പ്രഹരസ്വ യഥാകാമം കുരു യത്നം കുലാധമ। അദ്യ തേ പാതയിഷ്യാമി ശിരസ്താലഫലം യഥാ
നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ ആക്രമിക്കൂ, എത്ര ശ്രമം വേണമെങ്കിലും ചെയ്യൂ, വംശത്തിന് അപമാനമായവനേ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ തല താളപ്പഴം പോലെ താഴെയിടും.
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ക്രുദ്ധഃ സംരക്തലോചനഃ। പ്രത്യുവാച തതോ രാമം പ്രഹസന് ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ക്രോധത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന ഖരൻ, കോപം നിറഞ്ഞു, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രാമനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
പ്രാകൃതാന് രാക്ഷസാന് ഹത്വാ യുദ്ധേ ദശരഥാത്മജ। ആത്മനാ കഥമാത്മാനമപ്രശസ്യം പ്രശംസസി
സാധാരണ രാക്ഷസന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലിയ ദശരഥപുത്രാ, പ്രശംസിക്കാനൊത്തതല്ലാത്ത കാര്യത്തിൽ നീ എങ്ങനെ നിന്നെ തന്നെ പ്രശംസിക്കുന്നു?
വിക്രാന്താ ബലവന്തോ വാ യേ ഭവന്തി നരര്ഷഭാഃ। കഥയന്തി ന തേ കിംചിത് തേജസാ ചാതിഗര്വിതാഃ
ശക്തരും ധൈര്യശാലികളുമായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ, തങ്ങളുടെ വീര്യംകൊണ്ടു എത്ര അഭിമാനമുള്ളവരായാലും, ഒരിക്കലും അഹങ്കരിക്കുന്നില്ല.
പ്രാകൃതാസ്ത്വകൃതാത്മാനോ ലോകേ ക്ഷത്രിയപാംസനാഃ। നിരര്ഥകം വികത്ഥന്തേ യഥാ രാമ വികത്ഥസേ
പക്ഷേ, സാധാരണയും ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവരും, ക്ഷത്രിയരിൽ അപമാനമായവരും, ലോകത്ത് അർത്ഥമില്ലാതെ അഹങ്കരിക്കുന്നു, നീ അഹങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ.
കുലം വ്യപദിശന് വീരഃ സമരേ കോഽഭിധാസ്യതി। മൃത്യുകാലേ തു സമ്പ്രാപ്തേ സ്വയമപ്രസ്തവേ സ്തവമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ, തന്റെ വംശം പറഞ്ഞ്, ആരാണ് വീരൻ സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നത്? പ്രത്യേകിച്ച് മരണസമയത്ത്, ആരും ചോദിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ.
സര്വഥാ തു ലഘുത്വം തേ കത്ഥനേന വിദര്ശിതമ്। സുവര്ണപ്രതിരൂപേണ തപ്തേനേവ കുശാഗ്നിനാ
എന്തായാലും, നിന്റെ ഈ അഹങ്കാരപ്രകടനം നിന്റെ ചെറുപ്പത്തനമെന്നു തെളിയിക്കുന്നു; പൊന്നുപോലെയാണെങ്കിലും പുറംപലിശയോ, കുശത്തിണ്ണയിൽ തീയിട്ടതുപോലെയോ.
ന തു മാമിഹ തിഷ്ഠന്തം പശ്യസി ത്വം ഗദാധരമ്। ധരാധരമിവാകമ്പ്യം പര്വതം ധാതുഭിശ്ചിതമ്
പക്ഷേ, ഗദയുമായി ഇവിടെ നില്ക്കുന്ന എന്നെ നീ കാണുന്നില്ല; ധാതുക്കളാൽ മൂടിയ, അകമ്പാവില്ലാത്ത ഒരു പർവ്വതംപോലെയാണ് ഞാൻ.
പര്യാപ്തോഽഹം ഗദാപാണിര്ഹന്തും പ്രാണാന് രണേ തവ। ത്രയാണാമപി ലോകാനാം പാശഹസ്ത ഇവാന്തകഃ
ഗദ കൈവശമുള്ള ഞാൻ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ജീവൻ എടുക്കാൻ പൂർണ്ണശേഷിയുള്ളവനാണ്; മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ തയാറായ യമൻപോലെയാണ് ഞാൻ.
കാമം ബഹ്വപി വക്തവ്യം ത്വയി വക്ഷ്യാമി ന ത്വഹമ്। അസ്തം പ്രാപ്നോതി സവിതാ യുദ്ധവിഘ്നസ്തതോ ഭവേത്
നിനക്കു പറയാൻ എനിക്കു പലതുമുണ്ട്, പക്ഷേ ഞാൻ പറയില്ല; സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയാണ്, വൈകിപ്പോയാൽ യുദ്ധം തടസ്സപ്പെടും.
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രാക്ഷസാനാം ഹതാനി തേ। ത്വദ്വിനാശാത് കരോമ്യദ്യ തേഷാമശ്രുപ്രമാര്ജനമ്
പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാരെ നീ കൊല്ലി; ഇന്ന് നിന്നെ നശിപ്പിച്ച്, അവരുടെ കണ്ണീരൊപ്പാൻ ഞാൻ പോകുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ പരമക്രുദ്ധഃ സ ഗദാം പരമാങ്ഗദാമ്। ഖരശ്ചിക്ഷേപ രാമായ പ്രദീപ്താമശനിം യഥാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ ഖരൻ, അതിശക്തിയുള്ള, ഉഗ്രമായ ഗദയെ രാമനിലേക്ക് ഇടിച്ചു, അതു മിന്നൽപോലെ ദഹിച്ചുപോയി.
ഖരബാഹുപ്രമുക്താ സാ പ്രദീപ്താ മഹതീ ഗദാ। ഭസ്മ വൃക്ഷാംശ്ച ഗുല്മാംശ്ച കൃത്വാഗാത് തത്സമീപതഃ
ഖരന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് വിട്ടുവന്ന ആ മഹത്തായ ജ്വലിച്ച ഗദ, വഴിയിൽ വന്ന മരങ്ങളും ചെടികളും ചാരമാക്കി രാമന്റെ അടുത്തെത്തി.
താമാപതന്തീം മഹതീം മൃത്യുപാശോപമാം ഗദാമ്। അന്തരിക്ഷഗതാം രാമശ്ചിച്ഛേദ ബഹുധാ ശരൈഃ
മരണപാശംപോലെ വേഗത്തിൽ വരുന്ന ആ വലിയ ഗദയെ, രാമൻ ആകാശത്തിൽ തന്നെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് പല ഭാഗങ്ങളായി തകർത്തു.
സാ വിശീര്ണാ ശരൈര്ഭിന്നാ പപാത ധരണീതലേ। ഗദാ മന്ത്രൌഷധിബലൈര്വ്യാലീവ വിനിപാതിതാ
അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർന്ന് തുളച്ച ആ ഗദ, മന്ത്രവൈദ്യശക്തിയാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട പാമ്പുപോലെ ഭൂമിയിൽ വീണു.
thumb|ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ മുപ്പതാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
ഭിത്ത്വാ തു താം ഗദാം ബാണൈ രാഘവോ ധര്മവത്സലഃ। സ്മയമാന ഇദം വാക്യം സംരബ്ധമിദമബ്രവീത്
ധർമ്മത്തെ സ്നേഹിക്കുന്ന രാഘവൻ, അപ്പുറത്തുള്ള ഗദയെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തകർത്തശേഷം, പുഞ്ചിരിയോടെ ക്രോധത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏതത് തേ ബലസര്വസ്വം ദര്ശിതം രാക്ഷസാധമ। ശക്തിഹീനതരോ മത്തോ വൃഥാ ത്വമുപഗര്ജസി
രാക്ഷസാധമാ, ഇതാണ് നിന്റെ മുഴുവൻ ശക്തിയും ഞാൻ കാണിച്ചു. നീ എന്നേക്കാൾ ശക്തിയില്ലാത്തവനാണ്, വെറുതെ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഏഷാ ബാണവിനിര്ഭിന്നാ ഗദാ ഭൂമിതലം ഗതാ। അഭിധാനപ്രഗല്ഭസ്യ തവ പ്രത്യയഘാതിനീ
അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളഞ്ഞു ഭൂമിയിൽ വീണ ഈ ഗദ, നിന്റെ വലിയ വാക്കുകൾക്ക് അവസാനം വരുത്തിയിരിക്കുന്നു.
യത് ത്വയോക്തം വിനഷ്ടാനാമിദമശ്രുപ്രമാര്ജനമ്। രാക്ഷസാനാം കരോമീതി മിഥ്യാ തദപി തേ വചഃ
നീ പറഞ്ഞതുപോലെ, കൊല്ലപ്പെട്ട രാക്ഷസന്മാരുടെ കണ്ണീരൊപ്പാമെന്നത് പൊള്ളയായ വാക്കാണ്.
നീചസ്യ ക്ഷുദ്രശീലസ്യ മിഥ്യാവൃത്തസ്യ രക്ഷസഃ। പ്രാണാനപഹരിഷ്യാമി ഗരുത്മാനമൃതം യഥാ
നീ ചീത്ത മനസ്സുള്ള, കപടസ്വഭാവമുള്ള, നിസ്സാരനായ രാക്ഷസൻ. ഞാൻ നിന്റെ ജീവൻ കുരുക്കും, ഗരുഡൻ അമൃതം എടുക്കുന്നതുപോലെ.
അദ്യ തേ ഭിന്നകണ്ഠസ്യ ഫേനബുദ്ബുദഭൂഷിതമ്। വിദാരിതസ്യ മദ്ബാണൈര്മഹീ പാസ്യതി ശോണിതമ്
ഇന്ന് എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്റെ കഴുത്ത് കീറപ്പെടുമ്പോൾ, നിന്റെ രക്തം പുകയും കഫവും നിറഞ്ഞതായിട്ട് ഭൂമി കുടിക്കും.
പാംസുരൂഷിതസര്വാങ്ഗഃ സ്രസ്തന്യസ്തഭുജദ്വയഃ। സ്വപ്സ്യസേ ഗാം സമാശ്ലിഷ്യ ദുര്ലഭാം പ്രമദാമിവ
മണ്ണ് മുഴുവൻ പടർന്നു, കൈകൾ വീണു, നീ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ അണെക്കുന്നപോലെ ഭൂമിയെ അണെച്ച് ഉറങ്ങും.
പ്രവൃദ്ധനിദ്രേ ശയിതേ ത്വയി രാക്ഷസപാംസനേ। ഭവിഷ്യന്തി ശരണ്യാനാം ശരണ്യാ ദണ്ഡകാ ഇമേ
രാക്ഷസപാപി, നീ ആഴം ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ഈ ദണ്ഡകാവനം അഭയം തേടുന്നവർക്കെല്ലാം സുരക്ഷിതമായിടമാകും.
ജനസ്ഥാനേ ഹതസ്ഥാനേ തവ രാക്ഷസ മച്ഛരൈഃ। നിര്ഭയാ വിചരിഷ്യന്തി സര്വതോ മുനയോ വനേ
ജനസ്ഥാനത്ത് നീ എന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ, എല്ലാ വനംഭാഗങ്ങളിലും മുനികൾ ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കും.
അദ്യ വിപ്രസരിഷ്യന്തി രാക്ഷസ്യോ ഹതബാന്ധവാഃ। ബാഷ്പാര്ദ്രവദനാ ദീനാ ഭയാദന്യഭയാവഹാഃ
ഇന്ന് ബന്ധുക്കളില്ലാതെ ദു:ഖിതരായി, കണ്ണുനനഞ്ഞ മുഖങ്ങളോടെ, ഭയത്താൽ രാക്ഷസികൾ ഓടി രക്ഷപ്പെടും.
അദ്യ ശോകരസജ്ഞാസ്താ ഭവിഷ്യന്തി നിരര്ഥികാഃ। അനുരൂപകുലാഃ പത്ന്യോ യാസാം ത്വം പതിരീദൃശഃ
ഇന്ന് നീയെന്ന ഭർത്താവുള്ള, നല്ല കുടുംബത്തിൽ പിറന്ന ആ സ്ത്രീകൾ ദു:ഖത്തിന്റെ രുചി അറിയും, ജീവിതം അർത്ഥമില്ലാതാകും.
നൃശംസശീല ക്ഷുദ്രാത്മന് നിത്യം ബ്രാഹ്മണകണ്ടക। ത്വത്കൃതേ ശങ്കിതൈരഗ്നൌ മുനിഭിഃ പാത്യതേ ഹവിഃ
നിഷ്ഠൂരസ്വഭാവമുള്ള, ചീത്ത മനസ്സുള്ള, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് എപ്പോഴും ഉപദ്രവം ചെയ്യുന്നവനേ, നിന്റെ ഭയത്താൽ മുനികൾ യജ്ഞത്തിൽ ഹവികൾ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ സംശയത്തോടെ ചെയ്യുന്നു.
തമേവമഭിസംരബ്ധം ബ്രുവാണം രാഘവം വനേ। ഖരോ നിര്ഭര്ത്സയാമാസ രോഷാത് ഖരതരസ്വരഃ
വനത്തിൽ ഇങ്ങനെ ക്രോധത്തോടെ സംസാരിച്ച രാഘവനെ, ഖരൻ കോപത്തോടെ കടുപ്പമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ അപമാനിച്ചു.
ദൃഢം ഖല്വവലിപ്തോഽസി ഭയേഷ്വപി ച നിര്ഭയഃ। വാച്യാവാച്യം തതോ ഹി ത്വം മൃത്യോര്വശ്യോ ന ബുധ്യസേ
നീ വളരെയധികം അഹങ്കാരിയാണു്, ഭയത്തിനിടയിലും ഭയമില്ലാത്തവൻ. അതുകൊണ്ടാണ് പറയേണ്ടതും പറയരുതാത്തതും പറയുന്നത്, മരണത്തിന്റെ പിടിയിലാണെന്നു മനസ്സിലാക്കാതെ.