പശ്യ ലക്ഷ്മണ യക്ഷിണ്യാ ഭൈരവം ദാരുണം വപുഃ । ഭിദ്യേരന് ദര്ശനാദസ്യാ ഭീരൂണാം ഹൃദയാനി ച ॥൧-൨൬-
ലക്ഷ്മണാ, ഈ യക്ഷിണിയുടെ ഭയാനകവും ഭീകരവുമായ രൂപം നോക്കു; ഭയക്കുന്നവരുടെ ഹൃദയം അവളെ കണ്ടാൽ തന്നെ പിളർന്നുപോകും.
ഏതാം പശ്യ ദുരാധര്ഷാം മായാബലസമന്വിതാമ് । വിനിവൃത്താം കരോമ്യദ്യ ഹൃതകര്ണാഗ്രനാസികാമ് ॥൧-൨൬-
ഇവളെ നോക്കു, കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവളും മായാബലമുള്ളവളുമാണ്; ഇന്ന് ഞാൻ ഇവളെ ശക്തിഹീനയാക്കി, ചെവിയും മൂക്കുമാണ് എടുത്തുകളയുക.
ന ഹ്യേനാമുത്സഹേ ഹന്തും സ്ത്രീസ്വഭാവേന രക്ഷിതാമ് । വീര്യം ചാസ്യാ ഗതിം ചൈവ ഹന്യാമിതി ഹി മേ മതിഃ ॥൧-൨൬-
സ്ത്രീസ്വഭാവം കൊണ്ടു സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവളായതിനാൽ ഞാൻ ഇവളെ കൊല്ലാൻ മനസ്സില്ല; പക്ഷേ, അവളുടെ ശക്തിയും ചലനവും നശിപ്പിക്കാനാണ് എന്റെ തീരുമാനം.
ഏവം ബ്രുവാണേ രാമേ തു താടകാ ക്രോധമൂര്ഛിതാ । ഉദ്യമ്യ ബാഹൂ ഗര്ജന്തീ രാമമേവാഭ്യധാവത ॥൧-൨൬-
രാമൻ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, താടകാ ക്രോധത്തിൽ കത്തിയവളായി കൈകൾ ഉയർത്തി, ഗർജ്ജിച്ച് നേരെ രാമനെതിരെ ഓടിയെത്തി.
വിശ്വാമിത്രസ്തു ബ്രഹ്മര്ഷിര്ഹുംകാരേണാഭിഭര്ത്സ്യ താമ് । സ്വസ്തി രാഘവയോരസ്തു ജയം ചൈവാഭ്യഭാഷത ॥൧-൨൬-
വിശ്വാമിത്രൻ, ബ്രാഹ്മണർഷിയായവൻ, ഒരു ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ട് അവളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി, രാഘുവംശജന്മാരായ ഇരുവർക്കും സുരക്ഷയും വിജയവും ആശംസിച്ചു.
ഉദ്ധുന്വാനാ രജോ ഘോരം താടകാ രാഘവാവുഭൌ । രജോമേഘേന മഹതാ മുഹൂര്തം സാ വ്യമോഹയത് ॥൧-൨൬-
താടകാ ഭയങ്കരമായ പൊടിക്കാറ്റ് ഉയർത്തി, വലിയ പൊടിമേഘത്തിൽ രാഘുവംശജന്മാരെ കുറേ നേരം ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കി.
തതോ മായാം സമാസ്ഥായ ശിലാവര്ഷേണ രാഘവൌ । അവാകിരത് സുമഹതാ തതശ്ചുക്രോധ രാഘവഃ ॥൧-൨൬-
അതിനുശേഷം, താൻ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് വലിയ കല്ലുവർഷം രാഘുവംശജന്മാരുടെ മേൽ ചൊരിഞ്ഞു; അതു കണ്ട രാഘവൻ കോപിച്ചു.
ശിലാവര്ഷം മഹത് തസ്യാഃ ശരവര്ഷേണ രാഘവഃ । പ്രതിവാര്യോപധാവന്ത്യാഃ കരൌ ചിച്ഛേദ പത്രിഭിഃ ॥൧-൨൬-
താടകയുടെ വലിയ കല്ലുവർഷത്തിന് രാഘവൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ മറുപടി നൽകി; അവൾ മുന്നോട്ട് ചാടുമ്പോൾ അവന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവളുടെ കൈകൾ വെട്ടി മാറ്റി.
തതശ്ച്ഛിന്നഭുജാം ശ്രാന്താമഭ്യാശേ പരിഗര്ജതീമ് । സൌമിത്രിരകരോത് ക്രോധാദ്ധൃതകര്ണാഗ്രനാസികാമ് ॥൧-൨൬-
അതിനുശേഷം, കൈകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട് ക്ഷീണിച്ചും സമീപത്ത് ഗർജ്ജിച്ചും നിന്ന താടകയെ സൌമിത്രി കോപത്തിൽ അവളുടെ ചെവിയും മൂക്കിന്റെ അഗ്രവും വെട്ടി മാറ്റി.
കാമരൂപധരാ സാ തു കൃത്വാ രൂപാണ്യനേകശഃ । അന്തര്ധാനം ഗതാ യക്ഷീ മോഹയന്തീ സ്വമായയാ ॥൧-൨൬-
ഇഷ്ടംപോലെ രൂപം മാറാൻ കഴിയുന്ന ആ യക്ഷിണി പലവിധ രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച്, അവരെ തന്റെ മായാജാലത്തിലൂടെ കുഴപ്പപ്പെടുത്തി അപ്രത്യക്ഷയായി.
അശ്മവര്ഷം വിമുഞ്ചന്തീ ഭൈരവം വിചചാര സാ ൧-൨൬-
അവൾ ഭയാനകമായി ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ കല്ലുകളുടെ മഴ ചൊരിഞ്ഞു.
ദൃഷ്ട്വാ ഗാധിസുതഃ ശ്രീമാനിദം വചനമബ്രവീത് । അലം തേ ഘൃണയാ രാമ പാപൈഷാ ദുഷ്ടചാരിണീ ॥൧-൨൬-
ഇത് കണ്ട ഗാധിയുടെ പ്രസിദ്ധനായ മകൻ പറഞ്ഞു: 'രാമാ, ഇനി ദയ കാണിക്കേണ്ട; ഇവൾ പാപിനിയും ദുഷ്ടചാരിണിയുമാണ്.'
യജ്ഞവിഘ്നകരീ യക്ഷീ പുരാ വര്ധേത മായയാ । വധ്യതാം താവദേവൈഷാ പുരാ സംധ്യാ പ്രവര്തതേ ॥൧-൨൬-
ഈ യക്ഷിണി മുമ്പ് മായാബലത്തിൽ വളർന്നു യജ്ഞങ്ങൾ തകർക്കുന്നവളാണ്; സന്ധ്യാകാലം വരുന്നതിന് മുമ്പ് ഇവളെ കൊല്ലണം.
രക്ഷാംസി സംധ്യാകാലേ തു ദുര്ധര്ഷാണി ഭവന്തി ഹി । ഇത്യുക്തഃ സ തു താം യക്ഷീമശ്മവൃഷ്ട്യാഭിവര്ഷണീമ് ॥൧-൨൬-
സന്ധ്യാസമയത്ത് ആ ദാനവന്മാർ അത്യന്തം ഭയങ്കരരായി മാറും. അങ്ങനെ ഉപദേശിച്ച ശേഷം, കല്ലുകൾ മഴപോലെ പെയ്യിച്ച ആ യക്ഷിയെ അവൻ നേരിട്ടു.
ദര്ശയഞ്ശബ്ദവേധിത്വം താം രുരോധ സ സായകൈഃ । സാ രുദ്ധാ ബാണജാലേന മായാബലസമന്വിതാ ॥൧-൨൬-
ശബ്ദം കേട്ട് അമ്പുകൊണ്ട് ലക്ഷ്യം പിടിക്കുന്ന തന്റെ കഴിവ് കാണിച്ചുകൊണ്ട്, അവൻ ആ യക്ഷിയെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തടഞ്ഞു. മായാബലമുള്ള അവൾ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ കുടുങ്ങി നിന്നു.
അഭിദുദ്രാവ കാകുത്സ്ഥം ലക്ഷ്മണം ച വിനേഷുദീ । താമാപതന്തീം വേഗേന വിക്രാന്താമശനീമിവ ॥൧-൨൬-
അവൾ അതിവേഗത്തിൽ കാകുത്സ്ഥനും ലക്ഷ്മണനും നേരെ ചൊരിഞ്ഞു, ജ്വലിക്കുന്ന ഉഗ്രമായ ഒരു മിന്നലുപോലെ അവരെ ആക്രമിച്ചു.
സാധു സാധ്വിതി കാകുത്സ്ഥം സുരാശ്ചാപ്യഭിപൂജയന് । ഉവാച പരമപ്രീതഃ സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ ॥൧-൨൬-
കാകുത്സ്ഥനെ ദേവന്മാർ 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്ന് വാഴ്ത്തി ആദരിച്ചു. ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിച്ചു.
സുരാശ്ച സര്വേ സംഹൃഷ്ടാ വിശ്വാമിത്രമഥാബ്രുവന് । മുനേ കൌശിക ഭദ്രം തേ സേന്ദ്രാഃ സര്വേ മരുദ്ഗണാഃ ॥൧-൨൬-
എല്ലാ ദേവന്മാരും ആനന്ദത്തോടെ വിശ്വാമിത്രനോട് പറഞ്ഞു: 'കൗശികമുനി, നിനക്ക് ആശംസകൾ! ഇന്ദ്രനും എല്ലാ മരുത്ഗണങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.'
തോഷിതാഃ കര്മണാനേന സ്നേഹം ദര്ശയ രാഘവേ । പ്രജാപതേഃ കൃശാശ്വസ്യ പുത്രാന് സത്യപരാക്രമാന് ॥൧-൨൬-
'ഈ പ്രവർത്തിയിൽ ഞങ്ങൾ സന്തുഷ്ടരാണ്. രാഘവനോടു സ്നേഹം കാണിക്കൂ, പ്രജാപതിയുടെ പുത്രനായ കൃശാശ്വന്റെ വീര്യശാലികളായ പുത്രന്മാരെ അവനോട് പരിചയപ്പെടുത്തൂ.'
തപോബലഭൃതോ ബ്രഹ്മന് രാഘവായ നിവേദയ । പാത്രഭൂതശ്ച തേ ബ്രഹ്മംസ്തവാനുഗമനേ രതഃ ॥൧-൨൬-
'തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണനേ, ഈ വിജ്ഞാനം രാഘവനോട് അറിയിക്കൂ. അവൻ അതിനർഹനും, നിന്നെ അനുഗമിക്കാൻ സന്നദ്ധനുമാണ്.'
കര്തവ്യം സുമഹത് കര്മ സുരാണാം രാജസൂനുനാ । ഏവമുക്ത്വാ സുരാഃ സര്വേ ജഗ്മുര്ഹൃഷ്ടാ വിഹായസമ് ॥൧-൨൬-
'രാജകുമാരൻ ദേവന്മാർക്കായി വലിയൊരു കാര്യം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാർ ആകാശത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
വിശ്വാമിത്രം പൂജയന്തസ്തതഃ സംധ്യാ പ്രവര്തതേ । തതോ മുനിവരഃ പ്രീതസ്താടകാവധതോഷിതഃ ॥൧-൨൬-
വിശ്വാമിത്രനെ ആദരിച്ചപ്പോൾ സന്ധ്യാകാലം ആരംഭിച്ചു. താടകയെ സംഹരിച്ചതിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു മഹർഷി ഹൃദയം നിറഞ്ഞു.
മൂര്ധ്നി രാമമുപാഘ്രായ ഇദം വചനമബ്രവീത് । ഇഹാദ്യ രജനീം രാമ വസാമ ശുഭദര്ശന ॥൧-൨൬-
അവൻ രാമന്റെ തലയിൽ ചുംബനം നൽകി പറഞ്ഞു: 'ശുഭദർശനനായ രാമ, ഇന്ന് രാത്രി നമുക്ക് ഇവിടെയിരിക്കാൻ അനുവദിക്കൂ.'
ശ്വഃ പ്രഭാതേ ഗമിഷ്യാമസ്തദാശ്രമപദം മമ । വിശ്വാമിത്രവചഃ ശ്രുത്വാ ഹൃഷ്ടോ ദശരഥാത്മജഃ ॥൧-൨൬-
'നാളെ പുലർച്ചെ, നമുക്ക് എന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോകാം.' വിശ്വാമിത്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദശരഥപുത്രൻ സന്തോഷിച്ചു.
ഉവാസ രജനീം തത്ര താടകായാ വനേ സുഖമ് । മുക്തശാപം വനം തച്ച തസ്മിന്നേവ തദാഹനി । രമണീയം വിബഭ്രാജ യഥാ ചൈത്രരഥം വനമ് ॥൧-൨൬-
താടകയുടെ കാടിൽ അവൻ ആ രാത്രി സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു. ആ ദിവസം തന്നെ ശാപം മാറിയ ആ കാട്, ചൈത്രരഥവനം പോലെ മനോഹരമായി പ്രകാശിച്ചു.
നിഹത്യ താം യക്ഷസുതാം സ രാമഃ ::പ്രശസ്യമാനഃ സുരസിദ്ധസങ്ഘൈഃ । ഉവാസ തസ്മിന് മുനിനാ സഹൈവ ::പ്രഭാതവേലാം പ്രതിബോധ്യമാനഃ ॥൧-൨൬-
ആ യക്ഷിയെ സംഹരിച്ച രാമൻ, ദേവന്മാരുടെയും സിദ്ധന്മാരുടെയും വാഴ്ത്തലുകൾക്കിടയിൽ, മഹർഷിയോടൊപ്പം അവിടെ താമസിച്ചു. പുലർച്ചെ അവനെ ഉണർത്തി.
thumb|സപ്തവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകീയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ സപ്തവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിൽ ഇരുപത്തിയേഴാമത്തെ സർഗം ആരംഭിക്കുന്നു.
അഥ താം രജനീമുഷ്യ വിശ്വാമിത്രോ മഹായശാഃ । പ്രഹസ്യ രാഘവം വാക്യമുവാച മധുരസ്വരമ് ॥൧-൨൭-
അങ്ങനെ ആ രാത്രി കഴിച്ചശേഷം, മഹാപ്രശസ്തനായ വിശ്വാമിത്രൻ ചിരിച്ച് രാഘവനോട് മധുരസ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു.
പരിതുഷ്ടോഽസ്മി ഭദ്രം തേ രാജപുത്ര മഹായശഃ । പ്രീത്യാ പരമയാ യുക്തോ ദദാമ്യസ്ത്രാണി സര്വശഃ ॥൧-൨൭-
'രാജകുമാരാ, മഹാപ്രശസ്തനേ, ഞാൻ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനാണ്. വലിയ സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിന്നെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും നൽകുന്നു.'
ദേവാസുരഗണാന് വാപി സഗന്ധര്വോരഗാന് ഭുവി । യൈരമിത്രാന് പ്രസഹ്യാജൌ വശീകൃത്യ ജയിഷ്യസി ॥൧-൨൭-
'ഈ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട്, ഭൂമിയിലെ ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും ഗാന്ധർവന്മാരെയും സർപ്പന്മാരെയും നീ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കും.'