ശിരാംസ്യപാതയത് ത്രീണി വേഗവദ്ഭിസ്ത്രിഭിഃ ശരൈഃ। സ ധൂമശോണിതോദ്ഗാരീ രാമബാണാഭിപീഡിതഃ
വേഗമുള്ള മൂന്നു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവന്റെ മൂന്ന് തലകളും രാമൻ വീഴ്ത്തി; പുകയും രക്തവും ഒഴുകി, രാമന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പീഡിതനായി—
ന്യപതത് പതിതൈഃ പൂര്വം സമരസ്ഥോ നിശാചരഃ। ഹതശേഷാസ്തതോ ഭഗ്നാ രാക്ഷസാഃ ഖരസംശ്രയാഃ
ആ നിശാചരൻ, മുൻപ് തന്നെ പരിക്കേറ്റവൻ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീണു; ശേഷിച്ച രാക്ഷസന്മാർ, തോൽവി ഏറ്റു, ഖരന്റെ അടുക്കൽ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദ്രവന്തി സ്മ ന തിഷ്ഠന്തി വ്യാഘ്രത്രസ്താ മൃഗാ ഇവ। താന് ഖരോ ദ്രവതോ ദൃഷ്ട്വാ നിവര്ത്യ രുഷിതസ്ത്വരന്। രാമമേവാഭിദുദ്രാവ രാഹുശ്ചന്ദ്രമസം യഥാ
പുലിയെ കണ്ടു പേടിച്ച മൃഗങ്ങൾപോലെ അവർ ഓടിപ്പോയി, ഒരിടത്തും നിന്നില്ല; അവരെ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ട ഖരൻ, കോപത്തോടെ അവരെ തിരിച്ചു വിളിച്ചു, വേഗത്തിൽ രാമന്റെ നേരെ ചുമന്നു, രാഹു ചന്ദ്രനെ ആക്രമിക്കുന്നതുപോലെ.
thumb|അഷ്ടാവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ അഷ്ടാവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
മഹത്വമുള്ള വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിയെട്ടാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ.
നിഹതം ദൂഷണം ദൃഷ്ട്വാ രണേ ത്രിശിരസാ സഹ। ഖരസ്യാപ്യഭവത് ത്രാസോ ദൃഷ്ട്വാ രാമസ്യ വിക്രമമ്
യുദ്ധത്തിൽ ദൂഷണനും ത്രിശിരസും കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ടപ്പോൾ, രാമന്റെ വീര്യം കണ്ട ഖരനും ഭയപ്പെട്ടു.
സ ദൃഷ്ട്വാ രാക്ഷസം സൈന്യമവിഷഹ്യം മഹാബലമ്। ഹതമേകേന രാമേണ ദൂഷണസ്ത്രിശിരാ അപി
രാമൻ ഒറ്റയ്ക്കു തന്നെ, മഹാശക്തിയുള്ള രാക്ഷസസൈന്യത്തെയും ദൂഷണനെയും ത്രിശിരസിനെയും സംഹരിച്ചതും ഖരൻ കണ്ടു.
തദ്ബലം ഹതഭൂയിഷ്ഠം വിമനാഃ പ്രേക്ഷ്യ രാക്ഷസഃ। ആസസാദ ഖരോ രാമം നമുചിര്വാസവം യഥാ
തന്റെ സൈന്യം ഭൂരിഭാഗവും നശിച്ചതും കണ്ട രാക്ഷസൻ, മനസ്സിൽ നിരാശയോടെ, ഖരൻ, നമുചി ഇന്ദ്രനെ ആക്രമിച്ചതുപോലെ രാമനെ നേരെ സമീപിച്ചു.
വികൃഷ്യ ബലവച്ചാപം നാരാചാന് രക്തഭോജനാന്। ഖരശ്ചിക്ഷേപ രാമായ ക്രുദ്ധാനാശീവിഷാനിവ
ശക്തിയുള്ള വില്ല് വലിച്ച്, രക്തം കുടിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ ഖരൻ കോപത്തോടെ രാമന്റെ നേരെ പാമ്പുകൾപോലെ എറിഞ്ഞു.
ജ്യാം വിധുന്വന് സുബഹുശഃ ശിക്ഷയാസ്ത്രാണി ദര്ശയന്। ചചാര സമരേ മാര്ഗാന് ശരൈ രഥഗതഃ ഖരഃ
വില്ലിന്റെ നൂൽ പലതവണ അലയിച്ചു, ആയുധവിദ്യയിൽ തന്റെ കഴിവ് കാണിച്ചു, രഥത്തിൽ കയറി ഖരൻ അമ്പുകൾ എറിഞ്ഞുകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
സ സര്വാശ്ച ദിശോ ബാണൈഃ പ്രദിശശ്ച മഹാരഥഃ। പൂരയാമാസ തം ദൃഷ്ട്വാ രാമോഽപി സുമഹദ് ധനുഃ
ആ മഹാരഥി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളും ഉപദിക്കുകളും നിറച്ചു; അത് കണ്ട രാമൻ തന്റെ മഹത്തായ വില്ല് എടുത്തു.
സ സായകൈര്ദുര്വിഷഹൈര്വിസ്ഫുലിങ്ഗൈരിവാഗ്നിഭിഃ। നഭശ്ചകാരാവിവരം പര്ജന്യ ഇവ വൃഷ്ടിഭിഃ
സഹിക്കാൻ കഴിയാത്ത, തീയുടെ ചിതലുകൾ പോലെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, ആകാശം മുഴുവൻ മഴപെയ്യുന്ന മേഘംപോലെ നിറച്ചു.
തദ് ബഭൂവ ശിതൈര്ബാണൈഃ ഖരരാമവിസര്ജിതൈഃ। പര്യാകാശമനാകാശം സര്വതഃ ശരസംകുലമ്
അപ്പോൾ, ഖരനും രാമനും വിട്ട മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ആകാശം മുഴുവൻ അമ്പുകൾ നിറഞ്ഞു, എവിടെയും ശൂന്യതയില്ലാതായി.
ശരജാലാവൃതഃ സൂര്യോ ന തദാ സ്മ പ്രകാശതേ। അന്യോന്യവധസംരമ്ഭാദുഭയോഃ സമ്പ്രയുധ്യതോഃ
അന്നേരം അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം സൂര്യനെ മറച്ചു, അതുകൊണ്ട് സൂര്യപ്രകാശം കാണാനായില്ല. ഇരുവരും പരസ്പരം കൊല്ലാന് ഉദ്ദേശിച്ച് ഭയങ്കരമായി യുദ്ധം ചെയ്തു.
തതോ നാലീകനാരാചൈസ്തീക്ഷ്ണാഗ്രൈശ്ച വികര്ണിഭിഃ। ആജഘാന രണേ രാമം തോത്രൈരിവ മഹാദ്വിപമ്
അപ്പോള് ഖരന് നാളിക, നാരാചം, മൂര്ച്ചയുള്ള വികര്ണി അമ്പുകള് എന്നിവകൊണ്ട് യുദ്ധത്തില് രാമനെ കുത്തി, വലിയാനയെ ആണിയാല് കുത്തുന്നതുപോലെ.
തം രഥസ്ഥം ധനുഷ്പാണിം രാക്ഷസം പര്യവസ്ഥിതമ്। ദദൃശുഃ സര്വഭൂതാനി പാശഹസ്തമിവാന്തകമ്
രഥത്തില് നിന്നു വില്ല് പിടിച്ച് ചുറ്റും ഭീകരമായി നിന്നിരുന്ന ആ രാക്ഷസനെ, പാശം പിടിച്ച യമനെപ്പോലെ, എല്ലാ ജീവികളും കണ്ടു.
ഹന്താരം സര്വസൈന്യസ്യ പൌരുഷേ പര്യവസ്ഥിതമ്। പരിശ്രാന്തം മഹാസത്ത്വം മേനേ രാമം ഖരസ്തദാ
എല്ലാ സൈന്യത്തെയും സംഹരിക്കാന് ശേഷിയുള്ള, ധൈര്യത്തില് ഉറച്ച, മഹാത്മാവായ രാമന് ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് അന്നേരം ഖരന് വിചാരിച്ചു.
തം സിംഹമിവ വിക്രാന്തം സിംഹവിക്രാന്തഗാമിനമ്। ദൃഷ്ട്വാ നോദ്വിജതേ രാമഃ സിംഹഃ ക്ഷുദ്രമൃഗം യഥാ
സിംഹത്തെപ്പോലെ ധൈര്യവും സിംഹനടയും ഉള്ള ഖരനെ കണ്ടിട്ടും, രാമന് ഭയം തോന്നിയില്ല; സിംഹം ചെറു മൃഗത്തെ ഭയപ്പെടാത്തതുപോലെ.
തതഃ സൂര്യനികാശേന രഥേന മഹതാ ഖരഃ। ആസസാദാഥ തം രാമം പതങ്ഗ ഇവ പാവകമ്
പിന്നീട് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന വലിയ രഥത്തില് ഖരന് രാമനോട് സമീപിച്ചു, ചിറകുള്ള പുഴു അഗ്നിയിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെ.
തതോഽസ്യ സശരം ചാപം മുഷ്ടിദേശേ മഹാത്മനഃ। ഖരശ്ചിച്ഛേദ രാമസ്യ ദര്ശയന് ഹസ്തലാഘവമ്
അപ്പോള് ഖരന് തന്റെ കൈപാടിന്റെ ചുരുക്കത്തില് രാമന്റെ വില്ലും അതിലുണ്ടായിരുന്ന അമ്പും വെട്ടി, തന്റെ കൈക്കഴിവ് കാണിച്ചു.
സ പുനസ്ത്വപരാന് സപ്ത ശരാനാദായ മര്മണി। നിജഘാന രണേ ക്രുദ്ധഃ ശക്രാശനിസമപ്രഭാന്
അതിനുശേഷം രാമന് കുപിതനായി, ഇന്ദ്രന്റെ വജ്രംപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന ഏഴു പുതിയ അമ്പുകള് എടുത്ത്, യുദ്ധത്തില് ഖരന്റെ പ്രധാന അവയവങ്ങളില് കുത്തി.
തതഃ ശരസഹസ്രേണ രാമമപ്രതിമൌജസമ്। അര്ദയിത്വാ മഹാനാദം നനാദ സമരേ ഖരഃ
ശക്തിയില് തുല്യനില്ലാത്ത രാമനെ ആയിരം അമ്പുകള് കൊണ്ട് വേദനിപ്പിച്ച ശേഷം, ഖരന് യുദ്ധഭൂമിയില് വലിയ ശബ്ദത്തില് കൂക്കി.
തതസ്തത്പ്രഹതം ബാണൈഃ ഖരമുക്തൈഃ സുപര്വഭിഃ। പപാത കവചം ഭൂമൌ രാമസ്യാദിത്യവര്ചസമ്
അപ്പോള് ഖരന് വിട്ട അമ്പുകള് കൊണ്ടു തല്ലപ്പെട്ട രാമന്റെ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന കവര്ച, നിലത്തേക്ക് വീണു.
സ ശരൈരര്പിതഃ ക്രുദ്ധഃ സര്വഗാത്രേഷു രാഘവഃ। രരാജ സമരേ രാമോ വിധൂമോഽഗ്നിരിവ ജ്വലന്
ശരങ്ങള് ശരീരമാകെ കുത്തി രോഷം നിറഞ്ഞ രാമന്, യുദ്ധഭൂമിയില് പുകയില്ലാതെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
തതോ ഗമ്ഭീരനിര്ഹ്രാദം രാമഃ ശത്രുനിബര്ഹണഃ। ചകാരാന്തായ സ രിപോഃ സജ്യമന്യന്മഹദ്ധനുഃ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന രാമന് പിന്നെ മറ്റൊരു വലിയ വില്ല് എടുത്ത്, ശത്രുവിന്റെ അന്ത്യം വരുത്താന് അതിന് ദാരുണമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി.
സുമഹദ് വൈഷ്ണവം യത് തദതിസൃഷ്ടം മഹര്ഷിണാ। വരം തദ് ധനുരുദ്യമ്യ ഖരം സമഭിധാവത
മഹർഷി നൽകിയ അതി ശക്തമായ വൈഷ്ണവ വില്ല് എടുത്ത്, രാമന് ഖരനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
തതഃ കനകപുങ്ഖൈസ്തു ശരൈഃ സംനതപര്വഭിഃ। ചിച്ഛേദ രാമഃ സംക്രുദ്ധഃ ഖരസ്യ സമരേ ധ്വജമ്
അനന്തരം രോഷത്തോടെ രാമന് പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ, കെട്ടിപ്പിടിച്ച അമ്പുകള് കൊണ്ട് യുദ്ധത്തില് ഖരന്റെ പതാക വെട്ടി.
സ ദര്ശനീയോ ബഹുധാ വിച്ഛിന്നഃ കാഞ്ചനോ ധ്വജഃ। ജഗാമ ധരണീം സൂര്യോ ദേവതാനാമിവാജ്ഞയാ
അനവധി ഭാഗങ്ങളായി വെട്ടപ്പെട്ട ആ മനോഹരമായ പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ പതാക, ദേവന്മാരുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം സൂര്യൻ ഭൂമിയിലേക്കു ഇറങ്ങുന്നതുപോലെ നിലത്തേക്ക് വീണു.
തം ചതുര്ഭിഃ ഖരഃ ക്രുദ്ധോ രാമം ഗാത്രേഷു മാര്ഗണൈഃ। വിവ്യാധ ഹൃദി മര്മജ്ഞോ മാതങ്ഗമിവ തോമരൈഃ
രോഷഭരിതനായ ഖരന് നാലു അമ്പുകള് കൊണ്ട് രാമന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങളില് കുത്തി, ഹൃദയത്തിൽ കൃത്യമായി അമ്പ് കുത്തി, ആനയെ കുന്തംകൊണ്ട് കുത്തുന്നതുപോലെ.
സ രാമോ ബഹുഭിര്ബാണൈഃ ഖരകാര്മുകനിഃസൃതൈഃ। വിദ്ധോ രുധിരസിക്താങ്ഗോ ബഭൂവ രുഷിതോ ഭൃശമ്
ഖരന്റെ വില്ലിൽ നിന്നു വന്ന അനവധി അമ്പുകൾ കൊണ്ട് കുത്തപ്പെട്ട രാമന്റെ ശരീരം രക്തംകൊണ്ടു മുക്കി, രോഷം നിറഞ്ഞവനായി.
സ ധനുര്ധന്വിനാം ശ്രേഷ്ഠഃ സംഗൃഹ്യ പരമാഹവേ। മുമോച പരമേഷ്വാസഃ ഷട് ശരാനഭിലക്ഷിതാന്
വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ തന്റെ വില്ല് എടുത്ത്, ലക്ഷ്യം കൃത്യമായി കണ്ടു ആറു അമ്പുകൾ വിട്ടു.