കര്ണികാരവനം ഭദ്രേ ഹസന്തീ ദേവി സേവസേ। അലം തേ പരിഹാസേന മമ ബാധാവഹേന വൈ
സുഭദ്രേ, ദേവി, നീ കർണികാരവനത്തിൽ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സുഖമായി കളിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഇങ്ങനെ കളിയാക്കുന്നത് എനിക്ക് വേദന മാത്രമേ നൽകുന്നുള്ളൂ. അതിനാൽ, ഈ പരിഹാസം മതിയാകട്ടെ.
വിശേഷേണാശ്രമസ്ഥാനേ ഹാസോഽയം ന പ്രശസ്യതേ। അവഗച്ഛാമി തേ ശീലം പരിഹാസപ്രിയം പ്രിയേ
പ്രിയേ, പ്രത്യേകിച്ച് ഈ ആശ്രമത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചിരിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല. നീ പരിഹാസം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവളാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.
ആഗച്ഛ ത്വം വിശാലാക്ഷി ശൂന്യോഽയമുടജസ്തവ। സുവ്യക്തം രാക്ഷസൈഃ സീതാ ഭക്ഷിതാ വാ ഹൃതാപി വാ
വിശാലാക്ഷിയേ, വാ, നിന്റെ കുടിൽ ശൂന്യമാണ്. സീതയെ റാക്ഷസന്മാർ തിന്നുകളഞ്ഞോ, കൊണ്ടുപോയോ എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ന ഹി സാ വിലപന്തം മാമുപസമ്പ്രൈതി ലക്ഷ്മണ। ഏതാനി മൃഗയൂഥാനി സാശ്രുനേത്രാണി ലക്ഷ്മണ
ലക്ഷ്മണാ, അവൾ എനിക്കു ദു:ഖത്തോടെ സമീപിക്കാറില്ല. ഈ മൃഗക്കൂട്ടങ്ങൾ കണ്ണീരോടെ നിന്നെ നോക്കുന്നു, ലക്ഷ്മണാ.
ശംസന്തീവ ഹി മേ ദേവീം ഭക്ഷിതാം രജനീചരൈഃ। ഹാ മമാര്യേ ക്വ യാതാസി ഹാ സാധ്വി വരവര്ണിനി
ഈ മൃഗങ്ങൾ സീതയെ രാത്രി സഞ്ചരിക്കുന്ന ദാനവന്മാർ തിന്നുകളഞ്ഞുവെന്ന് എനിക്ക് പറയുന്നപോലെയാണ്. അമ്മേ, നീ എവിടേക്കാണ് പോയത്? സദ്വൃത്തയേ, മനോഹരവദനേ, അയ്യോ!
ഹാ സകാമാദ്യ കൈകേയീ ദേവി മേഽദ്യ ഭവിഷ്യതി। സീതയാ സഹ നിര്യാതോ വിനാ സീതാമുപാഗതഃ
ഇന്ന് സീതയെ കൂടെ കൊണ്ടുപോയി, അവളില്ലാതെ തിരിച്ചു വന്നതുകൊണ്ട്, ദേവി, ഇന്ന് കൈകേയിക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കും.
കഥം നാമ പ്രവേക്ഷ്യാമി ശൂന്യമന്തഃപുരം മമ। നിര്വീര്യ ഇതി ലോകോ മാം നിര്ദയശ്ചേതി വക്ഷ്യതി
എന്റെ ശൂന്യമായ അന്തഃപുരത്തിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ കയറും? ലോകം എന്നെ ശക്തിയില്ലാത്തവനും, ദയയില്ലാത്തവനും എന്നു പറയും.
കാതരത്വം പ്രകാശം ഹി സീതാപനയനേന മേ। നിവൃത്തവനവാസശ്ച ജനകം മിഥിലാധിപമ്
സീതയെ അപഹരിച്ചതിലൂടെ എന്റെ ഭയഭാവം എല്ലാവർക്കും വ്യക്തമാണ്. വനവാസം അവസാനിപ്പിച്ച് ഞാൻ മിഥിലാധിപനായ ജനകന്റെ മുന്നിൽ പോകേണ്ടിവരും.
കുശലം പരിപൃച്ഛന്തം കഥം ശക്ഷ്യേ നിരീക്ഷിതുമ്। വിദേഹരാജോ നൂനം മാം ദൃഷ്ട്വാ വിരഹിതം തയാ
സീതയുടെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചുകൊണ്ട്, അവളില്ലാതെ എന്നെ കണ്ടാൽ, വിദ്യാധിപനായ ജനകൻറെ മുഖം എങ്ങനെ നോക്കും എന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
സുതാവിനാശസംതപ്തോ മോഹസ്യ വശമേഷ്യതി। അഥവാ ന ഗമിഷ്യാമി പുരീം ഭരതപാലിതാമ്
മകൾ നഷ്ടമായതിന്റെ ദു:ഖത്തിൽ അവൻ മനസ്സുതളർന്ന് ഭ്രമത്തിലാവും. അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ ഭാരതൻ ഭരിക്കുന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോകില്ല.
സ്വര്ഗോഽപി ഹി തയാ ഹീനഃ ശൂന്യ ഏവ മതോ മമ। തന്മാമുത്സൃജ്യ ഹി വനേ ഗച്ഛായോധ്യാപുരീം ശുഭാമ്
സീതയില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗവും എനിക്ക് ശൂന്യമായതാണ്. അതിനാൽ, എന്നെ ഇവിടെ വനത്തിൽ വിട്ട്, നീ അയോധ്യാപുരിയിൽ പോകണം.
ന ത്വഹം താം വിനാ സീതാം ജീവേയം ഹി കഥംചന। ഗാഢമാശ്ലിഷ്യ ഭരതോ വാച്യോ മദ്വചനാത് ത്വയാ
എന്തായാലും, സീതയെ കൂടാതെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ജീവിക്കില്ല. നീ ഭാരതനെ ഉറപ്പായി അണക്കി, എന്റെ വാക്കുകൾ അവനോട് പറയണം.
അനുജ്ഞാതോഽസി രാമേണ പാലയേതി വസുംധരാമ്। അമ്ബാ ച മമ കൈകേയീ സുമിത്രാ ച ത്വയാ വിഭോ
രാമൻ നിന്നോട് ഭൂമിയെ ഭരിക്കാമെന്ന് അനുമതി നൽകി. എന്റെ അമ്മയായ കൈകേയിയും സുമിത്രയും, മഹാനേ, നീ ശ്രദ്ധയോടെ പരിപാലിക്കണം.
കൌസല്യാ ച യഥാന്യായമഭിവാദ്യാ മമാജ്ഞയാ। രക്ഷണീയാ പ്രയത്നേന ഭവതാ സൂക്തചാരിണാ
കൗസല്യയെയും യഥാവിധി ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ച്, എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ അവളെ ഉത്സാഹപൂർവ്വം നന്നായി സംരക്ഷിക്കണം, സദാചാരനേ.
സീതായാശ്ച വിനാശോഽയം മമ ചാമിത്രസൂദന। വിസ്തരേണ ജനന്യാ മേ വിനിവേദ്യസ്ത്വയാ ഭവേത്
സീതയുടെ നാശവും എന്റെ ദുർഗതിയും, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവനേ, നീ എന്റെ അമ്മയ്ക്ക് മുഴുവൻ വിവരിക്കണം.
ഇതി വിലപതി രാഘവേ തു ദീനേ വനമുപഗമ്യ തയാ വിനാ സുകേശ്യാ। ഭയവികലമുഖസ്തു ലക്ഷ്മണോഽപി വ്യഥിതമനാ ഭൃശമാതുരോ ബഭൂവ
ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ രാഘവൻ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, സുന്ദരമായ കേശമുള്ള സീതയെ കൂടാതെ വനത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, ഭയത്തിൽ മുഖം വാടിയ ലക്ഷ്മണനും അതീവ വേദനയോടെ മനസ്സിൽ തളർന്നു പോയി.
thumb|ത്രിഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ത്രിഷഷ്ഠിതമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ഇപ്പോൾ അറണ്യകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിമൂന്നാം സര്ഗം ശ്രവിക്കൂ. മഹത്തായ വാൽമീകി രാമായണത്തിൽ, അറണ്യകാണ്ഡത്തിലെ അറുപത്തിമൂന്നാം സര്ഗം.
സ രാജപുത്രഃ പ്രിയയാ വിഹീനഃ ശോകേന മോഹേന ച പീഡ്യമാനഃ। വിഷാദയന് ഭ്രാതരമാര്തരൂപോ ഭൂയോ വിഷാദം പ്രവിവേശ തീവ്രമ്
പ്രിയപ്പെട്ടവളെ നഷ്ടപ്പെട്ട രാജകുമാരൻ, ദു:ഖത്തിലും ആശങ്കയിലും പീഡിതനായി, തന്റെ ദു:ഖഭരിതമായ രൂപം കാണിച്ച് സഹോദരനെയും വിഷാദത്തിലാക്കി, വീണ്ടും ശക്തമായ നിരാശയിൽ മുങ്ങി.
സ ലക്ഷ്മണം ശോകവശാഭിപന്നം ശോകേ നിമഗ്നോ വിപുലേ തു രാമഃ। ഉവാച വാക്യം വ്യസനാനുരൂപ- മുഷ്ണം വിനിഃശ്വസ്യ രുദന് സശോകമ്
വലിയ ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങിയ രാമൻ, ദു:ഖത്തിൽ പെട്ട ലക്ഷ്മണനോട്, അവരുടെ ദുരിതത്തിന് അനുയോജ്യമായ വാക്കുകൾ, ആഴമായി ഉശിരിച്ചു കരഞ്ഞുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
ന മദ്വിധോ ദുഷ്കൃതകര്മകാരീ മന്യേ ദ്വിതീയോഽസ്തി വസുംധരായാമ്। ശോകാനുശോകോ ഹി പരമ്പരായാ മാമേതി ഭിന്ദന് ഹൃദയം മനശ്ച
എന്നെപോലെ ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്ത മറ്റൊരാൾ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നില്ല; കാരണം, ദു:ഖം പിന്നെ ദു:ഖം എന്നിങ്ങനെ തുടർച്ചയായി എന്റെ ഹൃദയവും മനസ്സും തകർക്കുന്നു.
പൂര്വം മയാ നൂനമഭീപ്സിതാനി പാപാനി കര്മാണ്യസകൃത്കൃതാനി। തത്രായമദ്യാപതിതോ വിപാകോ ദുഃഖേന ദുഃഖം യദഹം വിശാമി
നിശ്ചയം, ഞാൻ മുമ്പ് പലതവണ പാപങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കണം; അതിന്റെ ഫലമായി, ഇന്ന് ഞാൻ ഈ ദുരിതത്തിലേക്ക് വീണിരിക്കുന്നു, ദു:ഖത്തിനപ്പുറം ദു:ഖത്തിൽ മുങ്ങുന്നു.
രാജ്യപ്രണാശഃ സ്വജനൈര്വിയോഗഃ പിതുര്വിനാശോ ജനനീവിയോഗഃ। സര്വാണി മേ ലക്ഷ്മണ ശോകവേഗ- മാപൂരയന്തി പ്രവിചിന്തിതാനി
രാജ്യത്തെ നഷ്ടപ്പെടൽ, ബന്ധുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപാട്, അച്ഛന്റെ മരണം, അമ്മയോട് നിന്ന് ദൂരവാസം—ഇവയെല്ലാം, ലക്ഷ്മണാ, ആലോചിച്ചാൽ എന്റെ മനസ്സിൽ ദു:ഖത്തിന്റെ തിരമാലകൾ നിറയുന്നു.
സര്വം തു ദുഃഖം മമ ലക്ഷ്മണേദം ശാന്തം ശരീരേ വനമേത്യ ക്ലേശമ്। സീതാവിയോഗാത് പുനരപ്യുദീര്ണം കാഷ്ഠൈരിവാഗ്നിഃ സഹസോപദീപ്തഃ
ലക്ഷ്മണാ, ഈ സകല ദു:ഖങ്ങളും ഞാൻ വനത്തിൽ കഷ്ടം സഹിച്ചപ്പോൾ ശരീരത്തിൽ ശമിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു; പക്ഷേ, സീതയെ നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ, വാടിയ മരക്കൊമ്പുകളിൽ തീ പടരുന്നതുപോലെ, വീണ്ടും ദു:ഖം ഉണർന്നു.
സാ നൂനമാര്യാ മമ രാക്ഷസേന ഹ്യഭ്യാഹൃതാ ഖം സമുപേത്യ ഭീരുഃ। അപസ്വരം സുസ്വരവിപ്രലാപാ ഭയേന വിക്രന്ദിതവത്യഭീക്ഷ്ണമ്
അവളെ, ഭയപ്പെട്ട മനസ്സോടെ, ആ മഹിളയെ, ഒരു രാക്ഷസൻ ആകാശത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയിരിക്കണം; ഭയത്തിൽ അവളുടെ മധുരമായ ശബ്ദം മാറി, അവൾ വീണ്ടുംവീണ്ടും ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചിരിക്കണം.
തൌ ലോഹിതസ്യ പ്രിയദര്ശനസ്യ സദോചിതാവുത്തമചന്ദനസ്യ। വൃത്തൌ സ്തനൌ ശോണിതപങ്കദിഗ്ധൌ നൂനം പ്രിയായാ മമ നാഭിപാതഃ
എന്റെ പ്രിയയുടെ സുന്ദരവും എന്നും ഉത്തമചന്ദനത്തിൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്ന വൃത്തമായ രണ്ടു മുലകളും, ഇപ്പോൾ രക്തവും ചളിയും പുരണ്ടിരിക്കും; അവൾക്ക് ഇങ്ങനെയൊരു ദുർഗതി സംഭവിച്ചിരിക്കണം.
തച്ഛ്ലക്ഷ്ണസുവ്യക്തമൃദുപ്രലാപം തസ്യാ മുഖം കുഞ്ചിതകേശഭാരമ്। രക്ഷോവശം നൂനമുപാഗതായാ ന ഭ്രാജതേ രാഹുമുഖേ യഥേന്ദുഃ
അവളുടെ മൃദുവും വ്യക്തവുമായ വാക്കുകളും, ചുരുണ്ട കേശഭാരവും ഉള്ള മുഖം, ഇപ്പോൾ രാക്ഷസന്റെ അധീനതയിൽ, രാഹുവിന്റെ വായിൽ അകപ്പെട്ട ചന്ദ്രനെപ്പോലെ, പ്രകാശിക്കുന്നില്ല.
താം ഹാരപാശസ്യ സദോചിതാന്താം ഗ്രീവാം പ്രിയായാ മമ സുവ്രതായാഃ। രക്ഷാംസി നൂനം പരിപീതവന്തി ശൂന്യേ ഹി ഭിത്ത്വാ രുധിരാശനാനി
എന്റെ സദാചാരമുള്ള പ്രിയയുടെ ഹാരമണിയുള്ള കഴുത്ത്, ഇപ്പോൾ ഈ ശൂന്യവനത്തിൽ രാക്ഷസന്മാർ ചിരുതിരിഞ്ഞ് രക്തം കുടിച്ചിരിക്കണം.
മയാ വിഹീനാ വിജനേ വനേ സാ രക്ഷോഭിരാഹൃത്യ വികൃഷ്യമാണാ। നൂനം വിനാദം കുരരീവ ദീനാ സാ മുക്തവത്യായതകാന്തനേത്രാ
എന്നെ വിട്ട്, ഈ നിർജനവനത്തിൽ അവളെ രാക്ഷസന്മാർ പിടിച്ചു വലിച്ചുകൊണ്ടുപോയി; ദയനീയമായ അവൾ, നീണ്ട മനോഹരമായ കണ്ണുകളോടെ, വിടുതൽ കിട്ടുമ്പോൾ ഒരു വിലാപം ചെയ്യുന്ന കുരരിപക്ഷിയെപ്പോലെ നിലവിളിച്ചിരിക്കണം.
അസ്മിന് മയാ സാര്ധമുദാരശീലാ ശിലാതലേ പൂര്വമുപോപവിഷ്ടാ। കാന്തസ്മിതാ ലക്ഷ്മണ ജാതഹാസാ ത്വാമാഹ സീതാ ബഹുവാക്യജാതമ്
ഇവിടെ, എനിക്ക് കൂട്ടായി, ഉന്നതമായ സ്വഭാവമുള്ള അവൾ, ഒരിക്കൽ ഈ പാറക്കല്ലിൽ ഇരുന്ന്, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, ലക്ഷ്മണാ, ഉല്ലാസത്തോടെ ചിരിച്ചു, നിന്നോട് പല വാക്കുകളും പറഞ്ഞിരുന്നു.
ഗോദാവരീയം സരിതാം വരിഷ്ഠാ പ്രിയാ പ്രിയായാ മമ നിത്യകാലമ്। അപ്യത്ര ഗച്ഛേദിതി ചിന്തയാമി നൈകാകിനീ യാതി ഹി സാ കദാചിത്
നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ ഈ ഗോദാവരി, എന്റേയും എന്റെ പ്രിയത്തിന്റേയും എന്നും പ്രിയമായിരുന്നു; അവൾ അവിടെ പോയോ എന്ന് ഞാൻ ആലോചിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവൾ ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്ക് പോകാറില്ല.