thumb|ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ഇപ്പോൾ പതിനാലാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ. ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിൽ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ പതിനാലാം സർഗ്ഗം ഇതോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
അഥ പംചവടീമ് ഗച്ചന്ന് അന്തരാ രഘുനന്ദനഃ । ആസസാദ മഹാകായമ് ഗൃധ്രമ് ഭീമ പരാക്രമമ് ॥൩-൧൪-
പഞ്ചവടിയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, രഘുവംശത്തിലെ ആനന്ദം, ഭയങ്കര ശക്തിയുള്ള വലിയ ശരീരമുള്ള ഒരു ഗൃധ്രത്തെ കണ്ടു.
തമ് ദൃഷ്ട്വാ തൌ മഹാഭാഗൌ വനസ്ഥമ് രാമ ലക്ഷ്മണൌ । മേനാതേ രാക്ഷസമ് പക്ഷിമ് ബ്രുവാണൌ കോ ഭവാന് ഇതി ॥൩-൧൪-
വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അവനെ കണ്ട രാമനും ലക്ഷ്മണനും, അവനെ ഒരു രാക്ഷസപക്ഷി എന്നു കരുതി, 'നീ ആരാണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
സ തൌ മധുരയാ വാചാ സൌമ്യയാ പ്രീണയന്ന് ഇവ । ഉവാച വത്സ മാമ് വിദ്ധി വയസ്യമ് പിതുര് ആത്മനഃ ॥൩-൧൪-
അവൻ, മധുരവും സൗമ്യവുമായ വാക്കുകളിൽ, അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, 'കുട്ടികളേ, എന്നെ നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്ന് അറിയൂ,' എന്ന് പറഞ്ഞു.
സ തമ് പിതൃ സഖമ് മത്വാ പൂജയാമാസ രാഘവഃ । സ തസ്യ കുലമ് അവ്യഗ്രമ് അഥ പപ്രച്ഛ നാമ ച ॥൩-൧൪-
അവനെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്ന് കരുതി, രാഘവൻ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ അവന്റെ വംശവും പേരും ചോദിച്ചു.
രാമസ്യ വചനമ് ശ്രുത്വാ കുലമ് ആത്മാനമ് ഏവ ച । ആചചക്ഷേ ദ്വിജഃ തസ്മൈ സര്വഭൂത സമുദ്ഭവമ് ॥൩-൧൪-
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ പക്ഷി തന്റെ വംശവും ജന്മവും, എല്ലാ ജീവികളിൽ നിന്നുള്ള ഉത്ഭവവും പറഞ്ഞു.
പൂര്വകാലേ മഹാബാഹോ യേ പ്രജാപതയോ അഭവന് । താന് മേ നിഗദതഃ സര്വാന് ആദിതഃ ശൃണു രാഘവ ॥൩-൧൪-
പണ്ടുകാലത്ത്, മഹാബാഹു, ജീവികളുടെ ആദിപിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർയെ കുറിച്ച് ഞാൻ ആദ്യം മുതൽ പറയാം, രാഘവാ, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
കര്ദമഃ പ്രഥമഃ തേഷാമ് വികൃതഃ തദ് അനന്തരമ് । ശേഷഃ ച സംശ്രയഃ ചൈവ ബഹു പുത്രഃ ച വീര്യവാന് ॥൩-൧൪-
അവരിൽ ആദ്യത്തേത് കാർദമൻ ആയിരുന്നു; പിന്നീട് വികൃതൻ; പിന്നെ ശേഷൻ, സംശ്രയൻ, ധൈര്യശാലിയായ ബഹുപുത്രൻ.
സ്ഥാണുര് മരീചിര് അത്രിഃ ച ക്രതുഃ ചൈവ മഹാബലഃ । പുലസ്ത്യഃ ച അംഗിരാഃ ചൈവ പ്രചേതാഃ പുലഹഃ തഥാ ॥൩-൧൪-
സ്ഥാണു, മരീചി, അത്രി, ശക്തനായ ക്രതു, പുലസ്ത്യ, അംഗിരാസ്, പ്രചേതാസ്, പുലഹ — ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദക്ഷോ വിവസ്വാന് അപരോ അരിഷ്ടനേമിഃ ച രാഘവ । കശ്യപഃ ച മഹാതേജാഃ തേഷാമ് ആസീത് ച പശ്ചിമഃ ॥൩-൧൪-
ദക്ഷൻ, വിവസ്വാൻ, അരിഷ്ടനേമി എന്ന മറ്റൊരാൾ, രാഘവ, അതുപോലെ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള കശ്യപൻ — ഇവരിൽ അവസാനം വന്നവനായിരുന്നു.
പ്രജാപതേഃ തു ദക്ഷസ്യ ബഭൂവുര് ഇതി വിശ്രുതമ് । ഷഷ്ടിര് ദുഹിതരോ രാമ യശസ്വിന്യോ മഹായശഃ ॥൩-൧൪-
രാമാ, പ്രജാപതി ദക്ഷന് അറുപത് പ്രശസ്തിയും മഹത്വവുമുള്ള പുത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
കശ്യപഃ പ്രതിജഗ്രാഹ താസാമ് അഷ്ടൌ സുമധ്യമാഃ । അദിതിമ് ച ദിതിമ് ചൈവ ദനൂമ് അപി ച കാലകാമ് ॥൩-൧൪-
അവരിൽ കശ്യപൻ എട്ടു സുന്ദരിയായ പുത്രിമാരെ സ്വീകരിച്ചു: അതിതി, ദിതി, ദനു, കാലകാ എന്നിവരും.
താമ്രാമ് ക്രോധ വശാമ് ചൈവ മനുമ് ച അപ്യ് അനലാമ് അപി । താഃ തു കന്യാഃ തതഃ പ്രീതഃ കശ്യപഃ പുനര് അബ്രവീത് ॥൩-൧൪-
താമ്ര, ക്രോധവശാ, മനു, അനല — ഇവരും ഉൾപ്പെടെ ആ പെൺകുട്ടികളെ കണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ കശ്യപൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
പുത്രാമഃ ത്രൈലോക്യ ഭര്തൄന് വൈ ജനയിഷ്യഥ മത് സമാന് । അദിതിഃ തന് മനാ രാമ ദിതിഃ ച ദനുര് ഏവ ച ॥൩-൧൪-
നിങ്ങൾക്ക് എന്റെ തുല്യരായും മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും ഭരണാധികാരികളായും പുത്രന്മാർ ജനിക്കും; അതിതി, ദിതി, ദനു — രാമാ.
ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ അശ്വിനൌ ച പരംതപ । ദിതിഃ തു അജനയത് പുത്രാന് ദൈത്യാമ് താത യശസ്വിനഃ ॥൩-൧൪-
ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, അശ്വിനികൾ — ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ദിതിക്ക് പ്രശസ്തരായ ദൈത്യപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാമ് ഇയമ് വസുമതീ പുരാ ആസീത് സ വന അര്ണവാ । ദനുഃ തു അജനയത് പുത്രമ് അശ്വഗ്രീവമ് അരിംദമ ॥൩-൧൪-
അവർക്ക് ഈ ഭൂമി ഒരിക്കൽ കാടുകളും സമുദ്രങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; ദനു അശ്വഗ്രീവൻ എന്ന ശത്രുനാശകനായ മകനെ പ്രസവിച്ചു.
നരകമ് കാലകമ് ചൈവ കാലകാ അപി വ്യജായത । ക്രൌന്ചീമ് ഭാസീമ് തഥാ ശ്യേനീമ് ധൃതരാഷ്ട്രീമ് തഥാ ശുകീമ് ॥൩-൧൪-
നരകം, കാലകം, കാലകാസുമാർ, ക്രൗഞ്ചി, ഭാസി, ശ്യേനീ, ധൃതരാഷ്ട്രി, ശുകി — ഇവരും ജനിച്ചു.
താമ്രാ തു സുഷുവേ കന്യാഃ പംച ഏതാ ലോകവിശ്രുതാഃ । ഉലൂകാന് ജനയത് ക്രൌന്ചീ ഭാസീ ഭാസാന് വ്യജായത ॥൩-൧൪-
താമ്രയ്ക്ക് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ അഞ്ചു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു; ക്രൗഞ്ചി ഉലൂക്കന്മാരെ, ഭാസി ഭാസന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
ശ്യേനീ ശ്യേനാമ് ച ഗൃധ്രാമ ച വ്യജായത സുതേജസഃ । ധൃതരാഷ്ട്രീ തു ഹംസാമ് ച കലഹംസാമ് ച സര്വശഃ ॥൩-൧൪-
ശ്യേനിക്ക് ശക്തിയുള്ള ശ്യേനന്മാരും കഴുകന്മാരും ജനിച്ചു; ധൃതരാഷ്ട്രിക്ക് ഹംസം, കലഹംസം എന്നിവയും ജനിച്ചു.
ചക്രവാകാമ് ച ഭദ്രമ് തേ വിജജ്ഞേ സാ അപി ഭാമിനീ । ശുകീ നതാമ് വിജജ്ഞേ തു നതായാ വിനതാ സുതാ ॥൩-൧൪-
അവളും ചക്രവാകങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, ഭാഗ്യവതിയായവളേ; ശുകിക്ക് നട എന്ന പുത്രി, നടയ്ക്ക് വിനത എന്ന പുത്രി.
ദശ ക്രോധവശാ രാമ വിജജ്ഞേ അപി ആത്മസംഭവാഃ । മൃഗീമ് ച മൃഗമംദാമ് ച ഹരീമ് ഭദ്രമദാമ് അപി ॥൩-൧൪-
ക്രോധവശയ്ക്ക്, രാമാ, സ്വന്തം ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പത്തു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു: മൃഗി, മൃഗമണ്ട, ഹരി, ഭദ്രമദാ.
മാതംഗീമ് അഥ ശാര്ദൂലീമ് ശ്വേതാമ് ച സുരഭീമ് തഥാ । സര്വ ലക്ഷണ സംപന്നാമ് സുരസാമ് കദ്രുകാമ് അപി ॥൩-൧൪-
മാതംഗി, ശാർദൂലി, ശ്വേത, സുരഭി, എല്ലാ സവിശേഷതകളും ഉള്ള സുരസ, കദ്രു — ഇവരും ജനിച്ചു.
അപത്യമ് തു മൃഗാഃ സര്വേ മൃഗ്യാ നരവരോത്തമ । ഋക്ഷാഃ ച മൃഗമംദായാഃ സൃമരാഃ ചമരാഃ തഥാ ॥൩-൧൪-
മൃഗിക്ക് എല്ലാ മൃഗങ്ങളും പുത്രന്മാരാണ്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; മൃഗമണ്ടയ്ക്ക് കരടികൾ, സൃമര, ചമര — ഇവരും.
തതഃ തു ഇരാവതീമ് നാമ ജജ്ഞേ ഭദ്രമദാ സുതാമ് । തസ്യാഃ തു ഐരാവതഃ പുത്രോ ലോകനാഥോ മഹാഗജഃ ॥൩-൧൪-
അതിനുശേഷം ഭദ്രമദയ്ക്ക് ഇരാവതി എന്ന പുത്രി ജനിച്ചു; അവളുടെ മകൻ ലോകനാഥനായ മഹാഗജം ആയിരാവതൻ.
ഹര്യാഃ ച ഹരയോ അപത്യമ് വാനരാഃ ച തപസ്വിനഃ । ഗോലാംഗൂലാഃ ച ശാര്ദൂലീ വ്യാഘ്രാമ് ച അജനയത് സുതാന് ॥൩-൧൪-
ഹരിക്ക് പുത്രന്മാരായി വാനരന്മാർ, തപസ്സുള്ളവർ; ശാർദൂലിക്ക് ഗോലാംഗൂലന്മാരും കടുവക്കുട്ടികളും ജനിച്ചു.
മാതംഗ്യാഃ തു അഥ മാതന്ഗാഅപത്യമ് മനുജ ഋഷഭ । ദിശാഗജമ് തു ശ്വേത കാകുത്സ്ഥ ശ്വേതാ വ്യജനയത് സുതമ് ॥൩-൧൪-
മാതംഗിക്ക് പുത്രന്മാരായി ആനകൾ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; ശ്വേതയ്ക്ക് ദിശകളുടെ ആനയായ പുത്രൻ ജനിച്ചു, കാകുത്ഥസ്യ വംശജാ.
തതോ ദുഹിതരൌ രാമ സുരഭിര് ദ്വേ വി അജായത । രോഹിണീമ് നാമ ഭദ്രമ് തേ ഗന്ധര്വീമ് ച യശസ്വിനീമ് ॥൩-൧൪-
അപ്പോൾ രാമാ, സുരഭിക്ക് രണ്ട് പുത്രിമാരുണ്ടായി. അവരിൽ ഒരാളാണ് രോഹിണി, ഭാഗ്യശാലിയും ശുഭയുമാണ് അവൾ; മറ്റൊരാൾ ഗന്ധർവി, എല്ലാവരിലും പ്രശസ്തയുമാണ്.
രോഹിണി അജനയദ് ഗാവോ ഗന്ധര്വീ വാജിനഃ സുതാന് । സുരസാ അജനയന് നാഗാന് രാമ കദ്രൂഃ ച പന്നഗാന് ॥൩-൧൪-
രോഹിണി പശുക്കളെ പ്രസവിച്ചു, ഗന്ധർവി വേഗമുള്ള കുതിരകളെ പ്രസവിച്ചു. സുരസാ പാമ്പുകളെ പ്രസവിച്ചു, കദ്രു നാഗങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, രാമാ.
മനുര് മനുഷ്യാന് ജനയത് കശ്യപസ്യ മഹാത്മനഃ । ബ്രാഹ്മണാന് ക്ഷത്രിയാന് വൈശ്യാന് ശൂദ്രാമ് ച മനുജര്ഷഭ ॥൩-൧൪-
കശ്യപമഹർഷിയുടെ വംശത്തിൽ നിന്നും മനു മനുഷ്യരെ സൃഷ്ടിച്ചു; ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ക്ഷത്രിയന്മാരെയും വൈശ്യന്മാരെയും ശൂദ്രന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ.
മുഖതോ ബ്രാഹ്മണാ ജാതാ ഉരസഃ ക്ഷത്രിയാഃ തഥാ । ഊരുഭ്യാമ് ജജ്ഞിരേ വൈശ്യാഃ പദ്ഭ്യാമ് ശൂദ്രാ ഇതി ശ്രുതിഃ ॥൩-൧൪-
അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാർ ജനിച്ചു, നെഞ്ചിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയന്മാർ, തോളിൽ നിന്ന് വൈശ്യന്മാർ, കാലിൽ നിന്ന് ശൂദ്രന്മാർ ജനിച്ചു എന്നാണ് ശ്രുതി പറയുന്നു.