സ്ഥാണുര് മരീചിര് അത്രിഃ ച ക്രതുഃ ചൈവ മഹാബലഃ । പുലസ്ത്യഃ ച അംഗിരാഃ ചൈവ പ്രചേതാഃ പുലഹഃ തഥാ ॥൩-൧൪-
സ്ഥാണു, മരീചി, അത്രി, ശക്തനായ ക്രതു, പുലസ്ത്യ, അംഗിരാസ്, പ്രചേതാസ്, പുലഹ — ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദക്ഷോ വിവസ്വാന് അപരോ അരിഷ്ടനേമിഃ ച രാഘവ । കശ്യപഃ ച മഹാതേജാഃ തേഷാമ് ആസീത് ച പശ്ചിമഃ ॥൩-൧൪-
ദക്ഷൻ, വിവസ്വാൻ, അരിഷ്ടനേമി എന്ന മറ്റൊരാൾ, രാഘവ, അതുപോലെ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള കശ്യപൻ — ഇവരിൽ അവസാനം വന്നവനായിരുന്നു.
പ്രജാപതേഃ തു ദക്ഷസ്യ ബഭൂവുര് ഇതി വിശ്രുതമ് । ഷഷ്ടിര് ദുഹിതരോ രാമ യശസ്വിന്യോ മഹായശഃ ॥൩-൧൪-
രാമാ, പ്രജാപതി ദക്ഷന് അറുപത് പ്രശസ്തിയും മഹത്വവുമുള്ള പുത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
കശ്യപഃ പ്രതിജഗ്രാഹ താസാമ് അഷ്ടൌ സുമധ്യമാഃ । അദിതിമ് ച ദിതിമ് ചൈവ ദനൂമ് അപി ച കാലകാമ് ॥൩-൧൪-
അവരിൽ കശ്യപൻ എട്ടു സുന്ദരിയായ പുത്രിമാരെ സ്വീകരിച്ചു: അതിതി, ദിതി, ദനു, കാലകാ എന്നിവരും.
താമ്രാമ് ക്രോധ വശാമ് ചൈവ മനുമ് ച അപ്യ് അനലാമ് അപി । താഃ തു കന്യാഃ തതഃ പ്രീതഃ കശ്യപഃ പുനര് അബ്രവീത് ॥൩-൧൪-
താമ്ര, ക്രോധവശാ, മനു, അനല — ഇവരും ഉൾപ്പെടെ ആ പെൺകുട്ടികളെ കണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ കശ്യപൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
പുത്രാമഃ ത്രൈലോക്യ ഭര്തൄന് വൈ ജനയിഷ്യഥ മത് സമാന് । അദിതിഃ തന് മനാ രാമ ദിതിഃ ച ദനുര് ഏവ ച ॥൩-൧൪-
നിങ്ങൾക്ക് എന്റെ തുല്യരായും മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും ഭരണാധികാരികളായും പുത്രന്മാർ ജനിക്കും; അതിതി, ദിതി, ദനു — രാമാ.
ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ അശ്വിനൌ ച പരംതപ । ദിതിഃ തു അജനയത് പുത്രാന് ദൈത്യാമ് താത യശസ്വിനഃ ॥൩-൧൪-
ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, അശ്വിനികൾ — ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ദിതിക്ക് പ്രശസ്തരായ ദൈത്യപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാമ് ഇയമ് വസുമതീ പുരാ ആസീത് സ വന അര്ണവാ । ദനുഃ തു അജനയത് പുത്രമ് അശ്വഗ്രീവമ് അരിംദമ ॥൩-൧൪-
അവർക്ക് ഈ ഭൂമി ഒരിക്കൽ കാടുകളും സമുദ്രങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; ദനു അശ്വഗ്രീവൻ എന്ന ശത്രുനാശകനായ മകനെ പ്രസവിച്ചു.
നരകമ് കാലകമ് ചൈവ കാലകാ അപി വ്യജായത । ക്രൌന്ചീമ് ഭാസീമ് തഥാ ശ്യേനീമ് ധൃതരാഷ്ട്രീമ് തഥാ ശുകീമ് ॥൩-൧൪-
നരകം, കാലകം, കാലകാസുമാർ, ക്രൗഞ്ചി, ഭാസി, ശ്യേനീ, ധൃതരാഷ്ട്രി, ശുകി — ഇവരും ജനിച്ചു.
താമ്രാ തു സുഷുവേ കന്യാഃ പംച ഏതാ ലോകവിശ്രുതാഃ । ഉലൂകാന് ജനയത് ക്രൌന്ചീ ഭാസീ ഭാസാന് വ്യജായത ॥൩-൧൪-
താമ്രയ്ക്ക് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ അഞ്ചു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു; ക്രൗഞ്ചി ഉലൂക്കന്മാരെ, ഭാസി ഭാസന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
ശ്യേനീ ശ്യേനാമ് ച ഗൃധ്രാമ ച വ്യജായത സുതേജസഃ । ധൃതരാഷ്ട്രീ തു ഹംസാമ് ച കലഹംസാമ് ച സര്വശഃ ॥൩-൧൪-
ശ്യേനിക്ക് ശക്തിയുള്ള ശ്യേനന്മാരും കഴുകന്മാരും ജനിച്ചു; ധൃതരാഷ്ട്രിക്ക് ഹംസം, കലഹംസം എന്നിവയും ജനിച്ചു.
ചക്രവാകാമ് ച ഭദ്രമ് തേ വിജജ്ഞേ സാ അപി ഭാമിനീ । ശുകീ നതാമ് വിജജ്ഞേ തു നതായാ വിനതാ സുതാ ॥൩-൧൪-
അവളും ചക്രവാകങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, ഭാഗ്യവതിയായവളേ; ശുകിക്ക് നട എന്ന പുത്രി, നടയ്ക്ക് വിനത എന്ന പുത്രി.
ദശ ക്രോധവശാ രാമ വിജജ്ഞേ അപി ആത്മസംഭവാഃ । മൃഗീമ് ച മൃഗമംദാമ് ച ഹരീമ് ഭദ്രമദാമ് അപി ॥൩-൧൪-
ക്രോധവശയ്ക്ക്, രാമാ, സ്വന്തം ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പത്തു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു: മൃഗി, മൃഗമണ്ട, ഹരി, ഭദ്രമദാ.
മാതംഗീമ് അഥ ശാര്ദൂലീമ് ശ്വേതാമ് ച സുരഭീമ് തഥാ । സര്വ ലക്ഷണ സംപന്നാമ് സുരസാമ് കദ്രുകാമ് അപി ॥൩-൧൪-
മാതംഗി, ശാർദൂലി, ശ്വേത, സുരഭി, എല്ലാ സവിശേഷതകളും ഉള്ള സുരസ, കദ്രു — ഇവരും ജനിച്ചു.
അപത്യമ് തു മൃഗാഃ സര്വേ മൃഗ്യാ നരവരോത്തമ । ഋക്ഷാഃ ച മൃഗമംദായാഃ സൃമരാഃ ചമരാഃ തഥാ ॥൩-൧൪-
മൃഗിക്ക് എല്ലാ മൃഗങ്ങളും പുത്രന്മാരാണ്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; മൃഗമണ്ടയ്ക്ക് കരടികൾ, സൃമര, ചമര — ഇവരും.
തതഃ തു ഇരാവതീമ് നാമ ജജ്ഞേ ഭദ്രമദാ സുതാമ് । തസ്യാഃ തു ഐരാവതഃ പുത്രോ ലോകനാഥോ മഹാഗജഃ ॥൩-൧൪-
അതിനുശേഷം ഭദ്രമദയ്ക്ക് ഇരാവതി എന്ന പുത്രി ജനിച്ചു; അവളുടെ മകൻ ലോകനാഥനായ മഹാഗജം ആയിരാവതൻ.
ഹര്യാഃ ച ഹരയോ അപത്യമ് വാനരാഃ ച തപസ്വിനഃ । ഗോലാംഗൂലാഃ ച ശാര്ദൂലീ വ്യാഘ്രാമ് ച അജനയത് സുതാന് ॥൩-൧൪-
ഹരിക്ക് പുത്രന്മാരായി വാനരന്മാർ, തപസ്സുള്ളവർ; ശാർദൂലിക്ക് ഗോലാംഗൂലന്മാരും കടുവക്കുട്ടികളും ജനിച്ചു.
മാതംഗ്യാഃ തു അഥ മാതന്ഗാഅപത്യമ് മനുജ ഋഷഭ । ദിശാഗജമ് തു ശ്വേത കാകുത്സ്ഥ ശ്വേതാ വ്യജനയത് സുതമ് ॥൩-൧൪-
മാതംഗിക്ക് പുത്രന്മാരായി ആനകൾ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; ശ്വേതയ്ക്ക് ദിശകളുടെ ആനയായ പുത്രൻ ജനിച്ചു, കാകുത്ഥസ്യ വംശജാ.
തതോ ദുഹിതരൌ രാമ സുരഭിര് ദ്വേ വി അജായത । രോഹിണീമ് നാമ ഭദ്രമ് തേ ഗന്ധര്വീമ് ച യശസ്വിനീമ് ॥൩-൧൪-
അപ്പോൾ രാമാ, സുരഭിക്ക് രണ്ട് പുത്രിമാരുണ്ടായി. അവരിൽ ഒരാളാണ് രോഹിണി, ഭാഗ്യശാലിയും ശുഭയുമാണ് അവൾ; മറ്റൊരാൾ ഗന്ധർവി, എല്ലാവരിലും പ്രശസ്തയുമാണ്.
രോഹിണി അജനയദ് ഗാവോ ഗന്ധര്വീ വാജിനഃ സുതാന് । സുരസാ അജനയന് നാഗാന് രാമ കദ്രൂഃ ച പന്നഗാന് ॥൩-൧൪-
രോഹിണി പശുക്കളെ പ്രസവിച്ചു, ഗന്ധർവി വേഗമുള്ള കുതിരകളെ പ്രസവിച്ചു. സുരസാ പാമ്പുകളെ പ്രസവിച്ചു, കദ്രു നാഗങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, രാമാ.
മനുര് മനുഷ്യാന് ജനയത് കശ്യപസ്യ മഹാത്മനഃ । ബ്രാഹ്മണാന് ക്ഷത്രിയാന് വൈശ്യാന് ശൂദ്രാമ് ച മനുജര്ഷഭ ॥൩-൧൪-
കശ്യപമഹർഷിയുടെ വംശത്തിൽ നിന്നും മനു മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ക്ഷത്രിയന്മാരെയും വൈശ്യന്മാരെയും ശൂദ്രന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ.
മുഖതോ ബ്രാഹ്മണാ ജാതാ ഉരസഃ ക്ഷത്രിയാഃ തഥാ । ഊരുഭ്യാമ് ജജ്ഞിരേ വൈശ്യാഃ പദ്ഭ്യാമ് ശൂദ്രാ ഇതി ശ്രുതിഃ ॥൩-൧൪-
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ ജനിച്ചു, നെഞ്ചിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയന്മാർ, തോളിൽ നിന്ന് വൈശ്യന്മാർ, കാലിൽ നിന്ന് ശൂദ്രന്മാർ ജനിച്ചു എന്നാണ് ശ്രുതി പറയുന്നു.
സര്വാന് പുണ്യ ഫലാന് വൃക്ഷാന് അനലാ അപി വ്യജായത । വിനതാ ച ശുകീ പൌത്രീ കദ്രൂഃ ച സുരസാ സ്വസാ ॥൩-൧൪-
അവൾ എല്ലാ പുണ്യഫലമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളെയും, അഗ്നിയില്ലാത്തവയെയും സൃഷ്ടിച്ചു. വിനതയും ശുകിയും മരുമക്കളാണ്, കദ്രുവും സുരസയും സഹോദരിമാരാണ്.
കദ്രൂര് നാഗ സഹസ്രമ് തു വിജജ്ഞേ ധരണീധരന് । ദ്വൌ പുത്രൌ വിനതായാഃ തു ഗരുഡോ അരുണ ഏവ ച ॥൩-൧൪-
കദ്രു ആയിരം നാഗങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, ഭൂമിയെ താങ്ങുന്നവനേ. വിനതയ്ക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ടായി: ഗരുഡനും അരുണനും.
തസ്മാത് ജാതോ അഹമ് അരുണാത് സംപാതിഃ ച മമ അഗ്രജഃ । ജടായുര് ഇതി മാമ് വിദ്ധി ശ്യേനീ പുത്രമ് അരിംദമ ॥൩-൧൪-
അരുണനിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ ജനിച്ചത്; സാംപാതി എന്റെ മൂത്ത സഹോദരനാണ്. ശ്യേനിയുടെ മകനായ ജടായുവെന്ന് എന്നെ അറിയുക, ശത്രുനാശകാ.
സോ അഹമ് വാസ സഹായഃ തേ ഭവിഷ്യാമി യദി ഇച്ഛസി । ഇദമ് ദുര്ഗമ് ഹി കാന്താരമ് മൃഗ രാക്ഷസ സേവിതമ് സീതാമ് ച താത രക്ഷിഷ്യേ ത്വയി യാതേ സലക്ഷ്മണേ ॥൩-൧൪-
നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നു നിന്റെ കൂട്ടുകാരനാകും. ഈ കാട് മൃഗങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും നിറഞ്ഞതാണ്. നീയും ലക്ഷ്മണനും പോകുമ്പോൾ, സീതയെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും, കണിയുള്ളവനേ.
ജടായുഷമ് തു പ്രതിപൂജ്യ രാഘവോ മുദാ പരിഷ്വജ്യ ച സന്നതോ അഭവത് । പിതുര് ഹി ശുശ്രാവ സഖിത്വമ് ആത്മവാന് ജടായുഷാ സംകഥിതമ് പുനഃ പുനഃ ॥൩-൧൪-
ജടായുവിനെ ആദരിച്ച് രാഘവൻ സന്തോഷത്തോടെ അളിങ്ങനം ചെയ്തു, വിനീതനായി നമസ്കരിച്ചു. അപ്പനിൽ നിന്ന് ജടായുവുമായുള്ള സൗഹൃദം പലതവണ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സ തത്ര സീതാമ് പരിദായ മൈഥിലീമ് സഹ ഏവ തേന അതിബലേന പക്ഷിണാ । ജഗാമ താമ് പംചവടീമ് സലക്ഷ്മണോ രിപൂന് ദിധക്ഷന് ശലഭാന് ഇവ അനലഃ ॥൩-൧൪-
അപ്പോൾ, സീതയെ അതി ശക്തനായ ആ പക്ഷിക്കൊപ്പമാക്കി, ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം പഞ്ചവടിയിലേക്ക് പോയി.
thumb|പഞ്ചദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ പഞ്ചദശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ പതിനഞ്ചാം സർഗം കേൾക്കുക.
തതഃ പംചവടീമ് ഗത്വാ നാനാ വ്യാല മൃഗായുതാമ് । ഉവാച ഭ്രാതരമ് രാമോ ലക്ഷ്മണമ് ദീപ്ത തേജസമ് ॥൩-൧൫-
ശേഷം, നിരവധി പാമ്പുകളും മാൻമരങ്ങളും നിറഞ്ഞ പഞ്ചവടിയിൽ എത്തി, രാമൻ തേജസ്സിൽ ദീപ്തനായ സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.