ്വന്റെ പ്രകാശമുള്ള കാമരൂപികളായ പുത്രന്മാരെ എന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് സ്വീകരിക്കൂ. നീ ഇതിന് അർഹനാണ്; എല്ലാ ഭദ്രതയും നിനക്കുണ്ടാകട്ടെ.
ബാഢമിത്യേവ കാകുത്സ്ഥഃ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ । ദിവ്യഭാസ്വരദേഹാശ്ച മൂര്തിമന്തഃ സുഖപ്രദാഃ ॥൧-൨൮-
'ശരി,' എന്ന് കാകുത്സ്ഥൻ ആന്തരിക സന്തോഷത്തോടെ സമ്മതിച്ചു. ദിവ്യപ്രഭയുള്ള, സാക്ഷാൽ ദേഹമുള്ള ആയുധങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷമായി, ആനന്ദം പകർന്നു.
കേചിദങ്ഗാരസദൃശാഃ കേചിദ് ധൂമോപമാസ്തഥാ । ചന്ദ്രാര്കസദൃശാഃ കേചിത് പ്രഹ്വാഞ്ജലിപുടാസ്തഥാ ॥൧-൨൮-
ചില ആയുധങ്ങൾ അഗ്നിക്കനലുപമമായിരുന്നു, ചിലത് പുകപോലെയും, ചിലത് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയും പ്രകാശിച്ചു; ചിലത് കയ്യുകൂപ്പി വിനീതമായി നിന്നു.
രാമം പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാബ്രുവന് മധുരഭാഷിണഃ । ഇമേ സ്മ നരശാര്ദൂല ശാധി കിം കരവാമ തേ ॥൧-൨൮-
കൈകൾ ചേർത്ത് ആദരവോടെ, മധുരഭാഷികളായ ആ പുരുഷന്മാർ രാമനോടു പറഞ്ഞു: 'നാം ഇവിടെ സന്നദ്ധരാണ്, മനുഷ്യസിംഹനായ രാമാ, ഞങ്ങൾ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് നീ നിർദ്ദേശിക്കൂ.'
ഗമ്യതാമിതി താനാഹ യഥേഷ്ടം രഘുനന്ദനഃ । മാനസാഃ കാര്യകാലേഷു സാഹായ്യം മേ കരിഷ്യഥ ॥൧-൨൮-
രഘുനന്ദനനായ രാമൻ അവരോടു പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ പോകാം. എനിക്ക് ആവശ്യം വരുന്ന സമയങ്ങളിൽ മനസോടെ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുമെന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.'
അഥ തേ രാമമാമന്ത്ര്യ കൃത്വാ ചാപി പ്രദക്ഷിണമ് । ഏവമസ്ത്വിതി കാകുത്സ്ഥമുക്ത്വാ ജഗ്മുര്യഥാഗതമ് ॥൧-൨൮-
അവർ രാമനോട് വിടപറഞ്ഞ്, അവനെ ചുറ്റി പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു കാകുത്സ്ഥനോട് പറഞ്ഞ്, വന്ന വഴിയിലൂടെ മടങ്ങി പോയി.
സ ച താന് രാഘവോ ജ്ഞാത്വാ വിശ്വാമിത്രം മഹാമുനിമ് । ഗച്ഛന്നേവാഥ മധുരം ശ്ലക്ഷ്ണം വചനമബ്രവീത് ॥൧-൨൮-
രാഘവൻ അവരെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കെ മഹാമുനിയായ വിശ്വാമിത്രനോടു മൃദുവും മധുരവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
കിമേതന്മേഘസംകാശം പര്വതസ്യാവിദൂരതഃ । വൃക്ഷഖണ്ഡമിതോ ഭാതി പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ ॥൧-൨൮-
മേഘങ്ങളെപ്പോലെ ഇരുണ്ട നിറമുള്ള ആ മരക്കൂട്ടം പർവ്വതത്തിനടുത്ത് തെളിഞ്ഞ് കാണുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് വലിയ കൗതുകം തോന്നുന്നു.
ദര്ശനീയം മൃഗാകീര്ണം മനോഹരമതീവ ച । നാനാപ്രകാരൈഃ ശകുനൈര്വല്ഗുഭാഷൈരലങ്കൃതമ് ॥൧-൨൮-
അത് കാഴ്ചയ്ക്ക് മനോഹരവും, മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, അത്യന്തം ആകർഷകവുമാണ്.色色തരത്തിലുള്ള പക്ഷികൾ മനോഹരമായ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണർത്തി അതിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
നിഃസൃതാഃസ്മോ മുനിശ്രേഷ്ഠ കാന്താരാദ് രോമഹര്ഷണാത് । അനയാ ത്വവഗച്ഛാമി ദേശസ്യ സുഖവത്തയാ ॥൧-൨൮-
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ഞങ്ങൾ രോമാഞ്ചം തോന്നിച്ച കാട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു വന്നിരിക്കുന്നു. ഇതുവഴി ഈ പ്രദേശം എത്ര സുഖകരമാണെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
സര്വം മേ ശംസ ഭഗവന് കസ്യാശ്രമപദം ത്വിദമ് । സംപ്രാപ്താ യത്ര തേ പാപാ ബ്രഹ്മഘ്നാ ദുഷ്ടചാരിണഃ ॥൧-൨൮-
ഭഗവനേ, ദയവായി എല്ലാം പറയൂ. ഈ ആശ്രമം ആരുടേതാണ്? ഇവിടെ തന്നെയാണ് ആ പാപികളും ദുഷ്ടരും ബ്രാഹ്മണഹത്യക്കാർ നിങ്ങളെ നേരിട്ടത് അല്ലേ?
തവ യജ്ഞസ്യ വിഘ്നായ ദുരാത്മാനോ മഹാമുനേ । ഭഗവംസ്തസ്യ കോ ദേശഃ സാ യത്ര തവ യാജ്ഞികീ ॥൧-൨൮-
മഹാമുനിയേ, നിങ്ങളുടെ യാഗം തടയാനാണ് ആ ദുഷ്ടന്മാർ വന്നത്. ഭഗവൻ, നിങ്ങളുടെ യാഗങ്ങൾ നടന്നത് ഏത് സ്ഥലത്താണ്?
thumb|ഏകോനത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ഏകോനത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തൊമ്പതാമത്തെ സർഗം കേൾക്കൂ.
അഥ തസ്യാപ്രമേയസ്യ വചനം പരിപൃച്ഛതഃ । വിശ്വാമിത്രോ മഹാതേജാ വ്യാഖ്യാതുമുപചക്രമേ ॥൧-൨൯-
അപ്രമേയനായവനെക്കുറിച്ച് രാമൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാതേജസ്സുള്ള വിശ്വാമിത്രൻ വിശദീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഇഹ രാമ മഹാബാഹോ വിഷ്ണുര്ദേവനമസ്കൃതഃ । വര്ഷാണി സുബഹൂനീഹ തഥാ യുഗശതാനി ച ॥൧-൨൯-
മഹാബാഹുവായ രാമാ, ഇവിടെ ദേവന്മാർക്ക് ആരാധ്യനായ വിഷ്ണു അനേകം വർഷങ്ങളും, നൂറുകണക്കിന് യുഗങ്ങളും കഴിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാമ കശ്യപോഗ്നിസമപ്രഭഃ । അദിത്യാ സഹിതോ രാമ ദീപ്യമാന ഇവൌജസാ ॥൧-൨൯-
അതിനിടയിൽ, രാമാ, അഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള കശ്യപനും, ആദിതിയും ചേർന്ന്, തേജസ്സോടെ പ്രകാശിച്ചു.
ദേവീസഹായോ ഭഗവാന് ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്രകമ് । വ്രതം സമാപ്യ വരദം തുഷ്ടാവ മധുസൂദനമ് ॥൧-൨൯-
ദേവിയോടൊപ്പം കശ്യപൻ ദിവ്യമായ ആയിരം വർഷത്തെ വ്രതം പൂർത്തിയാക്കി, വരദാനി നൽകുന്ന മധുസൂദനനെ സ്തുതിച്ചു.
തപോമയം തപോരാശിം തപോമൂര്തിം തപാത്മകമ് । തപസാ ത്വാം സുതപ്തേന പശ്യാമി പുരുഷോത്തമമ് ॥൧-൨൯-
എന്റെ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി, തപസ്സിൽ നിറഞ്ഞവനേ, തപസ്സിന്റെ ആകൃതിയായവനേ, തപസ്സിന്റെ സ്വരൂപമായവനേ, തപസ്സിന്റെ സഞ്ചയമായവനേ, ഞാൻ നിന്നെ, പുരുഷോത്തമനേ, കാണുന്നു.
ശരീരേ തവ പശ്യാമി ജഗത് സര്വമിദം പ്രഭോ । ത്വമനാദിരനിര്ദേശ്യസ്ത്വാമഹം ശരണം ഗതഃ ॥൧-൨൯-
പ്രഭോ, ഞാൻ നിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഈ മുഴുവൻ ലോകവും കാണുന്നു. നീ ആദിയില്ലാത്തവനും വിവരണത്തിന് അതീതനുമാണ്. ഞാൻ നിന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
തമുവാച ഹരിഃ പ്രീതഃ കശ്യപം ഗതകല്മഷമ് । വരം വരയ ഭദ്രം തേ വരാര്ഹോഽസി മതോ മമ ॥൧-൨൯-
ഹരിഃ സന്തോഷത്തോടെ പാപരഹിതനായ കശ്യപനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ. നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ. നീ വരത്തിന് യോഗ്യനാണ്, എനിക്ക് പ്രിയനുമാണ്.'
തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ മാരീചഃ കശ്യപോഽബ്രവീത് । അദിത്യാ ദേവതാനാം ച മമ ചൈവാനുയാചിതമ് ॥൧-൨൯-
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മാരീചനായ കശ്യപൻ പറഞ്ഞു: 'ആദിതിയും ദേവതകളും ഞാനും ചേർന്ന് ഇതു അപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.'
വരം വരദ സുപ്രീതോ ദാതുമര്ഹസി സുവ്രത । പുത്രത്വം ഗച്ഛ ഭഗവന്നദിത്യാ മമ ചാനഘ ॥൧-൨൯-
വരദനായുള്ളോരു മഹാനേ, നീ ഏറ്റവും സന്തോഷത്തോടെ അനുഗ്രഹം നല്കാന് അര്ഹനാണ്. സത്യവ്രതനേ, ഈ മഹര്ഷി പാപരഹിതനായി എന്റെ മകനായും, അതുപോലെ ആദിത്യയുടെ മകനായും ആകട്ടെ.
ഭ്രാതാ ഭവ യവീയാംസ്ത്വം ശക്രസ്യാസുരസൂദന । ശോകാര്താനാം തു ദേവാനാം സാഹായ്യം കര്തുമര്ഹസി ॥൧-൨൯-
അസുരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, നീ ഇന്ദ്രന്റെ ഇളയ സഹോദരനാകണം. ദുഃഖത്തില് ആയിരിക്കുന്ന ദേവന്മാര്ക്ക് നീ സഹായം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
thumb|ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ്വാല്മീകിരാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പതാം സര്ഗം കേള്ക്കൂ.
അഥ തൌ ദേശകാലജ്ഞൌ രാജപുത്രാവരിംദമൌ । ദേശേ കാലേ ച വാക്യജ്ഞാവബ്രൂതാം കൌശികം വചഃ ॥൧-൩൦-
ശേഷം, ദേശവും സമയവും അറിയുന്ന, വാക്കില് നിപുണരായ രാജകുമാരന്മാര് അവിടെ കൗശികനോടു പറഞ്ഞു.
ഭഗവഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാവോ യസ്മിന് കാലേ നിശാചരൌ । സംരക്ഷണീയൌ തൌ ബ്രൂഹി നാതിവര്തേത തത്ക്ഷണമ് ॥൧-൩൦-
ഭഗവന്, ഏത് സമയത്താണ് രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന അസുരന്മാരെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതെന്ന് ഞങ്ങള് അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ദയവായി പറയൂ, അപ്പോള് ആ സമയത്തെ ഞങ്ങള് നഷ്ടപ്പെടുത്തില്ല.