തൌ തു തേനാഭ്യനുജ്ഞാതൌ കൃതപാദാഭിവന്ദനൌ। തമാശ്രമം പഞ്ചവടീം ജഗ്മതുഃ സഹ സീതയാ
അവരുടെ അനുമതി വാങ്ങി, പാദങ്ങൾ സ്പർശിച്ച് വന്ദനം ചെയ്ത ശേഷം, ഇരുവരും സീതയോടൊപ്പം പഞ്ചവടി ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
ഗൃഹീതചാപൌ തു നരാധിപാത്മജൌ വിഷക്തതൂണീ സമരേഷ്വകാതരൌ। യഥോപദിഷ്ടേന പഥാ മഹര്ഷിണാ പ്രജഗ്മതുഃ പഞ്ചവടീം സമാഹിതൌ
തോക്കുകളും ക്വിവറും എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ഭയമില്ലാതെ, രാജാവിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാർ മഹർഷി കാണിച്ച വഴിയിൽ മനസ്സോടെ പഞ്ചവടിയിലേക്ക് നടന്നു.
thumb|ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ചതുര്ദശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ഇപ്പോൾ പതിനാലാം സർഗ്ഗം കേൾക്കൂ. ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിൽ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ പതിനാലാം സർഗ്ഗം ഇതോടെ അവസാനിക്കുന്നു.
അഥ പംചവടീമ് ഗച്ചന്ന് അന്തരാ രഘുനന്ദനഃ । ആസസാദ മഹാകായമ് ഗൃധ്രമ് ഭീമ പരാക്രമമ് ॥൩-൧൪-
പഞ്ചവടിയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, രഘുവംശത്തിലെ ആനന്ദം, ഭയങ്കര ശക്തിയുള്ള വലിയ ശരീരമുള്ള ഒരു ഗൃധ്രത്തെ കണ്ടു.
തമ് ദൃഷ്ട്വാ തൌ മഹാഭാഗൌ വനസ്ഥമ് രാമ ലക്ഷ്മണൌ । മേനാതേ രാക്ഷസമ് പക്ഷിമ് ബ്രുവാണൌ കോ ഭവാന് ഇതി ॥൩-൧൪-
വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന അവനെ കണ്ട രാമനും ലക്ഷ്മണനും, അവനെ ഒരു രാക്ഷസപക്ഷി എന്നു കരുതി, 'നീ ആരാണ്?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
സ തൌ മധുരയാ വാചാ സൌമ്യയാ പ്രീണയന്ന് ഇവ । ഉവാച വത്സ മാമ് വിദ്ധി വയസ്യമ് പിതുര് ആത്മനഃ ॥൩-൧൪-
അവൻ, മധുരവും സൗമ്യവുമായ വാക്കുകളിൽ, അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, 'കുട്ടികളേ, എന്നെ നിങ്ങളുടെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്ന് അറിയൂ,' എന്ന് പറഞ്ഞു.
സ തമ് പിതൃ സഖമ് മത്വാ പൂജയാമാസ രാഘവഃ । സ തസ്യ കുലമ് അവ്യഗ്രമ് അഥ പപ്രച്ഛ നാമ ച ॥൩-൧൪-
അവനെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്ന് കരുതി, രാഘവൻ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; പിന്നെ അവന്റെ വംശവും പേരും ചോദിച്ചു.
രാമസ്യ വചനമ് ശ്രുത്വാ കുലമ് ആത്മാനമ് ഏവ ച । ആചചക്ഷേ ദ്വിജഃ തസ്മൈ സര്വഭൂത സമുദ്ഭവമ് ॥൩-൧൪-
രാമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ പക്ഷി തന്റെ വംശവും ജന്മവും, എല്ലാ ജീവികളിൽ നിന്നുള്ള ഉത്ഭവവും പറഞ്ഞു.
പൂര്വകാലേ മഹാബാഹോ യേ പ്രജാപതയോ അഭവന് । താന് മേ നിഗദതഃ സര്വാന് ആദിതഃ ശൃണു രാഘവ ॥൩-൧൪-
പണ്ടുകാലത്ത്, മഹാബാഹു, ജീവികളുടെ ആദിപിതാക്കന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർയെ കുറിച്ച് ഞാൻ ആദ്യം മുതൽ പറയാം, രാഘവാ, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
കര്ദമഃ പ്രഥമഃ തേഷാമ് വികൃതഃ തദ് അനന്തരമ് । ശേഷഃ ച സംശ്രയഃ ചൈവ ബഹു പുത്രഃ ച വീര്യവാന് ॥൩-൧൪-
അവരിൽ ആദ്യത്തേത് കാർദമൻ ആയിരുന്നു; പിന്നീട് വികൃതൻ; പിന്നെ ശേഷൻ, സംശ്രയൻ, ധൈര്യശാലിയായ ബഹുപുത്രൻ.
സ്ഥാണുര് മരീചിര് അത്രിഃ ച ക്രതുഃ ചൈവ മഹാബലഃ । പുലസ്ത്യഃ ച അംഗിരാഃ ചൈവ പ്രചേതാഃ പുലഹഃ തഥാ ॥൩-൧൪-
സ്ഥാണു, മരീചി, അത്രി, ശക്തനായ ക്രതു, പുലസ്ത്യ, അംഗിരാസ്, പ്രചേതാസ്, പുലഹ — ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദക്ഷോ വിവസ്വാന് അപരോ അരിഷ്ടനേമിഃ ച രാഘവ । കശ്യപഃ ച മഹാതേജാഃ തേഷാമ് ആസീത് ച പശ്ചിമഃ ॥൩-൧൪-
ദക്ഷൻ, വിവസ്വാൻ, അരിഷ്ടനേമി എന്ന മറ്റൊരാൾ, രാഘവ, അതുപോലെ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള കശ്യപൻ — ഇവരിൽ അവസാനം വന്നവനായിരുന്നു.
പ്രജാപതേഃ തു ദക്ഷസ്യ ബഭൂവുര് ഇതി വിശ്രുതമ് । ഷഷ്ടിര് ദുഹിതരോ രാമ യശസ്വിന്യോ മഹായശഃ ॥൩-൧൪-
രാമാ, പ്രജാപതി ദക്ഷന് അറുപത് പ്രശസ്തിയും മഹത്വവുമുള്ള പുത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാം.
കശ്യപഃ പ്രതിജഗ്രാഹ താസാമ് അഷ്ടൌ സുമധ്യമാഃ । അദിതിമ് ച ദിതിമ് ചൈവ ദനൂമ് അപി ച കാലകാമ് ॥൩-൧൪-
അവരിൽ കശ്യപൻ എട്ടു സുന്ദരിയായ പുത്രിമാരെ സ്വീകരിച്ചു: അതിതി, ദിതി, ദനു, കാലകാ എന്നിവരും.
താമ്രാമ് ക്രോധ വശാമ് ചൈവ മനുമ് ച അപ്യ് അനലാമ് അപി । താഃ തു കന്യാഃ തതഃ പ്രീതഃ കശ്യപഃ പുനര് അബ്രവീത് ॥൩-൧൪-
താമ്ര, ക്രോധവശാ, മനു, അനല — ഇവരും ഉൾപ്പെടെ ആ പെൺകുട്ടികളെ കണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ കശ്യപൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
പുത്രാമഃ ത്രൈലോക്യ ഭര്തൄന് വൈ ജനയിഷ്യഥ മത് സമാന് । അദിതിഃ തന് മനാ രാമ ദിതിഃ ച ദനുര് ഏവ ച ॥൩-൧൪-
നിങ്ങൾക്ക് എന്റെ തുല്യരായും മൂന്നു ലോകത്തിന്റെയും ഭരണാധികാരികളായും പുത്രന്മാർ ജനിക്കും; അതിതി, ദിതി, ദനു — രാമാ.
ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാ അശ്വിനൌ ച പരംതപ । ദിതിഃ തു അജനയത് പുത്രാന് ദൈത്യാമ് താത യശസ്വിനഃ ॥൩-൧൪-
ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, അശ്വിനികൾ — ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ദിതിക്ക് പ്രശസ്തരായ ദൈത്യപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തേഷാമ് ഇയമ് വസുമതീ പുരാ ആസീത് സ വന അര്ണവാ । ദനുഃ തു അജനയത് പുത്രമ് അശ്വഗ്രീവമ് അരിംദമ ॥൩-൧൪-
അവർക്ക് ഈ ഭൂമി ഒരിക്കൽ കാടുകളും സമുദ്രങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു; ദനു അശ്വഗ്രീവൻ എന്ന ശത്രുനാശകനായ മകനെ പ്രസവിച്ചു.
നരകമ് കാലകമ് ചൈവ കാലകാ അപി വ്യജായത । ക്രൌന്ചീമ് ഭാസീമ് തഥാ ശ്യേനീമ് ധൃതരാഷ്ട്രീമ് തഥാ ശുകീമ് ॥൩-൧൪-
നരകം, കാലകം, കാലകാസുമാർ, ക്രൗഞ്ചി, ഭാസി, ശ്യേനീ, ധൃതരാഷ്ട്രി, ശുകി — ഇവരും ജനിച്ചു.
താമ്രാ തു സുഷുവേ കന്യാഃ പംച ഏതാ ലോകവിശ്രുതാഃ । ഉലൂകാന് ജനയത് ക്രൌന്ചീ ഭാസീ ഭാസാന് വ്യജായത ॥൩-൧൪-
താമ്രയ്ക്ക് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ അഞ്ചു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു; ക്രൗഞ്ചി ഉലൂക്കന്മാരെ, ഭാസി ഭാസന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
ശ്യേനീ ശ്യേനാമ് ച ഗൃധ്രാമ ച വ്യജായത സുതേജസഃ । ധൃതരാഷ്ട്രീ തു ഹംസാമ് ച കലഹംസാമ് ച സര്വശഃ ॥൩-൧൪-
ശ്യേനിക്ക് ശക്തിയുള്ള ശ്യേനന്മാരും കഴുകന്മാരും ജനിച്ചു; ധൃതരാഷ്ട്രിക്ക് ഹംസം, കലഹംസം എന്നിവയും ജനിച്ചു.
ചക്രവാകാമ് ച ഭദ്രമ് തേ വിജജ്ഞേ സാ അപി ഭാമിനീ । ശുകീ നതാമ് വിജജ്ഞേ തു നതായാ വിനതാ സുതാ ॥൩-൧൪-
അവളും ചക്രവാകങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, ഭാഗ്യവതിയായവളേ; ശുകിക്ക് നട എന്ന പുത്രി, നടയ്ക്ക് വിനത എന്ന പുത്രി.
ദശ ക്രോധവശാ രാമ വിജജ്ഞേ അപി ആത്മസംഭവാഃ । മൃഗീമ് ച മൃഗമംദാമ് ച ഹരീമ് ഭദ്രമദാമ് അപി ॥൩-൧൪-
ക്രോധവശയ്ക്ക്, രാമാ, സ്വന്തം ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പത്തു പുത്രിമാർ ജനിച്ചു: മൃഗി, മൃഗമണ്ട, ഹരി, ഭദ്രമദാ.
മാതംഗീമ് അഥ ശാര്ദൂലീമ് ശ്വേതാമ് ച സുരഭീമ് തഥാ । സര്വ ലക്ഷണ സംപന്നാമ് സുരസാമ് കദ്രുകാമ് അപി ॥൩-൧൪-
മാതംഗി, ശാർദൂലി, ശ്വേത, സുരഭി, എല്ലാ സവിശേഷതകളും ഉള്ള സുരസ, കദ്രു — ഇവരും ജനിച്ചു.
അപത്യമ് തു മൃഗാഃ സര്വേ മൃഗ്യാ നരവരോത്തമ । ഋക്ഷാഃ ച മൃഗമംദായാഃ സൃമരാഃ ചമരാഃ തഥാ ॥൩-൧൪-
മൃഗിക്ക് എല്ലാ മൃഗങ്ങളും പുത്രന്മാരാണ്, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; മൃഗമണ്ടയ്ക്ക് കരടികൾ, സൃമര, ചമര — ഇവരും.
തതഃ തു ഇരാവതീമ് നാമ ജജ്ഞേ ഭദ്രമദാ സുതാമ് । തസ്യാഃ തു ഐരാവതഃ പുത്രോ ലോകനാഥോ മഹാഗജഃ ॥൩-൧൪-
അതിനുശേഷം ഭദ്രമദയ്ക്ക് ഇരാവതി എന്ന പുത്രി ജനിച്ചു; അവളുടെ മകൻ ലോകനാഥനായ മഹാഗജം ആയിരാവതൻ.
ഹര്യാഃ ച ഹരയോ അപത്യമ് വാനരാഃ ച തപസ്വിനഃ । ഗോലാംഗൂലാഃ ച ശാര്ദൂലീ വ്യാഘ്രാമ് ച അജനയത് സുതാന് ॥൩-൧൪-
ഹരിക്ക് പുത്രന്മാരായി വാനരന്മാർ, തപസ്സുള്ളവർ; ശാർദൂലിക്ക് ഗോലാംഗൂലന്മാരും കടുവക്കുട്ടികളും ജനിച്ചു.
മാതംഗ്യാഃ തു അഥ മാതന്ഗാഅപത്യമ് മനുജ ഋഷഭ । ദിശാഗജമ് തു ശ്വേത കാകുത്സ്ഥ ശ്വേതാ വ്യജനയത് സുതമ് ॥൩-൧൪-
മാതംഗിക്ക് പുത്രന്മാരായി ആനകൾ, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; ശ്വേതയ്ക്ക് ദിശകളുടെ ആനയായ പുത്രൻ ജനിച്ചു, കാകുത്ഥസ്യ വംശജാ.
തതോ ദുഹിതരൌ രാമ സുരഭിര് ദ്വേ വി അജായത । രോഹിണീമ് നാമ ഭദ്രമ് തേ ഗന്ധര്വീമ് ച യശസ്വിനീമ് ॥൩-൧൪-
അപ്പോൾ രാമാ, സുരഭിക്ക് രണ്ട് പുത്രിമാരുണ്ടായി. അവരിൽ ഒരാളാണ് രോഹിണി, ഭാഗ്യശാലിയും ശുഭയുമാണ് അവൾ; മറ്റൊരാൾ ഗന്ധർവി, എല്ലാവരിലും പ്രശസ്തയുമാണ്.
രോഹിണി അജനയദ് ഗാവോ ഗന്ധര്വീ വാജിനഃ സുതാന് । സുരസാ അജനയന് നാഗാന് രാമ കദ്രൂഃ ച പന്നഗാന് ॥൩-൧൪-
രോഹിണി പശുക്കളെ പ്രസവിച്ചു, ഗന്ധർവി വേഗമുള്ള കുതിരകളെ പ്രസവിച്ചു. സുരസാ പാമ്പുകളെ പ്രസവിച്ചു, കദ്രു നാഗങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു, രാമാ.