യദിദം രാജ്യതന്ത്രം മേ ത്വയി സര്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്। ജീവിതം ച വിശാലാക്ഷി ത്വം മേ പ്രാണൈര്ഗരീയസീ
എന്റെ ഈ രാജ്യം മുഴുവനും നിന്നിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, വിശാലനയനേ; എന്റെ ജീവനും, പ്രിയ സീതേ, നീ എന്റെ പ്രാണനേക്കാൾ പ്രിയമാണ്.
ബഹ്വീനാമുത്തമസ്ത്രീണാം മമ യോഽസൌ പരിഗ്രഹഃ। താസാം ത്വമീശ്വരീ സീതേ മമ ഭാര്യാ ഭവ പ്രിയേ
എന്റെ അനേകം ഉത്തമസ്ത്രികളിൽ നീയാണ് അവർക്കെല്ലാം രാജ്ഞി, സീതേ; പ്രിയേ, നീ എന്റെ ഭാര്യയായി മാറണം.
സാധു കിം തേഽന്യഥാബുദ്ധ്യാ രോചയസ്വ വചോ മമ। ഭജസ്വ മാഭിതപ്തസ്യ പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി
നീ വേറൊരു ചിന്തയിൽ അകപ്പെട്ടിരിക്കേണ്ടതെന്ത്? എന്റെ വാക്ക് അംഗീകരിക്കണം; ഞാൻ വേദനയിൽ ആകയാൽ, ദയചെയ്യണം.
പരിക്ഷിപ്താ സമുദ്രേണ ലങ്കേയം ശതയോജനാ। നേയം ധര്ഷയിതും ശക്യാ സേന്ദ്രൈരപി സുരാസുരൈഃ
കടലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, നൂറു യോജന വീതിയുള്ള ഈ ലങ്കയെ, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരാലും അസുരന്മാരാലും കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.
ന ദേവേഷു ന യക്ഷേഷു ന ഗന്ധര്വേഷു നര്ഷിഷു। അഹം പശ്യാമി ലോകേഷു യോ മേ വീര്യസമോ ഭവേത്
ദേവന്മാരിലും, യക്ഷന്മാരിലും, ഗന്ധർവന്മാരിലും, ഋഷിമാരിലും, എന്റെ ശക്തിക്ക് തുല്യൻ ആരും ലോകങ്ങളിൽ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
രാജ്യഭ്രഷ്ടേന ദീനേന താപസേന പദാതിനാ। കിം കരിഷ്യസി രാമേണ മാനുഷേണാല്പതേജസാ
രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട, ദു:ഖിതനായ, വ്രതം പാലിക്കുന്ന, കാൽനടയായി സഞ്ചരിക്കുന്ന, ശക്തിയില്ലാത്ത മനുഷ്യനായ രാമനോടൊപ്പം നിന്നാൽ നിനക്ക് എന്ത് ചെയ്യാനാകും?
ഭജസ്വ സീതേ മാമേവ ഭര്താഹം സദൃശസ്തവ। യൌവനം ത്വധ്രുവം ഭീരു രമസ്വേഹ മയാ സഹ
സീതേ, നീ എന്നെ മാത്രം ഭർത്താവായി സ്വീകരിക്കണം; ഞാൻ നിനക്ക് തുല്യനാണ്. ഭയങ്കരിയേ, യൗവനം സ്ഥിരമല്ല, അതിനാൽ ഇവിടെ എന്നോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ.
ദര്ശനേ മാ കൃഥാ ബുദ്ധിം രാഘവസ്യ വരാനനേ। കാസ്യ ശക്തിരിഹാഗന്തുമപി സീതേ മനോരഥൈഃ
സുന്ദരമുഖിയേ, രാഘവനെ കാണണമെന്ന് മനസ്സിൽ വെക്കേണ്ട. സീതേ, ആര്ക്ക് പോലും ഇവിടെ മനസ്സിൽ പോലും നിന്നെ സമീപിക്കാൻ കഴിയുമോ?
ന ശക്യോ വായുരാകാശേ പാശൈര്ബദ്ധും മഹാജവഃ। ദീപ്യമാനസ്യ വാപ്യഗ്നേര്ഗ്രഹീതും വിമലാഃ ശിഖാഃ
ആകാശത്ത് വേഗമേറിയ കാറ്റിനെ കയറുകൊണ്ട് കെട്ടാൻ കഴിയില്ല, അങ്ങനെ തന്നെ കത്തുന്ന അഗ്നിയുടെ ശുദ്ധമായ ജ്വാലകളെയും പിടിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം ന തം പശ്യാമി ശോഭനേ। വിക്രമേണ നയേദ് യസ്ത്വാം മദ്ബാഹുപരിപാലിതാമ്
സുന്ദരിയേ, ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും എന്റെ കൈകളാൽ കാത്തിരിക്കുന്ന നിന്നെ ബലപ്രയോഗം ചെയ്ത് ആരും കൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയുന്നവനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
ലങ്കായാഃ സുമഹദ്രാജ്യമിദം ത്വമനുപാലയ। ത്വത്പ്രേഷ്യാ മദ്വിധാശ്ചൈവ ദേവാശ്ചാപി ചരാചരമ്
ലങ്കയുടെ ഈ വലിയ രാജ്യം നീ ഭരിക്കണം; എന്നെപ്പോലുള്ളവരും ദേവന്മാരും ചലനശീലികളും അചലന്മാരും എല്ലാം നിന്റെ സേവകരാകട്ടെ.
അഭിഷേകജലക്ലിന്നാ തുഷ്ടാ ച രമയസ്വ ച। ദുഷ്കൃതം യത്പുരാ കര്മ വനവാസേന തദ്ഗതമ്
അഭിഷേകജലം ചൊരിഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കൂ, സുഖമായി ജീവിക്കൂ; കാടിൽ പാർത്തു നേരിട്ട എല്ലാ ദുർഗതികളും ഇനി കഴിഞ്ഞു.
യച്ച തേ സുകൃതം കര്മ തസ്യേഹ ഫലമാപ്നുഹി। ഇഹ സര്വാണി മാല്യാനി ദിവ്യഗന്ധാനി മൈഥിലി
നീ ചെയ്ത എല്ലാ നല്ല പ്രവൃത്തികൾക്കും ഫലം ഇവിടെ ലഭിക്കും; മൈഥിലി, ദിവ്യസുഗന്ധമുള്ള എല്ലാ മാലകളും ഇവിടെ ഉണ്ട്.
ഭൂഷണാനി ച മുഖ്യാനി താനി സേവ മയാ സഹ। പുഷ്പകം നാമ സുശ്രോണി ഭ്രാതുര്വൈശ്രവണസ്യ മേ
ഇവിടെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അലങ്കാരങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയും എന്നോടൊപ്പം ആസ്വദിക്കൂ. സുന്ദരനിതംബിനി, പുഷ്പകം എന്ന വിമാനം എന്റെ സഹോദരൻ വൈശ്രവണന്റേതാണ്.
വിമാനം സൂര്യസംകാശം തരസാ നിര്ജിതം രണേ। വിശാലം രമണീയം ച തദ്വിമാനം മനോജവമ്
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, യുദ്ധത്തിൽ ശക്തിയാൽ നേടപ്പെട്ട, വിശാലവും മനോഹരവുമായ ആ വിമാനം ചിന്തയുടെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തത്ര സീതേ മയാ സാര്ധം വിഹരസ്വ യഥാസുഖമ്। വദനം പദ്മസംകാശം വിമലം ചാരുദര്ശനമ്
അവിടെ, സീതേ, നീ എന്നോടൊപ്പം ഇഷ്ടം പോലെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കൂ; നിന്റെ മുഖം താമരപൂവിനെപ്പോലെ, ശുദ്ധവും മനോഹരവുമാണ്.
ശോകാര്തം തു വരാരോഹേ ന ഭ്രാജതി വരാനനേ। ഏവം വദതി തസ്മിന് സാ വസ്ത്രാന്തേന വരാങ്ഗനാ
പക്ഷേ, സുന്ദരിയേ, ദുഃഖം കൊണ്ടു നിന്റെ മുഖം പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ മഹിള, വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റം കൊണ്ട്—
പിധായേന്ദുനിഭം സീതാ മന്ദമശ്രൂണ്യവര്തയത്। ധ്യായന്തീം താമിവാസ്വസ്ഥാം സീതാം ചിന്താഹതപ്രഭാമ്
ചന്ദ്രനെപ്പോലെയുള്ള മുഖമുള്ള സീതാ, കണ്ണുനീർ പതിയാതിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു; ആലോചനയിൽ മുഴുകി, വിഷമത്തിൽ അവളുടെ ഭാവം മങ്ങിപ്പോയി.
ഉവാച വചനം വീരോ രാവണോ രജനീചരഃ। അലം വ്രീഡേന വൈദേഹി ധര്മലോപകൃതേന തേ
അപ്പോൾ രാവണൻ, ആ രാത്രിചരൻ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'വൈദേഹി, നിന്റെ ധർമ്മം തെറ്റിയതുകൊണ്ടുള്ള ഈ ലജ്ജയ്ക്ക് ഇനി മതിയാകട്ടെ.'
ആര്ഷോഽയം ദേവി നിഷ്പന്ദോ യസ്ത്വാമഭിഭവിഷ്യതി। ഏതൌ പാദൌ മയാ സ്നിഗ്ധൌ ശിരോഭിഃ പരിപീഡിതൌ
'ദേവി, നിന്നെ കീഴടക്കും ഈ നിർജ്ജീവത ഒരു മഹർഷിയുടെ ശാപമാണ്. എന്റെ കാൽ, നിന്നോടു സ്നേഹത്തോടെ, എന്റെ തലകൊണ്ട് ഞാനുൾക്കയറ്റുന്നു.'
പ്രസാദം കുരു മേ ക്ഷിപ്രം വശ്യോ ദാസോഽഹമസ്മി തേ। ഇമാഃ ശൂന്യാ മയാ വാചഃ ശുഷ്യമാണേന ഭാഷിതാഃ
'ദയവായി എനിക്ക് ഉടൻ അനുകമ്പ കാണിക്കൂ; ഞാൻ നിന്റെ വശവാനായ ദാസനാണ്. ഞാൻ പറയുന്ന ഈ വാക്കുകൾ എല്ലാം ശൂന്യവും ഉണങ്ങിയതുമാണ്.'
ന ചാപി രാവണഃ കാംചിന്മൂര്ധ്നാ സ്ത്രീം പ്രണമേത ഹ। ഏവമുക്ത്വാ ദശഗ്രീവോ മൈഥിലീം ജനകാത്മജാമ്। കൃതാന്തവശമാപന്നോ മമേയമിതി മന്യതേ
'രാവണൻ ഒരുപോഴും യാതൊരു സ്ത്രീക്കും തലകുനിയില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദശമുഖൻ, ജനകാത്മജയായ മൈഥിലിയെ, വിധിയുടെ പിടിയിൽ, "ഇവൾ എന്റെതാണ്" എന്ന് കരുതി.'
thumb|ഷട്പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഷട്പഞ്ചാശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ഇപ്പോൾ അമ്പത്താറാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
സാ തഥോക്താ തു വൈദേഹീ നിര്ഭയാ ശോകകര്ശിതാ। തൃണമന്തരതഃ കൃത്വാ രാവണം പ്രത്യഭാഷത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദു:ഖത്തിൽ കഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ഭയമില്ലാതെ, വൈദേഹി, ഒരു പുല്ല് ഇടയിൽ വെച്ച് രാവണനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
രാജാ ദശരഥോ നാമ ധര്മസേതുരിവാചലഃ। സത്യസംധഃ പരിജ്ഞാതോ യസ്യ പുത്രഃ സ രാഘവഃ
ദശരഥൻ എന്ന രാജാവ്, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, ധർമ്മത്തിന് അടി പോലെ ഉറപ്പുള്ളവൻ; അവന്റെ മകനാണ് ആ രാഘവൻ.
രാമോ നാമ സ ധര്മാത്മാ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ। ദീര്ഘബാഹുര്വിശാലാക്ഷോ ദൈവതം സ പതിര്മമ
ആ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ, മൂന്നു ലോകത്തിലും പ്രശസ്തൻ, നീണ്ട കൈകളും വിശാലമായ കണ്ണുകളും ഉള്ളവൻ, ദൈവംപോലെ എനിക്ക് ഭർത്താവാണ്.
ഇക്ഷ്വാകൂണാം കുലേ ജാതഃ സിംഹസ്കന്ധോ മഹാദ്യുതിഃ। ലക്ഷ്മണേന സഹ ഭ്രാത്രാ യസ്തേ പ്രാണാന് വധിഷ്യതി
ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിൽ ജനിച്ച, സിംഹംപോലെ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ളവൻ, തന്റെ സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം നിന്നെ കൊല്ലും.
പ്രത്യക്ഷം യദ്യഹം തസ്യ ത്വയാ വൈ ധര്ഷിതാ ബലാത്। ശയിതാ ത്വം ഹതഃ സംഖ്യേ ജനസ്ഥാനേ യഥാ ഖരഃ
അവന്റെ കണ്ണിന് മുമ്പിൽ നീ എന്നെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്താൽ, ജനസ്ഥാനത്തിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഖരൻപോലെ നീ മരിച്ചുകിടക്കും.
യ ഏതേ രാക്ഷസാഃ പ്രോക്താ ഘോരരൂപാ മഹാബലാഃ। രാഘവേ നിര്വിഷാഃ സര്വേ സുപര്ണേ പന്നഗാ യഥാ
നീ പറയുന്ന ഈ ഭയങ്കര രൂപവും വലിയ ശക്തിയും ഉള്ള റാക്ഷസന്മാർ എല്ലാവരും രാഘവന്റെ മുന്നിൽ വിഷം ഇല്ലാത്ത പാമ്പുകൾ പോലെ അശക്തരാണ്.
തസ്യ ജ്യാവിപ്രമുക്താസ്തേ ശരാഃ കാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। ശരീരം വിധമിഷ്യന്തി ഗങ്ഗാകൂലമിവോര്മയഃ
അവന്റെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ടുവിടുന്ന പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, ഗംഗയുടെ തീരത്ത് തിരകൾ അടിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ ശരീരത്തിൽ പതിക്കും.