അഭിശാപകൃതസ്യേതി തേനേദം ഭാഷിതം വചഃ। യദാ ഛിത്ത്വാ ഭുജൌ രാമസ്ത്വാം ദഹേദ് വിജനേ വനേ
ശാപം നൽകിയ മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'രാമൻ നിന്റെ കൈകൾ മുറിച്ച്, നിർജനവനത്തിൽ നിന്നെ ചുട്ടുകളയുമ്പോൾ...'
തദാ ത്വം പ്രാപ്സ്യസേ രൂപം സ്വമേവ വിപുലം ശുഭമ്। ശ്രിയാ വിരാജിതം പുത്രം ദനോസ്ത്വം വിദ്ധി ലക്ഷ്മണ
'അപ്പോൾ നീ വീണ്ടും നിന്റെ വലിയ, മനോഹരമായ, മഹത്വം നിറഞ്ഞ രൂപം തിരികെ നേടും. ലക്ഷ്മണാ, നീ ദനുവിന്റെ മകനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.'
ഇന്ദ്രകോപാദിദം രൂപം പ്രാപ്തമേവം രണാജിരേ। അഹം ഹി തപസോഗ്രേണ പിതാമഹമതോഷയമ്
ഇന്ദ്രന്റെ കോപം മൂലം എന്നെ ഈ ഭീകരരൂപം യുദ്ധഭൂമിയിൽ ലഭിച്ചു. ഞാൻ കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ പിതാമഹനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചിരുന്നു.
ദീര്ഘമായുഃ സ മേ പ്രാദാത് തതോ മാം വിഭ്രമോഽസ്പൃശത് । ദീര്ഘമായുര്മയാ പ്രാപ്തം കിം മാം ശക്രഃ കരിഷ്യതി
അവൻ എന്നെ ദീർഘായുസ് അനുഗ്രഹിച്ചു, അതുകൊണ്ട് ഭ്രമം എന്നെ ബാധിച്ചില്ല. ദീർഘായുസ് ലഭിച്ചപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ എന്നെ എന്ത് ചെയ്യും?
ഇത്യേവം ബുദ്ധിമാസ്ഥായ രണേ ശക്രമധര്ഷയമ്। തസ്യ ബാഹുപ്രമുക്തേന വജ്രേണ ശതപര്വണാ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോട് നേരിട്ട് പോരാടാൻ തീരുമാനിച്ചു. അവൻ തന്റെ ശതപർവയുക്തമായ വജ്രം കൊണ്ട് എന്റെ തോളുകളും തലയും അടിച്ചു.
സക്ഥിനീ ച ശിരശ്ചൈവ ശരീരേ സമ്പ്രവേശിതമ്। സ മയാ യാച്യമാനഃ സന് നാനയദ് യമസാദനമ്
എന്റെ തോളുകളും തലയും ശരീരത്തിനകത്ത് കയറി. ഞാൻ അവനോട് അപേക്ഷിച്ചെങ്കിലും, അവൻ എന്നെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചില്ല.
പിതാമഹവചഃ സത്യം തദസ്ത്വിതി മമാബ്രവീത്। അനാഹാരഃ കഥം ശക്തോ ഭഗ്നസക്ഥിശിരോമുഖഃ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'പിതാമഹന്റെ വാക്ക് സത്യമായിരിക്കട്ടെ.' ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെയും തോളും തലയും വായും തകർന്നവനായി ഞാൻ എങ്ങനെ—
വജ്രേണാഭിഹതഃ കാലം സുദീര്ഘമപി ജീവിതുമ്। സ ഏവമുക്തഃ ശക്രോ മേ ബാഹൂ യോജനമായതൌ
വജ്രം കൊണ്ട് അടിക്കപ്പെട്ടവനായി, വളരെ ദീർഘകാലം ജീവിക്കാൻ കഴിയും? അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ എന്റെ കൈകൾ ഒരു യോജന ദൈർഘ്യമാക്കി—
തദാ ചാസ്യം ച മേ കുക്ഷൌ തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രമകല്പയത് । സോഽഹം ഭുജാഭ്യാം ദീര്ഘാഭ്യാം സംക്ഷിപ്യാസ്മിന് വനേചരാന്
അപ്പോൾ എന്റെ വയറിനകത്ത് മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളോടെ ഒരു വായും ഉണ്ടാക്കി. ഈ ദീർഘമായ കൈകൾ കൊണ്ട് ഞാൻ ഈ കാട്ടിൽ ജീവിക്കുന്നവരെ പിടിച്ചു—
സിംഹദ്വീപിമൃഗവ്യാഘ്രാന് ഭക്ഷയാമി സമന്തതഃ। സ തു മാമബ്രവീദിന്ദ്രോ യദാ രാമഃ സലക്ഷ്മണഃ
സിംഹങ്ങൾ, ആനകൾ, മൃഗങ്ങൾ, കടുവകൾ എന്നിവയെ ചുറ്റും പിടിച്ചു തിന്നുന്നു. പിന്നെ ഇന്ദ്രൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'രാമനും ലക്ഷ്മണനും—'
ഛേത്സ്യതേ സമരേ ബാഹൂ തദാ സ്വര്ഗം ഗമിഷ്യസി। അനേന വപുഷാ താത വനേഽസ്മിന് രാജസത്തമ
'യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ കൈകൾ വെട്ടിയാൽ നീ സ്വർഗത്തിൽ എത്തും. രാജശ്രേഷ്ഠാ, ഈ കാട്ടിൽ നീ ഈ രൂപത്തിൽ—'
യദ് യത് പശ്യാമി സര്വസ്യ ഗ്രഹണം സാധു രോചയേ। അവശ്യം ഗ്രഹണം രാമോ മന്യേഽഹം സമുപൈഷ്യതി
'എന്ത് കണ്ടാലും പിടിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം എനിക്കുണ്ട്. ഉറപ്പായി, രാമൻ എന്നെ പിടിക്കാൻ വരുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.'
ഇമാം ബുദ്ധിം പുരസ്കൃത്യ ദേഹന്യാസകൃതശ്രമഃ। സ ത്വം രാമോഽസി ഭദ്രം തേ നാഹമന്യേന രാഘവ
ഈ തീരുമാനത്തിൽ ഉറച്ചു, ഈ ശരീരം സൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ ക്ഷീണിച്ചവനായി ഞാൻ പറയുന്നു: നീയാണ് രാമൻ—നിനക്ക് ആശംസകൾ, രാഘവ—മറ്റാരാലും എന്നെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
ശക്യോ ഹന്തും യഥാ തത്ത്വമേവമുക്തം മഹര്ഷിണാ। അഹം ഹി മതിസാചിവ്യം കരിഷ്യാമി നരര്ഷഭ
മഹർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ, അവനെ കൊല്ലാൻ സാധിക്കും. ഞാൻ എന്റെ ബുദ്ധിയും സഹായവും നല്കാം, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ.
മിത്രം ചൈവോപദേക്ഷ്യാമി യുവാഭ്യാം സംസ്കൃതോഽഗ്നിനാ। ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ ദനുനാ തേന രാഘവഃ
നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും അഗ്നിപൂജയോടെ സൗഹൃദത്തിന്റെ മാർഗം ഞാൻ പഠിപ്പിക്കും.
ഇദം ജഗാദ വചനം ലക്ഷ്മണസ്യ ച പശ്യതഃ। രാവണേന ഹൃതാ ഭാര്യാ സീതാ മമ യശസ്വിനീ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മാത്മാവായ രാഘവൻ ലക്ഷ്മണൻ കേൾക്കുമ്പോൾ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മഹത്വമുള്ള ഭാര്യ സീതയെ രാവണൻ അപഹരിച്ചു.'
നിഷ്ക്രാന്തസ്യ ജനസ്ഥാനാത് സഹ ഭ്രാത്രാ യഥാസുഖമ്। നാമമാത്രം തു ജാനാമി ന രൂപം തസ്യ രക്ഷസഃ
ജനസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് സഹോദരനോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടശേഷം, ആ രാക്ഷസന്റെ പേര് മാത്രമേ എനിക്ക് അറിയൂ, രൂപം അറിയില്ല.
നിവാസം വാ പ്രഭാവം വാ വയം തസ്യ ന വിദ്മഹേ। ശോകാര്താനാമനാഥാനാമേവം വിപരിധാവതാമ്
അവന്റെ വാസസ്ഥലവും ശക്തിയും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല. ദുഃഖത്തിൽ ആഴ്ന്ന്, ആശ്രയമില്ലാതെ, ഞങ്ങൾ വിഷമത്തോടെ അലയുന്നു.
കാരുണ്യം സദൃശം കര്തുമുപകാരേണ വര്തതാമ്। കാഷ്ഠാന്യാനീയ ഭഗ്നാനി കാലേ ശുഷ്കാണി കുഞ്ജരൈഃ
ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കു കരുണയും സഹായവും കാണിക്കുന്നത് യുക്തമാണ്. ആനകൾ തകർത്തു വീഴ്ത്തിയ ഉണങ്ങിയ മരക്കൊമ്പുകൾ സമയത്ത് കൊണ്ടുവരികയാണ്.
ധക്ഷ്യാമസ്ത്വാം വയം വീര ശ്വഭ്രേ മഹതി കല്പിതേ। സ ത്വം സീതാം സമാചക്ഷ്വ യേന വാ യത്ര വാ ഹൃതാ
വീരാ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഈ വലിയ കുഴിയിൽ വെച്ച് ദഹിപ്പിക്കും. അതിനാൽ, സീതയെ ആരാണ് എവിടെയാണ് കൊണ്ടുപോയതെന്ന് പറയൂ.
കുരു കല്യാണമത്യര്ഥം യദി ജാനാസി തത്ത്വതഃ। ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ വാക്യം ദനുരനുത്തമമ്
നീ സത്യത്തിൽ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, വലിയൊരു നല്ല കാര്യം ചെയ്യൂ. ഇങ്ങനെ രാമൻ പറഞ്ഞു, അതിനുശേഷം ആ ഭയങ്കരൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
പ്രോവാച കുശലോ വക്താ വക്താരമപി രാഘവമ്। ദിവ്യമസ്തി ന മേ ജ്ഞാനം നാഭിജാനാമി മൈഥിലീമ്
വാക്കിൽ നിപുണനായ അവൻ രാഘവനോടു പറഞ്ഞു: ദിവ്യജ്ഞാനം എന്നെക്കൊണ്ടില്ല, മൈഥിലിയെ ഞാൻ അറിയുന്നുമില്ല.
യസ്താം വക്ഷ്യതി തം വക്ഷ്യേ ദഗ്ധഃ സ്വം രൂപമാസ്ഥിതഃ। യോഽഭിജാനാതി തദ്രക്ഷസ്തദ് വക്ഷ്യേ രാമ തത്പരമ്
എനിക്ക് തീകൊണ്ടു ദഹിച്ചശേഷം എന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം കിട്ടുമ്പോൾ, അവളെ ആരാണ് അറിയുന്നതെന്ന് ഞാൻ പറയും; രാമാ, അതറിയുന്ന രാക്ഷസനെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയും.
അദഗ്ധസ്യ ഹി വിജ്ഞാതും ശക്തിരസ്തി ന മേ പ്രഭോ। രാക്ഷസം തു മഹാവീര്യം സീതാ യേന ഹൃതാ തവ
എനിക്ക് ദഹിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അറിയാൻ കഴിവില്ല, പ്രഭോ; എന്നാൽ നിന്റെ സീതയെ കൊണ്ടുപോയ മഹാശക്തിയുള്ള രാക്ഷസൻ—
വിജ്ഞാനം ഹി മഹദ് ഭ്രഷ്ടം ശാപദോഷേണ രാഘവ। സ്വകൃതേന മയാ പ്രാപ്തം രൂപം ലോകവിഗര്ഹിതമ്
രാഘവാ, ശാപത്തിന്റെ ദോഷം കൊണ്ടു എന്റെ വലിയ ജ്ഞാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തിയാൽ ലോകം നിന്ദിക്കുന്ന ഈ രൂപം എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
കിം തു യാവന്ന യാത്യസ്തം സവിതാ ശ്രാന്തവാഹനഃ। താവന്മാമവടേ ക്ഷിപ്ത്വാ ദഹ രാമ യഥാവിധി
എന്നാൽ, ക്ഷീണിച്ച സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, എന്നെ കുഴിയിൽ ഇട്ട്, രാമാ, യഥാവിധി ദഹിപ്പിക്കൂ.
ദഗ്ധസ്ത്വയാഹമവടേ ന്യായേന രഘുനന്ദന। വക്ഷ്യാമി തം മഹാവീര യസ്തം വേത്സ്യതി രാക്ഷസമ്
രഘുനന്ദനാ, നീ എന്നെ കുഴിയിൽ നീതിപ്രകാരമായി ദഹിപ്പിച്ചാൽ, ആ മഹാവീരനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയും; അവൻ ആ രാക്ഷസനെ കണ്ടെത്തും.
തേന സഖ്യം ച കര്തവ്യം ന്യായ്യവൃത്തേന രാഘവ। കല്പയിഷ്യതി തേ വീര സാഹായ്യം ലഘുവിക്രമ
രാഘവാ, നീ അവനോടു സ്നേഹം പുലർത്തണം, അവൻ നീതിമാനാണ്; വീരാ, അവൻ നിനക്ക് വേഗത്തിൽ സഹായം ഒരുക്കും.
നഹി തസ്യാസ്ത്യവിജ്ഞാതം ത്രിഷു ലോകേഷു രാഘവ। സര്വാന് പരിവൃതോ ലോകാന് പുരാ വൈ കാരണാന്തരേ
രാഘവാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവനു അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല; എല്ലാ ലോകങ്ങളിലെയും ജീവികൾക്കിടയിൽ, ഒരിക്കൽ മറ്റൊരു കാരണത്താൽ അവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
thumb|ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ദ്വിസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ എഴുപത്തിരണ്ടാമത്തെ സർഗം ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നു. കേൾക്കൂ.