ഋഷീണാം ദണ്ഡകാരണ്യേ സംശ്രുതം ജനകാത്മജേ। സംശ്രുത്യ ച ന ശക്ഷ്യാമി ജീവമാനഃ പ്രതിശ്രവമ്
ജനകപുത്രിയായ സീതേ, ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലെ ഋഷിമാരോട് ഞാൻ നൽകിയ വാഗ്ദാനം, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ലംഘിക്കാൻ കഴിയില്ല.
മുനീനാമന്യഥാ കര്തും സത്യമിഷ്ടം ഹി മേ സദാ। അപ്യഹം ജീവിതം ജഹ്യാം ത്വാം വാ സീതേ സലക്ഷ്മണാമ്
മുനിമാരോടു വ്യത്യസ്തമായി പെരുമാറരുത് എന്നതാണു എനിക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയമായ സത്യം. സീതേ, ഞാൻ എന്റെ ജീവൻ പോലും ഉപേക്ഷിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ നിന്നെയും ലക്ഷ്മണനെയും ഉപേക്ഷിക്കാം,
ന തു പ്രതിജ്ഞാ സംശ്രുത്യ ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ വിശേഷതഃ। തദവശ്യം മയാ കാര്യമൃഷീണാം പരിപാലനമ്
പക്ഷേ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്താൽ, അതു ലംഘിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട്, മുനിമാരെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് ഞാൻ നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം.
അനുക്തേനാപി വൈദേഹി പ്രതിജ്ഞായ കഥം പുനഃ। മമ സ്നേഹാച്ച സൌഹാര്ദാദിദമുക്തം ത്വയാ വചഃ
വൈദേഹി, നീ പറയാതിരുന്നാലും ഞാൻ വീണ്ടും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുമോ? സ്നേഹത്താലും സൗഹൃദത്താലും നീ എന്നോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പരിതുഷ്ടോഽസ്മ്യഹം സീതേ ന ഹ്യനിഷ്ടോഽനുശാസ്യതേ। സദൃശം ചാനുരൂപം ച കുലസ്യ തവ ശോഭനേ। സധര്മചാരിണീ മേ ത്വം പ്രാണേഭ്യോഽപി ഗരീയസീ
സീതേ, ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായും സന്തോഷവാനാണ്; അയോഗ്യനായി ആരെയും ഉപദേശിക്കാറില്ല. നിന്റെ കുടുംബത്തിന് യോജിച്ചതും അനുയോജ്യവുമായതുമാണ് ഇത്, മനോഹരിയായവളേ. നീ എന്റെ ധർമ്മസഹചാരിണിയാണ്, ജീവനേക്കാൾ വിലപ്പെട്ടവളാണ്.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ വചനം മഹാത്മാ സീതാം പ്രിയാം മൈഥിലരാജപുത്രീമ്। രാമോ ധനുഷ്മാന് സഹ ലക്ഷ്മണേന ജഗാമ രമ്യാണി തപോവനാനി
ഇങ്ങനെ തന്റെ പ്രിയയായ സീതയോട്, മൈഥിലരാജകുമാരിയോട് മഹാത്മാവായ രാമൻ, വില്ലുമായി ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം മനോഹരമായ തപോവനങ്ങളിലേക്ക് പോയി.
thumb|ഏകാദശഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ഏകാദശഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാല്മീകിരാമായണത്തിൽ, അരണ്യകാണ്ഡത്തിൽ, പതിനൊന്നാം സർഗം കേൾക്കട്ടെ.
അഗ്രതഃ പ്രയയൌ രാമഃ സീതാ മധ്യേ സുശോഭനാ। പൃഷ്ഠതസ്തു ധനുഷ്പാണിര്ലക്ഷ്മണോഽനുജഗാമ ഹ
മുന്നിൽ രാമൻ നടന്നു, നടുവിൽ ഭംഗിയായി സീതയും, പിന്നിൽ വില്ലേന്തി ലക്ഷ്മണനും നടന്നു.
തൌ പശ്യമാനൌ വിവിധാന് ശൈലപ്രസ്ഥാന് വനാനി ച। നദീശ്ച വിവിധാ രമ്യാ ജഗ്മതുഃ സഹ സീതയാ
അവരിൽ മൂവരും സീതയോടൊപ്പം色色മായ പാറക്കുന്തുകളും കാടുകളും മനോഹരമായ നദികളും കാണിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് യാത്ര തുടർന്നു.
സാരസാംശ്ചക്രവാകാംശ്ച നദീപുലിനചാരിണഃ। സരാംസി ച സപദ്മാനി യുതാനി ജലജൈഃ ഖഗൈഃ
അവർ നദീതീരങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സാരസങ്ങളും ചക്രവാകപ്പക്ഷികളും, താമരകളും നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങളും, ജലപക്ഷികൾകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ ജലാശയങ്ങളും കണ്ടു.
യൂഥബദ്ധാംശ്ച പൃഷതാന് മദോന്മത്താന് വിഷാണിനഃ। മഹിഷാംശ്ച വരാഹാംശ്ച ഗജാംശ്ച ദ്രുമവൈരിണഃ
കൂട്ടമായി ചേരുന്ന മദംകയറിയ കൊമ്പുള്ള മാൻമരങ്ങൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, പന്നികൾ, മരങ്ങളോട് ശത്രുതയുള്ള ആനകൾ എന്നിവയും അവർ കണ്ടു.
തേ ഗത്വാ ദൂരമധ്വാനം ലമ്ബമാനേ ദിവാകരേ। ദദൃശുഃ സഹിതാ രമ്യം തടാകം യോജനായുതമ്
ദീർഘമായ ദൂരം സഞ്ചരിച്ച് സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുമ്പോൾ, അവർ ഒരുമിച്ച് മനോഹരമായ, പത്ത് യോജന വീതിയുള്ള ഒരു തടാകം കണ്ടു.
പദ്മപുഷ്കരസമ്ബാധം ഗജയൂഥൈരലംകൃതമ്। സാരസൈര്ഹംസകാദമ്ബൈഃ സംകുലം ജലജാതിഭിഃ
താമരകളും നീലവരികളും നിറഞ്ഞ, ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച, സാരസങ്ങൾ, ഹംസങ്ങൾ, കടംബപക്ഷികൾ എന്നിവകൊണ്ടു നിറഞ്ഞ ജലജീവികൾകൊണ്ടു സമൃദ്ധമായ ഒരു തടാകമായിരുന്നു അത്.
പ്രസന്നസലിലേ രമ്യേ തസ്മിന് സരസി ശുശ്രുവേ। ഗീതവാദിത്രനിര്ഘോഷോ ന തു കശ്ചന ദൃശ്യതേ
ആ ശുദ്ധജലമുള്ള മനോഹരമായ തടാകത്തിൽ പാട്ടിന്റെയും വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും കേൾക്കാമായിരുന്നു, പക്ഷേ ആരെയും കാണാനായില്ല.
തതഃ കൌതൂഹലാദ് രാമോ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാരഥഃ। മുനിം ധര്മഭൃതം നാമ പ്രഷ്ടും സമുപചക്രമേ
അതിന്റെ കാര്യം അറിയാൻ ആവേശത്തോടെ രാമനും മഹാരഥിയായ ലക്ഷ്മണനും ധർമ്മഭൃതെന്ന മുനിയെ ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഇദമത്യദ്ഭുതം ശ്രുത്വാ സര്വേഷാം നോ മഹാമുനേ। കൌതൂഹലം മഹജ്ജാതം കിമിദം സാധു കഥ്യതാമ്
ഇത്ര അത്ഭുതകരമായ ഈ സംഭവം കേട്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും വലിയ കൗതുകം തോന്നുന്നു, മഹാമുനിയേ, ഇതെന്താണെന്ന് ദയവായി വിശദമായി പറയൂ.
തേനൈവമുക്തോ ധര്മാത്മാ രാഘവേണ മുനിസ്തദാ। പ്രഭാവം സരസഃ ക്ഷിപ്രമാഖ്യാതുമുപചക്രമേ
രാഘവൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്ന ആ മുനി ഉടൻ തന്നെ ആ തടാകത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
സ ഹി തേപേ തപസ്തീവ്രം മാണ്ഡകര്ണിര്മഹാമുനിഃ। ദശവര്ഷസഹസ്രാണി വായുഭക്ഷോ ജലാശയേ
മഹാമുനിയായ മാണ്ഡകർണി ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കാലം ജലാശയത്തിൽ താമസിച്ച് വായുവാണ് ഭക്ഷ്യമായി സ്വീകരിച്ച് കഠിനമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു.
തതഃ പ്രവ്യഥിതാഃ സര്വേ ദേവാഃ സാഗ്നിപുരോഗമാഃ। അബ്രുവന് വചനം സര്വേ പരസ്പരസമാഗതാഃ
അതിനുശേഷം അഗ്നിയെ മുൻനിരയിൽ വെച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയപ്പെട്ട് ഒന്നിച്ചു കൂടിയപ്പോൾ പരസ്പരം സംസാരിച്ചു.
അസ്മാകം കസ്യചിത് സ്ഥാനമേഷ പ്രാര്ഥയതേ മുനിഃ। ഇതി സംവിഗ്നമനസഃ സര്വേ തത്ര ദിവൌകസഃ
ഈ മുനി നമ്മളിൽ ഒരാളുടെ സ്ഥാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് ആകാശവാസികൾ എല്ലാവരും മനസ്സിൽ ആശങ്കയോടെ ചിന്തിച്ചു.
തതഃ കര്തും തപോവിഘ്നം സര്വദേവൈര്നിയോജിതാഃ। പ്രധാനാപ്സരസഃ പഞ്ച വിദ്യുച്ചലിതവര്ചസഃ
അപ്പോൾ ആ മുനിയുടെ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ ദേവന്മാർ മിന്നൽപോലുള്ള പ്രകാശമുള്ള അഞ്ചു പ്രധാന അപ്സരസുകളെ നിയോഗിച്ചു.
അപ്സരോഭിസ്തതസ്താഭിര്മുനിര്ദൃഷ്ടപരാവരഃ। നീതോ മദനവശ്യത്വം ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധയേ
അവ അപ്സരസുകളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ, സകലതും കണ്ടു മനസ്സിലാക്കിയ ആ മുനി, ദേവന്മാരുടെ ഉദ്ദേശം പൂർത്തിയാക്കാൻ, കാമത്തിന്റെ അധീനനായി.
താശ്ചൈവാപ്സരസഃ പഞ്ച മുനേഃ പത്നീത്വമാഗതാഃ। തടാകേ നിര്മിതം താസാം തസ്മിന്നന്തര്ഹിതം ഗൃഹമ്
അവ അഞ്ചു അപ്സരസുകളും ആ മുനിയുടെ ഭാര്യമാരായി; ആ തടാകത്തിനുള്ളിൽ അവർക്കായി ഒളിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു വീട് നിർമ്മിച്ചു.
തത്രൈവാപ്സരസഃ പഞ്ച നിവസന്ത്യോ യഥാസുഖമ്। രമയന്തി തപോയോഗാന്മുനിം യൌവനമാസ്ഥിതമ്
അവിടെ തന്നെ ആ അഞ്ചു അപ്സരസുകൾ ഇഷ്ടാനുസരണം താമസിച്ച്, യുവാവായ മുനിയുടെ തപസ്സിനും സുഖത്തിനും കൂട്ടായ്മ നൽകുന്നു.
താസാം സംക്രീഡമാനാനാമേഷ വാദിത്രനിഃസ്വനഃ। ശ്രൂയതേ ഭൂഷണോന്മിശ്രോ ഗീതശബ്ദോ മനോഹരഃ
അവരുടെ കളികളിൽ നിന്നുള്ള വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും, ആഭരണങ്ങളുടെ മണിയും, മനോഹരമായ പാട്ടുകളും ഇവിടെ കേൾക്കാം.
ആശ്ചര്യമിതി തസ്യൈതദ് വചനം ഭാവിതാത്മനഃ। രാഘവഃ പ്രതിജഗ്രാഹ സഹ ഭ്രാത്രാ മഹായശാഃ
‘അത്ഭുതം!’ എന്ന് പറഞ്ഞ്, മഹാത്മാവായ രാഘവൻ തന്റെ പ്രശസ്തനായ സഹോദരനോടൊപ്പം ആ മുനിയുടെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിച്ചു.
ഏവം കഥയമാനഃ സ ദദര്ശാശ്രമമണ്ഡലമ്। കുശചീരപരിക്ഷിപ്തം ബ്രാഹ്മ്യാ ലക്ഷ്മ്യാ സമാവൃതമ്
അങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോള് അവന് കുശത്തിരിയും ചീരയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ദിവ്യമായ തേജസ്സാല് നിറഞ്ഞിരുന്ന അശ്രമവലയത്തെ കണ്ടു.
പ്രവിശ്യ സഹ വൈദേഹ്യാ ലക്ഷ്മണേന ച രാഘവഃ। തദാ തസ്മിന് സ കാകുത്സ്ഥഃ ശ്രീമത്യാശ്രമമണ്ഡലേ
രാഘവന് വൈദേഹിയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ ആ മനോഹരമായ അശ്രമവലയത്തില് പ്രവേശിച്ചു.
ഉഷിത്വാ സ സുഖം തത്ര പൂജ്യമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ। ജഗാമ ചാശ്രമാംസ്തേഷാം പര്യായേണ തപസ്വിനാമ്
അവിടെ മഹര്ഷിമാരുടെ ആദരവോടെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ച ശേഷം, അവന് തപസ്സുകാരുടെ അശ്രമങ്ങള് ഓരോന്നായി സന്ദര്ശിച്ചു.
യേഷാമുഷിതവാന് പൂര്വം സകാശേ സ മഹാസ്ത്രവിത് । ക്വചിത് പരിദശാന് മാസാനേകസംവത്സരം ക്വചിത്
വലിയ ആയുധവിദ്യയുള്ളവനായ അവന് മുമ്പ് അവരോടൊപ്പം ചിലപ്പോള് പല മാസങ്ങളോ, ചിലപ്പോള് ഒരു സംവത്സരമോ താമസിച്ചിരുന്നു.