ഇഹൈകദാ കില ക്രൂരോ വാതാപിരപി ചേല്വലഃ। ഭ്രാതരൌ സഹിതാവാസ്താം ബ്രാഹ്മണഘ്നൌ മഹാസുരൌ
ഇവിടെ ഒരിക്കല് വാതാപിയും ഇല്വലനും എന്ന ഇരുവരും, ക്രൂരരായ മഹാസുരന്മാര്, ബ്രാഹ്മണഹത്യക്കാര്, സഹോദരന്മാരായി താമസിച്ചിരുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്.
ധാരയന് ബ്രാഹ്മണം രൂപമില്വലഃ സംസ്കൃതം വദന്। ആമന്ത്രയതി വിപ്രാന് സ ശ്രാദ്ധമുദ്ദിശ്യ നിര്ഘൃണഃ
ഇല്വലന് ബ്രാഹ്മണവേഷം ധരിച്ച്, കപടവാക്കുകള് ഉപയോഗിച്ച്, അനുകമ്പയില്ലാതെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ശ്രാദ്ധത്തിന് വിളിച്ചു കൊണ്ടുവരികയായിരുന്നു.
ഭ്രാതരം സംസ്കൃതം കൃത്വാ തതസ്തം മേഷരൂപിണമ്। താന് ദ്വിജാന് ഭോജയാമാസ ശ്രാദ്ധദൃഷ്ടേന കര്മണാ
അവൻ സഹോദരന്റെ ശ്മശാനകർമ്മം നടത്തി, ആ സഹോദരനെ ഒരു ആടിന്റെ രൂപത്തിൽ മാറ്റി, ശുദ്ധമായ ശ്രാദ്ധവിധാനപ്രകാരം ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം നൽകി.
തതോ ഭുക്തവതാം തേഷാം വിപ്രാണാമില്വലോഽബ്രവീത്। വാതാപേ നിഷ്ക്രമസ്വേതി സ്വരേണ മഹതാ വദന്
അവ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, ഇൽവലൻ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ വിളിച്ചു: 'വാതാപി, പുറത്തു വരിക!' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതോ ഭ്രാതുര്വചഃ ശ്രുത്വാ വാതാപിര്മേഷവന്നദന്। ഭിത്ത്വാ ഭിത്ത്വാ ശരീരാണി ബ്രാഹ്മണാനാം വിനിഷ്പതത്
അപ്പോൾ സഹോദരന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, ആട് പോലെ മെയ്യുന്ന വാതാപി, ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ശരീരം പിളർത്തി പുറത്തേക്ക് ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടു.
ബ്രാഹ്മണാനാം സഹസ്രാണി തൈരേവം കാമരൂപിഭിഃ। വിനാശിതാനി സംഹത്യ നിത്യശഃ പിശിതാശനൈഃ
അങ്ങനെ ആ രൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്ന മാംസംഭക്ഷകരായവർ, ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഒരുമിച്ച് നിത്യമായി നശിപ്പിച്ചു.
അഗസ്ത്യേന തദാ ദേവൈഃ പ്രാര്ഥിതേന മഹര്ഷിണാ। അനുഭൂയ കില ശ്രാദ്ധേ ഭക്ഷിതഃ സ മഹാസുരഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം മഹർഷിയായ അഗസ്ത്യൻ ആ ശ്രാദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ആ മഹാസുരനെ ഭക്ഷിച്ചു.
തതഃ സമ്പന്നമിത്യുക്ത്വാ ദത്ത്വാ ഹസ്തേഽവനേജനമ്। ഭ്രാതരം നിഷ്ക്രമസ്വേതി ചേല്വലഃ സമഭാഷത
ശേഷം, 'സകലവും പൂർത്തിയായി' എന്ന് പറഞ്ഞ് കൈ കഴുകാൻ വെള്ളം നൽകി, ഇൽവലൻ സഹോദരനോട് 'പുറത്തുവരിക' എന്നു വിളിച്ചു.
സ തദാ ഭാഷമാണം തു ഭ്രാതരം വിപ്രഘാതിനമ്। അബ്രവീത് പ്രഹസന് ധീമാനഗസ്ത്യോ മുനിസത്തമഃ
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്ത സഹോദരനെ വിളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ധീരനും മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ അഗസ്ത്യൻ പുഞ്ചിരിയോടെ അവനോട് പറഞ്ഞു.
കുതോ നിഷ്ക്രമിതും ശക്തിര്മയാ ജീര്ണസ്യ രക്ഷസഃ। ഭ്രാതുസ്തു മേഷരൂപസ്യ ഗതസ്യ യമസാദനമ്
'നിന്റെ ആട് രൂപത്തിലുള്ള രാക്ഷസ സഹോദരൻ എന്റെ വയറ്റിൽ പൂർണ്ണമായി ദഹിച്ചാണ് യമലോകത്തിലേക്ക് പോയത്; ഇപ്പൊഴവൻ എങ്ങനെ പുറത്തുവരും?' എന്നു ചോദിച്ചു.
അഥ തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഭ്രാതുര്നിധനസംശ്രിതമ്। പ്രധര്ഷയിതുമാരേഭേ മുനിം ക്രോധാന്നിശാചരഃ
അപ്പോൾ സഹോദരന്റെ മരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ കോപത്തോടെ മഹർഷിയെ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
സോഽഭ്യദ്രവദ് ദ്വിജേന്ദ്രം തം മുനിനാ ദീപ്തതേജസാ। ചക്ഷുഷാനലകല്പേന നിര്ദഗ്ധോ നിധനം ഗതഃ
അവൻ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനിലേക്ക് ഓടി, എന്നാൽ മഹർഷിയുടെ കണ്ണിൽ നിന്നുള്ള തീപോലുള്ള തേജസ്സിൽ പടർന്നു കത്തിപ്പോയി, അവൻ അങ്ങനെ നശിച്ചു.
തസ്യായമാശ്രമോ ഭ്രാതുസ്തടാകവനശോഭിതഃ। വിപ്രാനുകമ്പയാ യേന കര്മേദം ദുഷ്കരം കൃതമ്
ഇതാണ് ആ സഹോദരന്റെ ആശ്രമം, തടാകവും കാടും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ബ്രാഹ്മണന്മാരോടുള്ള കരുണകൊണ്ട് ഇവിടെ ഈ ദുഷ്കരമായ പ്രവർത്തി നടന്നു.
ഏവം കഥയമാനസ്യ തസ്യ സൌമിത്രിണാ സഹ। രാമസ്യാസ്തം ഗതഃ സൂര്യഃ സംധ്യാകാലോഽഭ്യവര്തത
അങ്ങനെ സൌമിത്രിയോടൊപ്പം ആ കഥ പറയുമ്പോൾ, രാമനു വേണ്ടി സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു, സന്ധ്യാകാലം എത്തി.
ഉപാസ്യ പശ്ചിമാം സംധ്യാം സഹ ഭ്രാത്രാ യഥാവിധി। പ്രവിവേശാശ്രമപദം തമൃഷിം ചാഭ്യവാദയത്
ശേഷം സഹോദരനോടൊപ്പം യഥാവിധി പശ്ചിമസന്ധ്യാ പൂജ നടത്തി, അവൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നുപോയി, ആ മഹർഷിയെ വിനയപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
സമ്യക്പ്രതിഗൃഹീതസ്തു മുനിനാ തേന രാഘവഃ। ന്യവസത് താം നിശാമേകാം പ്രാശ്യ മൂലഫലാനി ച
മഹർഷി അവനെ മനോഹരമായി സ്വീകരിച്ചു. രാഘവൻ ആ രാത്രി അവിടെ താമസിച്ചു, മൂലഫലങ്ങൾ കഴിച്ചു.
തസ്യാം രാത്ര്യാം വ്യതീതായാമുദിതേ രവിമണ്ഡലേ। ഭ്രാതരം തമഗസ്ത്യസ്യ ആമന്ത്രയത രാഘവഃ
ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞു സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, രാഘവൻ അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരനോട് വിടപറഞ്ഞു.
അഭിവാദയേ ത്വാം ഭഗവന് സുഖമസ്മ്യുഷിതോ നിശാമ്। ആമന്ത്രയേ ത്വാം ഗച്ഛാമി ഗുരും തേ ദ്രഷ്ടുമഗ്രജമ്
'ഭഗവൻ, ഞാൻ നിങ്ങളെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഈ രാത്രി ഞാൻ സുഖമായി താമസിച്ചു. ഞാൻ ഇനി പോകുന്നു; നിങ്ങളുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ ഗുരുവിനെ കാണാൻ പോകുന്നു,' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഗമ്യതാമിതി തേനോക്തോ ജഗാമ രഘുനന്ദനഃ। യഥോദ്ദിഷ്ടേന മാര്ഗേണ വനം തച്ചാവലോകയന്
'നീ പോകാം' എന്നു അവൻ പറഞ്ഞതോടെ, രഘുനന്ദനൻ പറഞ്ഞ വഴിപോലെത്തന്നെ ആ കാടിലൂടെ നോക്കി നടക്കാൻ തുടങ്ങി.
നീവാരാന് പനസാന് സാലാന് വഞ്ജുലാംസ്തിനിശാംസ്തഥാ। ചിരിബില്വാന് മധൂകാംശ്ച ബില്വാനഥ ച തിന്ദുകാന്
അവൻ അവിടെ നീവാരം, പ്ലാവു, ചാലവൃക്ഷങ്ങൾ, വഞ്ചുല, തിനിശ, ചിരിബില്വം, മധൂകം, ബില്വം, തിന്ദുകം എന്നിങ്ങനെയുള്ള മരങ്ങൾ കണ്ടു.
പുഷ്പിതാന് പുഷ്പിതാഗ്രാഭിര്ലതാഭിരുപശോഭിതാന്। ദദര്ശ രാമഃ ശതശസ്തത്ര കാന്താരപാദപാന്
അവിടെ രാമൻ നൂറുകണക്കിന് കാട്ടുവൃക്ഷങ്ങൾ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച തണ്ടുകളുള്ള തളികൾകൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതും കണ്ടു.
ഹസ്തിഹസ്തൈര്വിമൃദിതാന് വാനരൈരുപശോഭിതാന്। മത്തൈഃ ശകുനിസങ്ഘൈശ്ച ശതശഃ പ്രതിനാദിതാന്
അവയിൽ ചിലത് ആനകളുടെ തുമ്പുകൾകൊണ്ട് ചിതറിക്കപ്പെട്ടതും, ചിലത് കുരങ്ങുകൾകൊണ്ടു പ്രകാശമുള്ളതും, നൂറുകണക്കിന് മദംപിടിച്ച പക്ഷികളുടെ കൂക്കളാൽ മുഴങ്ങുന്നതുമായിരുന്നു.
തതോഽബ്രവീത് സമീപസ്ഥം രാമോ രാജീവലോചനഃ। പൃഷ്ഠതോഽനുഗതം വീരം ലക്ഷ്മണം ലക്ഷ്മിവര്ധനമ്
അതിനുശേഷം കമലനയനനായ രാമൻ പിന്നിൽ അനുഗമിച്ച ധൈര്യശാലിയായ ലക്ഷ്മണനോടു സംസാരിച്ചു.
സ്നിഗ്ധപത്രാ യഥാ വൃക്ഷാ യഥാ ക്ഷാന്താ മൃഗദ്വിജാഃ। ആശ്രമോ നാതിദൂരസ്ഥോ മഹര്ഷേര്ഭാവിതാത്മനഃ
ഇവിടെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ തഴച്ച ഇലകളോടെ, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ശാന്തരായി, അകലെ അല്ലാത്ത ദൂരത്ത് മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള മഹർഷിയുടെ ആശ്രമം ഉണ്ട്.
അഗസ്ത്യ ഇതി വിഖ്യാതോ ലോകേ സ്വേനൈവ കര്മണാ। ആശ്രമോ ദൃശ്യതേ തസ്യ പരിശ്രാന്തശ്രമാപഹഃ
സ്വന്തം സത്കർമ്മങ്ങളാൽ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ അഗസ്ത്യൻ്റെ ഈ ആശ്രമം, ക്ഷീണിച്ചവരുടെ ക്ഷീണം മാറ്റുന്നതായാണ് കാണുന്നത്.
പ്രാജ്യധൂമാകുലവനശ്ചീരമാലാപരിഷ്കൃതഃ। പ്രശാന്തമൃഗയൂഥശ്ച നാനാശകുനിനാദിതഃ
കാട്ടിൽ കനത്ത പുക നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ചീരമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ശാന്തമായ മാൻ കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്, വിവിധതരം പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു.
നിഗൃഹ്യ തരസാ മൃത്യും ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। ദക്ഷിണാ ദിക് കൃതാ യേന ശരണ്യാ പുണ്യകര്മണാ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ശക്തിയാൽ മരണത്തെ കീഴടക്കി, തന്റെ പുണ്യകർമ്മങ്ങളാൽ തെക്കേ ദിക്കിനെ അഭയസ്ഥലമാക്കി.
തസ്യേദമാശ്രമപദം പ്രഭാവാദ് യസ്യ രാക്ഷസൈഃ। ദിഗിയം ദക്ഷിണാ ത്രാസാദ് ദൃശ്യതേ നോപഭുജ്യതേ
അവൻ്റെ ശക്തിയാൽ രാക്ഷസന്മാർ ഭയപ്പെട്ട് ഉപഭോഗിക്കാതെ, ഈ തെക്കേ ദിക്ക് അവർക്കു കാണാൻ മാത്രം മാത്രമാണ്; ഇതാണ് ആ മഹാത്മാവിൻ്റെ ആശ്രമം.
യദാപ്രഭൃതി ചാക്രാന്താ ദിഗിയം പുണ്യകര്മണാ। തദാപ്രഭൃതി നിര്വൈരാഃ പ്രശാന്താ രജനീചരാഃ
പുണ്യകർമ്മിയായവൻ ഈ ദിക്ക് കൈവശമാക്കിയതുമുതൽ, അന്നുമുതൽ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ ശാന്തരായി വൈരമില്ലാതെ കഴിഞ്ഞു.
നാമ്നാ ചേയം ഭഗവതോ ദക്ഷിണാ ദിക്പ്രദക്ഷിണാ। പ്രഥിതാ ത്രിഷു ലോകേഷു ദുര്ധര്ഷാ ക്രൂരകര്മഭിഃ
ഭഗവാന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ തെക്കേ ദിക്ക് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്; ക്രൂരകർമ്മികളാൽ അതിനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.