അന്വഗച്ഛദ് ധനുഷ്പാണിഃ പ്രവ്രജന്തം മയാ സഹ। ജടീ താപസരൂപേണ മയാ സഹ സഹാനുജഃ
വില്ലേന്തി, രാമൻ കാടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ അവൻ എന്നോടൊപ്പം പിന്തുടർന്നു. ഞാനും, അവൻയും, അവന്റെ ഇളയ സഹോദരനും, ജടയിട്ടു, തപസ്സുകാരുടെ വേഷത്തിൽ യാത്ര ചെയ്തു.
പ്രവിഷ്ടോ ദണ്ഡകാരണ്യം ധര്മനിത്യോ ദൃഢവ്രതഃ। തേ വയം പ്രച്യുതാ രാജ്യാത് കൈകേയ്യാസ്തു കൃതേ ത്രയഃ
ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായി, ദൃഢവ്രതനായി, അവൻ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ മൂവരും കൈകേയിയുടെ കാരണത്താൽ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തായി.
വിചരാമ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ വനം ഗമ്ഭീരമോജസാ। സമാശ്വസ മുഹൂര്തം തു ശക്യം വസ്തുമിഹ ത്വയാ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, ഞങ്ങൾ ഈ ആഴമുള്ള കാട് ധൈര്യത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുണ്ടെങ്കിൽ, ഒരു ചെറു നിമിഷം ഇവിടെ വിശ്രമിക്കാം.
ആഗമിഷ്യതി മേ ഭര്താ വന്യമാദായ പുഷ്കലമ്। രുരൂന് ഗോധാന് വരാഹാംശ്ച ഹത്വാഽഽദായാമിഷം ബഹു
എന്റെ ഭർത്താവ് കാട്ടിൽ നിന്ന് ധാരാളം കാട്ടുമാംസം കൊണ്ടു വരും. മാൻ, ഉണ്ണി, പന്നി എന്നിവയെ വേട്ടയാടി, ധാരാളം ഇറച്ചി കൊണ്ടുവരും.
സ ത്വം നാമ ച ഗോത്രം ച കുലമാചക്ഷ്വ തത്ത്വതഃ। ഏകശ്ച ദണ്ഡകാരണ്യേ കിമര്ഥം ചരസി ദ്വിജ
നിന്റെ പേര്, വംശം, കുടുംബം സത്യമായി പറയൂ. ബ്രാഹ്മണനേ, നീ ഒറ്റയ്ക്ക് ഈ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ എന്തിനാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്?
ഏവം ബ്രുവത്യാം സീതായാം രാമപത്ന്യാം മഹാബലഃ। പ്രത്യുവാചോത്തരം തീവ്രം രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ
രാമപത്നിയായ സീത ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, ശക്തനായ രാക്ഷസാധിപൻ രാവണൻ കഠിനമായ മറുപടി പറഞ്ഞു.
യേന വിത്രാസിതാ ലോകാഃ സദേവാസുരമാനുഷാഃ। അഹം സ രാവണോ നാമ സീതേ രക്ഷോഗണേശ്വരഃ
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രാക്ഷസന്മാരുടെ രാജാവായ രാവണൻ ഞാനാണ്, സിതേ.
ത്വാം തു കാഞ്ചനവര്ണാഭാം ദൃഷ്ട്വാ കൌശേയവാസിനീമ്। രതിം സ്വകേഷു ദാരേഷു നാധിഗച്ഛാമ്യനിന്ദിതേ
പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറവും പട്ട് വസ്ത്രവും ധരിച്ച നിനയെ കണ്ടപ്പോൾ, ദോഷമില്ലാത്തവളേ, എന്റെ ഭാര്യമാരിൽ എനിക്ക് സന്തോഷം തോന്നുന്നില്ല.
ബഹ്വീനാമുത്തമസ്ത്രീണാമാഹൃതാനാമിതസ്തതഃ। സര്വാസാമേവ ഭദ്രം തേ മമാഗ്രമഹിഷീ ഭവ
ഇവിടെയും അവിടെയും നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന അനേകം ഉത്തമസ്ത്രികളിൽ നിന്നുമുള്ളവരിൽ, നീ എന്റെ പ്രധാനഭാര്യയായി മാറണം. നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ.
ലങ്കാ നാമ സമുദ്രസ്യ മധ്യേ മമ മഹാപുരീ। സാഗരേണ പരിക്ഷിപ്താ നിവിഷ്ടാ ഗിരിമൂര്ധനി
സമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എന്റെ മഹത്തായ നഗരമാണ് ലങ്ക. കടലാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഒരു പർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ അതു സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.
തത്ര സീതേ മയാ സാര്ധം വനേഷു വിചരിഷ്യസി। ന ചാസ്യ വനവാസസ്യ സ്പൃഹയിഷ്യസി ഭാമിനി
അവിടെ, സീതേ, നീ എന്നോടൊപ്പം കാടുകളിൽ സഞ്ചരിക്കും. ഈ വനവാസം ഇനി നീ ആഗ്രഹിക്കേണ്ടതില്ല, മനോഹരിയായവളേ.
പഞ്ച ദാസ്യഃ സഹസ്രാണി സര്വാഭരണഭൂഷിതാഃ। സീതേ പരിചരിഷ്യന്തി ഭാര്യാ ഭവസി മേ യദി
എന്റെ ഭാര്യയായാൽ, സീതേ, ആയിരക്കണക്കിന് ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് അഞ്ചായിരം ദാസികൾ നിന്നെ സേവിക്കും.
രാവണേനൈവമുക്താ തു കുപിതാ ജനകാത്മജാ। പ്രത്യുവാചാനവദ്യാങ്ഗീ തമനാദൃത്യ രാക്ഷസമ്
രാവണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ജനകിയുടെ മകൾ കോപത്തോടെ ആ ദുഷ്ടരാക്ഷസനെ അവഗണിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
മഹാഗിരിമിവാകമ്പ്യം മഹേന്ദ്രസദൃശം പതിമ്। മഹോദധിമിവാക്ഷോഭ്യമഹം രാമമനുവ്രതാ
നാന്ദിൾക്കാത്ത മഹാപർവതംപോലെയും, മഹേന്ദ്രൻപോലെയും, അഗാധമായ സമുദ്രംപോലെയും അശക്തനാക്കാനാവാത്ത രാമനോടാണ് ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്.
സര്വലക്ഷണസമ്പന്നം ന്യഗ്രോധപരിമണ്ഡലമ്। സത്യസംധം മഹാഭാഗമഹം രാമമനുവ്രതാ
എല്ലാ സൗഭാഗ്യലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ളവൻ, വറ്റമരത്തിൻറെ വടിവുപോലെയുള്ളവൻ, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, മഹാത്മാവായ രാമനോടാണ് ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്.
മഹാബാഹും മഹോരസ്കം സിംഹവിക്രാന്തഗാമിനമ്। നൃസിംഹം സിംഹസംകാശമഹം രാമമനുവ്രതാ
വലിയ കൈകളും വിശാലമായ നെഞ്ചും സിംഹത്തിന്റെ നടപ്പുപോലെയുള്ള നടയും, മനുഷ്യസിംഹനും സിംഹസദൃശനും ആയ രാമനോടാണ് ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്.
പൂര്ണചന്ദ്രാനനം രാമം രാജവത്സം ജിതേന്ദ്രിയമ്। പൃഥുകീര്തിം മഹാബാഹുമഹം രാമമനുവ്രതാ
പൂർണ്ണചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം, രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവൻ, വിശാലമായ കീർത്തിയും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ള രാമനോടാണ് ഞാൻ ഭക്തിയോടെ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്.
ത്വം പുനര്ജമ്ബുകഃ സിംഹീം മാമിഹേച്ഛസി ദുര്ലഭാമ്। നാഹം ശക്യാ ത്വയാ സ്പ്രഷ്ടുമാദിത്യസ്യ പ്രഭാ യഥാ
നീ സിംഹിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു നരിക്കുപോലെയാണ്, അതു ലഭിക്കാനാവില്ല. നീ എന്നെ തൊടാൻ കഴിയില്ല, സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പിടിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ.
പാദപാന് കാഞ്ചനാന് നൂനം ബഹൂന് പശ്യസി മന്ദഭാക്। രാഘവസ്യ പ്രിയാം ഭാര്യാം യസ്ത്വമിച്ഛസി രാക്ഷസ
നീ നിർഭാഗ്യവാനായവനേ, നീ എത്രയോ പൊന്നിൻ മരങ്ങൾ കാണുന്നുണ്ടാവണം, രാഘവന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവല്ലോ, രാക്ഷസാ.
ക്ഷുധിതസ്യ ച സിംഹസ്യ മൃഗശത്രോസ്തരസ്വിനഃ। ആശീവിഷസ്യ വദനാദ് ദംഷ്ട്രാമാദാതുമിച്ഛസി
പശുക്കളെ വേട്ടയാടുന്ന വിശപ്പുള്ള സിംഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് പല്ല് പിടിക്കാൻ, അല്ലെങ്കിൽ വിഷമുള്ള പാമ്പിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ദന്തം പിടിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കുന്നു.
മന്ദരം പര്വതശ്രേഷ്ഠം പാണിനാ ഹര്തുമിച്ഛസി। കാലകൂടം വിഷം പീത്വാ സ്വസ്തിമാന് ഗന്തുമിച്ഛസി
നിന്റെ കൈകൊണ്ട് മന്ദരപർവതം ഉയർത്താൻ, അല്ലെങ്കിൽ കാളകൂടം വിഷം കുടിച്ച് സുരക്ഷിതനായി പോകാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അക്ഷി സൂച്യാ പ്രമൃജസി ജിഹ്വയാ ലേഢി ച ക്ഷുരമ്। രാഘവസ്യ പ്രിയാം ഭാര്യാമധിഗന്തും ത്വമിച്ഛസി
സൂചി കൊണ്ട് കണ്ണ് തുടയ്ക്കുകയും, നാവുകൊണ്ട് വെട്ടിക്കത്തു ചവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് നീ, രാഘവന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവല്ലോ.
അവസജ്യ ശിലാം കണ്ഠേ സമുദ്രം തര്തുമിച്ഛസി। സൂര്യാചന്ദ്രമസൌ ചോഭൌ പാണിഭ്യാം ഹര്തുമിച്ഛസി
കഴുത്തിൽ കല്ല് കെട്ടി സമുദ്രം കടക്കാൻ, കൈകൊണ്ട് സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പിടിക്കാൻ നീ ശ്രമിക്കുന്നു.
യോ രാമസ്യ പ്രിയാം ഭാര്യാം പ്രധര്ഷയിതുമിച്ഛസി। അഗ്നിം പ്രജ്വലിതം ദൃഷ്ട്വാ വസ്ത്രേണാഹര്തുമിച്ഛസി
രാമന്റെ പ്രിയഭാര്യയെ അപമാനിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീ, കത്തുന്ന അഗ്നിയെ വസ്ത്രത്തിൽ പിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനാണ്.
കല്യാണവൃത്താം യോ ഭാര്യാം രാമസ്യാഹര്തുമിച്ഛസി। അയോമുഖാനാം ശൂലാനാമഗ്രേ ചരിതുമിച്ഛസി। രാമസ്യ സദൃശീം ഭാര്യാം യോഽധിഗന്തും ത്വമിച്ഛസി
രാമന്റെ സദ്ഗുണമുള്ള ഭാര്യയെ പിടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീ, ഇരുമ്പ് കൂർത്ത കൂമ്പാരങ്ങൾക്കു മുകളിൽ നടക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവനാണ്. രാമനോടു തുല്യമായ ഭാര്യയെ നേടാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദന്തരം സിംഹസൃഗാലയോര്വനേ യദന്തരം സ്യന്ദനികാസമുദ്രയോഃ। സുരാഗ്ര്യസൌവീരകയോര്യദന്തരം തദന്തരം ദാശരഥേസ്തവൈവ ച
കാടിൽ സിംഹത്തിനും നരിക്കും ഉള്ള ദൂരം, നദിക്കും സമുദ്രത്തിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം, ഉത്തമമായ മദ്യം സാധാരണ മദ്യത്തിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം — അത്തരം ദൂരം തന്നെയാണ് ദശരഥപുത്രനും നിനക്കും ഇടയിൽ.
യദന്തരം കാഞ്ചനസീസലോഹയോ- ര്യദന്തരം ചന്ദനവാരിപങ്കയോഃ। യദന്തരം ഹസ്തിബിഡാലയോര്വനേ തദന്തരം ദാശരഥേസ്തവൈവ ച
പൊന്നിനും സീസയും ഇരുമ്പിനും ഉള്ള വ്യത്യാസം, ചന്ദനത്തിനും വെള്ളത്തിനും ചളിക്കും ഉള്ള വ്യത്യാസം, കാട്ടിൽ ആനക്കും കഴുതക്കും ഉള്ള വ്യത്യാസം — അത്തരം ദൂരം തന്നെയാണ് ദശരഥപുത്രനും നിനക്കും ഇടയിൽ.
തസ്മിന് സഹസ്രാക്ഷസമപ്രഭാവേ രാമേ സ്ഥിതേ കാര്മുകബാണപാണൌ। ഹൃതാപി തേഽഹം ന ജരാം ഗമിഷ്യേ ആജ്യം യഥാ മക്ഷികയാവഗീര്ണമ്
ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനുപോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള രാമൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശം പിടിച്ച് നില്ക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് അകറ്റപ്പെട്ടാലും വയസ്സാകുന്നതിന് വഴങ്ങില്ല — ഒരു ഈച്ച നെയ്യ് വിഴുങ്ങിയാലും അതിന് ഒന്നും സംഭവിക്കാത്തതുപോലെ.
ഇതീവ തദ്വാക്യമദുഷ്ടഭാവാ സുദുഷ്ടമുക്ത്വാ രജനീചരം തമ്। ഗാത്രപ്രകമ്പാദ് വ്യഥിതാ ബഭൂവ വാതോദ്ധതാ സാ കദലീവ തന്വീ
അവളെ ദുഷ്ടനായ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആസുരനെ നേരിട്ട്, മനസ്സിൽ ദോഷമില്ലാതെ സീതാ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. അവളുടെ ശരീരം വിറച്ച്, ഭയത്താൽ അവൾ കാറ്റിൽ കുലുങ്ങുന്ന വാഴപ്പൂവുപോലെ നടുങ്ങി.
താം വേപമാനാമുപലക്ഷ്യ സീതാം സ രാവണോ മൃത്യുസമപ്രഭാവഃ। കുലം ബലം നാമ ച കര്മ ചാത്മനഃ സമാചചക്ഷേ ഭയകാരണാര്ഥമ്
സീതയെ ഇങ്ങനെ വിറക്കുന്നത് കണ്ട രാവണൻ, മരണത്തിൻറെ ഭയത്തിന് തുല്യമായ ശക്തിയുള്ളവൻ, അവളെ ഭയപ്പെടുത്താൻ തന്റെ വംശം, ശക്തി, പേര്, ചെയ്തികൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയാൻ തുടങ്ങി.