സ തദ് ദത്തം മഘവതാ സുരരാജേന ധീമതാ। സംദധേ ച സ ധര്മാത്മാ മുമോച ച ഖരം പ്രതി
മഹാവിവേകശാലിയായ ദേവേന്ദ്രൻ നൽകിയ ആ അമ്പ്, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ വില്ലിൽ കെട്ടി ഖരന്റെ നേരെ വിട്ടു.
സ വിമുക്തോ മഹാബാണോ നിര്ഘാതസമനിഃസ്വനഃ। രാമേണ ധനുരായമ്യ ഖരസ്യോരസി ചാപതത്
രാമൻ വില്ല് വലിച്ച് വിട്ട ആ മഹാബലമുള്ള അമ്പ്, ഇടിമുഴക്കമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, ഖരന്റെ നെഞ്ചിൽ പെട്ടു.
സ പപാത ഖരോ ഭൂമൌ ദഹ്യമാനഃ ശരാഗ്നിനാ। രുദ്രേണേവ വിനിര്ദഗ്ധഃ ശ്വേതാരണ്യേ യഥാന്ധകഃ
അമ്പിന്റെ അഗ്നിയിൽ കത്തിയ ഖരൻ നിലത്തേക്ക് വീണു; ശ്വേതവനത്തിൽ രുദ്രൻ അന്ധകനെ ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെ.
സ വൃത്ര ഇവ വജ്രേണ ഫേനേന നമുചിര്യഥാ। ബലോ വേന്ദ്രാശനിഹതോ നിപപാത ഹതഃ ഖരഃ
ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം കൊണ്ട് വൃത്രൻ വീണതുപോലെയും, നമുചി ഫേനത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയതുപോലെയും, ബലൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഇടിയേറ്റ് തകർന്നതുപോലെയും, ഖരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു നിലത്ത് വീണു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവാശ്ചാരണൈഃ സഹ സംഗതാഃ। ദുന്ദുഭീംശ്ചാഭിനിഘ്നന്തഃ പുഷ്പവര്ഷം സമന്തതഃ
അത്തവണ, ദേവന്മാർ ചാരണന്മാരോടൊപ്പം കൂടി, ദുണ്ടുഭി മൃദംഗങ്ങൾ മുഴക്കി, എല്ലാടും പൂക്കൾ ചൊരിഞ്ഞു.
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം കാമരൂപിണാമ്। ഖരദൂഷണമുഖ്യാനാം നിഹതാനി മഹാമൃധേ
ഖരനും ദൂഷണനും നേതൃത്വം നൽകിയ, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കുന്ന പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാർ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അഹോ ബത മഹത്കര്മ രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ। അഹോ വീര്യമഹോ ദാര്ഢ്യം വിഷ്ണോരിവ ഹി ദൃശ്യതേ
അയ്യോ, രാമൻ എന്ന ആത്മജ്ഞാനിയുടേത് എത്ര വലിയ വീര്യപ്രകടനം! എത്ര ശക്തിയും സ്ഥിരതയും! വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയാണ് അവൻ കാണുന്നത്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ തേ സര്വേ യയുര്ദേവാ യഥാഗതമ്। തതോ രാജര്ഷയഃ സര്വേ സംഗതാഃ പരമര്ഷയഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവന്മാർ അവരവിടെത്തന്നെ നിന്നു മടങ്ങി; പിന്നെ രാജർഷിമാരും മഹർഷിമാരും അവിടെ കൂടി.
സഭാജ്യ മുദിതാ രാമം സാഗസ്ത്യാ ഇദമബ്രുവന്। ഏതദര്ഥം മഹാതേജാ മഹേന്ദ്രഃ പാകശാസനഃ
അഗസ്ത്യൻസഹിതമായി സന്തോഷത്തോടെ രാമനെ ആദരിച്ചു അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇതിനുവേണ്ടിയാണ് മഹാശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ—'
ശരഭങ്ഗാശ്രമം പുണ്യമാജഗാമ പുരംദരഃ। ആനീതസ്ത്വമിമം ദേശമുപായേന മഹര്ഷിഭിഃ
'ശരഭംഗന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വന്നത്; മഹർഷിമാർ ഉപായത്തോടെ നിന്നെ ഈ ദേശത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതും അതിനുവേണ്ടിയാണ്.'
ഏഷാം വധാര്ഥം ശത്രൂണാം രക്ഷസാം പാപകര്മണാമ്। തദിദം നഃ കൃതം കാര്യം ത്വയാ ദശരഥാത്മജ
'ഈ പാപകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന ശത്രുക്കളായ രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനാണ് ഈ പ്രവർത്തി ദശരഥപുത്രനായ നീ നടത്തിയത്.'
സ്വധര്മം പ്രചരിഷ്യന്തി ദണ്ഡകേഷു മഹര്ഷയഃ। ഏതസ്മിന്നന്തരേ വീരോ ലക്ഷ്മണഃ സഹ സീതയാ
ഇനി മഹർഷിമാർ ദണ്ഡകവനത്തിൽ തങ്ങളുടെ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കും; അതേസമയം, വീരനായ ലക്ഷ്മണൻ സീതയോടൊപ്പം—
ഗിരിദുര്ഗാദ് വിനിഷ്ക്രമ്യ സംവിവേശാശ്രമേ സുഖീ തതോ രാമസ്തു വിജയീ പൂജ്യമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ
പർവ്വതത്തിലെ കാവലിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന രാമൻ, മഹർഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട് വിജയത്തോടെ സന്തോഷത്തോടെ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
പ്രവിവേശാശ്രമം വീരോ ലക്ഷ്മണേനാഭിപൂജിതഃ। തം ദൃഷ്ട്വാ ശത്രുഹന്താരം മഹര്ഷീണാം സുഖാവഹമ്
ലക്ഷ്മണൻ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ച വീരനായ രാമൻ ആശ്രമത്തിൽ കയറി. ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുകയും മഹർഷിമാർക്ക് ആശ്വാസം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ,
ബഭൂവ ഹൃഷ്ടാ വൈദേഹീ ഭര്താരം പരിഷസ്വജേ। മുദാ പരമയാ യുക്താ ദൃഷ്ട്വാ രക്ഷോഗണാന് ഹതാന്। രാമം ചൈവാവ്യയം ദൃഷ്ട്വാ തുതോഷ ജനകാത്മജാ
വൈദേഹി അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ഭർത്താവിനെ അണച്ചു. രാക്ഷസന്മാരെ സംഹരിച്ചിരിക്കുന്നതും, അക്ഷയനായ രാമനെയും കണ്ടു പരമാനന്ദത്തോടെ ജനകപുത്രി തൃപ്തിയായി.
തതസ്തു തം രാക്ഷസസങ്ഘമര്ദനം സമ്പൂജ്യമാനം മുദിതൈര്മഹാത്മഭിഃ। പുനഃ പരിഷ്വജ്യ മുദാന്വിതാനനാ ബഭൂവ ഹൃഷ്ടാ ജനകാത്മജാ തദാ
അന്നേരം, രാക്ഷസസംഹാരത്തിൽ മഹർഷിമാർ സന്തോഷത്തോടെ ആദരിച്ച രാമനെ വീണ്ടും ആനന്ദഭാവത്തോടെ അണച്ചു പിടിച്ച് ജനകപുത്രി അതീവ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
thumb|ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഏകത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ്വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കൂ.
ത്വരമാണസ്തതോ ഗത്വാ ജനസ്ഥാനാദകമ്പനഃ। പ്രവിശ്യ ലങ്കാം വേഗേന രാവണം വാക്യമബ്രവീത്
അക്കമ്പനൻ ഉടനെ ജനസ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു വേഗത്തിൽ ലങ്കയിൽ കയറി രാവണനോടു പറഞ്ഞു.
ജനസ്ഥാനസ്ഥിതാ രാജന് രാക്ഷസാ ബഹവോ ഹതാഃ। ഖരശ്ച നിഹതഃ സംഖ്യേ കഥംചിദഹമാഗതഃ
രാജാവേ, ജനസ്ഥാനത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന അനേകം രാക്ഷസന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ ഖരനും കൊല്ലപ്പെട്ടു. എനിക്ക് എങ്കിലും എങ്ങനെയോ രക്ഷപ്പെടാൻ കഴിഞ്ഞു.
ഏവമുക്തോ ദശഗ്രീവഃ ക്രുദ്ധഃ സംരക്തലോചനഃ। അകമ്പനമുവാചേദം നിര്ദഹന്നിവ തേജസാ
ഇങ്ങനെ കേട്ട ദശമുഖൻ കോപത്തോടെ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, പ്രകാശം ചുറ്റും പടർന്നു കത്തുന്നതുപോലെ, അക്കമ്പനനോട് പറഞ്ഞു.
കേന ഭീമം ജനസ്ഥാനം ഹതം മമ പരാസുനാ। കോ ഹി സര്വേഷു ലോകേഷു ഗതിം നാധിഗമിഷ്യതി
എന്റെ ഭയാനകമായ ജനസ്ഥാനം ആരാണ് ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് നശിപ്പിച്ചത്? ലോകത്തിലെ ആരാണ് മരണത്തെ ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയാത്തത്?
ന ഹി മേ വിപ്രിയം കൃത്വാ ശക്യം മഘവതാ സുഖമ്। പ്രാപ്തും വൈശ്രവണേനാപി ന യമേന ച വിഷ്ണുനാ
എനിക്ക് ദോഷം ചെയ്താൽ ഇന്ദ്രനും, കുബേരനും, യമനും, വിഷ്ണുവും പോലും സന്തോഷം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
കാലസ്യ ചാപ്യഹം കാലോ ദഹേയമപി പാവകമ്। മൃത്യും മരണധര്മേണ സംയോജയിതുമുത്സഹേ
കാലത്തിനും ഞാൻ തന്നെ കാലം തന്നെയാണ്; ഞാൻ തീയെ പോലും കത്തിച്ചു കളയാൻ കഴിയും. മരണമെന്ന നിയമം കൊണ്ടു തന്നെ മരണത്തെയും ഞാൻ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
വാതസ്യ തരസാ വേഗം നിഹന്തുമപി ചോത്സഹേ। ദഹേയമപി സംക്രുദ്ധസ്തേജസാഽഽദിത്യപാവകൌ
വായുവിന്റെ വേഗം പോലും ഞാൻ തടയാൻ കഴിയും; അതികോപത്തിൽ എന്റെ ശക്തിയാൽ സൂര്യനെയും അഗ്നിയെയും കത്തിച്ചു കളയാൻ കഴിയുമായിരുന്നു.
തഥാ ക്രുദ്ധം ദശഗ്രീവം കൃതാഞ്ജലിരകമ്പനഃ। ഭയാത് സംദിഗ്ധയാ വാചാ രാവണം യാചതേഽഭയമ്
അങ്ങനെ കോപിതനായ ദശമുഖനോട് ഭയത്താൽ കൈകൂപ്പി, വിറയുന്ന ശബ്ദത്തിൽ, അക്കമ്പനൻ രാവണനോട് രക്ഷയുടെ ഉറപ്പ് തേടി.
ദശഗ്രീവോഽഭയം തസ്മൈ പ്രദദൌ രക്ഷസാം വരഃ। സ വിസ്രബ്ധോഽബ്രവീദ് വാക്യമസംദിഗ്ധമകമ്പനഃ
രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദശമുഖൻ അവനു രക്ഷ ഉറപ്പു നൽകി. അതിനാൽ ഭയം മാറിയ അക്കമ്പനൻ സംശയമില്ലാതെ പറഞ്ഞു.
പുത്രോ ദശരഥസ്യാസ്തേ സിംഹസംഹനനോ യുവാ। രാമോ നാമ മഹാസ്കന്ധോ വൃത്തായതമഹാഭുജഃ
ദശരഥന്റെ പുത്രനായ, സിംഹസമാനമായ യുവാവായ രാമൻ അവിടെ പാർക്കുന്നു. വലിയ ഭുജങ്ങളും വീതിയേറിയ വക്ഷസ്സും ഉള്ളവൻ.
ശ്യാമഃ പൃഥുയശാഃ ശ്രീമാനതുല്യബലവിക്രമഃ। ഹതസ്തേന ജനസ്ഥാനേ ഖരശ്ച സഹദൂഷണഃ
കറുത്ത നിറവും വലിയ പ്രശസ്തിയും ഐശ്വര്യവും സമാനമായ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവൻ. അവൻ ഖരനെയും ദൂഷണനെയും ജനസ്ഥാനത്തിൽ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
അകമ്പനവചഃ ശ്രുത്വാ രാവണോ രാക്ഷസാധിപഃ। നാഗേന്ദ്ര ഇവ നിഃശ്വസ്യ ഇദം വചനമബ്രവീത്
അക്കമ്പനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാക്ഷസാധിപനായ രാവണൻ, മഹാസർപ്പം പോലെ ആഹ്വസിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സ സുരേന്ദ്രേണ സംയുക്തോ രാമഃ സര്വാമരൈഃ സഹ। ഉപയാതോ ജനസ്ഥാനം ബ്രൂഹി കച്ചിദകമ്പന
രാമൻ ഇന്ദ്രനോടും എല്ലാ ദേവന്മാരോടും ചേർന്ന് ജനസ്ഥാനത്തേക്ക് വന്നതാണോ? സത്യമായി പറയു, അക്കമ്പനനേ.