അസ്മിന് മുഹൂര്തേ സൌമിത്രേ മമ ദ്രക്ഷ്യന്തി വിക്രമമ്। നാകാശമുത്പതിഷ്യന്തി സര്വഭൂതാനി ലക്ഷ്മണ
സൗമിത്രേ, ഈ നിമിഷം തന്നെ അവർ എന്റെ വീര്യം കാണും; ലക്ഷ്മണാ, ആരും സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയരാൻ കഴിയില്ല.
സമാകുലമമര്യാദം ജഗത് പശ്യാദ്യ ലക്ഷ്മണ। ആകര്ണപൂര്ണൈരിഷുഭിര്ജീവലോകദുരാവരൈഃ
ലക്ഷ്മണാ, ഇന്ന് ലോകം കലഹവും അക്രമവും നിറഞ്ഞതും, ജീവികൾക്ക് സഹിക്കാനാവാത്ത അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചതുമായിരിക്കും എന്നു കാണൂ.
കരിഷ്യേ മൈഥിലീഹേതോരപിശാചമരാക്ഷസമ്। മമ രോഷപ്രയുക്താനാം വിശിഖാനാം ബലം സുരാഃ
മൈഥിലിയുടെ പേരിൽ ഞാൻ പിശാചുകളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും നശിപ്പിക്കും; ദേവന്മാർ പോലും എന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന അമ്പുകളുടെ ശക്തി കാണും.
ദ്രക്ഷ്യന്ത്യദ്യ വിമുക്താനാമമര്ഷാദ് ദൂരഗാമിനാമ്। നൈവ ദേവാ ന ദൈതേയാ ന പിശാചാ ന രാക്ഷസാഃ
ഇന്ന് ദേവന്മാർ എന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നു വിട്ടുവിടുന്ന ദൂരെയ്ക്ക് പറക്കുന്ന അമ്പുകൾ കാണും; ദേവന്മാരോ, ദൈത്യന്മാരോ, പിശാചുകളോ, രാക്ഷസന്മാരോ—
ഭവിഷ്യന്തി മമ ക്രോധാത് ത്രൈലോക്യേ വിപ്രണാശിതേ। ദേവദാനവയക്ഷാണാം ലോകാ യേ രക്ഷസാമപി
എന്റെ കോപത്തിൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നശിച്ചുപോകുമ്പോൾ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ലോകങ്ങൾ ഒന്നും ശേഷിക്കില്ല.
ബഹുധാ നിപതിഷ്യന്തി ബാണൌഘൈഃ ശകലീകൃതാഃ। നിര്മര്യാദാനിമാഁല്ലോകാന് കരിഷ്യാമ്യദ്യ സായകൈഃ
എന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ ഈ ലോകങ്ങൾ പലവിധത്തിൽ തകർന്നുവീഴും; ഇന്ന് ഞാൻ എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഈ ലോകങ്ങളെ നിയമമില്ലാത്തതാക്കും.
ഹൃതാം മൃതാം വാ സൌമിത്രേ ന ദാസ്യന്തി മമേശ്വരാഃ। തഥാരൂപാം ഹി വൈദേഹീം ന ദാസ്യന്തി യദി പ്രിയാമ്
സീതയെ എനിക്ക് തിരികെ കൊടുക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, അവൾ കവർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടതോ മരിച്ചതോ ആയാലും, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വൈദേഹിയെ അങ്ങനെ തന്നെ തിരികെ കൊടുക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ—
നാശയാമി ജഗത് സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്। യാവദ് ദര്ശനമസ്യാ വൈ താപയാമി ച സായകൈഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും സകല ചലനസ്ഥിരങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കും; അവളെ കാണുന്നവരെ വരെ എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഈ ലോകം വേദനിപ്പിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ ക്രോധതാമ്രാക്ഷഃ സ്ഫുരമാണോഷ്ഠസമ്പുടഃ। വല്കലാജിനമാബദ്ധ്യ ജടാഭാരമബന്ധയത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നും അധരങ്ങൾ വിറയച്ചും, വാൽക്കലവും മയിലുരുമയും ധരിച്ച്, ജടകൾ അടുക്കി കെട്ടി.
തസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ രാമസ്യ തഥാഭൂതസ്യ ധീമതഃ। ത്രിപുരം ജഘ്നുഷഃ പൂര്വം രുദ്രസ്യേവ ബഭൌ തനുഃ
അങ്ങനെ ക്രുദ്ധനായ ധീരനായ രാമന്റെ ശരീരം, മുമ്പ് ത്രിപുരം നശിപ്പിച്ച രുദ്രന്റെ ശരീരത്തെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
ലക്ഷ്മണാദഥ ചാദായ രാമോ നിഷ്പീഡ്യ കാര്മുകമ്। ശരമാദായ സംദീപ്തം ഘോരമാശീവിഷോപമമ്
അപ്പോൾ ലക്ഷ്മണനിൽ നിന്ന് വില്ലെടുത്ത്, അതു ശക്തമായി വലിച്ച്, രാമൻ ഒരു തീപിടിച്ച ഭയങ്കരമായ അമ്പ്, വിഷമുള്ള പാമ്പിനെപ്പോലെയുള്ളത്, എടുത്തു.
സംദധേ ധനുഷി ശ്രീമാന് രാമഃ പരപുരഞ്ജയഃ। യുഗാന്താഗ്നിരിവ ക്രുദ്ധ ഇദം വചനമബ്രവീത്
ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ച മഹത്വമുള്ള രാമൻ ആ അമ്പ് വില്ലിൽ ചാർത്തി, യುಗാന്തത്തിലെ അഗ്നിയെപ്പോലെ കോപത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യഥാ ജരാ യഥാ മൃത്യുര്യഥാ കാലോ യഥാ വിധിഃ। നിത്യം ന പ്രതിഹന്യന്തേ സര്വഭൂതേഷു ലക്ഷ്മണ। തഥാഹം ക്രോധസംയുക്തോ ന നിവാര്യോഽസ്മ്യസംശയമ്
എങ്ങനെയോ ജരയും മരണവും കാലവും വിധിയും എല്ലാ ജീവികളിലും തടയാനാകാത്തതുപോലെ, ലക്ഷ്മണാ, അങ്ങനെ തന്നെ കോപത്തോടെ ഞാൻ ആരാലും തടയാനാകാത്തവനാണ്.
പുരേവ മേ ചാരുദതീമനിന്ദിതാം ദിശന്തി സീതാം യദി നാദ്യ മൈഥിലീമ്। സദേവഗന്ധര്വമനുഷ്യപന്നഗം ജഗത് സശൈലം പരിവര്തയാമ്യഹമ്
ഇന്ന് അവർ മുമ്പത്തെപ്പോലെ കുറ്റമറ്റ സീതയെ, മൈഥിലിയെ, എനിക്ക് തിരികെ കൊടുക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും മനുഷ്യരുടെയും പാമ്പുകളുടെയും ലോകം, മലകളോടുകൂടി ഞാൻ ഉലറ്റിത്തറക്കും.
thumb|പഞ്ചഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ പഞ്ചഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കുവിൻ.
തപ്യമാനം തദാ രാമം സീതാഹരണകര്ശിതമ്। ലോകാനാമഭവേ യുക്തം സാംവര്തകമിവാനലമ്
അപ്പോൾ സീതയെ കവർന്നതിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ദഹിച്ച രാമൻ, ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ യോഗ്യമായ സംഹാരാഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിച്ചു.
വീക്ഷമാണം ധനുഃ സജ്യം നിഃശ്വസന്തം പുനഃ പുനഃ। ദഗ്ധുകാമം ജഗത് സര്വം യുഗാന്തേ ച യഥാ ഹരമ്
വില്ല് കെട്ടിയ നിലയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ആഴമായി ശ്വസിച്ചുകൊണ്ട്, രാമൻ മുഴുവൻ ലോകം ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, യുകാന്തത്തിൽ ശിവൻ ചെയ്യുന്നതുപോലെ.
അദൃഷ്ടപൂര്വം സംക്രുദ്ധം ദൃഷ്ട്വാ രാമം സ ലക്ഷ്മണഃ। അബ്രവീത് പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യം മുഖേന പരിശുഷ്യതാ
ഇത്രയും ക്രുദ്ധനായ രാമനെ ആദ്യമായി കണ്ട ലക്ഷ്മണൻ, ഭയത്തിൽ വായ് ഉണങ്ങിയവനായി കൈകൂപ്പി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പുരാ ഭൂത്വാ മൃദുര്ദാന്തഃ സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ। ന ക്രോധവശമാപന്നഃ പ്രകൃതിം ഹാതുമര്ഹസി
മുന്പ് ദയയും ആത്മനിയന്ത്രണവും ഉള്ളവനായി എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭാവനയിൽ താൽപര്യമുള്ളവനായി നിന്ന നീ, കോപത്തിന്റെ അടിമയായി സ്വഭാവം ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
ചന്ദ്രേ ലക്ഷ്മീഃ പ്രഭാ സൂര്യേ ഗതിര്വായൌ ഭുവി ക്ഷമാ। ഏതച്ച നിയതം നിത്യം ത്വയി ചാനുത്തമം യശഃ
ചന്ദ്രനിൽ സൗന്ദര്യവും സൂര്യനിൽ പ്രകാശവും കാറ്റിൽ ചലനവും ഭൂമിയിൽ ക്ഷമയും നിലകൊള്ളുന്നപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ ഉത്തമമായ കീർത്തി എന്നും നിന്നിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഏകസ്യ നാപരാധേന ലോകാന് ഹന്തും ത്വമര്ഹസി। നനു ജാനാമി കസ്യായം ഭഗ്നഃ സാംഗ്രാമികോ രഥഃ
ഒരു വ്യക്തിയുടെ കുറ്റം കൊണ്ട് ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കേണ്ടതല്ല; ഈ യുദ്ധരഥം ആരുടേതാണെന്നും, ആരാണ് ഇതു തകർത്തതെന്നും എനിക്കറിയില്ല.
കേന വാ കസ്യ വാ ഹേതോഃ സയുഗഃ സപരിച്ഛദഃ। ഖുരനേമിക്ഷതശ്ചായം സിക്തോ രുധിരബിന്ദുഭിഃ
ആർ കൊണ്ടാണ്, ആര്ക്കുവേണ്ടിയാണ്, എന്തിനാണ് ഈ യുക്തിയോടും ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ രഥം, കുതിരക്കാലും ചക്രവും കൊണ്ട് പരിക്കേറ്റതും രക്തബിന്ദുക്കളാൽ തളിച്ചതുമാകുന്നത്?
ദേശോ നിര്വൃത്തസംഗ്രാമഃ സുഘോരഃ പാര്ഥിവാത്മജ। ഏകസ്യ തു വിമര്ദോഽയം ന ദ്വയോര്വദതാം വര
രാജകുമാരാ, ഈ സ്ഥലം ഒരു ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ സ്ഥലമാണ്. പക്ഷേ, ഇവിടെ യുദ്ധം രണ്ടുപേര്ക്കിടയിൽ അല്ല, ഒരാളുടെ പോരാട്ടം മാത്രമാണ് ഉണ്ടായത്.
നഹി വൃത്തം ഹി പശ്യാമി ബലസ്യ മഹതഃ പദമ്। നൈകസ്യ തു കൃതേ ലോകാന് വിനാശയിതുമര്ഹസി
ഇവിടെ വലിയൊരു സൈന്യത്തിന്റെ 흔പാടുകളും ഞാൻ കാണുന്നില്ല. ഒരാളുടെ തെറ്റിനായി നീ ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.
യുക്തദണ്ഡാ ഹി മൃദവഃ പ്രശാന്താ വസുധാധിപാഃ। സദാ ത്വം സര്വഭൂതാനാം ശരണ്യഃ പരമാ ഗതിഃ
ന്യായമായ ശിക്ഷ നൽകുന്ന, സ്നേഹവും സമാധാനവും പുലർത്തുന്ന ഭരണാധികാരികളാണ് നല്ലവരായ രാജാക്കന്മാർ. നീ എല്ലാഭൂതങ്ങൾക്കും ആശ്രയവും പരമഗതിയും ആണല്ലോ.
കോ നു ദാരപ്രണാശം തേ സാധു മന്യേത രാഘവ। സരിതഃ സാഗരാഃ ശൈലാ ദേവഗന്ധര്വദാനവാഃ
രാഘവാ, നിന്റെ ഭാര്യയെ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ആരാണ് അംഗീകരിക്കുക? നദികൾ, സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അസുരന്മാർ — ആരും അതിന് സമ്മതിക്കില്ല.
നാലം തേ വിപ്രിയം കര്തും ദീക്ഷിതസ്യേവ സാധവഃ। യേന രാജന് ഹൃതാ സീതാ തമന്വേഷിതുമര്ഹസി
നിനക്ക് ദോഷം ചെയ്യാൻ ആരും കഴിയില്ല, യജ്ഞത്തിനായി പ്രതിജ്ഞയെടുത്തവരെ നല്ലവര്ക്ക് ദോഷം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ. രാജാവേ, സീതയെ കൊണ്ടുപോയവനെ നീ അന്വേഷിക്കണം.
മദ്ദ്വിതീയോ ധനുഷ്പാണിഃ സഹായൈഃ പരമര്ഷിഭിഃ। സമുദ്രം വാ വിചേഷ്യാമഃ പര്വതാംശ്ച വനാനി ച
നീ, ആരോടും തുല്യനല്ലാത്തവനും വില്ലുമായി നില്ക്കുമ്പോൾ, ഉത്തമമാരായ ഋഷിമാരുടെ സഹായത്തോടെ, നാം സമുദ്രവും പർവതങ്ങളും കാടുകളും അന്വേഷിക്കാം.
ഗുഹാശ്ച വിവിധാ ഘോരാഃ പദ്മിന്യോ വിവിധാസ്തഥാ। ദേവഗന്ധര്വലോകാംശ്ച വിചേഷ്യാമഃ സമാഹിതാഃ
നാം ഭയങ്കരമായ പലതരം ഗുഹകളും, വിവിധതരം താമരക്കുളങ്ങളും, ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും ലോകങ്ങളും ശ്രദ്ധയോടെ അന്വേഷിക്കും.
യാവന്നാധിഗമിഷ്യാമസ്തവ ഭാര്യാപഹാരിണമ്। ന ചേത് സാമ്നാ പ്രദാസ്യന്തി പത്നീം തേ ത്രിദശേശ്വരാഃ। കോസലേന്ദ്ര തതഃ പശ്ചാത് പ്രാപ്തകാലം കരിഷ്യസി
നിന്റെ ഭാര്യയെ കൊണ്ടുപോയവനെ നാം കണ്ടെത്തുന്നതുവരെ, ദേവന്മാർ സ്നേഹപൂർവ്വം സീതയെ തിരിച്ചു നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ, കോസലരാജാവേ, അപ്പോൾ നീ യുക്തമായ സമയത്ത് പ്രവർത്തിക്കാം.