പാദ്യമാചമനീയം ച സര്വം പ്രാദാദ് യഥാവിധി। താമുവാച തതോ രാമഃ ശ്രമണീം ധര്മസംസ്ഥിതാമ്
അവൾ കാലുകൾ കഴുകാനും കുടിക്കാൻ വെള്ളവും എല്ലാ ആചാരപ്രകാരം നൽകി. അതിനുശേഷം ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച ആ സന്യാസിനിയോട് രാമൻ പറഞ്ഞു.
കച്ചിത്തേ നിര്ജിതാ വിഘ്നാഃ കച്ചിത്തേ വര്ധതേ തപഃ। കച്ചിത്തേ നിയതഃ കോപ ആഹാരശ്ച തപോധനേ
നിനക്ക് തടസ്സങ്ങൾ എല്ലാം ജയിക്കപ്പെട്ടോ? നിന്റെ തപസ്സു വർധിച്ചോ? നിന്റെ കോപം നിയന്ത്രണത്തിലാണോ? ഭക്ഷണം നിയന്ത്രിച്ച് കഴിക്കാറുണ്ടോ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നയായവളേ?
കച്ചിത്തേ നിയമാഃ പ്രാപ്താഃ കച്ചിത്തേ മനസഃ സുഖമ്। കച്ചിത്തേ ഗുരുശുശ്രൂഷാ സഫലാ ചാരുഭാഷിണി
നിന്റെ വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ? മനസിന് സമാധാനമുണ്ടോ? ഗുരുക്കന്മാരെ സേവിച്ചത് ഫലപ്രദമായോ, മൃദുവായി സംസാരിക്കുന്നവളേ?
രാമേണ താപസീ പൃഷ്ടാ സാ സിദ്ധാ സിദ്ധസമ്മതാ। ശശംസ ശബരീ വൃദ്ധാ രാമായ പ്രത്യവസ്ഥിതാ
രാമൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, സിദ്ധരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന, പ്രായം ചെന്ന ശബരി അവിടത്തേക്ക് ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
അദ്യ പ്രാപ്താ തപഃസിദ്ധിസ്തവ സംദര്ശനാന്മയാ। അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ ഗുരവശ്ച സുപൂജിതാഃ
ഇന്ന് നിന്നെ കണ്ടതിലൂടെ എന്റെ തപസ്സിന് ഫലം ലഭിച്ചു. ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം സഫലമായി, ഗുരുക്കന്മാരെയും ഞാൻ നല്ലപോലെ ആദരിച്ചു.
അദ്യ മേ സഫലം തപ്തം സ്വര്ഗശ്ചൈവ ഭവിഷ്യതി। ത്വയി ദേവവരേ രാമ പൂജിതേ പുരുഷര്ഷഭ
ഇന്ന് ഞാൻ ചെയ്ത തപസ്സിന് ഫലം കിട്ടി, സ്വർഗ്ഗവും ലഭിക്കും. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമാ, ദേവതകളിൽ പ്രധാനനായവനേ, നിന്നെ ഞാൻ ആരാധിച്ചതിനാൽ.
തവാഹം ചക്ഷുഷാ സൌമ്യ പൂതാ സൌമ്യേന മാനദ। ഗമിഷ്യാമ്യക്ഷയാംല്ലോകാംസ്ത്വത്പ്രസാദാദരിംദമ
നിന്റെ ദയാപൂർണ്ണമായ ദൃഷ്ടിയാൽ ഞാൻ വിശുദ്ധയായി. ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ശാശ്വതമായ ലോകങ്ങളിൽ എത്തും.
ചിത്രകൂടം ത്വയി പ്രാപ്തേ വിമാനൈരതുലപ്രഭൈഃ। ഇതസ്തേ ദിവമാരൂഢാ യാനഹം പര്യചാരിഷമ്
നീ അതുല്യമായ പ്രകാശമുള്ള രഥങ്ങളിൽ ചിത്രകൂടത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ, അവിടെ നിന്നാണ് ഞാൻ നിന്നെ സേവിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയത്.
തൈശ്ചാഹമുക്താ ധര്മജ്ഞൈര്മഹാഭാഗൈര്മഹര്ഷിഭിഃ। ആഗമിഷ്യതി തേ രാമഃ സുപുണ്യമിമമാശ്രമമ്
ധർമ്മം അറിയുന്ന, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ മഹർഷിമാർ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'രാമൻ നിന്റെ അതിപുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ വരും.'
സ തേ പ്രതിഗ്രഹീതവ്യഃ സൌമിത്രിസഹിതോഽതിഥിഃ। തം ച ദൃഷ്ട്വാ വരാംല്ലോകാനക്ഷയാംസ്ത്വം ഗമിഷ്യസി
'സൗമിത്രിയോടൊപ്പം വരുന്ന അതിഥിയായ രാമനെ നീ സ്വീകരിക്കണം. അവനെ കണ്ടാൽ നീ ഉത്തമമായ ശാശ്വത ലോകങ്ങളിൽ എത്തും.'
ഏവമുക്താ മഹാഭാഗൈസ്തദാഹം പുരുഷര്ഷഭ। മയാ തു സംചിതം വന്യം വിവിധം പുരുഷര്ഷഭ
മഹാഭാഗ്യശാലികളായ മഹർഷിമാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ പലവിധ വനഫലങ്ങൾ ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തവാര്ഥേ പുരുഷവ്യാഘ്ര പമ്പായാസ്തീരസമ്ഭവമ്। ഏവമുക്തഃ സ ധര്മാത്മാ ശബര്യാ ശബരീമിദമ്
പമ്പാനദിയുടെ തീരത്ത് ജനിച്ച മനുഷ്യസിംഹനായ നിന്റെ വേണ്ടി ഞാൻ ഇവ ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ശബരിയോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ ധാർമ്മികനായവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാഘവഃ പ്രാഹ വിജ്ഞാനേ താം നിത്യമബഹിഷ്കൃതാമ്। ദനോഃ സകാശാത് തത്ത്വേന പ്രഭാവം തേ മഹാത്മനാമ്
സമൂഹത്തിൽ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരുന്നവളായ ശബരിയോട് രാഘവൻ ചോദിച്ചു: ദാനുവിന്റെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള ആ മഹാത്മാക്കളുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തിയെക്കുറിച്ച് അവൾക്ക് അറിവുണ്ടായിരുന്നു.
ശ്രുതം പ്രത്യക്ഷമിച്ഛാമി സംദ്രഷ്ടും യദി മന്യസേ। ഏതത്തു വചനം ശ്രുത്വാ രാമവക്ത്രവിനിഃസൃതമ്
അത് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ നേരിട്ട് കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, നീ സമ്മതിച്ചാൽ. രാമന്റെ വായിൽ നിന്നു ഈ വാക്കുകൾ പുറത്തുവന്നപ്പോൾ,
ശബരീ ദര്ശയാമാസ താവുഭൌ തദ്വനം മഹത്। പശ്യ മേഘഘനപ്രഖ്യം മൃഗപക്ഷിസമാകുലമ്
ശബരി ഇരുവർക്കും ആ മഹാവനം കാണിച്ചു: 'നോക്കൂ, മഴമേഘംപോലെ കനത്തതും മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞതുമായ വനമാണിത്.'
മതങ്ഗവനമിത്യേവ വിശ്രുതം രഘുനന്ദന। ഇഹ തേ ഭാവിതാത്മാനോ ഗുരവോ മേ മഹാദ്യുതേ। ജുഹവാംചക്രിരേ നീഡം മന്ത്രവന്മന്ത്രപൂജിതമ്
'രഘുനന്ദനാ, ഇതാണ് പ്രശസ്തമായ മതംഗവനം. ഇവിടെ എന്റെ മഹാത്മാക്കളായ ഗുരുക്കന്മാർ മഹത്തായ തേജസ്സോടെ, മന്ത്രപൂജയോടെ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, യാഗശാല നിർമ്മിച്ചു.'
ഇയം പ്രത്യക്സ്ഥലീ വേദീ യത്ര തേ മേ സുസത്കൃതാഃ। പുഷ്പോപഹാരം കുര്വന്തി ശ്രമാദുദ്വേപിഭിഃ കരൈഃ
'ഇതാണ് കിഴക്കോട്ട് മുഖം നോക്കുന്ന യാഗവേദി. ഇവിടെ എന്റെ ഗുരുക്കന്മാർ, ക്ഷീണിച്ച കൈകളാൽ പൂക്കൾ അർപ്പിച്ച് ആരാധനം നടത്തി.'
തേഷാം തപഃപ്രഭാവേണ പശ്യാദ്യാപി രഘൂത്തമ। ദ്യോതയന്തീ ദിശഃ സര്വാഃ ശ്രിയാ വേദ്യതുലപ്രഭാ
'രഘുവംശത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവരുടെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഇന്നും ഈ യാഗവേദി അതുല്യമായ പ്രകാശത്തോടെ എല്ലാ ദിക്കുകളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.'
അശക്നുവദ്ഭിസ്തൈര്ഗന്തുമുപവാസശ്രമാലസൈഃ। ചിന്തിതേനാഗതാന് പശ്യ സമേതാന് സപ്ത സാഗരാന്
ഉപവാസത്തിലും ക്ഷീണത്തിലും തളർന്നു മുന്നോട്ട് പോവാൻ കഴിയാതെ, അവർ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച് ഏഴു സമുദ്രങ്ങളെയും ഇവിടെ എത്തിച്ചു. ഇതാ, അവയെല്ലാം ഇവിടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു.
കൃതാഭിഷേകൈസ്തൈര്ന്യസ്താ വല്കലാഃ പാദപേഷ്വിഹ। അദ്യാപി ന വിശുഷ്യന്തി പ്രദേശേ രഘുനന്ദന
അവർ അഭിഷേകം കഴിച്ച് തങ്ങളുടെ വർക്കുടുപ്പുകൾ ഈ വൃക്ഷങ്ങളിൽ വെച്ചു. രഘുനന്ദനാ, അവ ഇപ്പോഴും ഈ സ്ഥലത്ത് ഉണങ്ങാതെ തന്നെ കിടക്കുന്നു.
ദേവകാര്യാണി കുര്വദ്ഭിര്യാനീമാനി കൃതാനി വൈ। പുഷ്പൈഃ കുവലയൈഃ സാര്ധം മ്ലാനത്വം ന തു യാന്തി വൈ
ദേവന്മാരുടെ വേണ്ടി അവർ അർപ്പിച്ച പൂക്കളും നീലനീർമ്മലരികളും ഇന്നുവരെ വാടാതെ നില്ക്കുന്നു.
കൃത്സ്നം വനമിദം ദൃഷ്ടം ശ്രോതവ്യം ച ശ്രുതം ത്വയാ। തദ് ഇച്ഛാമ്യ് അഭ്യനുജ്ഞാതാ ത്യക്ഷ്യാമ്യ് ഏതത് കലേവരമ്
ഈ കാട് മുഴുവൻ നീ കണ്ടു, അതിന്റെ കഥയും കേട്ടു. അതിനാൽ, നിന്റെ അനുമതിയോടെ ഞാൻ ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തേഷാമിച്ഛാമ്യഹം ഗന്തും സമീപം ഭാവിതാത്മനാമ്। മുനീനാമാശ്രമോ യേഷാമഹം ച പരിചാരിണീ
ആ മഹാത്മാക്കളായ മുനികൾക്ക് അടുത്തേക്ക് പോകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവരുടെ ആശ്രമത്തിൽ ഞാൻ സേവികയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
ധര്മിഷ്ഠം തു വചഃ ശ്രുത്വാ രാഘവഃ സഹലക്ഷ്മണഃ। പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ ആശ്ചര്യമിതി ചാബ്രവീത്
അവളുടെ ധാർമ്മികമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാഘവനും ലക്ഷ്മണനും അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു. 'എത്ര അത്ഭുതം!' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
താമുവാച തതോ രാമഃ ശബരീം സംശിതവ്രതാമ്। അര്ചിതോഽഹം ത്വയാ ഭദ്രേ ഗച്ഛ കാമം യഥാസുഖമ്
ശബരിയെ രാമൻ പറഞ്ഞു: 'ഭദ്രേ, നീ എന്നെ ആദരിച്ചു. ഇനിയും നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, സന്തോഷത്തോടെ പോകുക.'
ഇത്യേവമുക്താ ജടിലാ ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരാ। അനുജ്ഞാതാ തു രാമേണ ഹുത്വാഽഽത്മാനം ഹുതാശനേ
അങ്ങനെ രാമൻ അനുമതി നൽകിയപ്പോൾ, ചീരം കറുത്തമയൽതോൽ ധരിച്ച ജടാധാരിണിയായ ശബരി, അഗ്നിയിൽ തന്നെ സമർപ്പിച്ചു.
ജ്വലത്പാവകസംകാശാ സ്വര്ഗമേവ ജഗാമ ഹ। ദിവ്യാഭരണസംയുക്താ ദിവ്യമാല്യാനുലേപനാ
ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ അവൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി. ദിവ്യാഭരണങ്ങളും ദിവ്യപൂക്കളും അണിഞ്ഞ്, ദിവ്യസ്നാനദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടി അവൾ ഭംഗിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ദിവ്യാമ്ബരധരാ തത്ര ബഭൂവ പ്രിയദര്ശനാ। വിരാജയന്തീ തം ദേശം വിദ്യുത്സൌദാമനീ യഥാ
അവിടെ അവൾ ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ച് മനോഹരിയായി, ഇടിയ്ക്ക് ശേഷം മിന്നുന്ന മേഘംപോലെ ആ സ്ഥലം പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
യത്ര തേ സുകൃതാത്മാനോ വിഹരന്തി മഹര്ഷയഃ। തത് പുണ്യം ശബരീ സ്ഥാനം ജഗാമാത്മസമാധിനാ
മഹാത്മാക്കളായ സത്പുരുഷന്മാർ വസിക്കുന്ന ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ, ആത്മസംയമനത്തിലൂടെ ശബരി എത്തി.
thumb|പഞ്ചസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ പഞ്ചസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിൽ എഴുപത്തിയഞ്ചാം സർഗ്ഗം.