ശ്രൂയതാം രാമ വക്ഷ്യാമി സുഗ്രീവോ നാമ വാനരഃ। ഭ്രാത്രാ നിരസ്തഃ ക്രുദ്ധേന വാലിനാ ശക്രസൂനുനാ
ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ രാമാ, ഞാൻ പറയാം: സുഖ്രീവൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു വാനരൻ ഉണ്ട്. അവനെ അവന്റെ സഹോദരനായ ക്രുദ്ധനായ വാലി, ഇന്ദ്രന്റെ മകൻ, പുറത്താക്കി.
ഋഷ്യമൂകേ ഗിരിവരേ പമ്പാപര്യന്തശോഭിതേ। നിവസത്യാത്മവാന് വീരശ്ചതുര്ഭിഃ സഹ വാനരൈഃ
പമ്പയുടെ അതിരുകളോട് ചേർന്ന് മനോഹരമായ ഋശ്യമൂകപർവതത്തിൽ, ആത്മസംയമനം ഉള്ള ധൈര്യശാലിയായ സുഖ്രീവൻ നാലു വാനരന്മാരോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.
വാനരേന്ദ്രോ മഹാവീര്യസ്തേജോവാനമിതപ്രഭഃ। സത്യസംധോ വിനീതശ്ച ധൃതിമാന് മതിമാന് മഹാന്
വാനരന്മാരുടെ രാജാവായ അവൻ വലിയ വീര്യശാലിയുമാണ്, അതിരില്ലാത്ത തേജസ്സും ഉണ്ട്, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനും വിനയശാലിയുമാണ്, ധൈര്യവും ബുദ്ധിയും നിറഞ്ഞ മഹാനാണ്.
ദക്ഷഃ പ്രഗല്ഭോ ദ്യുതിമാന് മഹാബലപരാക്രമഃ। ഭ്രാത്രാ വിവാസിതോ വീര രാജ്യഹേതോര്മഹാത്മനാ
അവൻ കഴിവുള്ളവനും ധൈര്യശാലിയുമാണ്, പ്രകാശമുള്ളവനും വലിയ ശക്തിയും പരാക്രമവും ഉള്ളവനാണ്. രാജ്യം കിട്ടാനായി മഹാത്മാവായ സഹോദരൻ അവനെ പുറത്താക്കി.
സ തേ സഹായോ മിത്രം ച സീതായാഃ പരിമാര്ഗണേ। ഭവിഷ്യതി ഹി തേ രാമ മാ ച ശോകേ മനഃ കൃഥാഃ
അവൻ സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ നിനക്ക് കൂട്ടുകാരനും സുഹൃത്തും ആയിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് രാമാ, ദുഃഖം മനസ്സിൽ വയ്ക്കേണ്ടതില്ല.
ഭവിതവ്യം ഹി തച്ചാപി ന തച്ഛക്യമിഹാന്യഥാ। കര്തുമിക്ഷ്വാകുശാര്ദൂല കാലോ ഹി ദുരതിക്രമഃ
ഇത് സംഭവിക്കേണ്ടതാണു, ഇതിന് മറ്റൊരു വഴി ഇല്ല. ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ സിംഹമേ, സമയത്തെ അതിക്രമിക്കാൻ ആര്ക്കും കഴിയില്ല.
ഗച്ഛ ശീഘ്രമിതോ വീര സുഗ്രീവം തം മഹാബലമ്। വയസ്യം തം കുരു ക്ഷിപ്രമിതോ ഗത്വാദ്യ രാഘവ
വീരാ, നീ ഇവിടെ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പോയി ആ മഹാബലശാലിയായ സുഖ്രീവനെ കാണൂ. രാഘവാ, ഇന്നുതന്നെ പോയി അവനെ കൂട്ടുകാരനാക്കൂ.
അദ്രോഹായ സമാഗമ്യ ദീപ്യമാനേ വിഭാവസൌ। ന ച തേ സോഽവമന്തവ്യഃ സുഗ്രീവോ വാനരാധിപഃ
സ്നേഹത്തിനായി, തീ പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നപ്പോൾ, അവനെ സമീപിക്കൂ. വാനരാധിപനായ സുഖ്രീവനെ നീ അവഗണിക്കരുത്.
കൃതജ്ഞഃ കാമരൂപീ ച സഹായാര്ഥീ ച വീര്യവാന്। ശക്തൌ ഹ്യദ്യ യുവാം കര്തും കാര്യം തസ്യ ചികീര്ഷിതമ്
അവൻ ഉപകാരമറിഞ്ഞവനും, ഇഷ്ടമെന്നപോലെ രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്നവനും, കൂട്ടുകാരെ അന്വേഷിക്കുന്നവനും, ശക്തിയുള്ളവനും ആണ്. ഇന്ന് നിങ്ങൾ ഇരുവരും അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയും.
കൃതാര്ഥോ വാകൃതാര്ഥോ വാ തവ കൃത്യം കരിഷ്യതി। സ ഋക്ഷരജസഃ പുത്രഃ പമ്പാമടതി ശങ്കിതഃ
അവൻ വിജയിച്ചാലും അല്ലാതിരുന്നാലും, കരടികളുടെ രാജാവിന്റെ മകനായവൻ നിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കും. ഇപ്പോൾ അവൻ പമ്പയുടെ സമീപത്ത് സംശയത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഭാസ്കരസ്യൌരസഃ പുത്രോ വാലിനാ കൃതകില്ബിഷഃ। സംനിധായായുധം ക്ഷിപ്രമൃഷ്യമൂകാലയം കപിമ്
സൂര്യന്റെ മകനായ അവൻ, വാലി ചെയ്ത അന്യായം മൂലം, ആയുധങ്ങൾ വച്ചുവെച്ച്, ഇപ്പോൾ ഋശ്യമൂകപർവതത്തിൽ താമസിക്കുന്നു. അവൻ വാനരനാഥനാണ്.
കുരു രാഘവ സത്യേന വയസ്യം വനചാരിണമ്। സ ഹി സ്ഥാനാനി കാത്സ്ന്ര്യേന സര്വാണി കപികുഞ്ജരഃ
രാഘവാ, സത്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ ആ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാനരനെ കൂട്ടുകാരനാക്കൂ. കാരണം, വാനരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനായ അവൻ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളും പൂർണ്ണമായി അറിയുന്നവനാണ്.
നരമാംസാശിനാം ലോകേ നൈപുണ്യാദധിഗച്ഛതി। ന തസ്യാവിദിതം ലോകേ കിംചിദസ്തി ഹി രാഘവ
മനുഷ്യമാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവരെക്കാൾ പോലും ഈ ലോകത്ത് കഴിവിൽ മുന്നിലാണ് അവൻ. രാഘവാ, ഈ ലോകത്ത് അവനറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
യാവത് സൂര്യഃ പ്രതപതി സഹസ്രാംശുഃ പരംതപ। സ നദീര്വിപുലാന് ശൈലാന് ഗിരിദുര്ഗാണി കന്ദരാന്
ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നതുവരെ, അവൻ നദികൾ, വലിയ പർവതങ്ങൾ, മലക്കോട്ടകൾ, ഗുഹകൾ എന്നിവയെല്ലാം അന്വേഷിക്കും.
അന്വിഷ്യ വാനരൈഃ സാര്ധം പത്നീം തേഽധിഗമിഷ്യതി। വാനരാംശ്ച മഹാകായാന് പ്രേഷയിഷ്യതി രാഘവ
വാനരന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവൻ നിന്റെ ഭാര്യയെ കണ്ടെത്തും. രാഘവാ, വലിയ ശരീരമുള്ള വാനരന്മാരെ അവൻ അയക്കും.
ദിശോ വിചേതും താം സീതാം ത്വദ്വിയോഗേന ശോചതീമ്। അന്വേഷ്യതി വരാരോഹാം മൈഥിലീം രാവണാലയേ
അവൻ എല്ലാ ദിശകളിലും സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ വാനരന്മാരെ അയക്കും. നിന്റെ വേർപാടിൽ ദുഃഖിക്കുന്ന മഹിളിയായ മൈഥിലിയെ രാവണന്റെ വീട്ടിൽ അന്വേഷിക്കും.
സ മേരുശൃങ്ഗാഗ്രഗതാമനിന്ദിതാം പ്രവിശ്യ പാതാലതലേഽപി വാശ്രിതാമ്। പ്ലവങ്ഗമാനാമൃഷഭസ്തവ പ്രിയാം നിഹത്യ രക്ഷാംസി പുനഃ പ്രദാസ്യതി
നിന്ദിക്കാനാകാത്ത നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൾ മേരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിലായാലും അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിലായാലും, വാനരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആ ദാനവരെ തോല്പിച്ച് അവളെ വീണ്ടും നിനക്കു തിരികെ നൽകും.
thumb|ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ത്രിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
മഹത്വമുള്ള വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിമൂന്നാം സർഗം കേൾക്കൂ.
ദര്ശയിത്വാ തു രാമായ സീതായാഃ പരിമാര്ഗണേ। വാക്യമന്വര്ഥമര്ഥജ്ഞഃ കബന്ധഃ പുനരബ്രവീത്
സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ വഴി കാണിച്ച ശേഷം, കാര്യത്തിൽ നന്നായി അറിവുള്ള കബന്ധൻ വീണ്ടും രാമനോടു പറഞ്ഞു.
ഏഷ രാമ ശിവഃ പന്ഥാ യത്രൈതേ പുഷ്പിതാ ദ്രുമാഃ। പ്രതീചീം ദിശമാശ്രിത്യ പ്രകാശന്തേ മനോരമാഃ
രാമാ, ഈ പുഷ്പിതമായ മരങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറ് നോക്കി നിൽക്കുന്ന ഈ വഴിയാണ് ശുഭമായത്.
ജമ്ബൂപ്രിയാലപനസാ ന്യഗ്രോധപ്ലക്ഷതിന്ദുകാഃ। അശ്വത്ഥാഃ കര്ണികാരാശ്ച ചൂതാശ്ചാന്യേ ച പാദപാഃ
ഇവിടെ ജാംബു, പ്രിയാളം, പ്ലാവു, ആൽമരം, ഉൽപ്പ, തിന്ദുകം, അശ്വത്തം, കർണികാരം, മാവു തുടങ്ങിയ മറ്റു മരങ്ങളും വളരുന്നു.
ധന്വനാ നാഗവൃക്ഷാശ്ച തിലകാ നക്തമാലകാഃ। നീലാശോകാഃ കദമ്ബാശ്ച കരവീരാശ്ച പുഷ്പിതാഃ
ഇവിടെ നാഗവൃക്ഷങ്ങൾ, തിലകം, രാത്രിയിൽ പൂക്കുന്ന മല്ലിക, നീല അശോകം, കടമ്പ, പൂത്ത കണിക്കൊന്ന എന്നിവയും കാണാം.
അഗ്നിമുഖ്യാ അശോകാശ്ച സുരക്താഃ പാരിഭദ്രകാഃ। താനാരുഹ്യാഥവാ ഭൂമൌ പാതയിത്വാ ച താന് ബലാത്
അഗ്നിപോലെ ചുവന്ന അശോകമരങ്ങളും, തീവ്രമായ ചുവപ്പുള്ള പാരിഭദ്രകമരങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്; അവയിൽ കയറി അല്ലെങ്കിൽ അവയെ താഴെ കുലുക്കി,
ഫലാന്യമൃതകല്പാനി ഭക്ഷയിത്വാ ഗമിഷ്യഥഃ। തദതിക്രമ്യ കാകുത്സ്ഥ വനം പുഷ്പിതപാദപമ്
അമൃതംപോലെയുള്ള പഴങ്ങൾ കഴിച്ച്, പിന്നെ നീ യാത്ര തുടരാം.
നന്ദനപ്രതിമം ചാന്യത് കുരവസ്തൂത്തരാ ഇവ। സര്വകാലഫലാ യത്ര പാദപാ മധുരസ്രവാഃ
അതിന് അപ്പുറം, കാകുത്സ്ഥൻ, നന്ദനവനത്തിനെപ്പോലെയുള്ള മറ്റൊരു വനമുണ്ട്, പടിഞ്ഞാറ് കുരവകകാടുകൾ പോലെ, എല്ലായ്പ്പോഴും പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച മരങ്ങൾ അവിടെ കാണാം.
സര്വേ ച ഋതവസ്തത്ര വനേ ചൈത്രരഥേ യഥാ। ഫലഭാരനതാസ്തത്ര മഹാവിടപധാരിണഃ
അവിടെ, ചൈത്രരഥവനത്തിൽപോലെ, എല്ലാ ঋതുക്കളും അനുഭവിക്കാം; വലിയ തണൽ നൽകുന്ന മരങ്ങൾ പഴങ്ങളുടെ ഭാരത്തിൽ താഴ്ന്നു നിൽക്കുന്നു.
ശോഭന്തേ സര്വതസ്തത്ര മേഘപര്വതസംനിഭാഃ। താനാരുഹ്യാഥവാ ഭൂമൌ പാതയിത്വാഥവാ സുഖമ്
അവിടെ, മേഘങ്ങൾക്കും പർവതങ്ങൾക്കും സമാനമായ മരങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും മനോഹരമായി നിൽക്കുന്നു; അവയിൽ കയറി അല്ലെങ്കിൽ എളുപ്പത്തിൽ താഴെ കുലുക്കി,
ഫലാന്യമൃതകല്പാനി ലക്ഷ്മണസ്തേ പ്രദാസ്യതി। ചങ്ക്രമന്തൌ വരാന് ശൈലാന് ശൈലാച്ഛൈലം വനാദ് വനമ്
ലക്ഷ്മണൻ നിനക്കു അമൃതംപോലെയുള്ള പഴങ്ങൾ നൽകും; നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും പർവതത്തിൽ നിന്ന് പർവതത്തിലേക്കും, വനത്തിൽ നിന്ന് വനത്തിലേക്കും സഞ്ചരിക്കും.
തതഃ പുഷ്കരിണീം വീരൌ പമ്പാം നാമ ഗമിഷ്യഥഃ। അശര്കരാമവിഭ്രംശാം സമതീര്ഥാമശൈവലാമ്
അതിനുശേഷം, ധീരന്മാരേ, പമ്പ എന്ന പേരുള്ള ഒരു കുളത്തിലേക്ക് നിങ്ങൾ എത്തും; അതിന് മണൽ മാത്രമേയുള്ളൂ, കല്ലുകളോ പുഴുക്കളോ ഇല്ല, സമതലവും ശുദ്ധവുമാണ്.
രാമ സംജാതവാലൂകാം കമലോത്പലശോഭിതാമ്। തത്ര ഹംസാഃ പ്ലവാഃ ക്രൌഞ്ചാഃ കുരരാശ്ചൈവ രാഘവ
രാമാ, അതിന്റെ മണൽ പുതുതായി രൂപപ്പെട്ടതും, താമരകളും നീലനീർമ്മലരും അലങ്കരിച്ചതുമാണ്; അവിടെ ഹംസകൾ, നീന്തുന്ന പക്ഷികൾ, കുരുവികൾ, കുരരപക്ഷികൾ എന്നിവയും കാണാം, രാഘവ.