ഉദ്യതാനാം ഹി യുദ്ധാര്ഥം യേഷാം ഭവതി ലക്ഷ്മണ। നിഷ്പ്രഭം വദനം തേഷാം ഭവത്യായുഃ പരിക്ഷയഃ
ലക്ഷ്മണാ, യുദ്ധത്തിനായി തയ്യാറെടുക്കുന്നവരുടെ മുഖം മങ്ങിപ്പോകുമ്പോൾ, അവരുടെ ആയുസ്സ് അവസാനിക്കാനിരിക്കുകയാണ് എന്നതിന്റെ അടയാളമാണ്.
രക്ഷസാം നര്ദതാം ഘോരഃ ശ്രൂയതേഽയം മഹാധ്വനിഃ। ആഹതാനാം ച ഭേരീണാം രാക്ഷസൈഃ ക്രൂരകര്മഭിഃ
രാക്ഷസന്മാർ കത്തിയുള്ള ചീത്ത ശബ്ദവും, ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ള അവരാൽ അടിച്ചുപൊള്ളുന്ന മൃദംഗങ്ങളുടെ ശബ്ദവും ഭയാനകമായി കേൾക്കുന്നു.
അനാഗതവിധാനം തു കര്തവ്യം ശുഭമിച്ഛതാ। ആപദം ശങ്കമാനേന പുരുഷേണ വിപശ്ചിതാ
നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വരാനിരിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കായി മുൻകൂട്ടി ഒരുക്കങ്ങൾ ചെയ്യണം; അപകടം വരുമെന്ന് സംശയിക്കുന്ന ജ്ഞാനിയാകണം.
തസ്മാദ് ഗൃഹീത്വാ വൈദേഹീം ശരപാണിര്ധനുര്ധരഃ। ഗുഹാമാശ്രയ ശൈലസ്യ ദുര്ഗാം പാദപസംകുലാമ്
അതിനാൽ, വൈദേഹിയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്, വില്ലും അമ്പും കൈയിൽ എടുത്ത്, മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന മലയുടെ ഒരു സുരക്ഷിതമായ ഗുഹയിൽ അഭയം തേടു.
പ്രതികൂലിതുമിച്ഛാമി ന ഹി വാക്യമിദം ത്വയാ। ശാപിതോ മമ പാദാഭ്യാം ഗമ്യതാം വത്സ മാ ചിരമ്
ഞാൻ തന്നെ അവരെ നേരിടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇതിനെക്കുറിച്ച് നീ എന്നോട് വാദിക്കേണ്ട. എന്റെ കല്പന പ്രകാരം നീ പോകൂ, മടിക്കരുത്, മകനേ.
ത്വം ഹി ശൂരശ്ച ബലവാന് ഹന്യാ ഏതാന് ന സംശയഃ। സ്വയം നിഹന്തുമിച്ഛാമി സര്വാനേവ നിശാചരാന്
നീ ധൈര്യശാലിയും ശക്തനുമാണ്; ഈ ശത്രുക്കളെ നീ കൊല്ലാൻ കഴിയുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. എങ്കിലും, ഈ എല്ലാ രാത്രിവാസികളെ ഞാൻ തന്നെ സംഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ലക്ഷ്മണഃ സഹ സീതയാ। ശരാനാദായ ചാപം ച ഗുഹാം ദുര്ഗാം സമാശ്രയത്
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ലക്ഷ്മണൻ സീതയോടൊപ്പം അമ്പുകളും വില്ലും എടുത്ത് സുരക്ഷിതമായ ഗുഹയിൽ അഭയം തേടി.
തസ്മിന് പ്രവിഷ്ടേ തു ഗുഹാം ലക്ഷ്മണേ സഹ സീതയാ। ഹന്ത നിര്യുക്തമിത്യുക്ത്വാ രാമഃ കവചമാവിശത്
ലക്ഷ്മണനും സീതയും ഗുഹയിൽ കയറിയപ്പോൾ, രാമൻ 'ഇനി അവർ വരട്ടെ!' എന്ന് പറഞ്ഞ് കവർച്ച ധരിച്ചു.
സ തേനാഗ്നിനികാശേന കവചേന വിഭൂഷിതഃ। ബഭൂവ രാമസ്തിമിരേ മഹാനഗ്നിരിവോത്ഥിതഃ
അഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ കവർച്ച ധരിച്ച രാമൻ, അന്ധകാരത്തിൽ വലിയ തീപോലെ തെളിഞ്ഞു നിന്നു.
സ ചാപമുദ്യമ്യ മഹച്ഛരാനാദായ വീര്യവാന്। സമ്ബഭൂവാസ്ഥിതസ്തത്ര ജ്യാസ്വനൈഃ പൂരയന് ദിശഃ
വലിയ ധൈര്യശാലിയായ രാമൻ വില്ലും വലിയ അമ്പുകളും എടുത്ത്, വില്ലിന്റെ നാദം കൊണ്ട് ദിക്കുകൾ മുഴുവൻ നിറച്ച് അവിടെ ഉറച്ചു നിന്നു.
തതോ ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച സഹ ചാരണൈഃ। സമേയുശ്ച മഹാത്മാനോ യുദ്ധദര്ശനകാംക്ഷയാ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും, ആ മഹാത്മാക്കളെല്ലാവരും യുദ്ധം കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവിടേക്ക് വന്നു.
ഋഷയശ്ച മഹാത്മാനോ ലോകേ ബ്രഹ്മര്ഷിസത്തമാഃ। സമേത്യ ചോചുഃ സഹിതാസ്തേഽന്യോന്യം പുണ്യകര്മണഃ
ലോകത്തിലെ മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരും ശ്രേഷ്ഠ ബ്രഹ്മർഷിമാരും ഒരുമിച്ച് കൂടിയപ്പോൾ, അവർ തമ്മിൽ പുണ്യപ്രവർത്തികൾ ചെയ്തവരായി സംസാരിച്ചു.
സ്വസ്തി ഗോബ്രാഹ്മണാനാം ച ലോകാനാം ചേതി സംസ്ഥിതാഃ। ജയതാം രാഘവോ യുദ്ധേ പൌലസ്ത്യാന് രജനീചരാന്
പശുക്കൾക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ലോകങ്ങൾക്കും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ! രാഘവൻ പോളസ്ത്യരായ രാത്രിവാസികളെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കട്ടെ!
ചക്രഹസ്തോ യഥാ യുദ്ധേ സര്വാനസുരപുംഗവാന്। ഏവമുക്ത്വാ പുനഃ പ്രോചുരാലോക്യ ച പരസ്പരമ്
യുദ്ധത്തിൽ ചക്രം കൈവശമുള്ളവൻ എങ്ങനെ എല്ലാ അസുരന്മാരെയും സംഹരിക്കുന്നുവോ, അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവർ വീണ്ടും പരസ്പരം നോക്കി സംസാരിച്ചു.
ചതുര്ദശ സഹസ്രാണി രക്ഷസാം ഭീമകര്മണാമ്। ഏകശ്ച രാമോ ധര്മാത്മാ കഥം യുദ്ധം ഭവിഷ്യതി
ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ള പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാരും, ഒരുവൻ മാത്രം ധർമ്മാത്മാവായ രാമനും; ഈ യുദ്ധം എങ്ങനെയാകും?
ആവിഷ്ടം തേജസാ രാമം സംഗ്രാമശിരസി സ്ഥിതമ്। ദൃഷ്ട്വാ സര്വാണി ഭൂതാനി ഭയാദ് വിവ്യഥിരേ തദാ
യുദ്ധത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്ത് തേജസ്സോടെ തെളിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ജീവികളും ഭയത്താൽ വിറച്ചു.
രൂപമപ്രതിമം തസ്യ രാമസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ। ബഭൂവ രൂപം ക്രുദ്ധസ്യ രുദ്രസ്യേവ മഹാത്മനഃ
കഷ്ടം അറിയാത്ത കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യുന്ന രാമന്റെ രൂപം അതുല്യമായിരുന്നു; കോപിതനായ മഹാത്മാവായ രുദ്രന്റെ ഭയങ്കരമായ രൂപംപോലെയായിരുന്നു അത്.
ഇതി സമ്ഭാഷ്യമാണേ തു ദേവഗന്ധര്വചാരണൈഃ। തതോ ഗമ്ഭീരനിര്ഹ്രാദം ഘോരചര്മായുധധ്വജമ്
ദേവന്മാരും ഗന്ധര്വ്വന്മാരും ചാരണന്മാരും തമ്മില് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോള്, ഭയങ്കരമായ ചർമ്മം ധരിച്ച് ആയുധങ്ങളും പതാകകളും കൈവശം വച്ചുള്ള ഒരു വലിയ കൂട്ടം ഭയാനകമായ ഗംഭീര ശബ്ദത്തോടെ ഉയർന്നു.
അനീകം യാതുധാനാനാം സമന്താത് പ്രത്യപദ്യത। വീരാലാപാന് വിസൃജതാമന്യോന്യമഭിഗച്ഛതാമ്
ആ യാതുധാനരുടെ കൂട്ടം ചുറ്റും കൂടി, വീരന്മാരുടെ വിളിച്ചുപറയലുകള് മുഴക്കി, പരസ്പരം നേരെ മുന്നേറി.
ചാപാനി വിസ്ഫാരയതാം ജൃമ്ഭതാം ചാപ്യഭീക്ഷ്ണശഃ। വിപ്രഘുഷ്ടസ്വനാനാം ച ദുന്ദുഭീംശ്ചാപി നിഘ്നതാമ്
അവര് അമ്പുകള് വലിച്ച് വെടിഞ്ഞു, വീണ്ടും വീണ്ടും വായ് വെട്ടി, അവരുടെ കഠിനമായ ശബ്ദവും മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കവും മുഴുവന് ഇടവും നിറഞ്ഞു.
തേഷാം സുതുമുലഃ ശബ്ദഃ പൂരയാമാസ തദ് വനമ്। തേന ശബ്ദേന വിത്രസ്താഃ ശ്വാപദാ വനചാരിണഃ
അവരുടെ അത്യന്തം ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം ആ വനമൊക്കെയും നിറച്ചു; ആ ശബ്ദം കേട്ട് വനത്തില് കഴിയുന്ന മൃഗങ്ങള് ഭയന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ദുദ്രുവുര്യത്ര നിഃശബ്ദം പൃഷ്ഠതോ നാവലോകയന്। തച്ചാനീകം മഹാവേഗം രാമം സമനുവര്തത
അവ മൃഗങ്ങള് പിന്നിലേക്ക് നോക്കാതെയും ശബ്ദമില്ലാത്തിടത്തേക്ക് ഓടി; ആ വലിയ വേഗമുള്ള കൂട്ടം രാമനെ നേരെ മുന്നേറി.
ധൃതനാനാപ്രഹരണം ഗമ്ഭീരം സാഗരോപമമ്। രാമോഽപി ചാരയംശ്ചക്ഷുഃ സര്വതോ രണപണ്ഡിതഃ
വിവിധ ആയുധങ്ങള് കൈവശമുള്ള, സമുദ്രംപോലെ ഗംഭീരമായ ആ കൂട്ടം രാമന് മുന്നില് നിന്നു; യുദ്ധത്തില് നിപുണനായ രാമന് ചുറ്റും നോക്കി അവരെ നിരീക്ഷിച്ചു.
ദദര്ശ ഖരസൈന്യം തദ് യുദ്ധായാഭിമുഖോ ഗതഃ। വിതത്യ ച ധനുര്ഭീമം തൂണ്യാശ്ചോദ്ധൃത്യ സായകാന്
യുദ്ധത്തിനായി മുന്നേറുന്ന ഖരയുടെ സൈന്യം രാമന് കണ്ടു; ഭയങ്കരമായ വില്ല് വെട്ടി, ക്വിവറില് നിന്നു അമ്പുകള് എടുത്തു.
ക്രോധമാഹാരയത് തീവ്രം വധാര്ഥം സര്വരക്ഷസാമ്। ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യശ്ചാഭവത് ക്രുദ്ധോ യുഗാന്താഗ്നിരിവ ജ്വലന്
എല്ലാ റാക്ഷസന്മാരെയും സംഹരിക്കാനായി രാമന് ശക്തമായ കോപം ഉണർത്തി; കോപത്തോടെ, ദുർദർശനനായ, കാലാന്ത്യത്തിലെ അഗ്നിപോലെ ദഹിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ തേജസാഽഽവിഷ്ടം പ്രാവ്യഥന് വനദേവതാഃ। തസ്യ രുഷ്ടസ്യ രൂപം തു രാമസ്യ ദദൃശേ തദാ। ദക്ഷസ്യേവ ക്രതും ഹന്തുമുദ്യതസ്യ പിനാകിനഃ
അവനെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞതായി കണ്ട വനദേവതകള് വിറച്ചു; കോപത്തോടെ നില്ക്കുന്ന രാമന്റെ രൂപം അന്നവേളയില് ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിക്കാന് ഉദ്ദേശിച്ച പിനാകധാരിയായ ശിവനെപ്പോലെയായിരുന്നു.
തത്കാര്മുകൈരാഭരണൈ രഥൈശ്ച തദ്വര്മഭിശ്ചാഗ്നിസമാനവര്ണൈഃ। ബഭൂവ സൈന്യം പിശിതാശനാനാം സൂര്യോദയേ നീലമിവാഭ്രജാലമ്
വില്ലുകളും അലങ്കാരങ്ങളും രഥങ്ങളും അഗ്നിപോലെയുള്ള കിരീടങ്ങളും ധരിച്ച, മാംസംഭക്ഷിക്കുന്ന റാക്ഷസരുടെ സൈന്യം സൂര്യോദയത്തില് കറുത്ത മേഘക്കൂട്ടംപോലെയായിരുന്നു.
thumb|പഞ്ചവിംശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ പഞ്ചവിംശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ സര്ഗം കേൾക്കേണ്ടതാണ്.
അവഷ്ടബ്ധധനും രാമം ക്രുദ്ധം തം രിപുഘാതിനമ്। ദദര്ശാശ്രമമാഗമ്യ ഖരഃ സഹ പുരഃസരൈഃ
ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്ന രാമന് ക്രോധത്തോടെ വില്ല് പിടിച്ച് നില്ക്കുന്നത് ഖരന് അവന്റെ പ്രധാന സേനാനികളോടൊപ്പം ആശ്രമത്തിലെത്തി കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ സഗുണം ചാപമുദ്യമ്യ ഖരനിഃസ്വനമ്। രാമസ്യാഭിമുഖം സൂതം ചോദ്യതാമിത്യചോദയത്
വില്ല് വെട്ടി ഉയര്ത്തിയ രാമനെ കണ്ട ഖരന് ഭയങ്കരമായ ഒരു ശബ്ദം മുഴക്കി, രാമനെ നേരെ ചെന്ന് എത്താന് തന്റെ രഥസാരഥിയെ ആജ്ഞാപിച്ചു.