ക്ഷുധിതസ്യ ച സിംഹസ്യ മൃഗശത്രോസ്തരസ്വിനഃ। ആശീവിഷസ്യ വദനാദ് ദംഷ്ട്രാമാദാതുമിച്ഛസി
പശുക്കളെ വേട്ടയാടുന്ന വിശപ്പുള്ള സിംഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പല്ല് പിടിക്കാൻ, അല്ലെങ്കിൽ വിഷമുള്ള പാമ്പിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ദന്തം പിടിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കുന്നു.
മന്ദരം പര്വതശ്രേഷ്ഠം പാണിനാ ഹര്തുമിച്ഛസി। കാലകൂടം വിഷം പീത്വാ സ്വസ്തിമാന് ഗന്തുമിച്ഛസി
നിന്റെ കൈകൊണ്ട് മന്ദരപർവതം ഉയർത്താൻ, അല്ലെങ്കിൽ കാളകൂടം വിഷം കുടിച്ച് സുരക്ഷിതനായി പോകാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അക്ഷി സൂച്യാ പ്രമൃജസി ജിഹ്വയാ ലേഢി ച ക്ഷുരമ്। രാഘവസ്യ പ്രിയാം ഭാര്യാമധിഗന്തും ത്വമിച്ഛസി
സൂചി കൊണ്ട് കണ്ണ് തുടയ്ക്കുകയും, നാവുകൊണ്ട് വെട്ടിക്കത്തു ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് നീ, രാഘവന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവല്ലോ.
അവസജ്യ ശിലാം കണ്ഠേ സമുദ്രം തര്തുമിച്ഛസി। സൂര്യാചന്ദ്രമസൌ ചോഭൌ പാണിഭ്യാം ഹര്തുമിച്ഛസി
കഴുത്തിൽ കല്ല് കെട്ടി സമുദ്രം കടക്കാൻ, കൈകൊണ്ട് സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പിടിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കുന്നു.
യോ രാമസ്യ പ്രിയാം ഭാര്യാം പ്രധര്ഷയിതുമിച്ഛസി। അഗ്നിം പ്രജ്വലിതം ദൃഷ്ട്വാ വസ്ത്രേണാഹര്തുമിച്ഛസി
രാമന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ അപമാനിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീ, കത്തുന്ന അഗ്നിയെ വസ്ത്രത്തിൽ പിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനാണ്.
കല്യാണവൃത്താം യോ ഭാര്യാം രാമസ്യാഹര്തുമിച്ഛസി। അയോമുഖാനാം ശൂലാനാമഗ്രേ ചരിതുമിച്ഛസി। രാമസ്യ സദൃശീം ഭാര്യാം യോഽധിഗന്തും ത്വമിച്ഛസി
രാമന്റെ സദ്ഗുണമുള്ള ഭാര്യയെ പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീ, ഇരുമ്പ് കൂർത്ത കൂമ്പാരങ്ങൾക്കു മുകളിൽ നടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനാണ്. രാമനോടു തുല്യമായ ഭാര്യയെ നേടാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദന്തരം സിംഹസൃഗാലയോര്വനേ യദന്തരം സ്യന്ദനികാസമുദ്രയോഃ। സുരാഗ്ര്യസൌവീരകയോര്യദന്തരം തദന്തരം ദാശരഥേസ്തവൈവ ച
കാടിൽ സിംഹത്തിനും നരിക്കും ഉള്ള ദൂരം, നദിക്കും സമുദ്രത്തിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം, ഉത്തമമായ മദ്യം സാധാരണ മദ്യത്തിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം — അത്തരം ദൂരം തന്നെയാണ് ദശരഥപുത്രനും നിനക്കും ഇടയിൽ.
യദന്തരം കാഞ്ചനസീസലോഹയോ- ര്യദന്തരം ചന്ദനവാരിപങ്കയോഃ। യദന്തരം ഹസ്തിബിഡാലയോര്വനേ തദന്തരം ദാശരഥേസ്തവൈവ ച
പൊന്നിനും സീസയും ഇരുമ്പിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം, ചന്ദനത്തിനും വെള്ളത്തിനും ചളിക്കും ഉള്ള വ്യത്യാസം, കാട്ടിൽ ആനക്കും കഴുതക്കും ഉള്ള വ്യത്യാസം — അത്തരം ദൂരം തന്നെയാണ് ദശരഥപുത്രനും നിനക്കും ഇടയിൽ.
തസ്മിന് സഹസ്രാക്ഷസമപ്രഭാവേ രാമേ സ്ഥിതേ കാര്മുകബാണപാണൌ। ഹൃതാപി തേഽഹം ന ജരാം ഗമിഷ്യേ ആജ്യം യഥാ മക്ഷികയാവഗീര്ണമ്
ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനുപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള രാമൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശം പിടിച്ച് നില്ക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് അകറ്റപ്പെട്ടാലും വയസ്സാകുന്നതിന് വഴങ്ങില്ല — ഒരു ഈച്ച നെയ്യ് വിഴുങ്ങിയാലും അതിന് ഒന്നും സംഭവിക്കാത്തതുപോലെ.
ഇതീവ തദ്വാക്യമദുഷ്ടഭാവാ സുദുഷ്ടമുക്ത്വാ രജനീചരം തമ്। ഗാത്രപ്രകമ്പാദ് വ്യഥിതാ ബഭൂവ വാതോദ്ധതാ സാ കദലീവ തന്വീ
അവളെ ദുഷ്ടനായ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആസുരനെ നേരിട്ട്, മനസ്സിൽ ദോഷമില്ലാതെ സീതാ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. അവളുടെ ശരീരം വിറച്ച്, ഭയത്താൽ അവൾ കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന വാഴപ്പൂവുപോലെ നടുങ്ങി.
താം വേപമാനാമുപലക്ഷ്യ സീതാം സ രാവണോ മൃത്യുസമപ്രഭാവഃ। കുലം ബലം നാമ ച കര്മ ചാത്മനഃ സമാചചക്ഷേ ഭയകാരണാര്ഥമ്
സീതയെ ഇങ്ങനെ വിറക്കുന്നത് കണ്ട രാവണൻ, മരണത്തിൻറെ ഭയത്തിന് തുല്യമായ ശക്തിയുള്ളവൻ, അവളെ ഭയപ്പെടുത്താൻ തന്റെ വംശം, ശക്തി, പേര്, ചെയ്തികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയാൻ തുടങ്ങി.
thumb|അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ അഷ്ടചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
മഹത്വമുള്ള വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ നാൽപത്തിയെട്ടാം സര്ഗം ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
ഏവം ബ്രുവത്യാം സീതായാം സംരബ്ധഃ പരുഷം വചഃ। ലലാടേ ഭ്രുകുടിം കൃത്വാ രാവണഃ പ്രത്യുവാച ഹ
സീതാ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, രാവണൻ കോപത്തോടെ നെറ്റിയിൽ ചുരുണ്ടു, കടുപ്പമുള്ള വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഭ്രാതാ വൈശ്രവണസ്യാഹം സാപത്നോ വരവര്ണിനി। രാവണോ നാമ ഭദ്രം തേ ദശഗ്രീവഃ പ്രതാപവാന്
നല്ല വർണ്ണമുള്ളേ, ഞാൻ വൈശ്രവണന്റെ സഹോദരൻ, എന്നാൽ എനിക്കു ശത്രുവും ആകുന്നു. എന്റെ പേര് രാവണൻ, ദശമുഖൻ, വലിയ ശക്തിയുള്ളവൻ — നിനക്ക് ആശംസകൾ.
യസ്യ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ പിശാചപതഗോരഗാഃ। വിദ്രവന്തി സദാ ഭീതാ മൃത്യോരിവ സദാ പ്രജാഃ
ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, പാമ്പുകൾ — എല്ലാവരും എന്നെ കണ്ടാൽ എപ്പോഴും മരണത്തെ കാണുന്നവരെപ്പോലെ ഭയന്ന് ഓടിപ്പോകുന്നു.
യേന വൈശ്രവണോ ഭ്രാതാ വൈമാത്രാഃ കാരണാന്തരേ। ദ്വന്ദ്വമാസാദിതഃ ക്രോധാദ് രണേ വിക്രമ്യ നിര്ജിതഃ
എന്റെ സഹോദരനായ വൈശ്രവണൻ, വേറൊരു അമ്മയുടെ മകനായിട്ടും, മറ്റൊരു കാരണത്താൽ ഞാൻ കോപത്തോടെ യുദ്ധത്തിന് വിളിച്ചു. ഞാൻ അവനെ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട് ജയിച്ചു.
മദ്ഭയാര്തഃ പരിത്യജ്യ സ്വമധിഷ്ഠാനമൃദ്ധിമത്। കൈലാസം പര്വതശ്രേഷ്ഠമധ്യാസ്തേ നരവാഹനഃ
എന്നെ ഭയന്ന്, അവൻ തന്റെ സമൃദ്ധിയുള്ള വാസസ്ഥലം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇപ്പോൾ കൈലാസം എന്ന മഹാപർവ്വതത്തിൽ, ദിവ്യവാഹനത്തിൽ ഇരുന്നു ജീവിക്കുന്നു.
യസ്യ തത് പുഷ്പകം നാമ വിമാനം കാമഗം ശുഭമ്। വീര്യാദാവര്ജിതം ഭദ്രേ യേന യാമി വിഹായസമ്
പുഷ്പകം എന്ന മനോഹരമായ ആകാശവിമാനം, എന്റെ വീര്യത്തോടെ നേടിയതാണ്, സുന്ദരിയായവളേ. അതിൽ കയറി ഞാൻ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
മമ സംജാതരോഷസ്യ മുഖം ദൃഷ്ട്വൈവ മൈഥിലി। വിദ്രവന്തി പരിത്രസ്താഃ സുരാഃ ശക്രപുരോഗമാഃ
മൈഥിലി, ഞാൻ കോപിതനാകുമ്പോൾ, എന്റെ മുഖം കാണുന്ന ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും മുന്നിൽ നിന്ന് ഭയന്ന് ഓടിപ്പോകുന്നു.
യത്ര തിഷ്ഠാമ്യഹം തത്ര മാരുതോ വാതി ശങ്കിതഃ। തീവ്രാംശുഃ ശിശിരാംശുശ്ച ഭയാത് സമ്പദ്യതേ ദിവി
ഞാൻ എവിടെയായാലും, കാറ്റ് ഭയത്തോടെ മന്ദമായി വീശുന്നു; സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ കഠിനമാകുന്നു, ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾ തണുത്തതാകുന്നു — ആകാശത്ത് എല്ലാം ഭയത്താൽ.
നിഷ്കമ്പപത്രാസ്തരവോ നദ്യശ്ച സ്തിമിതോദകാഃ। ഭവന്തി യത്ര തത്രാഹം തിഷ്ഠാമി ച ചരാമി ച
ഞാൻ എവിടെയുണ്ടായാലും, മരങ്ങൾ ഇലകളും കുലുങ്ങാതെ നിശ്ചലമായി നിൽക്കുന്നു; നദികൾക്ക് വെള്ളം ഒഴുകാതെ നില്ക്കുന്നു.
മമ പാരേ സമുദ്രസ്യ ലങ്കാ നാമ പുരീ ശുഭാ। സമ്പൂര്ണാ രാക്ഷസൈര്ഘോരൈര്യഥേന്ദ്രസ്യാമരാവതീ
സമുദ്രത്തിന് അപ്പുറം എന്റെ മനോഹരമായ നഗരം ലങ്ക സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതിൽ ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസന്മാർ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിയിൽ ദേവന്മാർ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ.
പ്രാകാരേണ പരിക്ഷിപ്താ പാണ്ഡുരേണ വിരാജിതാ। ഹേമകക്ഷ്യാ പുരീ രമ്യാ വൈദൂര്യമയതോരണാ
ആ മനോഹരമായ നഗരം വെളുത്ത മതിലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പ്രാകാരങ്ങളും, വൈഡൂര്യമണിയാൽ നിർമ്മിച്ച ഗോപുരദ്വാരങ്ങളും അതിനെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
ഹസ്ത്യശ്വരഥസമ്ബാധാ തൂര്യനാദവിനാദിതാ। സര്വകാമഫലൈര്വൃക്ഷൈഃ സംകുലോദ്യാനഭൂഷിതാ
ആ നഗരം ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു, എല്ലാ ഇച്ഛാനുസൃത ഫലങ്ങൾ കായുന്ന വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഉദ്യാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തത്ര ത്വം വസ ഹേ സീതേ രാജപുത്രി മയാ സഹ। ന സ്മരിഷ്യസി നാരീണാം മാനുഷീണാം മനസ്വിനി
അവിടെ, രാജകുമാരിയായ സീതേ, നീ എന്നോടൊപ്പം താമസിക്കണം. മനസ്സുള്ളവളേ, മനുഷ്യസ്ത്രികൾക്ക് ഉള്ള ഓർമ്മകൾ നിനക്ക് വരികയില്ല.
ഭുഞ്ജാനാ മാനുഷാന് ഭോഗാന് ദിവ്യാംശ്ച വരവര്ണിനി। ന സ്മരിഷ്യസി രാമസ്യ മാനുഷസ്യ ഗതായുഷഃ
നല്ല വർണ്ണമുള്ളവളേ, മനുഷ്യലോകത്തിലെ ആനന്ദങ്ങളും ദിവ്യമായ സുഖങ്ങളും അനുഭവിക്കുമ്പോൾ, ആയുസ്സ് കഴിഞ്ഞ മനുഷ്യനായ രാമനെ നീ ഓർക്കുകയില്ല.
സ്ഥാപയിത്വാ പ്രിയം പുത്രം രാജ്യേ ദശരഥോ നൃപഃ। മന്ദവീര്യസ്തതോ ജ്യേഷ്ഠഃ സുതഃ പ്രസ്ഥാപിതോ വനമ്
പ്രിയപ്പെട്ട മകനായ രാമനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തിയശേഷം, ദശരഥൻ, ശക്തി കുറഞ്ഞവനായി, തന്റെ മൂത്ത മകനെ വനത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
തേന കിം ഭ്രഷ്ടരാജ്യേന രാമേണ ഗതചേതസാ। കരിഷ്യസി വിശാലാക്ഷി താപസേന തപസ്വിനാ
രാജ്യവും മനസ്സും നഷ്ടപ്പെട്ട രാമനോടൊപ്പം, വലുതായ കണ്ണുകളുള്ളേ, നീ എന്ത് നേടാനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്? അവൻ ഒരു വനംവാസിയായ സന്യാസിയാണ്.
രക്ഷ രാക്ഷസഭര്താരം കാമയ സ്വയമാഗതമ്। ന മന്മഥശരാവിഷ്ടം പ്രത്യാഖ്യാതും ത്വമര്ഹസി
സ്വയം വന്നിരിക്കുന്ന ഈ രാക്ഷസാധിപതിയെ സ്നേഹിച്ച് സംരക്ഷിക്കൂ; പ്രണയബാണങ്ങൾ കുത്തിയവനെ നീ നിരസിക്കേണ്ടതില്ല.
പ്രത്യാഖ്യായ ഹി മാം ഭീരു പശ്ചാത്താപം ഗമിഷ്യസി। ചരണേനാഭിഹത്യേവ പുരൂരവസമുര്വശീ
ഭയമുള്ളവളേ, എന്നെ നിരസിച്ചാൽ, നീ പിന്നീട് പശ്ചാത്താപം അനുഭവിക്കും; പുരൂരവസിനെ കാലുകൊണ്ടു അടിച്ച ഉർവശി പോലെ.