യഥാ ചേച്ഛതി സൌമിത്രേ തഥാ വഹതു രാക്ഷസഃ। അയമേവ ഹി നഃ പന്ഥാ യേന യാതി നിശാചരഃ
'സൗമിത്രി, അവൻ എങ്ങനെയാണോ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് അങ്ങനെ തന്നെ നമ്മളെ കൊണ്ടുപോകട്ടെ. ഈ രാക്ഷസൻ പോകുന്ന വഴിയാണല്ലോ നമ്മുടേത്.'
സ തു സ്വബലവീര്യേണ സമുത്ക്ഷിപ്യ നിശാചരഃ। ബാലാവിവ സ്കന്ധഗതൌ ചകാരാതിബലോദ്ധതഃ
അപ്പോൾ ആ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ തന്റെ ശക്തിയിലും ധൈര്യത്തിലും ആശ്രയിച്ച്, അവരെ കുട്ടികളെപോലെ തോളിൽ കയറ്റി, അത്യന്തം അഹങ്കാരത്തോടെ നടന്നു.
താവാരോപ്യ തതഃ സ്കന്ധം രാഘവൌ രജനീചരഃ। വിരാധോ വിനദന് ഘോരം ജഗാമാഭിമുഖോ വനമ്
രാത്രിയിലുണ്ടാകുന്നവൻ വിരാധൻ ഇരുവരെയും തോളിൽ കയറ്റി, ഭയങ്കരമായി കുരച്ചുകൊണ്ട് നേരെ കാടിനുള്ളിലേക്ക് നടന്നു.
വനം മഹാമേഘനിഭം പ്രവിഷ്ടോ ദ്രുമൈര്മഹദ്ഭിര്വിവിധൈരുപേതമ്। നാനാവിധൈഃ പക്ഷികുലൈര്വിചിത്രം ശിവായുതം വ്യാലമൃഗൈര്വികീര്ണമ്
അവൻ വലിയ കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള കാടിനകത്തേക്ക് കടന്നു. അതിൽ വലിയവളവളമായ മരങ്ങൾ, പലതരത്തിലുള്ള പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ, ശുഭപ്രദമായ ജീവികൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളും പാമ്പുകളും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
thumb|ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ശ്രൂയതാമ്|center ശ്രീമദ്വാല്മീകിയരാമായണേ അരണ്യകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ സര്ഗഃ ॥൩-
ശ്രീമദ് വാൽമീകി രാമായണത്തിലെ അരണ്യകാണ്ഡത്തിലെ നാലാമത്തെ സർഗം കേൾക്കുക.
ഹ്രിയമാണൌ തു കാകുത്സ്ഥൌ ദൃഷ്ട്വാ സീതാ രഘൂത്തമൌ। ഉച്ചൈഃ സ്വരേണ ചുക്രോശ പ്രഗൃഹ്യ സുമഹാഭുജൌ
രഘുവംശത്തിലെ മഹാബാഹുക്കളായ ഇരുവരെയും കവർന്നുകൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ട സീത, അവരെ പിടിച്ചു പിടിച്ച്, ഉയർന്ന ശബ്ദത്തിൽ കരഞ്ഞു.
ഏഷ ദാശരഥീ രാമഃ സത്യവാഞ്ഛീലവാന് ശുചിഃ। രക്ഷസാ രൌദ്രരൂപേണ ഹ്രിയതേ സഹലക്ഷ്മണഃ
ഇവൻ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ, സത്യവാനും ശീലവാനുമായ ശുദ്ധനും, ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള രാക്ഷസൻ അവനെ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം കവർന്നു കൊണ്ടുപോകുന്നു.
മാമൃക്ഷാ ഭക്ഷയിഷ്യന്തി ശാര്ദൂലദ്വീപിനസ്തഥാ। മാം ഹരോത്സൃജ കാകുത്സ്ഥൌ നമസ്തേ രാക്ഷസോത്തമ
കുരങ്ങുകളും പുലികളും എന്നെ തിന്നും—രാക്ഷസരാശ്രേഷ്ഠാ, എന്നെ വിട്ടുതരിക. കാകുത്സ്ഥന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു.
തസ്യ രൌദ്രസ്യ സൌമിത്രിഃ സവ്യം ബാഹും ബഭഞ്ജ ഹ। രാമസ്തു ദക്ഷിണം ബാഹും തരസാ തസ്യ രക്ഷസഃ
അപ്പോൾ സൗമിത്രി ആ രാക്ഷസന്റെ ഇടതു കൈ പൊട്ടിച്ചു. രാമൻ വലതു കൈ ശക്തിയോടെ പൊട്ടിച്ചു.
സ ഭഗ്നബാഹുഃ സംവിഗ്നഃ പപാതാശു വിമൂര്ച്ഛിതഃ। ധരണ്യാം മേഘസംകാശോ വജ്രഭിന്ന ഇവാചലഃ
ഇരുകൈകളും പൊട്ടിയ ആ മേഘംപോലെയുള്ള രാക്ഷസൻ ഭയപ്പെട്ട്, ബോധംകെട്ട്, വജ്രംകൊണ്ട് തകർന്ന പർവതംപോലെ നിലത്തേക്ക് വീണു.
മുഷ്ടിഭിര്ബാഹുഭിഃ പദ്ഭിഃ സൂദയന്തൌ തു രാക്ഷസമ്। ഉദ്യമ്യോദ്യമ്യ ചാപ്യേനം സ്ഥണ്ഡിലേ നിഷ്പിപേഷതുഃ
അവരെ ഇരുവരും കയ്യും കൈയും കാലും ഉപയോഗിച്ച് ആ രാക്ഷസനെ അടിച്ചു, വീണ്ടും വീണ്ടും നിലത്തേക്ക് ഉയർത്തി ഇടിച്ചു തകർത്തു.
സ വിദ്ധൌ ബഹുഭിര്ബാണൈഃ ഖഡ്ഗാഭ്യാം ച പരിക്ഷതഃ। നിഷ്പിഷ്ടോ ബഹുധാ ഭൂമൌ ന മമാര സ രാക്ഷസഃ
അവനെ അനേകം അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു, വാൾകൊണ്ടും വെട്ടി, നിലത്തേക്ക് പലവിധത്തിൽ അടിച്ചു തകർത്തെങ്കിലും ആ രാക്ഷസൻ മരിച്ചില്ല.
തം പ്രേക്ഷ്യ രാമഃ സുഭൃശമവധ്യമചലോപമമ്। ഭയേഷ്വഭയദഃ ശ്രീമാനിദം വചനമബ്രവീത്
അവനെ കണ്ട രാമൻ, ഭയക്കാലത്ത് ആശ്വാസം നൽകുന്ന മഹത്വശാലിയായവൻ, ആ രാക്ഷസൻ പർവതംപോലെ അചഞ്ചലനും കൊല്ലാനാവാത്തവനുമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
തപസാ പുരുഷവ്യാഘ്ര രാക്ഷസോഽയം ന ശക്യതേ। ശസ്ത്രേണ യുധി നിര്ജേതും രാക്ഷസം നിഖനാവഹേ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ഈ രാക്ഷസനെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; നാം ഈ രാക്ഷസനെ അടക്കം ചെയ്യാം.
കുഞ്ജരസ്യേവ രൌദ്രസ്യ രാക്ഷസസ്യാസ്യ ലക്ഷ്മണ। വനേഽസ്മിന് സുമഹച്ഛ്വഭ്രം ഖന്യതാം രൌദ്രവര്ചസഃ
ലക്ഷ്മണാ, ഈ കാട്ടിൽ ഈ ഭയങ്കരനും ശക്തിയുള്ളവനും ആനയെപ്പോലെയുള്ള രാക്ഷസനു വേണ്ടി വലിയൊരു കുഴി കുഴിക്കൂ.
ഇത്യുക്ത്വാ ലക്ഷ്മണം രാമഃ പ്രദരഃ ഖന്യതാമിതി। തസ്ഥൌ വിരാധമാക്രമ്യ കണ്ഠേ പാദേന വീര്യവാന്
അങ്ങനെ ലക്ഷ്മണനോട് 'കുഴി കുഴിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞ രാമൻ, വീരനായവൻ, വിരാധന്റെ കഴുത്തിൽ കാലിട്ട് അവനെ പിടിച്ചുനിർത്തി.
തച്ഛ്രുത്വാ രാഘവേണോക്തം രാക്ഷസഃ പ്രശ്രിതം വചഃ। ഇദം പ്രോവാച കാകുത്സ്ഥം വിരാധഃ പുരുഷര്ഷഭമ്
രാഘവൻ ആദരവോടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട രാക്ഷസൻ വിരാധൻ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ കാകുത്സ്ഥനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഹതോഽഹം പുരുഷവ്യാഘ്ര ശക്രതുല്യബലേന വൈ। മയാ തു പൂര്വം ത്വം മോഹാന്ന ജ്ഞാതഃ പുരുഷര്ഷഭ
പുരുഷസിംഹനായവാ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ ശക്തിയുള്ള നിനക്കാൽ ഞാൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; എന്നാൽ മുമ്പ് ഞാൻ ഭ്രമത്തിൽ നിന്നെ തിരിച്ചറിയാനായില്ല, പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ.
കൌസല്യാ സുപ്രജാസ്താത രാമസ്ത്വം വിദിതോ മയാ। വൈദേഹീ ച മഹാഭാഗാ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹായശാഃ
കൗസല്യയുടെ നല്ല മകനായ രാമാ, നീയാണെന്ന് എനിക്ക് ഇപ്പോൾ അറിയാം; മഹാഭാഗയായ വൈദേഹിയും മഹാപ്രശസ്തനായ ലക്ഷ്മണനും കൂടെ.
അഭിശാപാദഹം ഘോരാം പ്രവിഷ്ടോ രാക്ഷസീം തനുമ്। തുമ്ബുരുര്നാമ ഗന്ധര്വഃ ശപ്തോ വൈശ്രവണേന ഹി
ഒരു ശാപം മൂലം ഞാൻ ഈ ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസരൂപം സ്വീകരിച്ചു; ഞാൻ തുമ്പുരു എന്ന ഗന്ധർവൻ, വൈശ്രവണനാൽ ശപിക്കപ്പെട്ടവൻ.
പ്രസാദ്യമാനശ്ച മയാ സോഽബ്രവീന്മാം മഹായശാഃ। യദാ ദാശരഥീ രാമസ്ത്വാം വധിഷ്യതി സംയുഗേ
ഞാൻ കനിഞ്ഞ് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, മഹത്വശാലിയായവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ദാശരഥിയായ രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ കൊല്ലുമ്പോൾ—'
തദാ പ്രകൃതിമാപന്നോ ഭവാന് സ്വര്ഗം ഗമിഷ്യതി। അനുപസ്ഥീയമാനോ മാം സ ക്രുദ്ധോ വ്യാജഹാര ഹ
'അപ്പോൾ നീ തനിക്കുള്ള യഥാർത്ഥ രൂപം തിരിച്ചുപിടിച്ച് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകും.' ഞാൻ നേരിട്ട് അപേക്ഷിക്കാതിരുന്നിട്ടും, കോപത്തോടെ അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇതി വൈശ്രവണോ രാജാ രമ്ഭാസക്തമുവാച ഹ। തവ പ്രസാദാന്മുക്തോഽഹമഭിശാപാത് സുദാരുണാത്
റംഭയോട് ആസക്തനായ രാജാവ് വൈശ്രവണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; നിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ഈ ഭയങ്കരമായ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
ഭുവനം സ്വം ഗമിഷ്യാമി സ്വസ്തി വോഽസ്തു പരംതപ। ഇതോ വസതി ധര്മാത്മാ ശരഭങ്ഗഃ പ്രതാപവാന്
ഞാൻ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു; ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവാ, നിങ്ങൾക്ക് ആശംസകൾ. ഈ അടുത്ത് തന്നെ ധാർമികനും ശക്തിയുള്ള ശരഭംഗൻ വസിക്കുന്നു.
അധ്യര്ധയോജനേ താത മഹര്ഷിഃ സൂര്യസംനിഭഃ। തം ക്ഷിപ്രമഭിഗച്ഛ ത്വം സ തേ ശ്രേയോഽഭിധാസ്യതി
മക്കളേ, അരയോജന ദൂരം അകലത്ത് സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള മഹർഷി വസിക്കുന്നു; നീ വേഗത്തിൽ അവനെ സമീപിക്കൂ, അവൻ നിനക്ക് നല്ലത് ഉപദേശിക്കും.
അവടേ ചാപി മാം രാമ നിക്ഷിപ്യ കുശലീ വ്രജ। രക്ഷസാം ഗതസത്ത്വാനാമേഷ ധര്മഃ സനാതനഃ
രാമാ, എന്നെ ആ കുഴിയിൽ ഇടുകയും നീ സുരക്ഷിതനായി പോകുകയും ചെയ്യൂ; മരണപ്പെട്ട രാക്ഷസന്മാർക്ക് ഇതാണ് ശാശ്വതമായ നിയമം.
അവടേ യേ നിധീയന്തേ തേഷാം ലോകാഃ സനാതനാഃ। ഏവമുക്ത്വാ തു കാകുത്സ്ഥം വിരാധഃ ശരപീഡിതഃ
കുഴിയിൽ ഇടുന്നവർക്കാണ് ശാശ്വതമായ ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അമ്പുകൾകൊണ്ട് വേദനിച്ച വിരാധൻ കാകുത്സ്ഥനോട് പറഞ്ഞു.
ബഭൂവ സ്വര്ഗസമ്പ്രാപ്തോ ന്യസ്തദേഹോ മഹാബലഃ। തച്ഛ്രുത്വാ രാഘവോ വാക്യം ലക്ഷ്മണം വ്യാദിദേശ ഹ
മഹാബലശാലിയായ അവൻ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് സ്വർഗം പ്രാപിച്ചു; ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാഘവൻ ലക്ഷ്മണനോട് നിർദേശം നൽകി.
കുഞ്ജരസ്യേവ രൌദ്രസ്യ രാക്ഷസസ്യാസ്യ ലക്ഷ്മണ। വനേഽസ്മിന്സുമഹാന് ശ്വഭ്രഃ ഖന്യതാം രൌദ്രകര്മണഃ
ലക്ഷ്മണാ, ഈ കാട്ടിൽ ഈ ഭയങ്കരനായ ദാനവനു വേണ്ടി, കാട്ടുതേങ്ങാനായി കുഴി എങ്ങനെയോ അങ്ങനെ വലിയൊരു കുഴി താണ്ടണം.
ഇത്യുക്ത്വാ ലക്ഷ്മണം രാമഃ പ്രദരഃ ഖന്യതാമിതി। തസ്ഥൌ വിരാധമാക്രമ്യ കണ്ഠേ പാദേന വീര്യവാന്
ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞ്, ശക്തനായ രാമൻ വിരാധന്റെ കഴുത്തിൽ കാലിട്ട് അവനെ പിടിച്ചു നിർത്തി.