കഥയാമാസ ധര്മാത്മാ തസ്യ ശബ്ദസ്യ നിശ്ചയമ് । കൈലാസപര്വതേ രാമ മനസാ നിര്മിതം പരമ് ॥൧-൨൪-
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ മഹർഷി ആ ശബ്ദത്തിന്റെ കാര്യം വിശദീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി: 'കൈലാസപർവതത്തിൽ, രാമാ, മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച് ഒരു മഹാസരസ്സുണ്ടാക്കി.'
ബ്രഹ്മണാ നരശാര്ദൂല തേനേദം മാനസം സരഃ । തസ്മാത് സുസ്രാവ സരസഃ സായോധ്യാമുപഗൂഹതേ ॥൧-൨൪-
'ബ്രഹ്മാവു തന്നെ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ, ഈ മാനസസരസ്സുണ്ടാക്കി; അതിൽ നിന്നാണ് ഈ നദി ഉല്പത്തി നേടി അയോധ്യയിലേക്കു ഒഴുകുന്നത്.'
സരഃപ്രവൃത്താ സരയൂഃ പുണ്യാ ബ്രഹ്മസരശ്ച്യുതാ । തസ്യായമതുലഃ ശബ്ദോ ജാഹ്നവീമഭിവര്തതേ ॥൧-൨൪-
'സരസ്സിൽ നിന്നു ഉല്പന്നമായ പുണ്യമായ സരയൂവാണ് ഇത്; ബ്രഹ്മാസരസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ നദിയുടെ അതുല്യമായ ശബ്ദം ജഹ്നവിയിലേക്കും എത്തുന്നു.'
വാരിസംക്ഷോഭജോ രാമ പ്രണാമം നിയതഃ കുരു । താഭ്യാം തു താവുഭൌ കൃത്വാ പ്രണാമമതിധാര്മികൌ ॥൧-൨൪-
'വെള്ളത്തിന്റെ കലഹത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ ശബ്ദം കേട്ട്, രാമാ, വിനയപൂർവം നമസ്കാരം ചെയ്യണം.' അങ്ങനെ, ഇരുവരും അത്യന്തം ധാർമ്മികരായി നമസ്കരിച്ചു.
തീരം ദക്ഷിണമാസാദ്യ ജഗ്മതുര്ലഘുവിക്രമൌ । സ വനം ഘോരസംകാശം ദൃഷ്ട്വാ നരവരാത്മജഃ ॥൧-൨൪-
തക്ഷിണത്തേക്കുള്ള കരയിൽ എത്തി, ഇരുവരും വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് നടന്നു; അതിനുശേഷം, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠന്റെ പുത്രൻ ഭയാനകമായ ഒരു കാട് കണ്ടു.
അവിപ്രഹതമൈക്ഷ്വാകഃ പപ്രച്ഛ മുനിപുങ്ഗവമ് । അഹോ വനമിദം ദുര്ഗം ഝില്ലികാഗണസംയുതമ് ॥൧-൨൪-
അജയനായ ഇക്ഷ്വാകുവംശജൻ മഹർഷിയെ ചോദിച്ചു: 'അയ്യോ, ഈ കാട് എത്ര ഭയങ്കരമാണ്, അനേകം പുഴുക്കളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
ഭൈരവൈഃ ശ്വാപദൈഃ കീര്ണം ശകുന്തൈര്ദാരുണാരവൈഃ । നാനാപ്രകാരൈഃ ശകുനൈര്വാശ്യദ്ഭിര്ഭൈരവസ്വനൈഃ ॥൧-൨൪-
'ഭയാനകമായ കാട്ടുനായ്ക്കളും, കഠിനശബ്ദമുള്ള പക്ഷികളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വിവിധതരത്തിലുള്ള പക്ഷികൾ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.'
സിംഹവ്യാഘ്രവരാഹൈശ്ച വാരണൈശ്ചാപി ശോഭിതമ് । ധവാശ്വകര്ണകകുഭൈര്ബില്വതിന്ദുകപാടലൈഃ ॥൧-൨൪-
'സിംഹങ്ങൾ, കടുവകൾ, പന്നികൾ, ആനകൾ എന്നിവയും ധവ, അശ്വകർണ, കകുഭ, ബില്വ, തിന്ദുക, പാടല തുടങ്ങിയ മരങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്.'
സംകീര്ണം ബദരീഭിശ്ച കിം ന്വിദം ദാരുണം വനമ് । തമുവാച മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രോ മഹാമുനിഃ ॥൧-൨൪-
'ഇതിൽ പലതരം ഇലന്തമരങ്ങളും കലർന്നിരിക്കുന്നു—എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ കാട് ഇങ്ങനെ ഭയാനകമായത്?' അതിനുത്തരം മഹാശക്തനായ വിശ്വാമിത്രമഹർഷി പറഞ്ഞു.
ശ്രൂയതാം വത്സ കാകുത്സ്ഥ യസ്യൈതദ് ദാരുണം വനമ് । ഏതൌ ജനപദൌ സ്ഫീതൌ പൂര്വമാസ്താം നരോത്തമ ॥൧-൨൪-
'കകുത്സ്ഥകുലത്തിൽ ജനിച്ച മകനേ, ഈ കാട് ഇങ്ങനെ ഭയാനകമായതിന്റെ കാര്യം കേൾക്കു. ഈ പ്രദേശത്ത് മുമ്പ് രണ്ടു സമൃദ്ധമായ ദേശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ.'
മലദാശ്ച കരൂഷാശ്ച ദേവനിര്മാണനിര്മിതൌ । പുരാ വൃത്രവധേ രാമ മലേന സമഭിപ്ലുതമ് ॥൧-൨൪-
'മലദയും കരൂഷയും ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച പ്രദേശങ്ങളാണ്. പുരാതനകാലത്ത്, വൃത്രനെ കൊല്ലിയ ശേഷം, രാമാ, ഇന്ദ്രൻ പാപത്തിൽ മുഴുകി.'
ക്ഷുധാ ചൈവ സഹസ്രാക്ഷം ബ്രഹ്മഹത്യാ സമാവിശത് । തമിന്ദ്രം മലിനം ദേവാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ ॥൧-൨൪-
'ക്ഷുധയും ബ്രഹ്മഹത്യയും സഹസ്രനേത്രനായ ഇന്ദ്രനിൽ പ്രവേശിച്ചു. അങ്ങനെ മലിനനായ ഇന്ദ്രനെ ദേവന്മാരും തപസ്സുകൊണ്ടു സമ്പന്നരായ ഋഷികളും—'
കലശൈഃ സ്നാപയാമാസുര്മലം ചാസ്യ പ്രമോചയന് । ഇഹ ഭൂമ്യാം മലം ദത്ത്വാ ദേവാഃ കാരൂഷമേവ ച ॥൧-൨൪-
'കലശങ്ങളിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ച് സ്നാനം കഴിപ്പിച്ചു, പാപം നീക്കി. ഈ ഭൂമിയിൽ തന്നെയാണ് അവർ ആ മലവും കരൂഷവുമെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചത്.'
ശരീരജം മഹേന്ദ്രസ്യ തതോ ഹര്ഷം പ്രപേദിരേ । നിര്മലോ നിഷ്കരൂഷശ്ച ശുദ്ധ ഇന്ദ്രോ യഥാഭവത് ॥൧-൨൪-
'ഇന്ദ്രന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ഉണ്ടായ ആ മല ഉപേക്ഷിച്ചതിനുശേഷം, ദേവന്മാർ സന്തോഷിച്ചു; പാപം ഇല്ലാതെ, ശുദ്ധനായ ഇന്ദ്രൻ വീണ്ടും പഴയപോലെ ആയി.'
ദദൌ ദേശസ്യ സുപ്രീതോ വരം പ്രാദാതനുത്തമമ് । ഇമൌ ജനപദൌ സ്ഫീതൌ ഖ്യാതിം ലോകേ ഗമിഷ്യതഃ ॥൧-൨൪-
'ഇന്ദ്രൻ അതിൽ സന്തോഷിച്ചു, ഈ ദേശത്തിന് ഉത്തമമായ ഒരു വരം നൽകി; ഈ രണ്ടു സമൃദ്ധമായ പ്രദേശങ്ങൾ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തി നേടും.'
മലദാശ്ച കരൂഷാശ്ച മമാങ്ഗമലധാരിണൌ । സാധു സാധ്വിതി തം ദേവാഃ പാകശാസനമബ്രുവന് ॥൧-൨൪-
മലദാസും കരൂഷാസും എന്റെ ശരീരത്തിലെ അശുദ്ധി ഏറ്റവരെ ദേവന്മാർ പ്രശംസിച്ചു; സ്വർഗ്ഗാധിപനോടു പറഞ്ഞു: 'നന്നായി, നന്നായി.'
മലദാശ്ച കരൂഷാശ്ച മുദിതാ ധനധാന്യതഃ । കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ യക്ഷിണീ കാമരൂപിണീ ॥൧-൨൪-
മലദാസും കരൂഷാസും സന്തോഷത്തോടും ധന്യമായ ധന്യധാന്യങ്ങളോടും കൂടെ ജീവിച്ചു; കുറേ കാലത്തിന് ശേഷം, ആ പ്രദേശത്തെ ഒരു രൂപം മാറ്റുന്ന യക്ഷിണി ഉപദ്രവിച്ചു.
ബലം നാഗസഹസ്രസ്യ ധാരയന്തീ തദാ ഹ്യഭൂത് । താടകാ നാമ ഭദ്രം തേ ഭാര്യാ സുന്ദസ്യ ധീമതഃ ॥൧-൨൪-
അവൾക്ക് ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നു; അവളുടെ പേര് താടക, ജ്ഞാനിയായ സുന്ദന്റെ ഭാര്യ.
മാരീചോ രാക്ഷസഃ പുത്രോ യസ്യാഃ ശക്രപരാക്രമഃ । വൃത്തബാഹുര്മഹാശീര്ഷോ വിപുലാസ്യതനുര്മഹാന് ॥൧-൨൪-
അവളുടെ മകൻ മാരീചൻ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീര്യശാലിയായ ഒരു രാക്ഷസൻ; വട്ടമായ കൈകളും വലിയ തലയും വിശാലമായ വായും വലുതായ ശരീരവുമുള്ളവൻ.
രാക്ഷസോ ഭൈരവാകാരോ നിത്യം ത്രാസയതേ പ്രജാഃ । ഇമൌ ജനപദൌ നിത്യം വിനാശയതി രാഘവ ॥൧-൨൪-
ഈ ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള രാക്ഷസൻ ജനങ്ങളെ എല്ലായ്പ്പോഴും ഭയപ്പെടുത്തുന്നു; രാഘവ, ഈ രണ്ട് ദേശങ്ങളും അവൻ നശിപ്പിക്കുന്നു.
മലദാംശ്ച കരൂഷാംശ്ച താടകാ ദുഷ്ടചാരിണീ । സേയം പന്ഥാനമാവൃത്യ വസത്യത്യര്ധയോജനേ ॥൧-൨൪-
ദുഷ്ടമായ പെരുമാറ്റമുള്ള താടക, മലദാസും കരൂഷാസും നശിപ്പിക്കുന്നു; അവൾ ഈ വഴിയെ തടഞ്ഞ്, അരയോജന ദൂരത്ത് താമസിക്കുന്നു.
അത ഏവ ച ഗന്തവ്യം താടകായാ വനം യതഃ । സ്വബാഹുബലമാശ്രിത്യ ജഹീമാം ദുഷ്ടചാരിണീമ് ॥൧-൨൪-
അതിനാൽ, നീ താടകയുടെ കാടിലേക്ക് പോകണം; നിന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച്, ഈ ദുഷ്ടയെ നശിപ്പിക്കണം.
മന്നിയോഗാദിമം ദേശം കുരു നിഷ്കണ്ടകം പുനഃ । നഹി കശ്ചിദിമം ദേശം ശക്തോ ഹ്യാഗന്തുമീദൃശമ് ॥൧-൨൪-
എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ഈ ദേശം വീണ്ടും കിടങ്ങുകളില്ലാത്തതാക്കണം; ഇപ്പോഴത്തെപോലെ ഈ സ്ഥലത്ത് ആരും വരാൻ കഴിയുന്നില്ല.
യക്ഷിണ്യാ ഘോരയാ രാമ ഉത്സാദിതമസഹ്യയാ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യഥൈതദ് ദാരുണം വനമ് । യക്ഷ്യാ ചോത്സാദിതം സര്വമദ്യാപി ന നിവര്തതേ ॥൧-൨൪-
രാമ, ഈ ദേശം ഭയങ്കരവും സഹിക്കാനാവാത്തതുമായ യക്ഷിണി നശിപ്പിച്ചു; ഈ ഭയാനകമായ കാടിനെക്കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; യക്ഷിണി നശിപ്പിച്ച ഈ കാട് ഇന്നും പുനരുദ്ധരിച്ചിട്ടില്ല.
thumb|പഞ്ചവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ ബാലകാണ്ഡേ പഞ്ചവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൧-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ ബാലകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം സർഗ്ഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
അഥ തസ്യാപ്രമേയസ്യ മുനേര്വചനമുത്തമമ്। ശ്രുത്വാ പുരുഷശാര്ദൂലഃ പ്രത്യുവാച ശുഭാം ഗിരമ് ॥൧-൨൫-
അപ്പൊഴ് അളവുകിട്ടാത്ത മഹർഷിയുടെ ഉത്തമമായ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, മനുഷ്യസിംഹൻ ശുഭമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അല്പവീര്യാ യദാ യക്ഷീ ശ്രൂയതേ മുനിപുങ്ഗവ । കഥം നാഗസഹസ്രസ്യ ധാരയത്യബലാ ബലമ് ॥൧-൨൫-
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ആ യക്ഷിണിക്ക് ശക്തി കുറവാണെന്ന് കേൾക്കുന്നു; എങ്ങനെ ഈ ദുർബലയായവൾ ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തി വഹിക്കുന്നു?
ഇത്യുക്തം വചനം ശ്രുത്വാ രാഘവസ്യാമിതൌജസഃ । ഹര്ഷയഞ്ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ സലക്ഷ്മണമരിന്ദമമ് ॥൧-൨൫-
അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള രാഘവന്റെ ഈ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ, മഹർഷി സന്തോഷത്തോടെ സ്നേഹപൂർവ്വം ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ശത്രുനാശകനോടു പറഞ്ഞു.
വിശ്വാമിത്രോഽബ്രവീദ് വാക്യം ശൃണു യേന ബലോത്കടാ । വരദാനകൃതം വീര്യം ധാരയത്യബലാ ബലമ് ॥൧-൨൫-
വിശ്വാമിത്രൻ പറഞ്ഞു: 'അവൾക്ക് ഇങ്ങനെ വലിയ ശക്തി എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവെന്ന് കേൾക്കു; ഒരു വരപ്രസാദം കൊണ്ടാണ് ഈ ദുർബലയായവൾക്ക് ഈ ശക്തി ലഭിച്ചത്.'
പൂര്വമാസീന്മഹായക്ഷഃ സുകേതുര്നാമ വീര്യവാന് । അനപത്യഃ ശുഭാചാരഃ സ ച തേപേ മഹത്തപഃ ॥൧-൨൫-
പണ്ടു ശക്തിയുള്ള സുകേതു എന്ന മഹായക്ഷൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ സന്താനമില്ലാത്തവനും നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ളവനും ആയിരുന്നു; വലിയ തപസ്സും ചെയ്തു.