സ ഗൃധ്രരാജഃ കൃതവാന് യശസ്കരം സുദുഷ്കരം കര്മ രണേ നിപാതിതഃ। മഹര്ഷികല്പേന ച സംസ്കൃതസ്തദാ ജഗാമ പുണ്യാം ഗതിമാത്മനഃ ശുഭാമ്
ആ ഗൃധ്രരാജാവ് യശസ്സും വളരെ ദുഷ്കരമായ കർമ്മവും നിർവ്വഹിച്ചു യുദ്ധത്തിൽ വീണു; മഹർഷികളെപോലെ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, സ്വയം പുണ്യഗതി പ്രാപിച്ചു.
കൃതോദകൌ താവപി പക്ഷിസത്തമേ സ്ഥിരാം ച ബുദ്ധിം പ്രണിധായ ജഗ്മതുഃ। പ്രവേശ്യ സീതാധിഗമേ തതോ മനോ വനം സുരേന്ദ്രാവിവ വിഷ്ണുവാസവൌ
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി ജലകർമ്മം നിർവഹിച്ചു, സീതയെ കണ്ടെത്താൻ മനസ്സുറച്ച്, ഇരുവരും ഇന്ദ്രനും വിഷ്ണുവും പോലെ കാട്ടിലേക്ക് കടന്നു.
thumb|ഏകോനസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഏകോനസപ്തതിതമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തൊൻപതാം സർഗം കേൾക്കുക.
കൃത്വൈവമുദകം തസ്മൈ പ്രസ്ഥിതൌ രാഘവൌ തദാ। അവേക്ഷന്തൌ വനേ സീതാം ജഗ്മതുഃ പശ്ചിമാം ദിശമ്
അങ്ങനെ ജലകർമ്മം നിർവ്വഹിച്ച്, രാഘവർ രണ്ടുപേരും സീതയെ കാട്ടിൽ അന്വേഷിച്ച് പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലേക്ക് യാത്രയായി.
താം ദിശം ദക്ഷിണാം ഗത്വാ ശരചാപാസിധാരിണൌ। അവിപ്രഹതമൈക്ഷ്വാകൌ പന്ഥാനം പ്രതിപേദതുഃ
അവരിൽ ഇരുവരും ദക്ഷിണ ദിശയിലേക്ക് പോയി, വില്ലും അമ്പും വാളും കൈയിൽ എടുത്ത്, നിർഭയമായി വഴിയിലൂടെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഗുല്മൈര്വൃക്ഷൈശ്ച ബഹുഭിര്ലതാഭിശ്ച പ്രവേഷ്ടിതമ്। ആവൃതം സര്വതോ ദുര്ഗം ഗഹനം ഘോരദര്ശനമ്
കുറുമ്പുകളും വൃക്ഷങ്ങളും അനേകം ലതകളും നിറഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തും വളഞ്ഞു, കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതും ഇരുണ്ടതും ഭയാനകമായതുമായ കാട്.
വ്യതിക്രമ്യ തു വേഗേന ഗൃഹീത്വാ ദക്ഷിണാം ദിശമ്। സുഭീമം തന്മഹാരണ്യം വ്യതിയാതൌ മഹാബലൌ
അവർ അതിവേഗത്തിൽ അതു കടന്ന്, ദക്ഷിണ ദിശയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, ആ ഭയാനകമായ മഹാവനത്തിലൂടെ കടന്നു.
തതഃ പരം ജനസ്ഥാനാത് ത്രികോശം ഗമ്യ രാഘവൌ। ക്രൌഞ്ചാരണ്യം വിവിശതുര്ഗഹനം തൌ മഹൌജസൌ
പിന്നീട് ജനസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് മൂന്നു ക്രോഷം ദൂരത്ത്, മഹോജസ്സുള്ള രാഘവർ രണ്ടുപേരും ഗഹനമായ ക്രൗഞ്ചവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
നാനാമേഘഘനപ്രഖ്യം പ്രഹൃഷ്ടമിവ സര്വതഃ। നാനാവര്ണൈഃ ശുഭൈഃ പുഷ്പൈര്മൃഗപക്ഷിഗണൈര്യുതമ്
നാനാ മേഘങ്ങളുപമമായും, എല്ലായിടത്തും ആനന്ദകരമായും, വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളും, മൃഗപക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളും നിറഞ്ഞ കാട്.
ദിദൃക്ഷമാണൌ വൈദേഹീം തദ് വനം തൌ വിചിക്യതുഃ। തത്ര തത്രാവതിഷ്ഠന്തൌ സീതാഹരണദുഃഖിതൌ
വൈദേഹിയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, സീതയെ അപഹരിച്ചതിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ, അവിടെ അവിടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, ഇരുവരും ആ കാടിൽ തിരഞ്ഞു നടന്നു.
തതഃ പൂര്വേണ തൌ ഗത്വാ ത്രിക്രോശം ഭ്രാതരൌ തദാ। ക്രൌഞ്ചാരണ്യമതിക്രമ്യ മതങ്ഗാശ്രമമന്തരേ
അപ്പോൾ, കിഴക്കോട്ട് മൂന്നു ക്രോഷം സഞ്ചരിച്ച ശേഷം, ആ രണ്ട് സഹോദരന്മാർ ക്രൗഞ്ചവനം കടന്ന്, മതംഗമുനിയുടെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം എത്തി.
ദൃഷ്ട്വാ തു തദ് വനം ഘോരം ബഹുഭീമമൃഗദ്വിജമ്। നാനാവൃക്ഷസമാകീര്ണം സര്വം ഗഹനപാദപമ്
അവിടെ, ഭയാനകമായ പല മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾക്കാൽ കവിഞ്ഞ, കനിഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ട് അടഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ ഭയങ്കരമായ വനത്തെ അവർ കണ്ടു.
ദദൃശാതേ ഗിരൌ തത്ര ദരീം ദശരഥാത്മജൌ। പാതാലസമഗമ്ഭീരാം തമസാ നിത്യസംവൃതാമ്
അവിടെ, ദശരഥപുത്രന്മാർ ആ പർവതത്തിൽ പാതാളംപോലെ ആഴമുള്ള, എപ്പോഴും ഇരുണ്ടിരിയുന്ന ഒരു ഗുഹ കണ്ടു.
ആസാദ്യ ച നരവ്യാഘ്രൌ ദര്യാസ്തസ്യാവിദൂരതഃ। ദദര്ശതുര്മഹാരൂപാം രാക്ഷസീം വികൃതാനനാമ്
ആ ഗുഹയ്ക്ക് അടുത്ത് എത്തിയപ്പോൾ, ആ പുരുഷസിംഹന്മാർക്ക് അതിന്റെ വാതിലിന് അകലെ, ഭയങ്കരമായ രൂപവും വിചിത്രമായ മുഖവുമുള്ള ഒരു വലിയ രാക്ഷസി ദൃശ്യമായി.
ഭയദാമല്പസത്ത്വാനാം ബീഭത്സാം രൌദ്രദര്ശനാമ്। ലമ്ബോദരീം തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാം കരാലീം പരുഷത്വചമ്
ദുർബലഹൃദയർക്കു ഭയമുണ്ടാക്കുന്ന, ഭീകരമായ കാഴ്ചയുള്ള, വലിയ വയറും മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും ഉഗ്രവും കഠിനമായ ത്വക്കുമുള്ള അവളെ കണ്ടു.
ഭക്ഷയന്തീം മൃഗാന് ഭീമാന് വികടാം മുക്തമൂര്ധജാമ്। അവൈക്ഷതാം തു തൌ തത്ര ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ
ഭയങ്കരമായ മൃഗങ്ങളെ തിന്നുന്ന, ഭയാനകമായ, ചിതറിയ മുടിയുള്ള ആ രാക്ഷസിയെ അവിടെ രാമനും ലക്ഷ്മണനും കണ്ടു.
സാ സമാസാദ്യ തൌ വീരൌ വ്രജന്തം ഭ്രാതുരഗ്രതഃ। ഏഹി രംസ്യാവഹേത്യുക്ത്വാ സമാലമ്ഭത ലക്ഷ്മണമ്
അവളെ സമീപിച്ചപ്പോൾ, സഹോദരന്മാർ മുന്നോട്ട് പോകുമ്പോൾ, അവളെക്കണ്ട് അവൾ, 'വാ, നമുക്ക് സന്തോഷിക്കാം' എന്ന് പറഞ്ഞ് ലക്ഷ്മണനെ പിടിച്ചു.
ഉവാച ചൈനം വചനം സൌമിത്രിമുപഗുഹ്യ ച। അഹം ത്വയോമുഖീ നാമ ലാഭസ്തേ ത്വമസി പ്രിയഃ
സൗമിത്രിയെ അണച്ച് അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ അയോമുഖി എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; നീ ഭാഗ്യവാനാണ്, നീ എനിക്ക് പ്രിയനാണ്.'
നാഥ പര്വതദുര്ഗേഷു നദീനാം പുലിനേഷു ച। ആയുശ്ചിരമിദം വീര ത്വം മയാ സഹ രംസ്യസേ
'സ്വാമി, പർവതങ്ങളുടെയും നദീതീരങ്ങളുടെയും ഇടങ്ങളിൽ നീ എന്നോടൊപ്പം ദീർഘകാലം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കും, വീരാ.'
ഏവമുക്തസ്തു കുപിതഃ ഖഡ്ഗമുദ്ധൃത്യ ലക്ഷ്മണഃ। കര്ണനാസസ്തനം തസ്യാ നിചകര്താരിസൂദനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കോപിതനായ ലക്ഷ്മണൻ വാൾ എടുത്ത്, ശത്രുക്കളുടെ സംഹാരകൻ, അവളുടെ ചെവി, മൂക്ക്, മുല എന്നിവ വെട്ടി നീക്കി.
കര്ണനാസേ നികൃത്തേ തു വിസ്വരം വിനനാദ സാ। യഥാഗതം പ്രദുദ്രാവ രാക്ഷസീ ഘോരദര്ശനാ
ചെവി, മൂക്ക് വെട്ടിയതോടെ, അവൾ കഠിനമായ ശബ്ദത്തിൽ നിലവിളിച്ചു, ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള രാക്ഷസി വന്ന വഴിയേ ഓടി.
തസ്യാം ഗതായാം ഗഹനം വ്രജന്തൌ വനമോജസാ। ആസേദതുരമിത്രഘ്നൌ ഭ്രാതരൌ രാമലക്ഷ്മണൌ
അവൾ പോയതോടെ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും, ശത്രുക്കളുടെ സംഹാരകർ, ഉത്സാഹത്തോടെ ആ കാടിന്റെ ആഴത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ലക്ഷ്മണസ്തു മഹാതേജാഃ സത്ത്വവാഞ്ഛീലവാഞ്ഛുചിഃ। അബ്രവീത് പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യം ഭ്രാതരം ദീപ്തതേജസമ്
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്സുള്ള, ധൈര്യവും നല്ല സ്വഭാവവും ശുദ്ധതയും ഉള്ള ലക്ഷ്മണൻ കൈകൂപ്പി, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ തന്റെ സഹോദരനോട് പറഞ്ഞു.
സ്പന്ദതേ മേ ദൃഢം ബാഹുരുദ്വിഗ്നമിവ മേ മനഃ। പ്രായശശ്ചാപ്യനിഷ്ടാനി നിമിത്താന്യുപലക്ഷയേ
എന്റെ കൈ ശക്തമായി തളിർക്കുന്നു, മനസ്സ് ഉല്ലാസമില്ലാതെ ഉല്ലാസപ്പെടുന്നു, അനിഷ്ടകരമായ പല ലക്ഷണങ്ങളും ഞാൻ കാണുന്നു.
തസ്മാത് സജ്ജീഭവാര്യ ത്വം കുരുഷ്വ വചനം മമ। മമൈവ ഹി നിമിത്താനി സദ്യഃ ശംസന്തി സമ്ഭ്രമമ്
അതിനാൽ, മഹാനേ, നീ സജ്ജനായി എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കണം; എന്റെ ഈ ലക്ഷണങ്ങൾ ഉടൻ തന്നെ ഭയം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഏഷ വഞ്ജുലകോ നാമ പക്ഷീ പരമദാരുണഃ। ആവയോര്വിജയം യുദ്ധേ ശംസന്നിവ വിനര്ദതി
ഈ വഞ്ചുലക എന്ന പേരുൾക്കുന്ന പക്ഷി വളരെ ഭയാനകമായി കുരയ്ക്കുന്നു; നമ്മുടെ യുദ്ധവിജയം അറിയിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.
തയോരന്വേഷതോരേവം സര്വം തദ് വനമോജസാ। സംജജ്ഞേ വിപുലഃ ശബ്ദഃ പ്രഭഞ്ജന്നിവ തദ് വനമ്
അങ്ങനെ ഇരുവരും ഉത്സാഹത്തോടെ ആ കാടിൽ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ, കാടെല്ലാം തകർന്നുപോകുന്നതുപോലെ വലിയൊരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.
സംവേഷ്ടിതമിവാത്യര്ഥം ഗഹനം മാതരിശ്വനാ। വനസ്യ തസ്യ ശബ്ദോഽഭൂദ് വനമാപൂരയന്നിവ
ആ കാടിൽ, കാറ്റ് കനത്തുപറക്കുന്നപോലെ, ആ ശബ്ദം മുഴുവൻ കാടും നിറച്ചുപോലെയായി.
തം ശബ്ദം കാംക്ഷമാണസ്തു രാമഃ ഖഡ്ഗീ സഹാനുജഃ। ദദര്ശ സുമഹാകായം രാക്ഷസം വിപുലോരസമ്
ആ ശബ്ദം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ച് സഹോദരനോടൊപ്പം രാമൻ അതിവലിയ ശരീരമുള്ള, വിശാലമായ നെഞ്ചുള്ള ഒരു രാക്ഷസനെ കണ്ടു.
ആസേദതുശ്ച തദ്രക്ഷസ്താവുഭൌ പ്രമുഖേ സ്ഥിതമ്। വിവൃദ്ധമശിരോഗ്രീവം കബന്ധമുദരേമുഖമ്
അവരെ നേരിട്ട് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ആ രാക്ഷസനോടു ചേർന്ന് ഇരുവരും സമീപിച്ചു; തലയും കഴുത്തും ഇല്ലാത്ത, വയറ്റിൽ വായുള്ള കബന്ധനായിരുന്നു അവൻ.