ശ്യാമം രുധിരപര്യന്തം ബഭൂവ പരിവേഷണമ്। അലാതചക്രപ്രതിമം പ്രതിഗൃഹ്യ ദിവാകരമ്
സൂര്യന്റെ ചുറ്റും, കറുത്തും രക്തവതും, തീപൊന്തിയ ചക്രംപോലും ഒരു വളയം പ്രത്യക്ഷമായി.
തതോ ധ്വജമുപാഗമ്യ ഹേമദണ്ഡം സമുച്ഛ്രിതമ്। സമാക്രമ്യ മഹാകായസ്തസ്ഥൌ ഗൃധ്രഃ സുദാരുണഃ
അതിനുശേഷം, ഉയര്ത്തിയ പൊന്നിന്റെ പതാകയിലേക്കു വന്ന്, വലിയ ശരീരവും ഭയാനകമായ രൂപവുമുള്ള ഒരു കഴുകന് അതില് ഇരുന്നു.
ജനസ്ഥാനസമീപേ ച സമാക്രമ്യ ഖരസ്വനാഃ। വിസ്വരാന് വിവിധാന് നാദാന് മാംസാദാ മൃഗപക്ഷിണഃ
ജനസ്ഥാനത്തിന് സമീപം, മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്ന കാട്ടുമൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും, ഖരന്റെ ശബ്ദം പോലെ ഭയങ്കരമായ പലവിധമായ വിളികൾ മുഴക്കി, അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.
വ്യാജഹ്രുരഭിദീപ്തായാം ദിശി വൈ ഭൈരവസ്വനമ്। അശിവം യാതുധാനാനാം ശിവാ ഘോരാ മഹാസ്വനാഃ
അവിടത്തെ തീപിടിച്ച ദിശയിൽ, ഭയാനകവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ യാതുദാനങ്ങൾ, ശുഭമായതുപോലും ഭയങ്കരമായ വലിയ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴക്കി.
പ്രഭിന്നഗജസംകാശാസ്തോയശോണിതധാരിണഃ। ആകാശം തദനാകാശം ചക്രുര്ഭീമാമ്ബുവാഹകാഃ
പൊട്ടിത്തെറിച്ച ആനകളെപ്പോലെയും, വെള്ളവും രക്തവും ഒഴുകുന്ന വൻവൻ മേഘങ്ങൾ ആകാശം മുഴുവൻ മൂടി, ആകാശമില്ലാത്തതുപോലെ ആക്കി മാറ്റി.
ബഭൂവ തിമിരം ഘോരമുദ്ധതം രോമഹര്ഷണമ്। ദിശോ വാ പ്രദിശോ വാപി സുവ്യക്തം ന ചകാശിരേ
അവിടെ രോമം നിൽക്കുന്ന തരത്തിൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഇരുണ്ടതും കലഹഭരിതവുമായ അന്ധകാരം പടർന്നു; ദിശകളും ഇടക്കാല ദിശകളും ഒന്നും വ്യക്തമായി കാണാനായില്ല.
ക്ഷതജാര്ദ്രസവര്ണാഭാ സംധ്യാ കാലം വിനാ ബഭൌ। ഖരം ചാഭിമുഖം നേദുസ്തദാ ഘോരാ മൃഗാഃ ഖഗാഃ
സന്ധ്യ, സമയമില്ലാതെ, പുതിയ രക്തത്തിന്റെ നിറത്തിൽ തിളങ്ങി; അപ്പോൾ ഭയങ്കരമായ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഖരനെ നോക്കി വിളിച്ചു.
കങ്കഗോമായുഗൃധ്രാശ്ച ചുക്രുശുര്ഭയശംസിനഃ। നിത്യാശിവകരാ യുദ്ധേ ശിവാ ഘോരനിദര്ശനാഃ
കാക്ക, നായ്ക്കളും, കഴുകൻപക്ഷികളും, യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ദുഷ്ശുഭം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭയാനകമായ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴക്കി; അവ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ദൃശ്യമാകുന്നു.
നേദുര്ബലസ്യാഭിമുഖം ജ്വാലോദ്ഗാരിഭിരാനനൈഃ। കബന്ധഃ പരിഘാഭാസോ ദൃശ്യതേ ഭാസ്കരാന്തികേ
ബലനെ നേരെ നോക്കി, തീ പുകുന്ന വായുകളോടെ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡം പോലെയുള്ള കബന്ദൻ സൂര്യന്റെ അടുത്ത് ദൃശ്യമായി.
ജഗ്രാഹ സൂര്യം സ്വര്ഭാനുരപര്വണി മഹാഗ്രഹഃ। പ്രവാതി മാരുതഃ ശീഘ്രം നിഷ്പ്രഭോഽഭൂദ് ദിവാകരഃ
സുരഭാനു എന്ന മഹാഗ്രഹം, തെറ്റായ സമയത്ത് സൂര്യനെ പിടിച്ചു; കാറ്റ് ശക്തമായി വീശി, സൂര്യൻ പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
ഉത്പേതുശ്ച വിനാ രാത്രിം താരാഃ ഖദ്യോതസപ്രഭാഃ। സംലീനമീനവിഹഗാ നലിന്യഃ ശുഷ്കപങ്കജാഃ
രാത്രിയില്ലാതെ തന്നെ, അഗ്നിപരാഗം പോലെ തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉയർന്നു; മീനുകളും പക്ഷികളും ഒളിച്ചുപോയതുകൊണ്ട് താമരകൾ ഉണങ്ങി വരണ്ടതായി.
തസ്മിന് ക്ഷണേ ബഭൂവുശ്ച വിനാ പുഷ്പഫലൈര്ദ്രുമാഃ। ഉദ്ധൂതശ്ച വിനാ വാതം രേണുര്ജലധരാരുണഃ
അന്നേരം, മരങ്ങൾ പൂവും പഴവും ഇല്ലാതെ മാറി; കാറ്റില്ലാതെ തന്നെ മേഘംപോലെയുള്ള ചുവന്ന പൊടി ഉയർന്നു.
ചീചീകൂചീതി വാശ്യന്ത്യോ ബഭൂവുസ്തത്ര സാരികാഃ। ഉല്കാശ്ചാപി സനിര്ഘോഷാ നിപേതുര്ഘോരദര്ശനാഃ
അവിടെ, സാരികകൾ 'ചീചീ', 'കൂചീ' എന്നിങ്ങനെ വിളിച്ചു; ഭയാനകമായ ഉല്കകൾ വലിയ ശബ്ദത്തോടെ താഴെ വീണു.
പ്രചചാല മഹീ ചാപി സശൈലവനകാനനാ। ഖരസ്യ ച രഥസ്ഥസ്യ നര്ദമാനസ്യ ധീമതഃ
പർവതങ്ങളും കാടുകളും വനങ്ങളും ചേർന്ന് ഭൂമി വിറച്ചു; അപ്പോൾ ധീരനായ ഖരൻ തന്റെ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഉരുണ്ടു വിളിച്ചു.
പ്രാകമ്പത ഭുജഃ സവ്യഃ സ്വരശ്ചാസ്യാവസജ്ജത। സാസ്രാ സമ്പദ്യതേ ദൃഷ്ടിഃ പശ്യമാനസ്യ സര്വതഃ
അവന്റെ ഇടതു കൈ വിറച്ചു, ശബ്ദം മുടങ്ങി, ചുറ്റുമെല്ലാം നോക്കുമ്പോൾ കണ്ണുകൾ കണ്ണീർ നിറഞ്ഞു.
ലലാടേ ച രുജോ ജാതാ ന ച മോഹാന്ന്യവര്തത। താന് സമീക്ഷ്യ മഹോത്പാതാനുത്ഥിതാന് രോമഹര്ഷണാന്
ലലാടത്തിൽ വേദന പിറന്നു, എങ്കിലും ആശങ്കകൊണ്ട് തിരിഞ്ഞു പോയില്ല; ആ വലിയ, രോമം നിൽക്കുന്ന അശുഭസൂചനകൾ കണ്ടു.
അബ്രവീദ് രാക്ഷസാന് സര്വാന് പ്രഹസന് സ ഖരസ്തദാ। മഹോത്പാതാനിമാന് സര്വാനുത്ഥിതാന് ഘോരദര്ശനാന്
അപ്പോൾ ഖരൻ ചിരിച്ച് എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരോടും പറഞ്ഞു: 'ഈ വലിയ ഭയാനകമായ അശുഭസൂചനകൾ എല്ലാം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.'
ന ചിന്തയാമ്യഹം വീര്യാദ് ബലവാന് ദുര്ബലാനിവ। താരാ അപി ശരൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ പാതയേയം നഭസ്തലാത്
എനിക്ക് ഇതിനെക്കുറിച്ച് ഭയം ഇല്ല; എന്റെ ശക്തിയാൽ, ശക്തരെയും ദുർബലരെയും ഒരുപോലെ ഞാൻ കാണുന്നു. ആകാശത്തിൽ നിന്ന് നക്ഷത്രങ്ങളേയും കൂരായിരം അമ്പുകൾ കൊണ്ട് താഴെ വീഴ്ത്താൻ ഞാൻ കഴിയും.
മൃത്യും മരണധര്മേണ സംക്രുദ്ധോ യോജയാമ്യഹമ്। രാഘവം തം ബലോത്സിക്തം ഭ്രാതരം ചാപി ലക്ഷ്മണമ്
കോപത്തോടെ, മരണത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം, ആ ബലത്തിൽ അഹങ്കരിക്കുന്ന രാഘവനും അവന്റെ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനും ഞാൻ മരണത്തിലേക്ക് നയിക്കും.
അഹത്വാ സായകൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്നോപാവര്തിതുമുത്സഹേ। യന്നിമിത്തം തു രാമസ്യ ലക്ഷ്മണസ്യ വിപര്യയഃ
കൂരായ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവരെ കൊല്ലാതെ ഞാൻ തിരിച്ചു പോകാൻ കഴിയില്ല; രാമനും ലക്ഷ്മണനും നശിക്കേണ്ടതാണ് എന്റെ ലക്ഷ്യം.
യുഷ്മാകമേതത് പ്രത്യക്ഷം നാനൃതം കഥയാമ്യഹമ്। ദേവരാജമപി ക്രുദ്ധോ മത്തൈരാവതഗാമിനമ്
ഇത് നിങ്ങള്ക്കു നേരിട്ട് കാണാം; ഞാന് ഒരിക്കലും കള്ളം പറയുന്നില്ല. മദംപോലും നിറഞ്ഞ എരാവതത്തില് കയറി വരുന്ന ദേവേന്ദ്രനേയും, എങ്കില് കോപത്തോടെ വന്നാലും, ഞാന് കൊല്ലാന് കഴിയും.
വജ്രഹസ്തം രണേ ഹന്യാം കിം പുനസ്തൌ ച മാനവൌ। സാ തസ്യ ഗര്ജിതം ശ്രുത്വാ രാക്ഷസാനാം മഹാചമൂഃ
യുദ്ധത്തില് വജ്രം കൈവശമുള്ളവനേയും ഞാന് ജയിക്കും; പിന്നെ ആ രണ്ടു മനുഷ്യരെന്ത്? അവന്റെ ഗര്ജനം കേട്ടു, രാക്ഷസരുടെ വലിയ സൈന്യം
പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ മൃത്യുപാശാവപാശിതാ। സമേയുശ്ച മഹാത്മാനോ യുദ്ധദര്ശനകാംക്ഷിണഃ
മരണത്തിന്റെ കയറില് കുടുങ്ങിയിട്ടും അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു; യുദ്ധം കാണാന് ആഗ്രഹിച്ച മഹാത്മാക്കള് അവിടെ കൂടി വന്നു.
ഋഷയോ ദേവഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച സഹ ചാരണൈഃ। സമേത്യ ചോചുഃ സഹിതാസ്തേഽന്യോന്യം പുണ്യകര്മണഃ
മഹർഷിമാര്, ദേവന്മാര്, ഗന്ധര്വന്മാര്, സിദ്ധന്മാര്, ചാരണന്മാര് — ഇവര് ഒത്തുചേര്ന്ന്, പുണ്യപ്രവൃത്തിയുള്ളവനെ കുറിച്ച് പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
സ്വസ്തി ഗോബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തു ലോകാനാം യേ ച സമ്മതാഃ। ജയതാം രാഘവോ യുദ്ധേ പൌലസ്ത്യാന് രജനീചരാന്
ഗോവിനും ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്കും ലോകത്ത് മാന്യരായവര്ക്കും ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. രാഘവന് യുദ്ധത്തില് പൗലസ്ത്യരെയും രാത്രിയില് സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസരെയും ജയിക്കട്ടെ.
ചക്രഹസ്തോ യഥാ വിഷ്ണുഃ സര്വാനസുരസത്തമാന്। ഏതച്ചാന്യച്ച ബഹുശോ ബ്രുവാണാഃ പരമര്ഷയഃ
ചക്രം കൈവശമുള്ള വിഷ്ണു എങ്ങനെ എല്ലാ പ്രധാന അസുരന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചുവോ, അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ. ഇതുപോലെയും മറ്റും പലവിധത്തില് പരമമഹർഷിമാര് പറഞ്ഞു.
ജാതകൌതൂഹലാസ്തത്ര വിമാനസ്ഥാശ്ച ദേവതാഃ। ദദൃശുര്വാഹിനീം തേഷാം രാക്ഷസാനാം ഗതായുഷാമ്
ആകാശവിമാനങ്ങളില് ഇരുന്ന ദേവന്മാര് അത്യന്തം കൗതുകത്തോടെ, ജീവശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ട രാക്ഷസസൈന്യത്തെ നോക്കി.
രഥേന തു ഖരോ വേഗാത് സൈന്യസ്യാഗ്രാദ് വിനിഃസൃതഃ। ശ്യേനഗാമീ പൃഥുഗ്രീവോ യജ്ഞശത്രുര്വിഹംഗമഃ
അപ്പോള് ഖരന് തന്റെ രഥത്തില് കിളിയെപ്പോലെ വേഗത്തില് സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നില് നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു; പൃഥുഗ്രീവന്, യജ്ഞശത്രു, വിഹംഗമന്,
ദുര്ജയഃ കരവീരാക്ഷഃ പരുഷഃ കാലകാര്മുകഃ। ഹേമമാലീ മഹാമാലീ സര്പാസ്യോ രുധിരാശനഃ
ദുര്ജയന്, കരവീരാക്ഷന്, പരുഷന്, കാലകാര്മുകന്, ഹേമമാലി, മഹാമാലി, സര്പ്പാസ്യന്, രുധിരാശനന് —
ദ്വാദശൈതേ മഹാവീര്യാഃ പ്രതസ്ഥുരഭിതഃ ഖരമ്। മഹാകപാലഃ സ്ഥൂലാക്ഷഃ പ്രമാഥസ്ത്രിശിരാസ്തഥാ। ചത്വാര ഏതേ സേനാഗ്രേ ദൂഷണം പൃഷ്ഠതോഽന്വയുഃ
ഈ പന്ത്രണ്ടുപേരും മഹാശക്തിയോടെ ഖരനെ ചുറ്റി മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; മഹാകപാലന്, സ്ഥൂലാക്ഷന്, പ്രമാഥന്, ത്രിശിരസ് — ഈ നാലുപേരും സൈന്യത്തിന്റെ പുറകില് ദൂഷണനെ പിന്തുടര്ന്നു.