അബ്രവീദ് ഭ്രാതരം രാമോ ലക്ഷ്മണം ദീപ്തതേജസമ്। കഷ്ടം വനമിദം ദുര്ഗം ന ച സ്മോ വനഗോചരാഃ
തേജസ്സിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന രാമൻ തന്റെ സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു: ഈ കാട് വളരെ കഠിനവും ദുർഗമവും ആണ്, നമുക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള കാടുകളിൽ ജീവിക്കാൻ പതിവില്ല.
അഭിഗച്ഛാമഹേ ശീഘ്രം ശരഭങ്ഗം തപോധനമ്। ആശ്രമം ശരഭങ്ഗസ്യ രാഘവോഽഭിജഗാമ ഹ
നമുക്ക് വേഗത്തിൽ ശരഭംഗമുനിയേയും അവന്റെ ആശ്രമത്തെയും സമീപിക്കാം. അങ്ങനെ രാഘവൻ ശരഭംഗന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
തസ്യ ദേവപ്രഭാവസ്യ തപസാ ഭാവിതാത്മനഃ। സമീപേ ശരഭങ്ഗസ്യ ദദര്ശ മഹദദ്ഭുതമ്
തപസ്സിലൂടെ ആത്മാവ് ശുദ്ധിയും ദൈവിക ശക്തിയും നേടിയ ശരഭംഗന്റെ അടുത്ത്, രാമൻ വലിയ അത്ഭുതം കണ്ടു.
അസംസ്പൃശന്തം വസുധാം ദദര്ശ വിബുധേശ്വരമ്। സമ്പ്രഭാഭരണം ദേവം വിരജോഽമ്ബരധാരിണമ്
ഭൂമിയെ തൊടാതെയും, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ആഭരണങ്ങളുമണിഞ്ഞും, മായമില്ലാത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ദേവതാധിപതിയെ അവൻ കണ്ടു.
തദ്വിധൈരേവ ബഹുഭിഃ പൂജ്യമാനം മഹാത്മഭിഃ। ഹരിതൈര്വാജിഭിര്യുക്തമന്തരിക്ഷഗതം രഥമ്
അങ്ങനെയുള്ള മഹാത്മാക്കളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ദേവനെ, പച്ചക്കുതിരകൾ കയറ്റിയ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥത്തിൽ കണ്ടു.
ദദര്ശാദൂരതസ്തസ്യ തരുണാദിത്യസംനിഭമ്। പാണ്ഡുരാഭ്രഘനപ്രഖ്യം ചന്ദ്രമണ്ഡലസംനിഭമ്
അകലെ നിന്ന്, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലും, വെള്ളമേഘക്കൂട്ടംപോലും, ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിനെപ്പോലും പ്രകാശിക്കുന്നതിനെ അദ്ദേഹം കണ്ടു.
അപശ്യദ് വിമലം ഛത്രം ചിത്രമാല്യോപശോഭിതമ്। ചാമരവ്യജനേ ചാഗ്ര്യേ രുക്മദണ്ഡേ മഹാധനേ
അവൻ കറപ്പില്ലാത്ത ഒരു കുടയും അതിൽ മനോഹരമായ പൂമാലകളും, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള പിടിയുള്ള വിലയേറിയ രണ്ട് ചാമരികളും കണ്ടു.
ഗൃഹീതേ വരനാരീഭ്യാം ധൂയമാനേ ച മൂര്ധനി। ഗന്ധര്വാമരസിദ്ധാശ്ച ബഹവഃ പരമര്ഷയഃ
ആ വിശിഷ്ട സ്ത്രീകൾ ആ കുടയും ചാമരികളും തലക്കു മുകളിൽ പിടിച്ചു കുലുക്കുമ്പോൾ, അനേകം ഗന്ധർവന്മാരും ദേവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
അന്തരിക്ഷഗതം ദേവം ഗീര്ഭിരഗ്ര്യാ ഭിരൈഡയന്। സഹ സമ്ഭാഷമാണേ തു ശരഭങ്ഗേന വാസവേ
ആ ദേവൻ ആകാശത്തിൽ ഇരുന്നു, മനോഹരമായ വാക്കുകളിൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടു, ശരഭംഗനോടും വാസവനോടും കൂടെ സംസാരിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ശതക്രതും തത്ര രാമോ ലക്ഷ്മണമബ്രവീത്। രാമോഽഥ രഥമുദ്ദിശ്യ ഭ്രാതുര്ദര്ശയതാദ്ഭുതമ്
അവിടെ ശതക്രതുനെ കണ്ട രാമൻ, ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു, പിന്നെ അത്ഭുതകരമായ ആ രഥം സഹോദരനോട് കാണിച്ചു.
അര്ചിഷ്മന്തം ശ്രിയാ ജുഷ്ടമദ്ഭുതം പശ്യ ലക്ഷ്മണ। പ്രതപന്തമിവാദിത്യമന്തരിക്ഷഗതം രഥമ്
ലക്ഷ്മണാ, ആ പ്രകാശമുള്ള, ഭംഗിയുള്ള, അത്ഭുതകരമായ രഥം നോക്കു; സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ച് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യേ ഹയാഃ പുരുഹൂതസ്യ പുരാ ശക്രസ്യ നഃ ശ്രുതാഃ। അന്തരിക്ഷഗതാ ദിവ്യാസ്ത ഇമേ ഹരയോ ധ്രുവമ്
പുരുഹൂതനായ ശക്രന്റെ അശ്വങ്ങൾ എന്ന് നമ്മൾ മുമ്പ് കേട്ടത് ഇവരാണ്; ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ദിവ്യശക്തിയുള്ള കുതിരകൾ ഇവയാണെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ഇമേ ച പുരുഷവ്യാഘ്ര യേ തിഷ്ഠന്ത്യഭിതോ ദിശമ്। ശതം ശതം കുണ്ഡലിനോ യുവാനഃ ഖഡ്ഗപാണയഃ
ചുറ്റും നില്ക്കുന്ന ആ പുരുഷസിംഹന്മാരെ നോക്കൂ; നൂറുകണക്കിന് ചെറുപ്പക്കാരും കാതിൽ കുണ്ഡലവും കൈയിൽ വാൾയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിസ്തീര്ണവിപുലോരസ്കാഃ പരിഘായതബാഹവഃ। ശോണാംശുവസനാഃ സര്വേ വ്യാഘ്രാ ഇവ ദുരാസദാഃ
അവർക്കെല്ലാവർക്കും വിശാലവും വീതിയുള്ള നെഞ്ചും ഇരുമ്പ് ദണ്ഡംപോലെയുള്ള കൈകളും ഉണ്ട്; ചുവപ്പു നിറമുള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ചവരും കടുവയെപ്പോലെ സമീപിക്കാൻ ഭയങ്കരരുമാണ്.
ഉരോദേശേഷു സര്വേഷാം ഹാരാ ജ്വലനസംനിഭാഃ। രൂപം ബിഭ്രതി സൌമിത്രേ പഞ്ചവിംശതിവാര്ഷികമ്
അവരുടെ നെഞ്ചിൽ തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന മാലകൾ ഉണ്ട്; സൗമിത്രി, അവരൊക്കെയും ഇരുപത്തഞ്ച് വയസ്സുകാരെപ്പോലെയാണ്.
ഏതദ്ധി കില ദേവാനാം വയോ ഭവതി നിത്യദാ। യഥേമേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ ദൃശ്യന്തേ പ്രിയദര്ശനാഃ
ദേവന്മാരുടെ പ്രായം എപ്പോഴും ഇതുപോലെയാണ്; ഈ പുരുഷസിംഹന്മാർ മനോഹരമായി കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ.
ഇഹൈവ സഹ വൈദേഹ്യാ മുഹൂര്തം തിഷ്ഠ ലക്ഷ്മണ। യാവജ്ജാനാമ്യഹം വ്യക്തം ക ഏഷ ദ്യുതിമാന് രഥേ
ലക്ഷ്മണാ, വൈദേഹിയോടൊപ്പം ഇവിടെ ഒരു നിമിഷം നിൽക്കൂ; ആ രഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന പ്രകാശമുള്ള ആൾ ആരാണെന്ന് ഞാൻ വ്യക്തമായി അറിയട്ടെ.
തമേവമുക്ത്വാ സൌമിത്രിമിഹൈവ സ്ഥീയതാമിതി। അഭിചക്രാമ കാകുത്സ്ഥഃ ശരഭങ്ഗാശ്രമം പ്രതി
ഇങ്ങനെ സൗമിത്രിയെ 'ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞശേഷം കാകുത്ഥസൻ ശരഭംഗന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് നടന്നു.
തതഃ സമഭിഗച്ഛന്തം പ്രേക്ഷ്യ രാമം ശചീപതിഃ। ശരഭങ്ഗമനുജ്ഞാപ്യ വിബുധാനിദമബ്രവീത്
അപ്പോൾ രാമൻ അടുത്ത് വരുന്നത് കണ്ട ശചീപതി, ശരഭംഗനോട് അനുമതി വാങ്ങി ദേവന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇഹോപയാത്യസൌ രാമോ യാവന്മാം നാഭിഭാഷതേ। നിഷ്ഠാം നയത താവത് തു തതോ മാദ്രഷ്ടുമര്ഹതി
രാമൻ ഇവിടെ വരുന്നു; എന്നാൽ അവൻ എന്നോട് സംസാരിക്കുന്നതുവരെ എന്നെ ഇവിടെ നിന്ന് മാറ്റി കൊണ്ടുപോകൂ; പിന്നെ അവൻ എന്നെ കാണാൻ അർഹനാകും.
ജിതവന്തം കൃതാര്ഥം ഹി തദാഹമചിരാദിമമ്। കര്മ ഹ്യനേന കര്തവ്യം മഹദന്യൈഃ സുദുഷ്കരമ്
ഞാൻ ജയിച്ചും ലക്ഷ്യം നേടിയുമാണ്; ഉടൻ ഞാൻ പോകും. അവൻ മറ്റുള്ളവർക്ക് വളരെ കഷ്ടമുള്ള വലിയ ഒരു കർമ്മം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്.
അഥ വജ്രീ തമാമന്ത്ര്യ മാനയിത്വാ ച താപസമ്। രഥേന ഹയയുക്തേന യയൌ ദിവമരിംദമഃ
പിന്നീട് വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ ആ തപസ്സിയെ ആദരിച്ച് അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, കുതിരകൾ കെട്ടിയ രഥത്തിൽ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
പ്രയാതേ തു സഹസ്രാക്ഷേ രാഘവഃ സപരിച്ഛദഃ। അഗ്നിഹോത്രമുപാസീനം ശരഭങ്ഗമുപാഗമത്
ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ പോയശേഷം, രാഘവനും അവന്റെ കൂട്ടരും യാഗാഗ്നിക്കരികിൽ ഇരുന്ന ശരഭംഗനെ സമീപിച്ചു.
തസ്യ പാദൌ ച സംഗൃഹ്യ രാമഃ സീതാ ച ലക്ഷ്മണഃ। നിഷേദുസ്തദനുജ്ഞാതാ ലബ്ധവാസാ നിമന്ത്രിതാഃ
അവന്റെ കാലുകൾ രാമനും സീതയും ലക്ഷ്മണനും പിടിച്ചു, അനുമതി വാങ്ങി, താമസിക്കാൻ സ്ഥലം ലഭിച്ച് ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് അവിടെ ഇരുന്നു.
തതഃ ശക്രോപയാനം തു പര്യപൃച്ഛത രാഘവഃ। ശരഭങ്ഗശ്ച തത് സര്വം രാഘവായ ന്യവേദയത്
അതിനുശേഷം രാഘവൻ ഇന്ദ്രന്റെ വരവിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു. ശരഭംഗൻ അതെല്ലാം രാഘവനോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
മാമേഷ വരദോ രാമ ബ്രഹ്മലോകം നിനീഷതി। ജിതമുഗ്രേണ തപസാ ദുഷ്പ്രാപമകൃതാത്മഭിഃ
രാമാ, ഈ ഇന്ദ്രൻ എനിക്ക് ഒരു വരം നൽകുകയാണ്, എന്നെ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതു കടുത്ത തപസ്സിലൂടെ നേടേണ്ടതാണ്, ആത്മനിയമം ഇല്ലാത്തവർക്ക് അതു ലഭിക്കാൻ വളരെ ദുഷ്കരമാണ്.
അഹം ജ്ഞാത്വാ നരവ്യാഘ്ര വര്തമാനമദൂരതഃ। ബ്രഹ്മലോകം ന ഗച്ഛാമി ത്വാമദൃഷ്ട്വാ പ്രിയാതിഥിമ്
നീ അടുത്ത് ഉണ്ടെന്നു അറിഞ്ഞതുകൊണ്ട്, മനുഷ്യസിംഹനേ, ഞാൻ നിന്നെ കാണാതെ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകാൻ മനസ്സില്ലായിരുന്നു; പ്രിയ അതിഥിയായ നിന്നെ കാണണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചു.
ത്വയാഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ധാര്മികേണ മഹാത്മനാ। സമാഗമ്യ ഗമിഷ്യാമി ത്രിദിവം ചാവരം പരമ്
മഹാത്മാവും ധാർമികനുമായ മനുഷ്യസിംഹനേ, നിന്നെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞതോടെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പരമമായ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകും.
അക്ഷയാ നരശാര്ദൂല ജിതാ ലോകാ മയാ ശുഭാഃ। ബ്രാഹ്മ്യാശ്ച നാകപൃഷ്ഠ്യാശ്ച പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ മാമകാന്
മനുഷ്യസിംഹനേ, ഞാൻ അക്ഷയവും ശുഭവുമായ ലോകങ്ങൾ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മലോകവും ദേവലോകവും എന്റെ ഭാഗമാക്കിയിരിക്കുന്നു, നീ അതു സ്വീകരിക്കണം.
ഏവമുക്തോ നരവ്യാഘ്രഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ। ഋഷിണാ ശരഭങ്ഗേന രാഘവോ വാക്യമബ്രവീത്
ശരഭംഗൻ എന്ന ഋഷി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള മനുഷ്യസിംഹൻ രാഘവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.