സോഽഹം വനഗതം രാമം പരിഭൂയ മഹാബലമ്। താപസോഽയമിതി ജ്ഞാത്വാ പൂര്വവൈരമനുസ്മരന്
വനത്തില് താമസിക്കുന്ന മഹാബലശാലിയായ രാമനെ ഞാന് അവഗണിച്ചു, അവന് ഒരു തപസ്സുകാരനാണെന്നു കരുതി, പഴയ വൈരാഗ്യം ഓര്ത്തുകൊണ്ട് അവന് സമീപിച്ചു.
അഭ്യധാവം സുസംക്രുദ്ധസ്തീക്ഷ്ണശൃങ്ഗോ മൃഗാകൃതിഃ। ജിഘാംസുരകൃതപ്രജ്ഞസ്തം പ്രഹാരമനുസ്മരന്
കൂര്ത്ത കൊമ്പുകളുള്ള മൃഗത്തിന്റെ രൂപത്തില് ഞാന് അത്യന്തം കോപത്തോടെ അവനെ ആക്രമിക്കാന് ഓടി, പഴയ ആക്രമണം ഓര്ത്തുകൊണ്ട് കൊല്ലാന് ഉദ്ദേശിച്ചു.
തേന ത്യക്താസ്ത്രയോ ബാണാഃ ശിതാഃ ശത്രുനിബര്ഹണാഃ। വികൃഷ്യ സുമഹച്ചാപം സുപര്ണാനിലതുല്യഗാഃ
അവൻ തന്റെ വലിയ വില്ല് വലിച്ച്, ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കാൻ കഴിയുന്ന മൂന്നു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ വിട്ടു. ആ അമ്പുകൾക്ക് സൂപർണ്ണനും കാറ്റിനും തുല്യമായ വേഗമുണ്ടായിരുന്നു.
തേ ബാണാ വജ്രസംകാശാഃ സുഘോരാ രക്തഭോജനാഃ। ആജഗ്മുഃ സഹിതാഃ സര്വേ ത്രയഃ സംനതപര്വണഃ
ആ അമ്പുകൾ വജ്രംപോല ദൃഢവും ഭയാനകവും രക്തം കുടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെയും ആയിരുന്നു. മൂന്നു അമ്പുകളും ഒരുമിച്ച് വളഞ്ഞ നിലയിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
പരാക്രമജ്ഞോ രാമസ്യ ശഠോ ദൃഷ്ടഭയഃ പുരാ। സമുത്ക്രാന്തസ്തതോ മുക്തസ്താവുഭൌ രാക്ഷസൌ ഹതൌ
രാമന്റെ വീര്യം അറിയുന്ന, കപടനും മുമ്പ് ഭയം കണ്ടവനും ആയവൻ അവിടെ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പിന്നെ വിട്ടുവിട്ട ആ ഇരുവരും, ആ ഇരുവൻ റാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ശരേണ മുക്തോ രാമസ്യ കഥംചിത് പ്രാപ്യ ജീവിതമ്। ഇഹ പ്രവ്രാജിതോ യുക്തസ്താപസോഽഹം സമാഹിതഃ
രാമന്റെ അമ്പിൽ നിന്ന് മോചിതനായ് എങ്കിലും എങ്ങനെയോ ജീവൻ രക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഇവിടെ സഞ്ചരിച്ച്, ഇപ്പോൾ മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ തപസ്സുചെയ്യുന്നവനായി താമസിക്കുന്നു.
വൃക്ഷേ വൃക്ഷേ ഹി പശ്യാമി ചീരകൃഷ്ണാജിനാമ്ബരമ്। ഗൃഹീതധനുഷം രാമം പാശഹസ്തമിവാന്തകമ്
ഓരോ വൃക്ഷത്തിലും ഞാൻ ചീരയും കറുത്ത മാൻതോലും ധരിച്ച് വില്ല് പിടിച്ചിരിക്കുന്ന രാമനെ കാണുന്നു. അവൻ കൈയിൽ പാശം പിടിച്ച യമനെപ്പോലെയാണ്.
അപി രാമസഹസ്രാണി ഭീതഃ പശ്യാമി രാവണ। രാമഭൂതമിദം സര്വമരണ്യം പ്രതിഭാതി മേ
രാവണാ, ഞാൻ ഭയന്നുകൊണ്ട് ആയിരക്കണക്കിന് രാമന്മാരെ പോലും കാണുന്നു; ഈ മുഴുവൻ കാടും രാമനായി മാറിയതുപോലെയാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്.
രാമമേവ ഹി പശ്യാമി രഹിതേ രാക്ഷസേശ്വര। ദൃഷ്ട്വാ സ്വപ്നഗതം രാമമുദ്ഭ്രമാമി വിചേതനഃ
രാക്ഷസാധിപാ, ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കായാലും രാമനേ മാത്രം കാണുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ രാമനെ കണ്ടശേഷം ഞാൻ മനസ്സില്ലാതെ അലയുന്നു.
രകാരാദീനി നാമാനി രാമത്രസ്തസ്യ രാവണ। രത്നാനി ച രഥാശ്ചൈവ വിത്രാസം ജനയന്തി മേ
രാവണാ, 'ര' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ തുടങ്ങുന്ന പേരുകളും, രത്നങ്ങളും, രഥങ്ങളും എല്ലാം രാമനോടുള്ള ഭയത്താൽ എനിക്ക് ഭയം ഉണർത്തുന്നു.
അഹം തസ്യ പ്രഭാവജ്ഞോ ന യുദ്ധം തേന തേ ക്ഷമമ്। ബലിം വാ നമുചിം വാപി ഹന്യാദ്ധി രഘുനന്ദനഃ
അവന്റെ ശക്തി ഞാൻ അറിയുന്നു; അവനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുന്നത് നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല. രഘുവംശജനായ രാമൻ ബലിയും നമുചിയും പോലും കൊല്ലാൻ കഴിയും.
രണേ രാമേണ യുദ്ധസ്വ ക്ഷമാം വാ കുരു രാവണ। ന തേ രാമകഥാ കാര്യാ യദി മാം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛസി
രാവണാ, നീ രാമനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷമ കാണിക്കുകയോ ചെയ്യുക. എന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ രാമനെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതില്ല.
ബഹവഃ സാധവോ ലോകേ യുക്താ ധര്മമനുഷ്ഠിതാഃ। പരേഷാമപരാധേന വിനഷ്ടാഃ സപരിച്ഛദാഃ
ലോകത്തിൽ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ധാർമ്മികരായ അനേകം നല്ല ആളുകളും, മറ്റുള്ളവരുടെ പാപം കൊണ്ടു തന്നെ, കുടുംബസമേതം നശിച്ചുപോയിട്ടുണ്ട്.
സോഽഹം പരാപരാധേന വിനശേയം നിശാചര। കുരു യത് തേ ക്ഷമം തത്ത്വമഹം ത്വാം നാനുയാമി വൈ
അങ്ങനെ, മറ്റൊരാളുടെ പാപം കൊണ്ടു ഞാൻ പോലും നശിക്കാം, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ. നിനക്കു യോജിക്കുന്നതു ചെയ്യുക; ഞാൻ നിന്നെ അനുഗമിക്കില്ല.
രാമശ്ച ഹി മഹാതേജാ മഹാസത്ത്വോ മഹാബലഃ। അപി രാക്ഷസലോകസ്യ ഭവേദന്തകരോഽപി ഹി
രാമൻ മഹത്തായ തേജസ്സും ധൈര്യവും ശക്തിയും ഉള്ളവനാണ്; അവൻ റാക്ഷസലോകത്തേയും സംഹരിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ്.
യദി ശൂര്പണഖാഹേതോര്ജനസ്ഥാനഗതഃ ഖരഃ। അതിവൃത്തോ ഹതഃ പൂര്വം രാമേണാക്ലിഷ്ടകര്മണാ। അത്ര ബ്രൂഹി യഥാതത്ത്വം കോ രാമസ്യ വ്യതിക്രമഃ
ശൂര്പണഖയുടെ കാരണത്താൽ ഖരൻ ജനസ്ഥാനത്തിൽ ചെന്നു അതിക്രമം കാണിച്ചപ്പോൾ, രാമൻ എളുപ്പത്തിൽ അവനെ കൊല്ലുകയുണ്ടായി. അപ്പോൾ രാമനിൽ എന്താണ് കുറ്റം എന്ന് നീ സത്യമായി പറ.
ഇദം വചോ ബന്ധുഹിതാര്ഥിനാ മയാ യഥോച്യമാനം യദി നാഭിപത്സ്യസേ। സബാന്ധവസ്ത്യക്ഷ്യസി ജീവിതം രണേ ഹതോഽദ്യ രാമേണ ശരൈരജിഹ്മഗൈഃ
ബന്ധുക്കളുടെയും നിന്റെ ഭാവുകത്വത്തിനായി ഞാൻ പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ നീ അംഗീകരിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നീയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളും ഇന്നത്തെ യുദ്ധത്തിൽ രാമന്റെ നേരായ അമ്പുകളിൽ കൊല്ലപ്പെടും.
thumb|ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ചത്വാരിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ നാല്പത്താം സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
മാരീചസ്യ തു തദ് വാക്യം ക്ഷമം യുക്തം ച രാവണഃ। ഉക്തോ ന പ്രതിജഗ്രാഹ മര്തുകാമ ഇവൌഷധമ്
മാരീചൻ പറഞ്ഞത് യുക്തിയും ഉചിതവുമായിരുന്നു എങ്കിലും, മരണത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മരുന്ന് നിരസിക്കുന്നതുപോലെ രാവണൻ അതു സ്വീകരിച്ചില്ല.
തം പഥ്യഹിതവക്താരം മാരീചം രാക്ഷസാധിപഃ। അബ്രവീത് പരുഷം വാക്യമയുക്തം കാലചോദിതഃ
ഹിതവും ഉചിതവുമായ ഉപദേശം പറഞ്ഞ മാരീചനോടു, വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ റാക്ഷസാധിപൻ രാവണൻ കടുപ്പമുള്ളതും യുക്തിയില്ലാത്തതുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ദുഷ്കുലൈതദയുക്താര്ഥം മാരീച മയി കഥ്യതേ। വാക്യം നിഷ്ഫലമത്യര്ഥം ബീജമുപ്തമിവോഷരേ
മാരീചാ, നീ എന്നോട് പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ അർത്ഥശൂന്യവും അനാവശ്യവുമാണ്. ദുഷ്പ്രഭവനായ ഒരാളിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഉപദേശം നിർഫലമാണ്, ഉണങ്ങിയ നിലത്തുള്ള വിത്തുപോലെ.
ത്വദ്വാക്യൈര്ന തു മാം ശക്യം ഭേത്തും രാമസ്യ സംയുഗേ। മൂര്ഖസ്യ പാപശീലസ്യ മാനുഷസ്യ വിശേഷതഃ
നിന്റെ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് എന്നെ രാമനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ തകർക്കാൻ കഴിയില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് അവൻ ഒരു മണ്ടനും പാപപരനും മനുഷ്യനുമാകയാൽ.
യസ്ത്യക്ത്വാ സുഹൃദോ രാജ്യം മാതരം പിതരം തഥാ। സ്ത്രീവാക്യം പ്രാകൃതം ശ്രുത്വാ വനമേകപദേ ഗതഃ
സുഹൃത്തുക്കളെയും രാജ്യത്തെയും അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഉപേക്ഷിച്ച് ഒരു സ്ത്രീയുടെ സാധാരണ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഒരുവൻ ഒരൊറ്റയടിയിൽ കാടിലേക്ക് പോയവനാണ്.
അവശ്യം തു മയാ തസ്യ സംയുഗേ ഖരഘാതിനഃ। പ്രാണൈഃ പ്രിയതരാ സീതാ ഹര്തവ്യാ തവ സംനിധൌ
ഖരനെ കൊല്ലുന്നവനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ അവനേക്കാൾ പ്രാണനേക്കാൾ പ്രിയമായ സീതയെ ഞാൻ നിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പിടിച്ചുപറിക്കേണ്ടതാണു.
ഏവം മേ നിശ്ചിതാ ബുദ്ധിര്ഹൃദി മാരീച വിദ്യതേ। ന വ്യാവര്തയിതും ശക്യാ സേന്ദ്രൈരപി സുരാസുരൈഃ
മാരീചാ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഇങ്ങനെ ഉറച്ച തീരുമാനമാണ്. ഇതു ദേവന്മാരോ അസുരന്മാരോ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേർന്നാലും മാറ്റാൻ കഴിയില്ല.
ദോഷം ഗുണം വാ സമ്പൃഷ്ടസ്ത്വമേവം വക്തുമര്ഹസി। അപായം വാ ഉപായം വാ കാര്യസ്യാസ്യ വിനിശ്ചയേ
ദോഷവും ഗുണവും, അപകടവും അവസരവും, ഈ കാര്യത്തിൽ ചോദിക്കുമ്പോൾ നീ ഇങ്ങനെ തന്നെ പറയേണ്ടതാണ്.
സമ്പൃഷ്ടേന തു വക്തവ്യം സചിവേന വിപശ്ചിതാ। ഉദ്യതാഞ്ജലിനാ രാജ്ഞോ യ ഇച്ഛേദ് ഭൂതിമാത്മനഃ
ചതുരനായ മന്ത്രിക്ക് രാജാവിനോട് ചേർത്ത് കൈകൂപ്പി, തന്റെ ഭാവി ഭദ്രത ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ചോദിച്ചാൽ ഉചിതമായി സംസാരിക്കണം.
വാക്യമപ്രതികൂലം തു മൃദുപൂര്വം ശുഭം ഹിതമ്। ഉപചാരേണ വക്തവ്യോ യുക്തം ച വസുധാധിപഃ
പ്രതികൂലമല്ലാത്തതും, മൃദുവും, ശുഭവും, ഹിതകരവുമായ വാക്കുകൾ ഉചിതമായ മാന്യതയോടെ ഭൂപാലനോടു പറയണം.
സാവമര്ദം തു യദ്വാക്യമഥവാ ഹിതമുച്യതേ। നാഭിനന്ദേത തദ് രാജാ മാനാര്ഥീ മാനവര്ജിതമ്
കഠിനമായോ, ഹിതകരമായോ, എന്നാൽ മാന്യതയില്ലാത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞാൽ, മാനത്തെ വിലമതിക്കുന്ന രാജാവ് അതു അംഗീകരിക്കരുത്.
പഞ്ച രൂപാണി രാജാനോ ധാരയന്ത്യമിതൌജസഃ। അഗ്നേരിന്ദ്രസ്യ സോമസ്യ യമസ്യ വരുണസ്യ ച
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള രാജാക്കന്മാർ അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, സോമൻ, യമൻ, വരുണൻ എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു രൂപങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു.