തതോ നാലീകനാരാചൈസ്തീക്ഷ്ണാഗ്രൈശ്ച വികര്ണിഭിഃ। അഭ്യവര്ഷന്മഹാഘോരൈര്ഗൃധ്രരാജം മഹാബലമ്
ശരങ്ങളാലും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാലും രാവണൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു അമ്പുവർഷം ശക്തനായ പക്ഷിരാജാവിന്മേൽ പെയ്യിച്ചു.
സ താനി ശരജാലാനി ഗൃധ്രഃ പത്രരഥേശ്വരഃ। ജടായുഃ പ്രതിജഗ്രാഹ രാവണാസ്ത്രാണി സംയുഗേ
പക്ഷിരാജാവായ ജടായു ആ യുദ്ധത്തിൽ രാവണന്റെ അമ്പുകളുടെ അതിവേഗം ഏറ്റുവാങ്ങി.
തസ്യ തീക്ഷ്ണനഖാഭ്യാം തു ചരണാഭ്യാം മഹാബലഃ। ചകാര ബഹുധാ ഗാത്രേ വ്രണാന് പതഗസത്തമഃ
ശക്തമായ മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളാൽ, തന്റെ കാലുകളാൽ, ആ മഹാപക്ഷി രാവണന്റെ ശരീരത്തിൽ പലതരം മുറിവുകൾ ഉണ്ടാക്കി.
അഥ ക്രോധാദ് ദശഗ്രീവോ ജഗ്രാഹ ദശ മാര്ഗണാന്। മൃത്യുദണ്ഡനിഭാന് ഘോരാന് ശത്രോര്നിധനകാംക്ഷയാ
അപ്പോൾ കോപത്തിൽ ദശമുഖൻ മരണദണ്ഡംപോലെയുള്ള ഭയങ്കരമായ പത്ത് അമ്പുകൾ എടുത്തു, ശത്രുവിനെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
സ തൈര്ബാണൈര്മഹാവീര്യഃ പൂര്ണമുക്തൈരജിഹ്മഗൈഃ। ബിഭേദ നിശിതൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ഗൃധ്രം ഘോരൈഃ ശിലീമുഖൈഃ
അവൻ ആ പൂർണ്ണമായി വിട്ടു പറക്കുന്ന നേരായും മൂർച്ചയുള്ളതുമായ അമ്പുകളാൽ ശക്തനായ ജടായുവിനെ കല്ലുപോലെയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തുളച്ചു.
സ രാക്ഷസരഥേ പശ്യഞ്ജാനകീം ബാഷ്പലോചനാമ്। അചിന്തയിത്വാ ബാണാംസ്താന് രാക്ഷസം സമഭിദ്രവത്
രാക്ഷസന്റെ രഥത്തിൽ കണ്ണുനിറയെ കണ്ണീരോടെ ഇരിക്കുന്ന ജാനകിയെ കണ്ട ജടായു, ആ അമ്പുകൾ അവഗണിച്ച്, രാക്ഷസനെതിരെ ഓടി.
തതോഽസ്യ സശരം ചാപം മുക്താമണിവിഭൂഷിതമ്। ചരണാഭ്യാം മഹാതേജാ ബഭഞ്ജ പതഗോത്തമഃ
അപ്പോൾ അതി പ്രകാശമുള്ള വലിയ പക്ഷി, രത്നങ്ങളും അമ്പുകളും അലങ്കരിച്ചിരുന്ന അവന്റെ വില്ല് തന്റെ കാലുകൊണ്ട് തകർത്തു.
തതോഽന്യദ് ധനുരാദായ രാവണഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
അതിനുശേഷം രാവണൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്തു, നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ മഴപെയ്യുന്നപോലെ പ്രഹരിച്ചു.
ശരൈരാവാരിതസ്തസ്യ സംയുഗേ പതഗേശ്വരഃ। കുലായമഭിസമ്പ്രാപ്തഃ പക്ഷിവച്ച ബഭൌ തദാ
യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട പക്ഷികളുടെ രാജാവ്, സ്വന്തം കൂടിലിലെത്തിയ പക്ഷിയെപ്പോലെ ആ സമയത്ത് തോന്നി.
സ താനി ശരജാലാനി പക്ഷാഭ്യാം തു വിധൂയ ഹ। ചരണാഭ്യാം മഹാതേജാ ബഭഞ്ജാസ്യ മഹദ് ധനുഃ
അവൻ തന്റെ ചിറകുകൾ കൊണ്ട് ആ അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം തള്ളിപ്പൊടിച്ച്, തന്റെ ശക്തിയുള്ള കാലുകൊണ്ട് രാവണന്റെ വലിയ വില്ലും തകർത്തു.
തച്ചാഗ്നിസദൃശം ദീപ്തം രാവണസ്യ ശരാവരമ്। പക്ഷാഭ്യാം ച മഹാതേജാ വ്യധുനോത് പതഗേശ്വരഃ
അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച രാവണന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴ, അതി പ്രകാശമുള്ള പക്ഷിരാജാവ് തന്റെ ചിറകുകൾ കൊണ്ട് തള്ളിപ്പൊടിച്ചു.
കാഞ്ചനോരശ്ഛദാന് ദിവ്യാന് പിശാചവദനാന് ഖരാന്। താംശ്ചാസ്യ ജവസമ്പന്നാഞ്ജഘാന സമരേ ബലീ
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കവർച്ചയും, ഭൂതമുഖമുള്ള ദിവ്യശക്തിയുള്ള കുതിരകളെയും, യുദ്ധത്തിൽ അതിവേഗത്തിൽ പക്ഷിരാജാവ് വീഴ്ത്തി.
അഥ ത്രിവേണുസമ്പന്നം കാമഗം പാവകാര്ചിഷമ്। മണിസോപാനചിത്രാങ്ഗം ബഭഞ്ജ ച മഹാരഥമ്
മൂന്നു കൊടികൾ അണിഞ്ഞു, മനസ്സിനിഷ്ടം എവിടെയും പോകുന്ന, അഗ്നിപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന, രത്നപടികൾ അലങ്കരിച്ച മഹാരഥവും അവൻ തകർത്തു.
പൂര്ണചന്ദ്രപ്രതീകാശം ഛത്രം ച വ്യജനൈഃ സഹ। പാതയാമാസ വേഗേന ഗ്രാഹിഭീ രാക്ഷസൈഃ സഹ
പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള കുടയും, ചേർത്തവാരകളും, അവയെ പിടിച്ചിരുന്ന രാക്ഷസന്മാരെയും പക്ഷിരാജാവ് വേഗത്തിൽ നിലംപതിപ്പിച്ചു.
സാരഥേശ്ചാസ്യ വേഗേന തുണ്ഡേന ച മഹച്ഛിരഃ। പുനര്വ്യപഹനച്ഛ്രീമാന് പക്ഷിരാജോ മഹാബലഃ
ശക്തിയുള്ള പക്ഷിരാജാവ് തന്റെ കൊക്കുകൊണ്ട് രാവണന്റെ സാരഥിയുടെ വലിയ, ഭംഗിയുള്ള തല വേഗത്തിൽ വീണ്ടും പറിച്ചെറിഞ്ഞു.
സ ഭഗ്നധന്വാ വിരഥോ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ। അങ്കേനാദായ വൈദേഹീം പപാത ഭുവി രാവണഃ
വില്ലും തകർന്നു, രഥവും നഷ്ടമായി, കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു, രാവണൻ വൈദേഹിയെ കയ്യിൽ പിടിച്ച് നിലത്തേക്ക് വീണു.
ദൃഷ്ട്വാ നിപതിതം ഭൂമൌ രാവണം ഭഗ്നവാഹനമ്। സാധു സാധ്വിതി ഭൂതാനി ഗൃധ്രരാജമപൂജയന്
ഭൂമിയിൽ വീണു, വാഹനവും നശിച്ച രാവണനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്ന് വിളിച്ച് ഗൃധ്രരാജാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
പരിശ്രാന്തം തു തം ദൃഷ്ട്വാ ജരയാ പക്ഷിയൂഥപമ്। ഉത്പപാത പുനര്ഹൃഷ്ടോ മൈഥിലീം ഗൃഹ്യ രാവണഃ
വയസ്സും ക്ഷീണവും മൂലം പക്ഷിരാജാവ് ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നതു കണ്ട രാവണൻ സന്തോഷത്തോടെ മൈഥിലിയെ പിടിച്ച് വീണ്ടും ഉയർന്നു.
തം പ്രഹൃഷ്ടം നിധായാങ്കേ രാവണം ജനകാത്മജാമ്। ഗച്ഛന്തം ഖഡ്ഗശേഷം ച പ്രണഷ്ടഹതസാധനമ്
ജനകന്റെ മകളെ മടിയിൽ ഇരുത്തി, കൈയിൽ വാൾ മാത്രം ശേഷിച്ച് എല്ലാ സഹായങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ട രാവണൻ പുറപ്പെട്ടുപോയി.
ഗൃധ്രരാജഃ സമുത്പത്യ രാവണം സമഭിദ്രവത്। സമാവാര്യ മഹാതേജാ ജടായുരിദമബ്രവീത്
ഗൃധ്രരാജാവ് ജടായു ഉയർന്ന് രാവണനെ തടഞ്ഞു, അതി പ്രകാശത്തോടെ അവനെ തടഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വജ്രസംസ്പര്ശബാണസ്യ ഭാര്യാം രാമസ്യ രാവണ। അല്പബുദ്ധേ ഹരസ്യേനാം വധായ ഖലു രക്ഷസാമ്
വജ്രസ്പർശമുള്ള അമ്പുകളുടെ ഉടമയായ രാമന്റെ ഭാര്യയെ, ബുദ്ധിയില്ലാത്ത രാവണാ, നീ അപഹരിക്കുന്നത് രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശത്തിനാണ്.
സമിത്രബന്ധുഃ സാമാത്യഃ സബലഃ സപരിച്ഛദഃ। വിഷപാനം പിബസ്യേതത് പിപാസിത ഇവോദകമ്
സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും മന്ത്രിമാരും സൈന്യവും അനുചരന്മാരുമൊക്കെ കൂടെ, നീ ദാഹംകൂടി വെള്ളം കുടിക്കുന്നതുപോലെ വിഷം കുടിക്കുകയാണ്.
അനുബന്ധമജാനന്തഃ കര്മണാമവിചക്ഷണാഃ। ശീഘ്രമേവ വിനശ്യന്തി യഥാ ത്വം വിനശിഷ്യസി
കർമ്മഫലങ്ങൾ അറിയാതെ വിവേകമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ വേഗത്തിൽ നശിക്കും; നീയും അങ്ങനെ നശിക്കും.
ബദ്ധസ്ത്വം കാലപാശേന ക്വ ഗതസ്തസ്യ മോക്ഷ്യസേ। വധായ ബഡിശം ഗൃഹ്യ സാമിഷം ജലജോ യഥാ
നീ കാലത്തിന്റെ പാശത്തിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്നു; എവിടേക്ക് പോയാലും മോചനം ഇല്ല. ആമിഷംകൊണ്ട് വലയിൽ കുടുങ്ങുന്ന മീനിനെപ്പോലെ നീ നാശത്തിനായി പിടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നഹി ജാതു ദുരാധര്ഷൌ കാകുത്സ്ഥൌ തവ രാവണ। ധര്ഷണം ചാശ്രമസ്യാസ്യ ക്ഷമിഷ്യേതേ തു രാഘവൌ
രാവണാ, കകുത്സ്ഥ വംശത്തിൽ പിറന്ന രഘുവംശത്തിലെ ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാർ, നിന്റെ ആക്രമണവും ഈ ആശ്രമം നശിപ്പിക്കുന്നതും ഒരിക്കലും ക്ഷമിക്കില്ല.
യഥാ ത്വയാ കൃതം കര്മ ഭീരുണാ ലോകഗര്ഹിതമ്। തസ്കരാചരിതോ മാര്ഗോ നൈഷ വീരനിഷേവിതഃ
ഭയക്കരനായ നീ ചെയ്ത ഈ പ്രവൃത്തി ലോകം നിന്ദിക്കുന്നതും കള്ളന്മാർ ചെയ്യുന്ന വഴിയുമാണ്; വീരന്മാർ പിന്തുടരുന്ന വഴി ഇതല്ല.
യുദ്ധ്യസ്വ യദി ശൂരോഽസി മുഹൂര്തം തിഷ്ഠ രാവണ। ശയിഷ്യസേ ഹതോ ഭൂമൌ യഥാ ഭ്രാതാ ഖരസ്തഥാ
നീ യഥാർത്ഥത്തിൽ ധൈര്യശാലിയാണെങ്കിൽ, ഒരു നിമിഷം നിന്നു പോരാടു രാവണാ. നിന്റെ സഹോദരനായ ഖരൻ പോലെ നീയും ഭൂമിയിൽ വീണു മരിക്കും.
പരേതകാലേ പുരുഷോ യത് കര്മ പ്രതിപദ്യതേ। വിനാശായാത്മനോഽധര്മ്യം പ്രതിപന്നോഽസി കര്മ തത്
മരണസമയത്ത് മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്ന പാപപ്രവൃത്തി അവനെ തന്നെ നശിപ്പിക്കും; അങ്ങനെയൊരു ദുഷ്കർമ്മം തന്നെയാണ് നീ ഇപ്പൊഴ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
പാപാനുബന്ധോ വൈ യസ്യ കര്മണഃ കോ നു തത് പുമാന്। കുര്വീത ലോകാധിപതിഃ സ്വയംഭൂര്ഭഗവാനപി
പാപഫലമുള്ള പ്രവൃത്തി ആരാണ് ചെയ്യുക? ലോകത്തിന്റെ അധിപനായും സ്വയംഭുവായും ദൈവം പോലും അങ്ങനെയൊന്നും ചെയ്യില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ ശുഭം വാക്യം ജടായുസ്തസ്യ രക്ഷസഃ। നിപപാത ഭൃശം പൃഷ്ഠേ ദശഗ്രീവസ്യ വീര്യവാന്
ഇങ്ങനെ ശുഭമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, ശക്തനായ ജടായു ദശമുഖനായ രാവണന്റെ പുറത്ത് ശക്തിയായി വീണു.