സ സായകൈര്ദുര്വിഷഹൈര്വിസ്ഫുലിങ്ഗൈരിവാഗ്നിഭിഃ। നഭശ്ചകാരാവിവരം പര്ജന്യ ഇവ വൃഷ്ടിഭിഃ
സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത, തീയുടെ ചിതലുകൾ പോലെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, ആകാശം മുഴുവൻ മഴപെയ്യുന്ന മേഘംപോലെ നിറച്ചു.
തദ് ബഭൂവ ശിതൈര്ബാണൈഃ ഖരരാമവിസര്ജിതൈഃ। പര്യാകാശമനാകാശം സര്വതഃ ശരസംകുലമ്
അപ്പോൾ, ഖരനും രാമനും വിട്ട മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആകാശം മുഴുവൻ അമ്പുകൾ നിറഞ്ഞു, എവിടെയും ശൂന്യതയില്ലാതായി.
ശരജാലാവൃതഃ സൂര്യോ ന തദാ സ്മ പ്രകാശതേ। അന്യോന്യവധസംരമ്ഭാദുഭയോഃ സമ്പ്രയുധ്യതോഃ
അന്നേരം അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം സൂര്യനെ മറച്ചു, അതുകൊണ്ട് സൂര്യപ്രകാശം കാണാനായില്ല. ഇരുവരും പരസ്പരം കൊല്ലാന് ഉദ്ദേശിച്ച് ഭയങ്കരമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.
തതോ നാലീകനാരാചൈസ്തീക്ഷ്ണാഗ്രൈശ്ച വികര്ണിഭിഃ। ആജഘാന രണേ രാമം തോത്രൈരിവ മഹാദ്വിപമ്
അപ്പോള് ഖരന് നാളിക, നാരാചം, മൂര്ച്ചയുള്ള വികര്ണി അമ്പുകള് എന്നിവകൊണ്ട് യുദ്ധത്തില് രാമനെ കുത്തി, വലിയാനയെ ആണിയാല് കുത്തുന്നതുപോലെ.
തം രഥസ്ഥം ധനുഷ്പാണിം രാക്ഷസം പര്യവസ്ഥിതമ്। ദദൃശുഃ സര്വഭൂതാനി പാശഹസ്തമിവാന്തകമ്
രഥത്തില് നിന്നു വില്ല് പിടിച്ച് ചുറ്റും ഭീകരമായി നിന്നിരുന്ന ആ രാക്ഷസനെ, പാശം പിടിച്ച യമനെപ്പോലെ, എല്ലാ ജീവികളും കണ്ടു.
ഹന്താരം സര്വസൈന്യസ്യ പൌരുഷേ പര്യവസ്ഥിതമ്। പരിശ്രാന്തം മഹാസത്ത്വം മേനേ രാമം ഖരസ്തദാ
എല്ലാ സൈന്യത്തെയും സംഹരിക്കാന് ശേഷിയുള്ള, ധൈര്യത്തില് ഉറച്ച, മഹാത്മാവായ രാമന് ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അന്നേരം ഖരന് വിചാരിച്ചു.
തം സിംഹമിവ വിക്രാന്തം സിംഹവിക്രാന്തഗാമിനമ്। ദൃഷ്ട്വാ നോദ്വിജതേ രാമഃ സിംഹഃ ക്ഷുദ്രമൃഗം യഥാ
സിംഹത്തെപ്പോലെ ധൈര്യവും സിംഹനടയും ഉള്ള ഖരനെ കണ്ടിട്ടും, രാമന് ഭയം തോന്നിയില്ല; സിംഹം ചെറു മൃഗത്തെ ഭയപ്പെടാത്തതുപോലെ.
തതഃ സൂര്യനികാശേന രഥേന മഹതാ ഖരഃ। ആസസാദാഥ തം രാമം പതങ്ഗ ഇവ പാവകമ്
പിന്നീട് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന വലിയ രഥത്തില് ഖരന് രാമനോട് സമീപിച്ചു, ചിറകുള്ള പുഴു അഗ്നിയിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെ.
തതോഽസ്യ സശരം ചാപം മുഷ്ടിദേശേ മഹാത്മനഃ। ഖരശ്ചിച്ഛേദ രാമസ്യ ദര്ശയന് ഹസ്തലാഘവമ്
അപ്പോള് ഖരന് തന്റെ കൈപാടിന്റെ ചുരുക്കത്തില് രാമന്റെ വില്ലും അതിലുണ്ടായിരുന്ന അമ്പും വെട്ടി, തന്റെ കൈക്കഴിവ് കാണിച്ചു.
സ പുനസ്ത്വപരാന് സപ്ത ശരാനാദായ മര്മണി। നിജഘാന രണേ ക്രുദ്ധഃ ശക്രാശനിസമപ്രഭാന്
അതിനുശേഷം രാമന് കുപിതനായി, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ഏഴു പുതിയ അമ്പുകള് എടുത്ത്, യുദ്ധത്തില് ഖരന്റെ പ്രധാന അവയവങ്ങളില് കുത്തി.
തതഃ ശരസഹസ്രേണ രാമമപ്രതിമൌജസമ്। അര്ദയിത്വാ മഹാനാദം നനാദ സമരേ ഖരഃ
ശക്തിയില് തുല്യനില്ലാത്ത രാമനെ ആയിരം അമ്പുകള് കൊണ്ട് വേദനിപ്പിച്ച ശേഷം, ഖരന് യുദ്ധഭൂമിയില് വലിയ ശബ്ദത്തില് കൂക്കി.
തതസ്തത്പ്രഹതം ബാണൈഃ ഖരമുക്തൈഃ സുപര്വഭിഃ। പപാത കവചം ഭൂമൌ രാമസ്യാദിത്യവര്ചസമ്
അപ്പോള് ഖരന് വിട്ട അമ്പുകള് കൊണ്ടു തല്ലപ്പെട്ട രാമന്റെ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന കവര്ച, നിലത്തേക്ക് വീണു.
സ ശരൈരര്പിതഃ ക്രുദ്ധഃ സര്വഗാത്രേഷു രാഘവഃ। രരാജ സമരേ രാമോ വിധൂമോഽഗ്നിരിവ ജ്വലന്
ശരങ്ങള് ശരീരമാകെ കുത്തി രോഷം നിറഞ്ഞ രാമന്, യുദ്ധഭൂമിയില് പുകയില്ലാതെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
തതോ ഗമ്ഭീരനിര്ഹ്രാദം രാമഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ। ചകാരാന്തായ സ രിപോഃ സജ്യമന്യന്മഹദ്ധനുഃ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന രാമന് പിന്നെ മറ്റൊരു വലിയ വില്ല് എടുത്ത്, ശത്രുവിന്റെ അന്ത്യം വരുത്താന് അതിന് ദാരുണമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി.
സുമഹദ് വൈഷ്ണവം യത് തദതിസൃഷ്ടം മഹര്ഷിണാ। വരം തദ് ധനുരുദ്യമ്യ ഖരം സമഭിധാവത
മഹർഷി നൽകിയ അതി ശക്തമായ വൈഷ്ണവ വില്ല് എടുത്ത്, രാമന് ഖരനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
തതഃ കനകപുങ്ഖൈസ്തു ശരൈഃ സംനതപര്വഭിഃ। ചിച്ഛേദ രാമഃ സംക്രുദ്ധഃ ഖരസ്യ സമരേ ധ്വജമ്
അനന്തരം രോഷത്തോടെ രാമന് പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ, കെട്ടിപ്പിടിച്ച അമ്പുകള് കൊണ്ട് യുദ്ധത്തില് ഖരന്റെ പതാക വെട്ടി.
സ ദര്ശനീയോ ബഹുധാ വിച്ഛിന്നഃ കാഞ്ചനോ ധ്വജഃ। ജഗാമ ധരണീം സൂര്യോ ദേവതാനാമിവാജ്ഞയാ
അനവധി ഭാഗങ്ങളായി വെട്ടപ്പെട്ട ആ മനോഹരമായ പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ പതാക, ദേവന്മാരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം സൂര്യൻ ഭൂമിയിലേക്കു ഇറങ്ങുന്നതുപോലെ നിലത്തേക്ക് വീണു.
തം ചതുര്ഭിഃ ഖരഃ ക്രുദ്ധോ രാമം ഗാത്രേഷു മാര്ഗണൈഃ। വിവ്യാധ ഹൃദി മര്മജ്ഞോ മാതങ്ഗമിവ തോമരൈഃ
രോഷഭരിതനായ ഖരന് നാലു അമ്പുകള് കൊണ്ട് രാമന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങളില് കുത്തി, ഹൃദയത്തിൽ കൃത്യമായി അമ്പ് കുത്തി, ആനയെ കുന്തംകൊണ്ട് കുത്തുന്നതുപോലെ.
സ രാമോ ബഹുഭിര്ബാണൈഃ ഖരകാര്മുകനിഃസൃതൈഃ। വിദ്ധോ രുധിരസിക്താങ്ഗോ ബഭൂവ രുഷിതോ ഭൃശമ്
ഖരന്റെ വില്ലിൽ നിന്നു വന്ന അനവധി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കുത്തപ്പെട്ട രാമന്റെ ശരീരം രക്തംകൊണ്ടു മുക്കി, രോഷം നിറഞ്ഞവനായി.
സ ധനുര്ധന്വിനാം ശ്രേഷ്ഠഃ സംഗൃഹ്യ പരമാഹവേ। മുമോച പരമേഷ്വാസഃ ഷട് ശരാനഭിലക്ഷിതാന്
വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ തന്റെ വില്ല് എടുത്ത്, ലക്ഷ്യം കൃത്യമായി കണ്ടു ആറു അമ്പുകൾ വിട്ടു.
ശിരസ്യേകേന ബാണേന ദ്വാഭ്യാം ബാഹ്വോരഥാര്പയത് । ത്രിഭിശ്ചന്ദ്രാര്ധവക്ത്രൈശ്ച വക്ഷസ്യഭിജഘാന ഹ
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് തലയിൽ, രണ്ടാമ്ബുകൾകൊണ്ട് കൈകളിൽ, മൂന്നു അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് നെഞ്ചിൽ അടി നൽകി.
രഥസ്യ യുഗമേകേന ചതുര്ഭിഃ ശബലാന് ഹയാന്। ഷഷ്ഠേന ച ശിരഃ സംഖ്യേ ചിച്ഛേദ ഖരസാരഥേഃ
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് രഥത്തിന്റെ യോക് ചിന്തിച്ചു, നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് പുള്ളിക്കുതിരകളെ അടി നൽകി, ആറാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഖരന്റെ സാരഥിയുടെ തല അരിപ്പിച്ചു.
ത്രിഭിസ്ത്രിവേണൂന് ബലവാന് ദ്വാഭ്യാമക്ഷം മഹാബലഃ। ദ്വാദശേന തു ബാണേന ഖരസ്യ സശരം ധനുഃ
മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂന്നു തൂണുകളും, രണ്ടു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അക്ഷവും തകർത്തു; പന്ത്രണ്ടാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് ഖരന്റെ അമ്പും വില്ലും ഒരുമിച്ച് അടി നൽകി.
ഛിത്ത്വാ വജ്രനികാശേന രാഘവഃ പ്രഹസന്നിവ। ത്രയോദശേനേന്ദ്രസമോ ബിഭേദ സമരേ ഖരമ്
വജ്രംപോലുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് വില്ല് മുറിച്ച്, രാഘവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, പതിമൂന്നാമത്തെ അമ്പുകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ ഖരനെ യുദ്ധത്തിൽ തുളച്ചു.
പ്രഭഗ്നധന്വാ വിരഥോ ഹതാശ്വോ ഹതസാരഥിഃ। ഗദാപാണിരവപ്ലുത്യ തസ്ഥൌ ഭൂമൌ ഖരസ്തദാ
വില്ല് തകർന്നു, രഥം ഇല്ലാതായി, കുതിരകളും സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ഖരൻ ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച് നിലത്ത് ചാടിവന്നു.
തത് കര്മ രാമസ്യ മഹാരഥസ്യ സമേത്യ ദേവാശ്ച മഹര്ഷയശ്ച। അപൂജയന് പ്രാഞ്ജലയഃ പ്രഹൃഷ്ടാ- സ്തദാ വിമാനാഗ്രഗതാഃ സമേതാഃ
അപ്പോൾ മഹാരഥനായ രാമന്റെ ഈ വീര്യപ്രകടനം കണ്ട ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ആനന്ദത്തോടെ കൈകൂപ്പി ആകാശരഥങ്ങളിൽ നിന്നു ചേർന്ന് ആരാധിച്ചു.
thumb|ഏകോനത്രിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഏകോനത്രിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ്-വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തൊൻപതാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കുക.
ഖരം തു വിരഥം രാമോ ഗദാപാണിമവസ്ഥിതമ്। മൃദുപൂര്വം മഹാതേജാഃ പരുഷം വാക്യമബ്രവീത്
രാമൻ, മഹാതേജസ്സോടെ, രഥം ഇല്ലാതെ ഗദ കൈയിൽ നിൽക്കുന്ന ഖരനെ ആദ്യം സ്നേഹപൂർവ്വം, പിന്നെ കടുപ്പത്തോടെ ചോദിച്ചു.
ഗജാശ്വരഥസമ്ബാധേ ബലേ മഹതി തിഷ്ഠതാ। കൃതം തേ ദാരുണം കര്മ സര്വലോകജുഗുപ്സിതമ്
ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ വലിയ സൈന്യത്തിൽ നിന്നു നീ നിൽക്കുമ്പോൾ, എല്ലാം ലോകവും വെറുക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തിയാണ് നീ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ഉദ്വേജനീയോ ഭൂതാനാം നൃശംസഃ പാപകര്മകൃത് । ത്രയാണാമപി ലോകാനാമീശ്വരോഽപി ന തിഷ്ഠതി
നീ ഭൂതങ്ങൾക്ക് ഭയമായി, ക്രൂരനും പാപപ്രവൃത്തിക്കാരനുമാണ്; ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻക്ക് മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഇശ്വരനായാലും നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ല.