പുഷ്പിതാന് പുഷ്പിതാഗ്രാഭിര്ലതാഭിരുപശോഭിതാന്। ദദര്ശ രാമഃ ശതശസ്തത്ര കാന്താരപാദപാന്
അവിടെ രാമൻ നൂറുകണക്കിന് കാട്ടുവൃക്ഷങ്ങൾ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച തണ്ടുകളുള്ള തളികൾകൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
ഹസ്തിഹസ്തൈര്വിമൃദിതാന് വാനരൈരുപശോഭിതാന്। മത്തൈഃ ശകുനിസങ്ഘൈശ്ച ശതശഃ പ്രതിനാദിതാന്
അവയിൽ ചിലത് ആനകളുടെ തുമ്പുകൾകൊണ്ട് ചിതറിക്കപ്പെട്ടതും, ചിലത് കുരങ്ങുകൾകൊണ്ടു പ്രകാശമുള്ളതും, നൂറുകണക്കിന് മദംപിടിച്ച പക്ഷികളുടെ കൂക്കളാൽ മുഴങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു.
തതോഽബ്രവീത് സമീപസ്ഥം രാമോ രാജീവലോചനഃ। പൃഷ്ഠതോഽനുഗതം വീരം ലക്ഷ്മണം ലക്ഷ്മിവര്ധനമ്
അതിനുശേഷം കമലനയനനായ രാമൻ പിന്നിൽ അനുഗമിച്ച ധൈര്യശാലിയായ ലക്ഷ്മണനോടു സംസാരിച്ചു.
സ്നിഗ്ധപത്രാ യഥാ വൃക്ഷാ യഥാ ക്ഷാന്താ മൃഗദ്വിജാഃ। ആശ്രമോ നാതിദൂരസ്ഥോ മഹര്ഷേര്ഭാവിതാത്മനഃ
ഇവിടെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ തഴച്ച ഇലകളോടെ, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ശാന്തരായി, അകലെ അല്ലാത്ത ദൂരത്ത് മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള മഹർഷിയുടെ ആശ്രമം ഉണ്ട്.
അഗസ്ത്യ ഇതി വിഖ്യാതോ ലോകേ സ്വേനൈവ കര്മണാ। ആശ്രമോ ദൃശ്യതേ തസ്യ പരിശ്രാന്തശ്രമാപഹഃ
സ്വന്തം സത്കർമ്മങ്ങളാൽ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ അഗസ്ത്യൻ്റെ ഈ ആശ്രമം, ക്ഷീണിച്ചവരുടെ ക്ഷീണം മാറ്റുന്നതായാണ് കാണുന്നത്.
പ്രാജ്യധൂമാകുലവനശ്ചീരമാലാപരിഷ്കൃതഃ। പ്രശാന്തമൃഗയൂഥശ്ച നാനാശകുനിനാദിതഃ
കാട്ടിൽ കനത്ത പുക നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ചീരമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ശാന്തമായ മാൻ കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്, വിവിധതരം പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു.
നിഗൃഹ്യ തരസാ മൃത്യും ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। ദക്ഷിണാ ദിക് കൃതാ യേന ശരണ്യാ പുണ്യകര്മണാ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ശക്തിയാൽ മരണത്തെ കീഴടക്കി, തന്റെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളാൽ തെക്കേ ദിക്കിനെ അഭയസ്ഥലമാക്കി.
തസ്യേദമാശ്രമപദം പ്രഭാവാദ് യസ്യ രാക്ഷസൈഃ। ദിഗിയം ദക്ഷിണാ ത്രാസാദ് ദൃശ്യതേ നോപഭുജ്യതേ
അവൻ്റെ ശക്തിയാൽ രാക്ഷസന്മാർ ഭയപ്പെട്ട് ഉപഭോഗിക്കാതെ, ഈ തെക്കേ ദിക്ക് അവർക്കു കാണാൻ മാത്രം മാത്രമാണ്; ഇതാണ് ആ മഹാത്മാവിൻ്റെ ആശ്രമം.
യദാപ്രഭൃതി ചാക്രാന്താ ദിഗിയം പുണ്യകര്മണാ। തദാപ്രഭൃതി നിര്വൈരാഃ പ്രശാന്താ രജനീചരാഃ
പുണ്യകർമ്മിയായവൻ ഈ ദിക്ക് കൈവശമാക്കിയതുമുതൽ, അന്നുമുതൽ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ ശാന്തരായി വൈരമില്ലാതെ കഴിഞ്ഞു.
നാമ്നാ ചേയം ഭഗവതോ ദക്ഷിണാ ദിക്പ്രദക്ഷിണാ। പ്രഥിതാ ത്രിഷു ലോകേഷു ദുര്ധര്ഷാ ക്രൂരകര്മഭിഃ
ഭഗവാന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ തെക്കേ ദിക്ക് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്; ക്രൂരകർമ്മികളാൽ അതിനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
മാര്ഗം നിരോദ്ധും സതതം ഭാസ്കരസ്യാചലോത്തമഃ। സംദേശം പാലയംസ്തസ്യ വിന്ധ്യശൈലോ ന വര്ധതേ
സൂര്യന്റെ വഴി എപ്പോഴും തടയാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്ന വിൻധ്യപർവ്വതം, അഗസ്ത്യൻ്റെ കല്പന പാലിച്ച്, ഇനി ഉയരുന്നില്ല.
അയം ദീര്ഘായുഷസ്തസ്യ ലോകേ വിശ്രുതകര്മണഃ। അഗസ്ത്യസ്യാശ്രമഃ ശ്രീമാന് വിനീതമൃഗസേവിതഃ
ദീർഘായുസ്സുള്ള, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ സത്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത അഗസ്ത്യൻ്റെ ഈ മനോഹരമായ ആശ്രമം, വിനീതമായ മൃഗങ്ങൾ സേവിക്കുന്നതാണ്.
ഏഷ ലോകാര്ചിതഃ സാധുര്ഹിതേ നിത്യം രതഃ സതാമ്। അസ്മാനധിഗതാനേഷ ശ്രേയസാ യോജയിഷ്യതി
ലോകങ്ങൾ ആദരിക്കുന്ന, സദാചാരികൾക്ക് നന്മ ചെയ്യുന്നതിൽ എപ്പോഴും താൽപര്യമുള്ള ഈ സത്പുരുഷൻ, നമ്മെ ഉത്തമമായതിലേക്കു നയിക്കും.
ആരാധയിഷ്യാമ്യത്രാഹമഗസ്ത്യം തം മഹാമുനിമ്। ശേഷം ച വനവാസസ്യ സൌമ്യ വത്സ്യാമ്യഹം പ്രഭോ
ഇവിടെ ഞാൻ ആ മഹാമുനിയായ അഗസ്ത്യനെ ആരാധിക്കും; സൌമ്യ, ബാക്കിയുള്ള വനവാസം ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ കഴിക്കും.
അത്ര ദേവാഃ സഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। അഗസ്ത്യം നിയതാഹാരാഃ സതതം പര്യുപാസതേ
ഇവിടെ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും, നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരത്തോടെ, അഗസ്ത്യനെ എപ്പോഴും സേവിക്കുന്നു.
നാത്ര ജീവേന്മൃഷാവാദീ ക്രൂരോ വാ യദി വാ ശഠഃ। നൃശംസഃ പാപവൃത്തോ വാ മുനിരേഷ തഥാവിധഃ
ഇവിടെ കള്ളം പറയുന്നവനും ക്രൂരനും ചതിയനും ദുഷ്പ്രവർത്തകനും ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല; ഈ മുനി അങ്ങനെയാണു.
അത്ര ദേവാശ്ച യക്ഷാശ്ച നാഗാശ്ച പതഗൈഃ സഹ। വസന്തി നിയതാഹാരാ ധര്മമാരാധയിഷ്ണവഃ
ഇവിടെ ദേവന്മാരും യക്ഷന്മാരും നാഗന്മാരും പക്ഷികളുമൊക്കെ നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരത്തോടെ, ധർമ്മത്തെ ആരാധിക്കാൻ താമസിക്കുന്നു.
അത്ര സിദ്ധാ മഹാത്മാനോ വിമാനൈഃ സൂര്യസംനിഭൈഃ। ത്യക്ത്വാ ദേഹാന് നവൈര്ദേഹൈഃ സ്വര്യാതാഃ പരമര്ഷയഃ
ഇവിടെ മഹാത്മാക്കളായ സിദ്ധന്മാർ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ, പഴയ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് പുതിയ രൂപത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു പോയിട്ടുണ്ട്.
യക്ഷത്വമമരത്വം ച രാജ്യാനി വിവിധാനി ച। അത്ര ദേവാഃ പ്രയച്ഛന്തി ഭൂതൈരാരാധിതാഃ ശുഭൈഃ
ദേവന്മാർക്ക് ശുഭമായ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജ ചെയ്താൽ, അവർക്ക് യക്ഷത്വം, അമരത്വം, പലവിധ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെ തന്നെ നൽകുന്നു.
ആഗതാഃ സ്മാശ്രമപദം സൌമിത്രേ പ്രവിശാഗ്രതഃ। നിവേദയേഹ മാം പ്രാപ്തമൃഷയേ സഹ സീതയാ
സൗമിത്രി, നാം ആശ്രമത്തിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. നീ ആദ്യം അകത്ത് കടന്ന് സീതയോടൊപ്പം ഞാൻ എത്തിയതായി ഈ ഋഷിക്ക് അറിയിക്കൂ.
thumb|ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ദ്വാദശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം കേൾക്കട്ടെ.
സ പ്രവിശ്യാശ്രമപദം ലക്ഷ്മണോ രാഘവാനുജഃ। അഗസ്ത്യശിഷ്യമാസാദ്യ വാക്യമേതദുവാച ഹ
രാഘവന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നു, അഗസ്ത്യന്റെ ശിഷ്യനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
രാജാ ദശരഥോ നാമ ജ്യേഷ്ഠസ്തസ്യ സുതോ ബലീ। രാമഃ പ്രാപ്തോ മുനിം ദ്രഷ്ടും ഭാര്യയാ സഹ സീതയാ
ദശരഥൻ എന്ന രാജാവിന് ഒരു മൂത്ത, ബലവാനായ മകൻ ഉണ്ട്. ആ രാമൻ ഭാര്യയായ സീതയോടൊപ്പം ഈ മുനിയെ കാണാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
ലക്ഷ്മണോ നാമ തസ്യാഹം ഭ്രാതാ ത്വവരജോ ഹിതഃ। അനുകൂലശ്ച ഭക്തശ്ച യദി തേ ശ്രോത്രമാഗതഃ
ഞാൻ ലക്ഷ്മണൻ, അവന്റെ ഇളയ സഹോദരനും വിശ്വസ്തനും ഭക്തനും ആകുന്നു. ഇത് നിന്റെ കേൾവിയിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
തേ വയം വനമത്യുഗ്രം പ്രവിഷ്ടാഃ പിതൃശാസനാത്। ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമഹേ സര്വേ ഭഗവന്തം നിവേദ്യതാമ്
ഞങ്ങൾ പിതാവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഈ അത്യന്തം കഠിനമായ വനത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും ഭഗവാനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി ഞങ്ങളുടെ വരവ് അറിയിക്കൂ.
തസ്യ തദ് വചനം ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണസ്യ തപോധനഃ। തഥേത്യുക്ത്വാഗ്നിശരണം പ്രവിവേശ നിവേദിതുമ്
ലക്ഷ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ആ തപസ്സുകാരൻ 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അഗ്നിശരണത്തിലേക്ക് ചെന്നു അവരെ അറിയിക്കാൻ.
സ പ്രവിശ്യ മുനിശ്രേഷ്ഠം തപസാ ദുഷ്പ്രധര്ഷണമ്। കൃതാഞ്ജലിരുവാചേദം രാമാഗമനമഞ്ജസാ
അകത്ത് കടന്ന്, അതിയായ തപസ്സുകൊണ്ട് അശാന്തനാക്കാൻ കഴിയാത്ത മുനിശ്രേഷ്ഠനെ സമീപിച്ച്, കയ്യൊപ്പിട്ട് രാമന്റെ വരവ് നേരിട്ട് അറിയിച്ചു.
യഥോക്തം ലക്ഷ്മണേനൈവ ശിഷ്യോഽഗസ്ത്യസ്യ സമ്മതഃ। പുത്രൌ ദശരഥസ്യേമൌ രാമോ ലക്ഷ്മണ ഏവ ച
ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, അഗസ്ത്യന് പ്രിയപ്പെട്ട ശിഷ്യൻ പറഞ്ഞു: 'ഇവരാണ് ദശരഥന്റെ മക്കൾ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും.'
പ്രവിഷ്ടാവാശ്രമപദം സീതയാ സഹ ഭാര്യയാ। ദ്രഷ്ടും ഭവന്തമായാതൌ ശുശ്രൂഷാര്ഥമരിംദമൌ
ഭാര്യയായ സീതയോടൊപ്പം അവർ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു; ശത്രുനാശകരായ ഇവർ ഭഗവാനെ കാണാനും സേവനത്തിനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു.
യദത്രാനന്തരം തത് ത്വമാജ്ഞാപയിതുമര്ഹസി। തതഃ ശിഷ്യാദുപശ്രുത്യ പ്രാപ്തം രാമം സലക്ഷ്മണമ്
ഇവിടെ യോജിച്ചതെന്താണോ, അതു നീ കല്പിക്കണം; പിന്നെ ശിഷ്യനിൽ നിന്ന് കേട്ടു, മുനി രാമനും ലക്ഷ്മണനും എത്തിയതായി അറിഞ്ഞു.