നീചസ്യ ക്ഷുദ്രശീലസ്യ മിഥ്യാവൃത്തസ്യ രക്ഷസഃ। പ്രാണാനപഹരിഷ്യാമി ഗരുത്മാനമൃതം യഥാ
നീ ചീത്ത മനസ്സുള്ള, കപടസ്വഭാവമുള്ള, നിസ്സാരനായ രാക്ഷസൻ. ഞാൻ നിന്റെ ജീവൻ കുരുക്കും, ഗരുഡൻ അമൃതം എടുക്കുന്നതുപോലെ.
അദ്യ തേ ഭിന്നകണ്ഠസ്യ ഫേനബുദ്ബുദഭൂഷിതമ്। വിദാരിതസ്യ മദ്ബാണൈര്മഹീ പാസ്യതി ശോണിതമ്
ഇന്ന് എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്റെ കഴുത്ത് കീറപ്പെടുമ്പോൾ, നിന്റെ രക്തം പുകയും കഫവും നിറഞ്ഞതായിട്ട് ഭൂമി കുടിക്കും.
പാംസുരൂഷിതസര്വാങ്ഗഃ സ്രസ്തന്യസ്തഭുജദ്വയഃ। സ്വപ്സ്യസേ ഗാം സമാശ്ലിഷ്യ ദുര്ലഭാം പ്രമദാമിവ
മണ്ണ് മുഴുവൻ പടർന്നു, കൈകൾ വീണു, നീ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ അണെക്കുന്നപോലെ ഭൂമിയെ അണെച്ച് ഉറങ്ങും.
പ്രവൃദ്ധനിദ്രേ ശയിതേ ത്വയി രാക്ഷസപാംസനേ। ഭവിഷ്യന്തി ശരണ്യാനാം ശരണ്യാ ദണ്ഡകാ ഇമേ
രാക്ഷസപാപി, നീ ആഴം ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ഈ ദണ്ഡകാവനം അഭയം തേടുന്നവർക്കെല്ലാം സുരക്ഷിതമായിടമാകും.
ജനസ്ഥാനേ ഹതസ്ഥാനേ തവ രാക്ഷസ മച്ഛരൈഃ। നിര്ഭയാ വിചരിഷ്യന്തി സര്വതോ മുനയോ വനേ
ജനസ്ഥാനത്ത് നീ എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, എല്ലാ വനംഭാഗങ്ങളിലും മുനികൾ ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കും.
അദ്യ വിപ്രസരിഷ്യന്തി രാക്ഷസ്യോ ഹതബാന്ധവാഃ। ബാഷ്പാര്ദ്രവദനാ ദീനാ ഭയാദന്യഭയാവഹാഃ
ഇന്ന് ബന്ധുക്കളില്ലാതെ ദു:ഖിതരായി, കണ്ണുനനഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ, ഭയത്താൽ രാക്ഷസികൾ ഓടി രക്ഷപ്പെടും.
അദ്യ ശോകരസജ്ഞാസ്താ ഭവിഷ്യന്തി നിരര്ഥികാഃ। അനുരൂപകുലാഃ പത്ന്യോ യാസാം ത്വം പതിരീദൃശഃ
ഇന്ന് നീയെന്ന ഭർത്താവുള്ള, നല്ല കുടുംബത്തിൽ പിറന്ന ആ സ്ത്രീകൾ ദു:ഖത്തിന്റെ രുചി അറിയും, ജീവിതം അർത്ഥമില്ലാതാകും.
നൃശംസശീല ക്ഷുദ്രാത്മന് നിത്യം ബ്രാഹ്മണകണ്ടക। ത്വത്കൃതേ ശങ്കിതൈരഗ്നൌ മുനിഭിഃ പാത്യതേ ഹവിഃ
നിഷ്ഠൂരസ്വഭാവമുള്ള, ചീത്ത മനസ്സുള്ള, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് എപ്പോഴും ഉപദ്രവം ചെയ്യുന്നവനേ, നിന്റെ ഭയത്താൽ മുനികൾ യജ്ഞത്തിൽ ഹവികൾ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ സംശയത്തോടെ ചെയ്യുന്നു.
തമേവമഭിസംരബ്ധം ബ്രുവാണം രാഘവം വനേ। ഖരോ നിര്ഭര്ത്സയാമാസ രോഷാത് ഖരതരസ്വരഃ
വനത്തിൽ ഇങ്ങനെ ക്രോധത്തോടെ സംസാരിച്ച രാഘവനെ, ഖരൻ കോപത്തോടെ കടുപ്പമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ അപമാനിച്ചു.
ദൃഢം ഖല്വവലിപ്തോഽസി ഭയേഷ്വപി ച നിര്ഭയഃ। വാച്യാവാച്യം തതോ ഹി ത്വം മൃത്യോര്വശ്യോ ന ബുധ്യസേ
നീ വളരെയധികം അഹങ്കാരിയാണു്, ഭയത്തിനിടയിലും ഭയമില്ലാത്തവൻ. അതുകൊണ്ടാണ് പറയേണ്ടതും പറയരുതാത്തതും പറയുന്നത്, മരണത്തിന്റെ പിടിയിലാണെന്നു മനസ്സിലാക്കാതെ.
കാലപാശപരിക്ഷിപ്താ ഭവന്തി പുരുഷാ ഹി യേ। കാര്യാകാര്യം ന ജാനന്തി തേ നിരസ്തഷഡിന്ദ്രിയാഃ
കാലത്തിന്റെ കയറിൽ കുടുങ്ങിയവർക്കു് ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല; അവരുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തതോ രാമം സംരുധ്യ ഭൃകുടിം തതഃ। സ ദദര്ശ മഹാസാലമവിദൂരേ നിശാചരഃ
ഇങ്ങനെ രാമനോട് പറഞ്ഞ്, കണ്പിളർത്തി, ആ നിശാചരൻ അടുത്ത് ഒരു വലിയ ശാലമരം കണ്ടു.
രണേ പ്രഹരണസ്യാര്ഥേ സര്വതോ ഹ്യവലോകയന്। സ തമുത്പാടയാമാസ സംദഷ്ടദശനച്ഛദമ്
യുദ്ധത്തിൽ ആയുധം തേടി ചുറ്റും നോക്കി, ആ മരത്തെ കോപത്തോടെ പല്ല് കടിച്ചു പിടിച്ചു.
തം സമുത്ക്ഷിപ്യ ബാഹുഭ്യാം വിനര്ദിത്വാ മഹാബലഃ। രാമമുദ്ദിശ്യ ചിക്ഷേപ ഹതസ്ത്വമിതി ചാബ്രവീത്
അത് ഇരുചെവികളാൽ പിഴുതി, വലിയ ശബ്ദത്തിൽ കത്തിയ ശേഷം, രാമനെ ലക്ഷ്യം വെച്ച് എറിഞ്ഞു, 'നീ കൊല്ലപ്പെട്ടു' എന്നു വിളിച്ചു.
തമാപതന്തം ബാണൌഘൈശ്ഛിത്ത്വാ രാമഃ പ്രതാപവാന്। രോഷമാഹാരയത് തീവ്രം നിഹന്തും സമരേ ഖരമ്
വീരനായ രാമൻ, തന്റെ നേരെ വന്നു വീഴുന്ന അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം വെട്ടിമുറിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ഖരനെ സംഹരിക്കാൻ അത്യന്തം ക്രുദ്ധി ഉണർത്തി.
ജാതസ്വേദസ്തതോ രാമോ രോഷരക്താന്തലോചനഃ। നിര്ബിഭേദ സഹസ്രേണ ബാണാനാം സമരേ ഖരമ്
അതിനുശേഷം, രോഷത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, വിയർപ്പിൽ കുളിച്ച രാമൻ, ആയിരം അമ്പുകൾ കൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഖരനെ തുളച്ചു.
തസ്യ ബാണാന്തരാദ് രക്തം ബഹു സുസ്രാവ ഫേനിലമ്। ഗിരേഃ പ്രസ്രവണസ്യേവ ധാരാണാം ച പരിസ്രവഃ
അമ്പുകൾക്കിടയിൽ നിന്നു, മലയിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളച്ചാട്ടം പോലെ, കഫമുള്ള രക്തം ധാരയായി ഖരന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒഴുകി.
വികലഃ സ കൃതോ ബാണൈഃ ഖരോ രാമേണ സംയുഗേ। മത്തോ രുധിരഗന്ധേന തമേവാഭ്യദ്രവദ് ദ്രുതമ്
യുദ്ധത്തിൽ രാമന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഖരൻ ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട് തളർന്നു; രക്തത്തിന്റെ ഗന്ധത്തിൽ മയങ്ങി, അവൻ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ രാമന്റെ നേരെ ചാർജ്ജ് ചെയ്തു.
തമാപതന്തം സംക്രുദ്ധം കൃതാസ്ത്രോ രുധിരാപ്ലുതമ്। അപാസര്പദ് ദ്വിത്രിപദം കിംചിത്ത്വരിതവിക്രമഃ
അപ്പോഴാ, ആയുധങ്ങൾ ഒരുക്കി, രക്തത്തിൽ മുക്കിയ ക്രുദ്ധനായ ഖരൻ വന്നു ചാടുമ്പോൾ, വേഗവും ചാപല്യവും കാണിച്ച് രാമൻ രണ്ടുമൂന്നു അടിപ്പുറം പിൻവാങ്ങി.
തതഃ പാവകസംകാശം വധായ സമരേ ശരമ്। ഖരസ്യ രാമോ ജഗ്രാഹ ബ്രഹ്മദണ്ഡമിവാപരമ്
അതിനുശേഷം, യുദ്ധത്തിൽ ഖരനെ കൊല്ലാൻ, അഗ്നിപോലുള്ള ഒരു അമ്പ് രാമൻ എടുത്തു; അത് ബ്രഹ്മദണ്ഡം പോലെയായിരുന്നു.
സ തദ് ദത്തം മഘവതാ സുരരാജേന ധീമതാ। സംദധേ ച സ ധര്മാത്മാ മുമോച ച ഖരം പ്രതി
മഹാവിവേകശാലിയായ ദേവേന്ദ്രൻ നൽകിയ ആ അമ്പ്, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ വില്ലിൽ കെട്ടി ഖരന്റെ നേരെ വിട്ടു.
സ വിമുക്തോ മഹാബാണോ നിര്ഘാതസമനിഃസ്വനഃ। രാമേണ ധനുരായമ്യ ഖരസ്യോരസി ചാപതത്
രാമൻ വില്ല് വലിച്ച് വിട്ട ആ മഹാബലമുള്ള അമ്പ്, ഇടിമുഴക്കമുള്ള ശബ്ദത്തോടെ, ഖരന്റെ നെഞ്ചിൽ പെട്ടു.
സ പപാത ഖരോ ഭൂമൌ ദഹ്യമാനഃ ശരാഗ്നിനാ। രുദ്രേണേവ വിനിര്ദഗ്ധഃ ശ്വേതാരണ്യേ യഥാന്ധകഃ
അമ്പിന്റെ അഗ്നിയിൽ കത്തിയ ഖരൻ നിലത്തേക്ക് വീണു; ശ്വേതവനത്തിൽ രുദ്രൻ അന്ധകനെ ദഹിപ്പിച്ചതുപോലെ.
സ വൃത്ര ഇവ വജ്രേണ ഫേനേന നമുചിര്യഥാ। ബലോ വേന്ദ്രാശനിഹതോ നിപപാത ഹതഃ ഖരഃ
ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രം കൊണ്ട് വൃത്രൻ വീണതുപോലെയും, നമുചി ഫേനത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയതുപോലെയും, ബലൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഇടിയേറ്റ് തകർന്നതുപോലെയും, ഖരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു നിലത്ത് വീണു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ ദേവാശ്ചാരണൈഃ സഹ സംഗതാഃ। ദുന്ദുഭീംശ്ചാഭിനിഘ്നന്തഃ പുഷ്പവര്ഷം സമന്തതഃ
അത്തവണ, ദേവന്മാർ ചാരണന്മാരോടൊപ്പം കൂടി, ദുണ്ടുഭി മൃദംഗങ്ങൾ മുഴക്കി, എല്ലാടും പൂക്കൾ ചൊരിഞ്ഞു.
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം കാമരൂപിണാമ്। ഖരദൂഷണമുഖ്യാനാം നിഹതാനി മഹാമൃധേ
ഖരനും ദൂഷണനും നേതൃത്വം നൽകിയ, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കുന്ന പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാർ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
അഹോ ബത മഹത്കര്മ രാമസ്യ വിദിതാത്മനഃ। അഹോ വീര്യമഹോ ദാര്ഢ്യം വിഷ്ണോരിവ ഹി ദൃശ്യതേ
അയ്യോ, രാമൻ എന്ന ആത്മജ്ഞാനിയുടേത് എത്ര വലിയ വീര്യപ്രകടനം! എത്ര ശക്തിയും സ്ഥിരതയും! വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയാണ് അവൻ കാണുന്നത്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ തേ സര്വേ യയുര്ദേവാ യഥാഗതമ്। തതോ രാജര്ഷയഃ സര്വേ സംഗതാഃ പരമര്ഷയഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ദേവന്മാർ അവരവിടെത്തന്നെ നിന്നു മടങ്ങി; പിന്നെ രാജർഷിമാരും മഹർഷിമാരും അവിടെ കൂടി.
സഭാജ്യ മുദിതാ രാമം സാഗസ്ത്യാ ഇദമബ്രുവന്। ഏതദര്ഥം മഹാതേജാ മഹേന്ദ്രഃ പാകശാസനഃ
അഗസ്ത്യൻസഹിതമായി സന്തോഷത്തോടെ രാമനെ ആദരിച്ചു അവർ പറഞ്ഞു: 'ഇതിനുവേണ്ടിയാണ് മഹാശക്തനായ ഇന്ദ്രൻ, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ—'
ശരഭങ്ഗാശ്രമം പുണ്യമാജഗാമ പുരംദരഃ। ആനീതസ്ത്വമിമം ദേശമുപായേന മഹര്ഷിഭിഃ
'ശരഭംഗന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് വന്നത്; മഹർഷിമാർ ഉപായത്തോടെ നിന്നെ ഈ ദേശത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതും അതിനുവേണ്ടിയാണ്.'