ശിരസ്യേകേന ബാണേന ദ്വാഭ്യാം ബാഹ്വോരഥാര്പയത് । ത്രിഭിശ്ചന്ദ്രാര്ധവക്ത്രൈശ്ച വക്ഷസ്യഭിജഘാന ഹ
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് തലയിൽ, രണ്ടാമ്ബുകൾകൊണ്ട് കൈകളിൽ, മൂന്നു അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ അടി നൽകി.
രഥസ്യ യുഗമേകേന ചതുര്ഭിഃ ശബലാന് ഹയാന്। ഷഷ്ഠേന ച ശിരഃ സംഖ്യേ ചിച്ഛേദ ഖരസാരഥേഃ
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് രഥത്തിന്റെ യോക് ചിന്തിച്ചു, നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് പുള്ളിക്കുതിരകളെ അടി നൽകി, ആറാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഖരന്റെ സാരഥിയുടെ തല അരിപ്പിച്ചു.
ത്രിഭിസ്ത്രിവേണൂന് ബലവാന് ദ്വാഭ്യാമക്ഷം മഹാബലഃ। ദ്വാദശേന തു ബാണേന ഖരസ്യ സശരം ധനുഃ
മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂന്നു തൂണുകളും, രണ്ടു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അക്ഷവും തകർത്തു; പന്ത്രണ്ടാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് ഖരന്റെ അമ്പും വില്ലും ഒരുമിച്ച് അടി നൽകി.
ഛിത്ത്വാ വജ്രനികാശേന രാഘവഃ പ്രഹസന്നിവ। ത്രയോദശേനേന്ദ്രസമോ ബിഭേദ സമരേ ഖരമ്
വജ്രംപോലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് വില്ല് മുറിച്ച്, രാഘവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, പതിമൂന്നാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ ഖരനെ യുദ്ധത്തിൽ തുളച്ചു.
പ്രഭഗ്നധന്വാ വിരഥോ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ। ഗദാപാണിരവപ്ലുത്യ തസ്ഥൌ ഭൂമൌ ഖരസ്തദാ
വില്ല് തകർന്നു, രഥം ഇല്ലാതായി, കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ഖരൻ ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച് നിലത്ത് ചാടിവന്നു.
തത് കര്മ രാമസ്യ മഹാരഥസ്യ സമേത്യ ദേവാശ്ച മഹര്ഷയശ്ച। അപൂജയന് പ്രാഞ്ജലയഃ പ്രഹൃഷ്ടാ- സ്തദാ വിമാനാഗ്രഗതാഃ സമേതാഃ
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ രാമന്റെ ഈ വീര്യപ്രകടനം കണ്ട ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ആനന്ദത്തോടെ കൈകൂപ്പി ആകാശരഥങ്ങളിൽ നിന്നു ചേർന്ന് ആരാധിച്ചു.
thumb|ഏകോനത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഏകോനത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തൊൻപതാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കുക.
ഖരം തു വിരഥം രാമോ ഗദാപാണിമവസ്ഥിതമ്। മൃദുപൂര്വം മഹാതേജാഃ പരുഷം വാക്യമബ്രവീത്
രാമൻ, മഹാതേജസ്സോടെ, രഥം ഇല്ലാതെ ഗദ കൈയിൽ നിൽക്കുന്ന ഖരനെ ആദ്യം സ്നേഹപൂർവ്വം, പിന്നെ കടുപ്പത്തോടെ ചോദിച്ചു.
ഗജാശ്വരഥസമ്ബാധേ ബലേ മഹതി തിഷ്ഠതാ। കൃതം തേ ദാരുണം കര്മ സര്വലോകജുഗുപ്സിതമ്
ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യത്തിൽ നിന്നു നീ നിൽക്കുമ്പോൾ, എല്ലാം ലോകവും വെറുക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തിയാണ് നീ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ഉദ്വേജനീയോ ഭൂതാനാം നൃശംസഃ പാപകര്മകൃത് । ത്രയാണാമപി ലോകാനാമീശ്വരോഽപി ന തിഷ്ഠതി
നീ ഭൂതങ്ങൾക്ക് ഭയമായി, ക്രൂരനും പാപപ്രവൃത്തിക്കാരനുമാണ്; ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻക്ക് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനായാലും നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.
കര്മ ലോകവിരുദ്ധം തു കുര്വാണം ക്ഷണദാചര। തീക്ഷ്ണം സര്വജനോ ഹന്തി സര്പം ദുഷ്ടമിവാഗതമ്
ലോകത്തിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവനെ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനേ, എല്ലാവരും ഉടൻ തന്നെ ദുഷ്ടസർപ്പത്തെപ്പോലെ കൊല്ലും.
ലോഭാത് പാപാനി കുര്വാണഃ കാമാദ് വാ യോ ന ബുധ്യതേ। ഹൃഷ്ടഃ പശ്യതി തസ്യാന്തം ബ്രാഹ്മണീ കരകാദിവ
ലാഭം കൊണ്ടോ മോഹം കൊണ്ടോ പാപം ചെയ്യുന്നവൻ അതിന്റെ ഫലം മനസ്സിലാക്കാതെ സന്തോഷത്തോടെ നേരിടും, ബ്രാഹ്മണിയുടെ മുന്നിൽ പാമ്പുപിടുത്തക്കാരൻപോലെ.
വസതോ ദണ്ഡകാരണ്യേ താപസാന് ധര്മചാരിണഃ। കിം നു ഹത്വാ മഹാഭാഗാന് ഫലം പ്രാപ്സ്യസി രാക്ഷസ
ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്ന, ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മഹാഭാഗ്യശാലികളായ തപസ്സികളെ കൊന്നതുകൊണ്ട്, നീ എന്ത് ഫലം നേടും ദാനവാ?
ന ചിരം പാപകര്മാണഃ ക്രൂരാ ലോകജുഗുപ്സിതാഃ। ഐശ്വര്യം പ്രാപ്യ തിഷ്ഠന്തി ശീര്ണമൂലാ ഇവ ദ്രുമാഃ
ലോകം വെറുക്കുന്ന ക്രൂരവും പാപകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവർ അധികംകാലം ഐശ്വര്യത്തിൽ നിലനിൽക്കില്ല, വേരുകൾ ഉണങ്ങിയ മരങ്ങൾപോലെ.
അവശ്യം ലഭതേ കര്താ ഫലം പാപസ്യ കര്മണഃ। ഘോരം പര്യാഗതേ കാലേ ദ്രുമഃ പുഷ്പമിവാര്തവമ്
പാപം ചെയ്യുന്നവൻക്ക് അതിന്റെ ഫലം നിർബന്ധമായും ലഭിക്കും; കാലം വന്നപ്പോൾ, വസന്തത്തിൽ പൂക്കുന്ന മരത്തെപ്പോലെ ഭയങ്കരമായ ഫലമാണ് കിട്ടുക.
നചിരാത് പ്രാപ്യതേ ലോകേ പാപാനാം കര്മണാം ഫലമ്। സവിഷാണാമിവാന്നാനാം ഭുക്താനാം ക്ഷണദാചര
പാപപ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം ഈ ലോകത്ത് ഉടൻ തന്നെ ലഭിക്കും, വിഷം കലർന്ന ഭക്ഷണം കഴിച്ചവനു എങ്ങനെ ഫലം ഉടൻ കാണപ്പെടുന്നുവോ അതുപോലെ, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവാ.
പാപമാചരതാം ഘോരം ലോകസ്യാപ്രിയമിച്ഛതാമ്। അഹമാസാദിതോ രാജ്ഞാ പ്രാണാന് ഹന്തും നിശാചര
ലോകത്തിന് ദോഷം ആഗ്രഹിച്ച് ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരെ കൊല്ലാൻ രാജാവിന്റെ today ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലാൻ അയക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവാ.
അദ്യ ഭിത്ത്വാ മയാ മുക്താഃ ശരാഃ കാഞ്ചനഭൂഷണാഃ। വിദാര്യാതിപതിഷ്യന്തി വല്മീകമിവ പന്നഗാഃ
ഇന്ന് ഞാൻ വിടുന്ന പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച അമ്പുകൾ, നീയെന്ന പുഴുവിനെ തുളച്ച്, പാമ്പുകൾ വള്മീകത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ കീറിത്തുറക്കും.
യേ ത്വയാ ദണ്ഡകാരണ്യേ ഭക്ഷിതാ ധര്മചാരിണഃ। താനദ്യ നിഹതഃ സംഖ്യേ സസൈന്യോഽനുഗമിഷ്യസി
നീ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ ഭക്ഷിച്ച ധർമ്മനിഷ്ഠരായവരെ, ഇന്നിതാ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട്, നിന്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം അവരെ പിന്തുടരേണ്ടിവരും.
അദ്യ ത്വാം നിഹതം ബാണൈഃ പശ്യന്തു പരമര്ഷയഃ। നിരയസ്ഥം വിമാനസ്ഥാ യേ ത്വയാ നിഹതാഃ പുരാ
നീ മുമ്പ് കൊല്ലപ്പെട്ട മഹർഷിമാർ, ഇപ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവരും, നീ നരകത്തിലായിരിക്കുന്നതും, ഇന്നെൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് നിന്നെ വീഴുന്നതും അവർ കാണട്ടെ.
പ്രഹരസ്വ യഥാകാമം കുരു യത്നം കുലാധമ। അദ്യ തേ പാതയിഷ്യാമി ശിരസ്താലഫലം യഥാ
നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ ആക്രമിക്കൂ, എത്ര ശ്രമം വേണമെങ്കിലും ചെയ്യൂ, വംശത്തിന് അപമാനമായവനേ, ഇന്ന് ഞാൻ നിന്റെ തല താളപ്പഴം പോലെ താഴെയിടും.
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ക്രുദ്ധഃ സംരക്തലോചനഃ। പ്രത്യുവാച തതോ രാമം പ്രഹസന് ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ക്രോധത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന ഖരൻ, കോപം നിറഞ്ഞു, ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രാമനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
പ്രാകൃതാന് രാക്ഷസാന് ഹത്വാ യുദ്ധേ ദശരഥാത്മജ। ആത്മനാ കഥമാത്മാനമപ്രശസ്യം പ്രശംസസി
സാധാരണ രാക്ഷസന്മാരെ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലിയ ദശരഥപുത്രാ, പ്രശംസിക്കാനൊത്തതല്ലാത്ത കാര്യത്തിൽ നീ എങ്ങനെ നിന്നെ തന്നെ പ്രശംസിക്കുന്നു?
വിക്രാന്താ ബലവന്തോ വാ യേ ഭവന്തി നരര്ഷഭാഃ। കഥയന്തി ന തേ കിംചിത് തേജസാ ചാതിഗര്വിതാഃ
ശക്തരും ധൈര്യശാലികളുമായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ, തങ്ങളുടെ വീര്യംകൊണ്ടു എത്ര അഭിമാനമുള്ളവരായാലും, ഒരിക്കലും അഹങ്കരിക്കുന്നില്ല.
പ്രാകൃതാസ്ത്വകൃതാത്മാനോ ലോകേ ക്ഷത്രിയപാംസനാഃ। നിരര്ഥകം വികത്ഥന്തേ യഥാ രാമ വികത്ഥസേ
പക്ഷേ, സാധാരണയും ആത്മനിയന്ത്രണമില്ലാത്തവരും, ക്ഷത്രിയരിൽ അപമാനമായവരും, ലോകത്ത് അർത്ഥമില്ലാതെ അഹങ്കരിക്കുന്നു, നീ അഹങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ.
കുലം വ്യപദിശന് വീരഃ സമരേ കോഽഭിധാസ്യതി। മൃത്യുകാലേ തു സമ്പ്രാപ്തേ സ്വയമപ്രസ്തവേ സ്തവമ്
യുദ്ധഭൂമിയിൽ, തന്റെ വംശം പറഞ്ഞ്, ആരാണ് വീരൻ സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നത്? പ്രത്യേകിച്ച് മരണസമയത്ത്, ആരും ചോദിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ.
സര്വഥാ തു ലഘുത്വം തേ കത്ഥനേന വിദര്ശിതമ്। സുവര്ണപ്രതിരൂപേണ തപ്തേനേവ കുശാഗ്നിനാ
എന്തായാലും, നിന്റെ ഈ അഹങ്കാരപ്രകടനം നിന്റെ ചെറുപ്പത്തനമെന്നു തെളിയിക്കുന്നു; പൊന്നുപോലെയാണെങ്കിലും പുറംപലിശയോ, കുശത്തിണ്ണയിൽ തീയിട്ടതുപോലെയോ.
ന തു മാമിഹ തിഷ്ഠന്തം പശ്യസി ത്വം ഗദാധരമ്। ധരാധരമിവാകമ്പ്യം പര്വതം ധാതുഭിശ്ചിതമ്
പക്ഷേ, ഗദയുമായി ഇവിടെ നില്ക്കുന്ന എന്നെ നീ കാണുന്നില്ല; ധാതുക്കളാൽ മൂടിയ, അകമ്പാവില്ലാത്ത ഒരു പർവ്വതംപോലെയാണ് ഞാൻ.
പര്യാപ്തോഽഹം ഗദാപാണിര്ഹന്തും പ്രാണാന് രണേ തവ। ത്രയാണാമപി ലോകാനാം പാശഹസ്ത ഇവാന്തകഃ
ഗദ കൈവശമുള്ള ഞാൻ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ജീവൻ എടുക്കാൻ പൂർണ്ണശേഷിയുള്ളവനാണ്; മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ തയാറായ യമൻപോലെയാണ് ഞാൻ.
കാമം ബഹ്വപി വക്തവ്യം ത്വയി വക്ഷ്യാമി ന ത്വഹമ്। അസ്തം പ്രാപ്നോതി സവിതാ യുദ്ധവിഘ്നസ്തതോ ഭവേത്
നിനക്കു പറയാൻ എനിക്കു പലതുമുണ്ട്, പക്ഷേ ഞാൻ പറയില്ല; സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുകയാണ്, വൈകിപ്പോയാൽ യുദ്ധം തടസ്സപ്പെടും.