തതസ്തദിക്ഷ്വാകുവരൌ സതതം വിവിധൈര്ദ്രുമൈഃ। കാനനം തൌ വിവിശതുഃ സീതയാ സഹ രാഘവൌ
അപ്പോൾ രഘുവംശത്തിൽ പിറന്ന ആ ഇരുവരും സീതയോടൊപ്പം色色വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാടിനകത്ത് പ്രവേശിച്ചു.
പ്രവിഷ്ടസ്തു വനം ഘോരം ബഹുപുഷ്പഫലദ്രുമമ്। ദദര്ശാശ്രമമേകാന്തേ ചീരമാലാപരിഷ്കൃതമ്
പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഭയാനകമായ കാടിനകത്ത് കടന്നപ്പോൾ, ചീരമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു ആശ്രമം അവൻ കണ്ടു.
തത്ര താപസമാസീനം മലപങ്കജധാരിണമ്। രാമഃ സുതീക്ഷ്ണം വിധിവത് തപോധനമഭാഷത
അവിടെ മലവും പാപവും ധരിച്ചിരിക്കുന്ന, തപസ്സിൽ സമ്പന്നനായ സുതീക്ഷ്ണൻ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ രാമൻ ആചാരപ്രകാരം അവനോട് സംസാരിച്ചു.
രാമോഽഹമസ്മി ഭഗവന് ഭവന്തം ദ്രഷ്ടുമാഗതഃ। തന്മാഭിവദ ധര്മജ്ഞ മഹര്ഷേ സത്യവിക്രമ
ഭഗവനേ, ഞാൻ രാമനാണ്, നിങ്ങളെ കാണാനാണ് ഞാൻ വന്നത്; അതിനാൽ, ധർമ്മം അറിയുന്ന മഹർഷേ, സത്യവീര്യശാലിയായോരു, എന്നോട് സംസാരിക്കണമേ.
സ്വാഗതം തേ രഘുശ്രേഷ്ഠ രാമ സത്യഭൃതാം വര। ആശ്രമോഽയം ത്വയാഽഽക്രാന്തഃ സനാഥ ഇവ സാമ്പ്രതമ്
രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമാ, സത്യത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനനായവനേ, നിനക്ക് സ്വാഗതം. നീ ഈ ആശ്രമത്തിൽ വന്നതോടെ, ഇത് ഇപ്പോൾ ഒരു രക്ഷകനുള്ളതുപോലെ ആയി.
പ്രതീക്ഷമാണസ്ത്വാമേവ നാരോഹേഽഹം മഹായശഃ। ദേവലോകമിതോ വീര ദേഹം ത്യക്ത്വാ മഹീതലേ
മഹാപ്രശസ്തനായവനേ, നിന്നെ മാത്രം കാത്തിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഭൂമിയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് ദേവലോകത്തിലേക്ക് പോകാതെ ഇരുന്നത്.
ചിത്രകൂടമുപാദായ രാജ്യഭ്രഷ്ടോഽസി മേ ശ്രുതഃ। ഇഹോപയാതഃ കാകുത്സ്ഥ ദേവരാജഃ ശതക്രതുഃ
നിന്റെ രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ചിത്രകൂടത്തിൽ താമസിക്കാൻ തുടങ്ങിയതും, കാകുത്ഥസന്താനനായ നീ ഇവിടെ എത്തിയതും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനും ഇവിടെ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ഉപാഗമ്യ ച മേ ദേവോ മഹാദേവഃ സുരേശ്വരഃ। സര്വാല്ഁ ലോകാഞ്ജിതാനാഹ മമ പുണ്യേന കര്മണാ
എന്നെ സമീപിച്ച്, ദേവന്മാരുടെ ഇശ്വരനായ മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ പുണ്യഫലത്താൽ ഞാൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളും ജയിച്ചു.
തേഷു ദേവര്ഷിജുഷ്ടേഷു ജിതേഷു തപസാ മയാ। മത്പ്രസാദാത് സഭാര്യസ്ത്വം വിഹരസ്വ സലക്ഷ്മണഃ
ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും ആദരിക്കുന്ന ഈ സ്ഥലത്ത്, ഞാൻ തപസ്സിലൂടെ നേടിയതും എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, നീ ഭാര്യയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ താമസിക്കാമെന്നു ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു.
തമുഗ്രതപസം ദീപ്തം മഹര്ഷിം സത്യവാദിനമ്। പ്രത്യുവാചാത്മവാന് രാമോ ബ്രഹ്മാണമിവ വാസവഃ
കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഉജ്ജ്വലനും സത്യം പറയുന്ന മഹർഷിയോടു ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്ന രാമൻ, ഇന്ദ്രൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
അഹമേവാഹരിഷ്യാമി സ്വയം ലോകാന് മഹാമുനേ। ആവാസം ത്വഹമിച്ഛാമി പ്രദിഷ്ടമിഹ കാനനേ
മഹർഷേ, ഞാൻ തന്നെ ലോകങ്ങളെ ജയിക്കും; പക്ഷേ, ഈ കാടിൽ നീ കാണിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ ഒരു വാസസ്ഥലം എനിക്ക് ആഗ്രഹമുണ്ട്.
ഭവാന് സര്വത്ര കുശലഃ സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ। ആഖ്യാതം ശരഭങ്ഗേന ഗൌതമേന മഹാത്മനാ
സകല കാര്യങ്ങളിലും നിപുണനും എല്ലാ ജീവികളുടെ ഭാവുകത്വത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവനുമാണ് ഭവാൻ. മഹാത്മാക്കളായ ശരഭംഗനും ഗൗതമനും ഇതെനിക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട്.
ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ മഹര്ഷിര്ലോകവിശ്രുതഃ। അബ്രവീന്മധുരം വാക്യം ഹര്ഷേണ മഹതാ യുതഃ
രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തനായ മഹർഷി അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അയമേവാശ്രമോ രാമ ഗുണവാന് രമ്യതാമിതി। ഋഷിസംഘാനുചരിതഃ സദാ മൂലഫലൈര്യുതഃ
രാമാ, ഈ ആശ്രമം തന്നെ ഗുണവാനും ആഹ്ലാദകരവുമാണ്. സദാ മഹർഷിമാരുടെ കൂട്ടം ഇവിടെ വന്നു പോകുന്നു, മുളകളും പഴങ്ങളും സമൃദ്ധമായി ലഭ്യമാണ്.
ഇമമാശ്രമമാഗമ്യ മൃഗസംഘാ മഹീയസഃ। അഹത്വാ പ്രതിഗച്ഛന്തി ലോഭയിത്വാകുതോഭയാഃ
ഈ ആശ്രമത്തിൽ വലിയ കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ വരുന്നു, അവർ ആകർഷിച്ചിട്ടും യാതൊരു ഭയമില്ലാതെ തിരികെ പോകുന്നു, ആരെയും ഹാനിക്കാതെ.
നാന്യോ ദോഷോ ഭവേദത്ര മൃഗേഭ്യോഽന്യത്ര വിദ്ധി വൈ। തച്ഛ്രുത്വാ വചനം തസ്യ മഹര്ഷേര്ലക്ഷ്മണാഗ്രജഃ
മൃഗങ്ങളെ ഒഴികെ ഇവിടെ മറ്റേതെങ്കിലും ദോഷം ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് നീ അറിയണം. മഹർഷിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ലക്ഷ്മണന്റെ മൂത്താനായവൻ—
ഉവാച വചനം ധീരോ വിഗൃഹ്യ സശരം ധനുഃ। താനഹം സുമഹാഭാഗ മൃഗസംഘാന് സമാഗതാന്
അവൻ ധൈര്യത്തോടെ അമ്പും വില്ലും പിടിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗവ, ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്ന ഈ കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ ഞാൻ വധിക്കും.'
ഹന്യാം നിശിതധാരേണ ശരേണാനതപര്വണാ। ഭവാംസ്തത്രാഭിഷജ്യേത കിം സ്യാത് കൃച്ഛ്രതരം തതഃ
'തീവ്രമായ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൊണ്ട് ഞാൻ അവരെ കൊല്ലാം; പക്ഷേ, ഭവാൻ അവിടെ അവരെ ചികിത്സിച്ചാൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ കഷ്ടം എന്ത് ഉണ്ടാകും?'
ഏതസ്മിന്നാശ്രമേ വാസം ചിരം തു ന സമര്ഥയേ। തമേവമുക്ത്വോപരമം രാമഃ സംധ്യാമുപാഗമത്
'ഈ ആശ്രമത്തിൽ ഞാൻ ദീർഘകാലം താമസിക്കാൻ കഴിയില്ല.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാമൻ സംസാരിക്കുന്നത് നിർത്തി സന്ധ്യാവന്ദനം നടത്തി.
അന്വാസ്യ പശ്ചിമാം സംധ്യാം തത്ര വാസമകല്പയത് । സുതീക്ഷ്ണസ്യാശ്രമേ രമ്യേ സീതയാ ലക്ഷ്മണേന ച
അവിടെ സന്ധ്യാവന്ദനം കഴിഞ്ഞ്, സീതയോടും ലക്ഷ്മണനോടും കൂടെ സുതീക്ഷ്ണന്റെ മനോഹരമായ ആശ്രമത്തിൽ താമസിക്കാൻ ഒരുക്കി.
തതഃ ശുഭം താപസയോഗ്യമന്നം സ്വയം സുതീക്ഷ്ണഃ പുരുഷര്ഷഭാഭ്യാമ്। താഭ്യാം സുസത്കൃത്യ ദദൌ മഹാത്മാ സംധ്യാനിവൃത്തൌ രജനീം സമീക്ഷ്യ
അതിനുശേഷം മഹാത്മാവായ സുതീക്ഷ്ണൻ, ഇരുവർക്കും യഥാക്രമം ആദരവ് കാണിച്ച്, സന്ധ്യ കഴിഞ്ഞ് രാത്രി വന്നതറിഞ്ഞ്, തപസ്സുകാർക്ക് യോജിച്ച ശുദ്ധമായ അന്നം തന്നു.
thumb|അഷ്ടമഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ അഷ്ടമഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ്വാൽമീകിരാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ എട്ടാമത്തെ സർഗ്ഗം കേൾക്കട്ടെ.
രാമസ്തു സഹസൌമിത്രിഃ സുതീക്ഷ്ണേനാഭിപൂജിതഃ। പരിണാമ്യ നിശാം തത്ര പ്രഭാതേ പ്രത്യബുധ്യത
രാമനും സൗമിത്രിയും സുതീക്ഷ്ണൻ യഥാവിധി ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചതിനുശേഷം അവിടെ രാത്രി കഴിച്ചു, പുലരുമ്പോൾ ഉണർന്നു.
ഉത്ഥായ ച യഥാകാലം രാഘവഃ സഹ സീതയാ। ഉപസ്പൃശ്യ സുശീതേന തോയേനോത്പലഗന്ധിനാ
രാഘവൻ സീതയോടൊപ്പം സമയമെത്തിയപ്പോൾ എഴുന്നേറ്റു, തണുത്തതും താമരപ്പൂവിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളതുമായ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരണം നടത്തി.
അഥ തേഽഗ്നിം സുരാംശ്ചൈവ വൈദേഹീ രാമലക്ഷ്മണൌ। കാല്യം വിധിവദഭ്യര്ച്യ തപസ്വിശരണേ വനേ
അതിനുശേഷം, ആ തപസ്സുകാരുടെ ആശ്രയമായ കാട്ടിൽ, വൈദേഹിയും രാമനും ലക്ഷ്മണനും കാലത്ത് അഗ്നിയെയും ദേവതകളെയും യഥാവിധി പൂജിച്ചു.
ഉദയന്തം ദിനകരം ദൃഷ്ട്വാ വിഗതകല്മഷാഃ। സുതീക്ഷ്ണമഭിഗമ്യേദം ശ്ലക്ഷ്ണം വചനമബ്രുവന്
സൂര്യൻ ഉദയിക്കുന്നതു കണ്ടു, പാപങ്ങൾ അകന്നവർ സുതീക്ഷ്ണനോടു ചേർന്ന് മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സുഖോഷിതാഃ സ്മ ഭഗവംസ്ത്വയാ പൂജ്യേന പൂജിതാഃ। ആപൃച്ഛാമഃ പ്രയാസ്യാമോ മുനയസ്ത്വരയന്തി നഃ
ഭഗവാനേ, നിങ്ങൾ നൽകിയ ആദരവും സ്നേഹപൂർവ്വകമായ സ്വീകരണവും കൊണ്ടു ഞങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ ഇവിടെയുണ്ടായി. ഇനി ഞങ്ങൾ യാത്രയാവുന്നു; മറ്റു മുനികൾ ഞങ്ങളെ വേഗം പോകാൻ ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.
ത്വരാമഹേ വയം ദ്രഷ്ടും കൃത്സ്നമാശ്രമമണ്ഡലമ്। ഋഷീണാം പുണ്യശീലാനാം ദണ്ഡകാരണ്യവാസിനാമ്
ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള മുനിമാരുടെ എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളും കാണാൻ ഞങ്ങൾ ഉത്സാഹത്തോടെ പോകുന്നു.
അഭ്യനുജ്ഞാതുമിച്ഛാമഃ സഹൈഭിര്മുനിപുംഗവൈഃ। ധര്മനിത്യൈസ്തപോദാന്തൈര്വിശിഖൈരിവ പാവകൈഃ
ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുന്ന, തപസ്സിലൂടെ മനസ്സു ശാന്തരായ ഈ പ്രധാന മുനിമാരോടൊപ്പം ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ അനുമതി തേടുന്നു.
താവദിച്ഛാമഹേ ഗന്തുമിത്യുക്ത്വാ ചരണൌ മുനേഃ। വവന്ദേ സഹസൌമിത്രിഃ സീതയാ സഹ രാഘവഃ
“ഞങ്ങൾ യാത്രയാവുന്നു” എന്ന് പറഞ്ഞ്, സീതയും സൗമിത്രിയും കൂടെ രാഘവൻ ആ മുനിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങി.