പ്രതിജ്ഞാതസ്ത്വയാ വീര ദണ്ഡകാരണ്യവാസിനാമ്। ഋഷീണാം രക്ഷണാര്ഥായ വധഃ സംയതി രക്ഷസാമ്
വീരാ, ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഋഷിമാരെ രക്ഷിക്കാൻ, ദാനവരെ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കാൻ നീ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഏതന്നിമിത്തം ച വനം ദണ്ഡകാ ഇതി വിശ്രുതമ്। പ്രസ്ഥിതസ്ത്വം സഹ ഭ്രാത്രാ ധൃതബാണശരാസനഃ
ഇതിനാലാണ് ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലേക്ക് നീ സഹോദരനോടൊപ്പം വില്ലും അമ്പും കൈയിൽ എടുത്ത് പുറപ്പെട്ടവനെന്നു പ്രശസ്തനായത്.
തതസ്ത്വാം പ്രസ്ഥിതം ദൃഷ്ട്വാ മമ ചിന്താകുലം മനഃ। ത്വദ്ധൃത്തം ചിന്തയന്ത്യാ വൈ ഭവേന്നിഃശ്രേയസം ഹിതമ്
അപ്പോൾ നിന്നെ യാത്രയാകുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് ആശങ്കകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു. നിന്റെ യാത്രയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ നിനക്കു നല്ലതാകുമെന്നു ഞാൻ ആലോചിക്കുന്നു.
നഹി മേ രോചതേ വീര ഗമനം ദണ്ഡകാന് പ്രതി। കാരണം തത്ര വക്ഷ്യാമി വദന്ത്യാഃ ശ്രൂയതാം മമ
വീരാ, നിന്റെ ദണ്ഡകാരണ്യയാത്രയിൽ എനിക്ക് സന്തോഷമില്ല. അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയാം, ദയവായി എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.
ത്വം ഹി ബാണധനുഷ്പാണിര്ഭ്രാത്രാ സഹ വനം ഗതഃ। ദൃഷ്ട്വാ വനചരാന് സര്വാന് കച്ചിത് കുര്യാഃ ശരവ്യയമ്
നീ വില്ലും അമ്പും കൈയിൽ എടുത്ത് സഹോദരനോടൊപ്പം കാട്ടിൽ പോയിരിക്കുന്നു. കാട്ടിലെ എല്ലാ ജീവികളെയും കണ്ടാൽ നീ അമ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കരുതെന്നു ഞാൻ ആശംസിക്കുന്നു.
ക്ഷത്രിയാണാമിഹ ധനുര്ഹുതാശസ്യേന്ധനാനി ച। സമീപതഃ സ്ഥിതം തേജോബലമുച്ഛ്രയതേ ഭൃശമ്
ക്ഷത്രിയന്മാർക്കു വില്ല് അഗ്നിക്കു ഇന്ധനമുപോലെയാണ്. അതു സമീപത്തുണ്ടെങ്കിൽ അവരുടെ ശക്തിയും തേജസും വളരെ ഉയരുന്നു.
പുരാ കില മഹാബാഹോ തപസ്വീ സത്യവാന് ശുചിഃ। കസ്മിംശ്ചിദഭവത് പുണ്യേ വനേ രതമൃഗദ്വിജേ
മഹാബാഹുവേ, പുരാതനകാലത്ത് ഒരു തപസ്സുകാരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സത്യവാനും ശുദ്ധനും ആയ അവൻ ഒരു പുണ്യവനത്തിൽ മൃഗങ്ങളോടും പക്ഷികളോടും സ്നേഹത്തോടെ വസിച്ചു.
തസ്യൈവ തപസോ വിഘ്നം കര്തുമിന്ദ്രഃ ശചീപതിഃ। ഖഡ്ഗപാണിരഥാഗച്ഛദാശ്രമം ഭടരൂപധൃക്
അവന്റെ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കാൻ ശചീയുടെ ഭർത്താവായ ഇന്ദ്രൻ, ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ രൂപം ധരിച്ച് വാൾ കൈയിൽ എടുത്ത് ആ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി.
തസ്മിംസ്തദാശ്രമപദേ നിഹിതഃ ഖഡ്ഗ ഉത്തമഃ। സ ന്യാസവിധിനാ ദത്തഃ പുണ്യേ തപസി തിഷ്ഠതഃ
അവിടെ, ആ ആശ്രമഭൂമിയിൽ, അത്യുത്തമമായ വാൾ വച്ചു. തപസ്സിൽ ലീനനായ അവൻ അതിനെ ന്യായപ്രകാരം സൂക്ഷിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു.
സ തച്ഛസ്ത്രമനുപ്രാപ്യ ന്യാസരക്ഷണതത്പരഃ। വനേ തു വിചരത്യേവ രക്ഷന് പ്രത്യയമാത്മനഃ
ആ ആയുധം ലഭിച്ച ശേഷം, അതു സൂക്ഷിക്കാൻ അവൻ മുഴുവൻ ശ്രദ്ധയും നൽകി. കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും സ്വയം അതിനെ കാത്തു സംരക്ഷിച്ചു.
യത്ര ഗച്ഛത്യുപാദാതും മൂലാനി ച ഫലാനി ച। ന വിനാ യാതി തം ഖഡ്ഗം ന്യാസരക്ഷണതത്പരഃ
മൂലങ്ങളും പഴങ്ങളും ശേഖരിക്കാൻ എവിടെയെങ്കിലും പോകുമ്പോൾ, ആ വാൾ കൂടാതെ ഒരിക്കലും പോയിരുന്നില്ല. അവൻ അതിനെ സൂക്ഷിക്കാൻ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ ആയിരുന്നു.
നിത്യം ശസ്ത്രം പരിവഹന് ക്രമേണ സ തപോധനഃ। ചകാര രൌദ്രീം സ്വാം ബുദ്ധിം ത്യക്ത്വാ തപസി നിശ്ചയമ്
എപ്പോഴും ആയുധം കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ആ തപസ്സുകാരൻ, ക്രമേണ തപസ്സിൽ നിന്നുള്ള ഉറച്ച മനസ്സു വിട്ട്, കഠിനമായ സ്വഭാവം കൈവശം വെച്ചു.
തതഃ സ രൌദ്രാഭിരതഃ പ്രമത്തോഽധര്മകര്ഷിതഃ। തസ്യ ശസ്ത്രസ്യ സംവാസാജ്ജഗാമ നരകം മുനിഃ
അതിനുശേഷം ക്രൂരതയിലേർന്നു, അശ്രദ്ധയോടെ അധർമ്മത്തിലേക്ക് വഴിതെറ്റിയ ആ മുനി, ആ ആയുധവുമായി ചേർന്നതിന്റെ ഫലമായി നരകത്തിലേക്ക് പോയി.
ഏവമേതത് പുരാവൃത്തം ശസ്ത്രസംയോഗകാരണമ്। അഗ്നിസംയോഗവദ്ധേതുഃ ശസ്ത്രസംയോഗ ഉച്യതേ
ഇതൊക്കെയാണ് മുമ്പ് സംഭവിച്ചത്, ആയുധം ഉപയോഗിക്കാനുള്ള കാരണവും ഇതാണ്. അഗ്നിയുമായി ചേർക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ ആയുധം ഉപയോഗിക്കാനും ഒരു കാരണം ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.
സ്നേഹാച്ച ബഹുമാനാച്ച സ്മാരയേ ത്വാം തു ശിക്ഷയേ। ന കഥംചന സാ കാര്യാ ഗൃഹീതധനുഷാ ത്വയാ
സ്നേഹത്താലും വലിയ ആദരവിനാലും ഞാൻ നിന്നെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുകയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു: നീ വില്ല് കൈയിൽ എടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
ബുദ്ധിര്വൈരം വിനാ ഹന്തും രാക്ഷസാന് ദണ്ഡകാശ്രിതാന്। അപരാധം വിനാ ഹന്തും ലോകോ വീര ന മംസ്യതേ
വൈരമോ കുറ്റമോ ഇല്ലാതെ ദണ്ഡക വനത്തിൽ താമസിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാരെ കൊല്ലുന്നത്, വീരാ, ലോകം അംഗീകരിക്കില്ല.
ക്ഷത്രിയാണാം തു വീരാണാം വനേഷു നിയതാത്മനാമ്। ധനുഷാ കാര്യമേതാവദാര്താനാമഭിരക്ഷണമ്
കാടിൽ ആത്മസംയമനം പാലിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയ വീരന്മാർക്ക് വില്ല് ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യേണ്ടത് ഇത്രയേ ഉള്ളൂ: ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവരെ രക്ഷിക്കുക.
ക്വ ച ശസ്ത്രം ക്വ ച വനം ക്വ ച ക്ഷാത്രം തപഃ ക്വ ച। വ്യാവിദ്ധമിദമസ്മാഭിര്ദേശധര്മസ്തു പൂജ്യതാമ്
വില്ലും കാടും എവിടെയാണ്? ക്ഷത്രിയന്റെ കര്ത്തവ്യവും തപസ്സും എവിടെയാണ്? ഇതെല്ലാം നമ്മാൽ കലർന്നുപോയിരിക്കുന്നു; ദേശധർമ്മം ആദരിക്കപ്പെടണം.
കദര്യകലുഷാ ബുദ്ധിര്ജായതേ ശസ്ത്രസേവനാത്। പുനര്ഗത്വാ ത്വയോധ്യായാം ക്ഷത്രധര്മം ചരിഷ്യസി
ആയുധം ഉപയോഗിക്കുന്നത് മനസ്സിനെ ചീത്തയും അശുദ്ധവുമാക്കുന്നു; നീ അയോധ്യയിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ വീണ്ടും ക്ഷത്രധർമ്മം അനുസരിക്കും.
അക്ഷയാ തു ഭവേത് പ്രീതിഃ ശ്വശ്രൂശ്വശുരയോര്മമ। യദി രാജ്യം ഹി സംന്യസ്യ ഭവേസ്ത്വം നിരതോ മുനിഃ
നീ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടുന്ന ഒരു മുനിയായി മാറിയാൽ, എന്റെ അമ്മാമ്മയുടെയും അച്ഛനുമാരുടെയും കൂടെ എനിക്ക് അക്ഷയമായ സ്നേഹം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു.
ധര്മാദര്ഥഃ പ്രഭവതി ധര്മാത് പ്രഭവതേ സുഖമ്। ധര്മേണ ലഭതേ സര്വം ധര്മസാരമിദം ജഗത്
ധർമ്മത്തിൽ നിന്നാണ് സമ്പത്തും സുഖവും ഉണ്ടാകുന്നത്; ധർമ്മം പാലിച്ചാൽ എല്ലാം ലഭിക്കും—ഈ ലോകം മുഴുവൻ ധർമ്മത്തിൽ ആധാരമിട്ടതാണ്.
ആത്മാനം നിയമൈസ്തൈസ്തൈഃ കര്ഷയിത്വാ പ്രയത്നതഃ। പ്രാപ്തയേ നിപുണൈര്ധര്മോ ന സുഖാല്ലഭതേ സുഖമ്
വിവിധ നിയന്ത്രണങ്ങൾ കഠിനമായി പാലിച്ചാൽ മാത്രമേ ധർമ്മം പ്രാപിക്കാനാകൂ; സുഖത്തിൽ നിന്ന് സുഖം ലഭിക്കില്ല.
നിത്യം ശുചിമതിഃ സൌമ്യ ചര ധര്മം തപോവനേ। സര്വം തു വിദിതം തുഭ്യം ത്രൈലോക്യാമപി തത്ത്വതഃ
എപ്പോഴും മനസ്സ് ശുദ്ധമായി സൂക്ഷിച്ച്, സ്നേഹമേറിയവളേ, ഈ തപോവനത്തിൽ നീ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും സത്യം പോലും നിനക്ക് അറിയാമല്ലോ.
സ്ത്രീചാപലാദേതദുപാഹൃതം മേ ധര്മം ച വക്തും തവ കഃ സമര്ഥഃ। വിചാര്യ ബുദ്ധ്യാ തു സഹാനുജേന യദ് രോചതേ തത് കുരു മാചിരേണ
സ്ത്രീകളുടെ ചഞ്ചലതയാൽ ഇതെനിക്ക് സംഭവിച്ചു; ധർമ്മം ഉപദേശിക്കാൻ ആരാണ് യോഗ്യൻ? സഹോദരനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച് നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് വൈകാതെ ചെയ്യുക.
thumb|ദശമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ദശമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ഇപ്പോൾ പത്താം സർഗം കേൾക്കൂ.
വാക്യമേതത് തു വൈദേഹ്യാ വ്യാഹൃതം ഭര്തൃഭക്തയാ। ശ്രുത്വാ ധര്മേ സ്ഥിതോ രാമഃ പ്രത്യുവാചാഥ ജാനകീമ്
ഭർത്താവിനോടുള്ള ഭക്തിയാൽ വൈദേഹി പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച രാമൻ സീതയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഹിതമുക്തം ത്വയാ ദേവി സ്നിഗ്ധയാ സദൃശം വചഃ। കുലം വ്യപദിശന്ത്യാ ച ധര്മജ്ഞേ ജനകാത്മജേ
നീ പറഞ്ഞത് ഉപകാരപ്രദവും സ്നേഹപൂർവവുമായ വാക്കുകളാണ്, ഉചിതമായതും, ഉന്നതകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ധർമ്മജ്ഞയായ ജനകാത്മജയേ.
കിം നു വക്ഷ്യാമ്യഹം ദേവി ത്വയൈവോക്തമിദം വചഃ। ക്ഷത്രിയൈര്ധാര്യതേ ചാപോ നാര്തശബ്ദോ ഭവേദിതി
ദേവി, നീ തന്നെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ എന്ത് പറയണം? 'ക്ഷത്രിയർ വില്ല് കൈവശം വയ്ക്കുന്നത് ആരും ബുദ്ധിമുട്ടിൽ ആകാതിരിക്കാനാണ്' എന്നു നീ പറഞ്ഞല്ലോ.
തേ ചാര്താ ദണ്ഡകാരണ്യേ മുനയഃ സംശിതവ്രതാഃ। മാം സീതേ സ്വയമാഗമ്യ ശരണ്യം ശരണം ഗതാഃ
ദണ്ഡകാരണ്യത്തിലെ കഠിനവ്രതം പാലിക്കുന്ന ആ മുനികൾ, സീതേ, നേരിട്ട് എന്നെ സമീപിച്ച്, രക്ഷയാകുന്ന എന്നിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്നു.
വസന്തഃ കാലകാലേഷു വനേ മൂലഫലാശനാഃ। ന ലഭന്തേ സുഖം ഭീരു രാക്ഷസൈഃ ക്രൂരകര്മഭിഃ
കാലാനുസൃതമായി കാടിൽ താമസിച്ച് മൂലഫലങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കുന്ന അവർക്ക്, ക്രൂരകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന രാക്ഷസന്മാരാൽ സന്തോഷം ലഭിക്കാറില്ല, ഭയക്കരിയായവളേ.